ι Τα μυστικά του Κόλπου
Κυριακή, Οκτωβρίου 16, 2005
Η Χρύσα για την επέκταση
ΘΕΜΑ: ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Χρύσα Αράπογλου
Βουλευτής Θεσσαλονίκης

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005

Το θέμα του Αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης απασχολεί, εντατικά, τους φορείς της πόλης από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Ο στόχος της ανάδειξης της, ως σημαντικού ευρωπαϊκού περιφερειακού κέντρου, ταυτίζεται με το αίτημα υλοποίησης πολλών και σημαντικών υποδομών, μεταξύ των οποίων και η λειτουργία ενός νέου και σύγχρονου Αεροδρομίου.
Από την αρχή η συζήτηση επικεντρώθηκε στη λογική της νέας χωροθέτησης, δυτικά, ώστε να εξυπηρετούνται καλύτερα οι νέοι οδικοί άξονες (Εγνατία οδός, ΠΑΘΕ κλπ)
Από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας η προοπτική αυτή εγκαταλείφθηκε και προκρίθηκε η λύση του εκσυγχρονισμού και της επέκτασης του υπάρχοντος Αεροδρομίου «Μακεδονία».
Το συγκεκριμένο έργο έχει προγραμματιστεί από το 1993 αλλά η υλοποίηση του, έχει σκαλώσει μέχρι σήμερα σε γνωστούς και άγνωστους παράγοντες. Πέραν των προβλημάτων που προκύπτουν από τους όρους και τους τρόπους της προκήρυξης του έργου, που αφορούν στη λειτουργία του Υπουργείου και τον πρόσφατα ψηφισθέντα νόμο του ΥΠΕΧΩΔΕ, η μάλλον, με αφορμή όλα αυτά, πιστεύω ότι πρέπει να επανεξεταστεί το δίλημμα για την προοπτική της Θεσσαλονίκης, που συνοψίζεται ως εξής: επέκταση του υπάρχοντος ή χωροθέτηση νέου σύγχρονου Αεροδρομίου εκτός οικιστικής ζώνης; Και εάν καταλήγουμε ως πόλη στην ειλημμένη απόφαση της Περαίας, γνωρίζουμε τα προβλήματα που θα προκύψουν από την κατασκευή του;
1. Σύμφωνα με εκτιμήσεις μελετητών αλλά και τη διεθνή εμπειρία, η κατασκευή ενός τόσο μεγάλου διαδρόμου στη θάλασσα είναι πιθανόν να προκαλέσει τεράστια περιβαλλοντικά προβλήματα στην ευρύτερη περιοχή.
2. Η τοποθεσία του υπάρχοντος αεροδρομίου κρίνεται για πολλούς λόγους προβληματική
3. Στην κατασκευή του υπό την παρούσα μελέτη, εκφράζουν έντονο προβληματισμό πολλοί φορείς της πόλης μεταξύ των οποίων και το ΤΕΕ Κεντρικής Μακεδονίας, το οποίο και έχει συστήσει ειδική επιτροπή για το θέμα.
4. Οι λανθασμένοι χειρισμοί και οι συνεχόμενες αστοχίες που έχουν αναδειχθεί σε πολλά λιμενικά έργα στην περιοχή, πολύ μικρότερης μάλιστα κλίμακας και τα οποία κατά σύμπτωση υπογράφονται από τους ίδιους μελετητές, προκαλούν ανησυχία για την ίδια τη μελέτη.
Πρόσφατα, ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς ανακοίνωσε την έναρξη υλοποίησης του έργου. Στη συνέχεια ακύρωσε δύο φορές τις διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Είναι σίγουρο ότι ο νόμος που ψήφισε η ΝΔ, εις το όνομα της διαφάνειας, δημιουργεί επιπλέον εμπόδια στη γρήγορη και με εγγυήσεις κατασκευή μεγάλων έργων.
Προσωπικά εξέφρασα τις ανησυχίες που θα σας αναφέρω παρακάτω, όταν η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου κατατέθηκε για έγκριση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο, πριν έξι περίπου χρόνια. Σήμερα, και με δεδομένα τα προβλήματα που προκύπτουν στη δημοπράτησή του, επαναφέρω το θέμα, ακόμα και εάν φαίνεται ότι είναι αργά, θεωρώντας ότι τα μεγάλα έργα στη Θεσσαλονίκη είναι το ίδιο απαραίτητα με την εγγύηση της ορθής λειτουργίας τους για τις επόμενες δεκαετίες, όπως και ότι η προστασία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος είναι προυπόθεση ανάπτυξης και όχι πολυτέλεια. Σε κάθε περίπτωση οι πολίτες της Θεσσαλονίκης έχουν ΔΙΚΑΙΩΜΑ να γνωρίζουν τι θα προκύψει από την ολοκλήρωση ενός μεγάλου έργου το οποίο και καλούνται να πληρώσουν. Όσα ακολουθούν αποτελούν προϊόν προσωπικής έρευνας και επιδέχονται αντίκρουσης, καθώς η αγωνία μου δεν είναι η ακύρωση του έργου αλλά η αποτελεσματικότητά του.
Σήμερα όμως είναι περισσότερο αναγκαίο από ποτέ να δοθεί μια ειλικρινής απάντηση στους πολίτες της Θεσσαλονίκης : ποιο είναι Σχέδιο για την ανάπτυξη της πόλης, στο πλαίσιο του οποίου θα ενταχθεί και η κατασκευή ενός νέου Αεροδρομίου.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Η περιοχή στην οποία λειτουργεί σήμερα το Αεροδρόμιο Μακεδονία και στην οποία προβλέπεται η επέκταση του, παρουσιάζει τα εξής χαρακτηριστικά:
 Είναι μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικιστικά περιοχή, λειτουργία αποτρεπτική για την ύπαρξη ενός μεγάλου και σύγχρονου Αεροδρομίου.
 Βρίσκεται σε σημαντικά μεγάλη απόσταση από τους διευρωπαϊκούς άξονες (Εγνατία, ΠΑΘΕ), από τους σιδηροδρομικούς άξονες και από το λιμάνι και, παρά τα σημαντικά οδικά έργα διασύνδεσής του με αυτούς, δεν είναι το καλύτερο σημείο για τη χωροθέτηση Αεροδρομίου.
 Αποτελεί, σύμφωνα με τις απόψεις έγκυρων Πανεπιστημιακών «το επίκεντρο» της ομίχλης της ευρύτερης περιοχής.
 Εκτός από το Νομό Χαλκιδικής, από όλη την υπόλοιπη χώρα η προσέγγιση του αεροδρομίου (θα) γίνεται δια του οδικού δικτύου του πολεοδομικού συγκροτήματος, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα της Θεσσαλονίκης.

