ι Τα μυστικά του Κόλπου
Πέμπτη, Οκτωβρίου 13, 2005
Στου κουφού την πόρτα;


Έτος 2026 μΧ. Μόλις έχουν ολοκληρωθεί τα έργα επέκτασης του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης μέσα στο Θερμαϊκό. Όπως ξέρουμε όλοι, την έναρξη των έργων ακολούθησε ραγδαία "ανάπτυξη" της περιοχής. Βλέπετε στην εικόνα, τον Δήμαρχο της μεγάλης και πλούσιας πόλης μας, καθώς πηγαίνει πρωί πρωί στο Δημαρχείο, κάπου ανάμεσα σε Περαία και Νέους Επιβάτες, για να σχεδιάσει το μέλλον.

(Η φωτογραφία είναι του Scott Mutter και βρίσκεται στις σελίδες του American Museum of Photography - μπορείτε να το καλέσετε από τους συνδέσμους. Το κείμενο που ακολουθεί στάλθηκε για δημοσίευση στην εφημερίδα του Δήμου Θερμαϊκού Η ΦΩΝΗ, η οποία ελπίζω οτι δεν θα αρνηθεί να το φιλοξενήσει)


ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΘΕΡΜΑΪΚΟ:
ΒΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ή ΜΑΤΑΙΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ;


Σε λίγο θα αρχίσουν τα έργα της επέκτασης του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 μέσα στο Θερμαϊκό, αν και η προσφυγή του Δήμου Θερμαϊκού στο ΣτΕ θα εκδικαστεί τον Φεβρουάριο του 2006. Το θέμα πρέπει να προβληματίσει σοβαρά τους κατοίκους του Δήμου μας, έστω και την ύστατη ώρα.

Το οικολογικό πρόβλημα

Η κίνηση των ρευμάτων του Κόλπου γίνεται προς δύο κατευθύνσεις, εναλλάξ: Για έξι μήνες τα νερά εισέρχονται από Καραμπουρνού, προχωράνε σε Αγία Τριάδα, Νέους Επιβάτες, Περαία, Καραμπουρνάκι, λιμάνι, Καλοχώρι, Δέλτα Αξιού και εξέρχονται στις ακτές Πιερίας – και άλλους έξι μήνες αντίστροφα.

Η κίνηση αυτή μεταφέρει τεράστιες ποσότητες άμμου, τις οποίες η σοφία της Φύσης έχει προνοήσει ώστε να αναπληρώνονται, όταν έρθει η ώρα της αντίστροφης κίνησης των νερών. Έτσι, οι ακτές διατηρούν το φυσικό τους ανάγλυφο και δεν «τρώγεται» η ακτογραμμή.

Αν παρεμβληθεί ένα τεχνητό εμπόδιο μέσα σε αυτό το ζωντανό θαλάσσιο σύστημα (πχ ένα αλιευτικό καταφύγιο) τα αποτελέσματα μπορεί να τα δει με τα μάτια του καθένας από εμάς: Πηγαίνετε στη σκάλα των Νέων Επιβατών, προχωρήστε ως τον παράλληλο στη στεριά άξονά της και παρατηρείστε τις προσχώσεις και από τις δύο πλευρές του έργου.

Θα διαπιστώσετε εύκολα ότι η στεριά έχει ήδη επεκταθεί πολλά μέτρα προς το νερό, σαν ορθογώνιο τρίγωνο από κάθε πλευρά. Σημειωτέον ότι έχει ήδη γίνει στο σημείο αυτό εκσκαφή -απομάκρυνση υλικού, πριν λίγα χρόνια, αλλά φυσικά τα ρεύματα συνεχίζουν να κάνουν αυτό που ξέρουν, χωρίς να υπολογίζουν τις «μελετημένες» ανθρώπινες παρεμβάσεις. Οι όγκοι της άμμου που εναποτίθενται στη σκάλα των Νέων Επιβατών λείπουν από κάπου αλλού, που σημαίνει ότι η πλησίον ακτογραμμή υφίσταται διάβρωση χωρίς καμιά δυνατότητα αποκατάστασης – και αυτό θα συνεχίζεται επ’ αόριστον.

Ακριβώς απέναντι από μας, στην Πιερία, έκαναν και πάλι ένα αλιευτικό καταφύγιο. Επειδή η διάβρωση της ακτογραμμής απείλησε τις κατοικίες, αλλά και τη σιδηροδρομική γραμμή, αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο κατασκευάζοντας λιθορριπές, δηλαδή κάθετους προβόλους από μεγάλες πέτρες στη συνέχεια του αρχικού έργου. Εις μάτην όμως, γιατί η διάβρωση απλώς μεταφέρεται παραδίπλα –και αντιμετωπίζεται με νέες λιθορριπές, ώσπου να φτάσουν κάποτε …στη Θεσσαλονίκη. Το μόνο που κατάφεραν τα «αντιδιαβρωτικά έργα» ήταν να καταστρέψουν αισθητικά και λειτουργικά μια από τις ομορφότερες ακτές της πατρίδας μας.

Φανταστείτε τώρα την οικολογική καταστροφή που περιμένει ολόκληρη την ανατολική ακτή του Θερμαϊκού, μετά την δημιουργία του τεράστιου προβόλου (900 μέτρα μήκος) για την επέκταση του αεροδρομίου. Η «αντιμετώπιση» των συνεπειών προϋποθέτει τεράστια έργα, σε μεγάλη έκταση και από τις δύο πλευρές. Είναι όμως κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι τα έργα αυτά θα αποδειχθούν απολύτως αναποτελεσματικά. Το μόνο που θα καταφέρουν (ίσως) θα είναι να μεταφέρουν τη διάβρωση από την Περαία στους Νέους Επιβάτες, κι αν καταστρέψουμε και τους Νέους Επιβάτες με τεράστιες λιθορριπές και τσιμεντώματα της ακτογραμμής, τότε το πρόβλημα θα πάει στην Αγία Τριάδα. Αντίστοιχα, από την άλλη μεριά, θα υποστούν τις συνέπειες οι ακτές που ανήκουν στους Δήμους Πυλαίας και Καλαμαριάς.

Το οικολογικό πρόβλημα δεν περιορίζεται μονάχα στο θέμα της διάβρωσης και των προσαμμώσεων, αλλά ο χώρος δεν επιτρέπει να επεκταθούμε εδώ στα θέματα του αυτοκαθαρισμού των υδάτων του κόλπου, της ευστάθειας του οικοσυστήματος κλπ.

Το πρόβλημα της θέσης του αεροδρομίου

Η θέση του υπάρχοντος αεροδρομίου αποτελεί εξαρχής λανθασμένη επιλογή. Το ανάγλυφο του εδάφους και τα γεωφυσικά χαρακτηριστικά της περιοχής έχουν ως αποτέλεσμα τις γνωστές συχνές ομίχλες, οι οποίες δυσχεραίνουν την ομαλή κίνηση των αεροσκαφών. Ακόμα, οι λόφοι που υπάρχουν στη συνέχεια του αεροδρομίου δυσχεραίνουν και ίσως καθιστούν προβληματική τη διαδικασία «τυφλής προσγείωσης» σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας, τουλάχιστον για τα μεγάλα αεροσκάφη. Αν ισχύει αυτό, τότε θα έχουμε εμείς την τιμή να αναβιώσουμε στον 21ο αιώνα την ιστορία της υδατοδεξαμενής των αρχαίων Αβδήρων.

Δεύτερο στοιχείο που υποδηλώνει την μη καταλληλότητα τη θέσης είναι η γοργή οικιστική επέκταση της Θεσσαλονίκης προς την ανατολική ακτή. Ήδη η περιοχή είναι κατοικημένη και η κάλυψη των κενών χώρων συνεχίζεται με ταχύτατους ρυθμούς. Αν υποθέσουμε ότι θα έρθει στην περιοχή μας και το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, τότε είναι προφανές ότι θα έχουμε πια μια περιοχή με πυκνή δόμηση, ακατάλληλη για να λειτουργεί εκεί ένα πολυσύχναστο αεροδρόμιο.

Ήδη αντίστοιχα αεροδρόμια στη χώρα μας (Ελληνικό, Ηράκλειο) αλλά και στην Ευρώπη μεταφέρθηκαν ή μεταφέρονται σε άλλες θέσεις, έξω από τα οικιστικά σύνολα. Αυτό που είναι προφανές για τους Αθηναίους ή τους Κρητικούς, γιατί να μην είναι και για τους Μακεδόνες;

Η πιεστική οικιστική επέκταση της Θεσσαλονίκης θα κάνει σε λίγα μόνο χρόνια το «νέο» αεροδρόμιο να ασφυκτιά – και τότε θα συζητάμε και πάλι για την ανάγκη δημιουργίας καινούριου αεροδρομίου, σε άλλο σημείο. Μόνο που τότε θα είναι αργά για το Θερμαϊκό.

Η επέκταση θα έχει και μια ακόμα παρενέργεια: Η ευημερία του Δήμου Θερμαϊκού βασίζεται στην ήπια εκμετάλλευση της θαυμάσιας ακτής του, από την Περαία ως την Αγία Τριάδα. Εκατοντάδες επιχειρήσεις, χιλιάδες εργαζόμενοι συντηρούνται από τους Θεσσαλονικείς, αλλά και τους ξένους τουρίστες /επισκέπτες της περιοχής. Η δραματική αισθητική και λειτουργική αλλοίωση της ακτογραμμής με τα αναπόφευκτα «προστατευτικά» έργα, όχι μόνο θα αναστείλει την περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη της περιοχής μας, αλλά θα θέσει σε κίνδυνο και αυτό που ήδη υπάρχει- και πρέπει να το βοηθήσουμε να αναπτυχθεί περαιτέρω.

Ο περιορισμός του χώρου δε μας επιτρέπει να θίξουμε και άλλα σχετικά θέματα, όπως οι πραγματικές επιχειρησιακές –οικονομικές δυνατότητες του «νέου» αεροδρομίου, θέματα ασφαλείας, το τεράστιο ζήτημα της πρόσθετης μόλυνσης από τα καυσαέρια, την ηχορύπανση, τις αναμενόμενες επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων κλπ.

Το πολιτικό πρόβλημα για το Δήμο Θερμαϊκού

Δεν νομίζω ότι υπάρχει άνθρωπος με στοιχειώδη λογική, ο οποίος να υποστηρίζει ενσυνείδητα την επέκταση του αεροδρομίου μέσα στον Θερμαϊκό. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι αυτό ισχύει και για το Δήμαρχο Αντώνη Μαντζάρη.

Ήρθαν όμως έτσι τα πράγματα και ο Δήμαρχος εγκλωβίστηκε στην κατ’ αρχήν αποδοχή της απόφασης ότι θα γίνει η επέκταση μέσα στον κόλπο. Από τότε κάνει έναν μεγάλο και δύσκολο αγώνα για να πείσει τους υπεύθυνους της κεντρικής εξουσίας να αποδεχθούν το στοιχειώδες αυτονόητο: πρώτα πρέπει να μελετηθούν /αξιολογηθούν /αντιμετωπιστούν οι συνέπειες που θα υπάρξουν για τις ακτές – και στη συνέχεια να ξεκινήσει το έργο.

Δεν υποτιμάμε τη μεγάλη προσπάθεια του Αντώνη Μαντζάρη, αλλά δε μπορεί να μας έχει στο πλευρό του γιατί πιστεύουμε ότι στην πραγματικότητα ουδεμία «εξασφάλιση» ή «εγγύηση» μπορεί να δοθεί – και ο βασικότερος λόγος γι’ αυτό είναι η κίνηση των ρευμάτων του Θερμαϊκού. Αντίθετα, ακόμα κι αν όλα πάνε κατ’ ευχήν και αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις σεβαστούν μέχρι κεραίας τις ανησυχίες – απαιτήσεις του Δημάρχου, ακόμα και τότε το αποτέλεσμα θα είναι καταστροφικό για τον Θερμαϊκό και την ποιότητα ζωής όλων των κατοίκων του.

Όλοι κάποτε βρισκόμαστε στο δίλημμα για το μεγάλο ΝΑΙ ή το μεγάλο ΟΧΙ. Ο δήμαρχος είναι ίσως ο μοναδικός παράγοντας του Δήμου Θερμαϊκού που διαθέτει κύρος, πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων και στα ΜΜΕ, έχει δυνατότητα άμεσης επαφής με τους κατοίκους του Δήμου, αλλά και τους Δημάρχους των γειτονικών περιοχών. Είναι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να αναδείξει το θέμα και να τεθεί επικεφαλής της προσπάθειας για να αποτραπεί το έγκλημα που απειλεί να υποβαθμίσει δραματικά τον τόπο που επιλέξαμε να ζήσουμε. Μετά από τόσα χρόνια θητείας στα δημοτικά πράγματα, είναι καιρός να προβληματιστεί και για την ίδια την υστεροφημία του.

Αν το κάνει, προσωπικά δηλώνω δημόσια ότι θα σταθώ στο πλευρό του με όσες δυνάμεις διαθέτω. Και όχι μόνο αυτό, αλλά θα «ξεχάσω» και τα θέματα της τοπικής μας γκρίνιας και κριτικής: σκουπίδια, πεζοδρόμια, αποχέτευση, υποδομές κλπ. Το θέμα του αεροδρομίου είναι τόσο σημαντικό ώστε υπερκαλύπτει τα πάντα.

Αν όμως ο Δήμαρχος επιμείνει στον σκληρό, αλλά άνευ αντικειμένου αγώνα του, ώστε να πάρει κάποιες προφορικές ή γραπτές «διασφαλίσεις», τότε οι δρόμοι μας θα είναι οριστικά αντίθετοι. Εγώ αλλά και άλλοι, θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να αναδείξουμε το θέμα και να ενημερώσουμε όσο μπορούμε καλύτερα τους πολίτες της περιοχής. Θα εξαντλήσουμε κάθε νόμιμο μέσο που μας παρέχει η Ελληνική Δημοκρατία, αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, για να αποτρέψουμε την παράλογη, αντι- αναπτυξιακή, οικολογικά καταστροφική και τεχνικά μη ανατάξιμη επέκταση.

Κείμενα και συζήτηση σχετικά με το θέμα μπορείτε να βρείτε στο Διαδίκτυο, ξεκινώντας από την ιστοσελίδα «Τα μυστικά του Κόλπου» (http://tamystikatoukolpou.blogspot.com/)
 
Έγραψε ο Πάνος - Πέμπτη, Οκτωβρίου 13, 2005 |


3 Comments:


  • At 2:05 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos

    Στων κουφών την πόρτα;

    Που είναι ωρέ οι μπλογκοσύντροφοι να αυγατίσουν οι φωνές;

     
  • At 2:18 μ.μ., Blogger Πάνος

    Οι ποιοί;

    ΗΜΙΑΙΜΕ, μήπως είσαι γόνος αναρχοκομμουνιστών - ή αν έχεις κάποια ηλικία, μήπως υπήρξες ο ίδιος;

     
  • At 2:30 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos

    Οι ιστοσυνάδελφοι, συγνώμη, παρασύρθηκα από το περιβάλλον του φίλου μου Μητσού στις "Διαστάσεις" και από τη δυναμική του ιστολογίου σου για αντίσταση.
    Τώρα, κάποιοι, κάπου, κάποτε, με κατέταξαν και σε αυτήν την κατηγορία αλλά πάντοτε ήμουν Ημίαιμος, ΑΔΕΣΠΟΤΟΣ, και κολυμπούσα -και κολυμπάω- κόντρα στο ρεύμα (μόνο έτσι μπορείς να φτάσεις απέναντι ή να πνιγείς προσπαθώντας).
    Περιμένω γράμμα...