Η σκοπιμότητα κατασκευής του μεγάλου διαδρόμου– όπως έχει εκφραστεί μέχρι σήμερα- είναι η προσέλκυση των υπερατλαντικών non- stop πτήσεων και η αύξηση της διακίνησης εμπορευμάτων από την πόλη της Θεσσαλονίκης.
 Σε ότι αφορά στην προσέλκυση υπερατλαντικών πτήσεων η διεθνής τουριστική αγορά και οι ιδιαιτέρως ανταγωνιστικές τιμές των αεροπορικών εταιριών και λιμένων του εξωτερικού δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της υπάρχουσας κατάστασης.
 Σε ότι αφορά στο στόχο της αύξησης της διακίνησης των εμπορευμάτων εύλογα προκύπτει το ερώτημα γιατί δεν προωθείται, κατ αρχήν, μια τέτοια αναπτυξιακή διάσταση από το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Σε κάθε περίπτωση, ποιο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης διαμετακομιστικού κέντρου εξυπηρετεί το έργο; Σύμφωνα δε με τον πρόσφατα ψηφισθέντα νόμο, οι εμπορευματικοί σταθμοί πρέπει να συνδυάζονται με τις μεταφορές. Υπάρχει περίπτωση να γίνει εμπορευματικό κέντρο στα ανατολικά της πόλης; Δηλαδή, ποια είναι η μελέτη για το διάδρομο απογείωσης υπερατλαντικών πτήσεων που θα εξυπηρετεί μεταφορά εμπορευμάτων;


ΚΙΝΔΥΝΟΣ 1: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΙΣΧΥΡΟΥΣ ΑΝΕΜΟΥΣ ΠΟΥ ΠΝΕΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ

Σύμφωνα με την υπάρχουσα εμπειρία, οποιαδήποτε κατασκευή γίνεται σε μια ισορροπημένη παραλία, έχει σαν αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι δίοδοι των ρευμάτων της περιοχής και να παρασύρονται χαλαρά υλικά. Το αποτέλεσμα είναι πιο έντονο όταν συνδυάζεται με έντονο κυματισμό ισχυρών ανέμων.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι είναι άγνωστες οι επιπτώσεις που μπορούν να έχουν τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα σε συνδυασμό με τους ανέμους:
Α. στο ίδιο το έργο, τη χρηστικότητα και τη λειτουργικότητα του
Β. στη διατάραξη του θαλασσίου οικοσυστήματος
Γ. στις παρακείμενες και ίσως γειτονικές περιοχές.
Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν το έργο κατασκευάζεται σε έναν κόλπο που είναι ιδιαίτερα στενός και όταν δεν υπάρχει προηγούμενη εμπειρία από παρόμοια κατασκευή, ώστε να μπορούν να είναι προβλέψιμες οι όποιες επιπτώσεις και αποτρέψιμοι οι πιθανοί κίνδυνοι.
Μια λύση θα ήταν να κατασκευαστεί η προέκταση πάνω σε πυλώνες. Αυτό όμως αυξάνει απαγορευτικά το κόστος του (πολλοί λένε ότι θα είχαμε να κάνουμε με μία νέα γέφυρα Ρίου- Αντίρριου, μέσα στο Θερμαϊκό Κόλπο!!!)
Η δεύτερη και λογικότερη λύση, θα ήταν να προηγηθεί της κατασκευής του προσομοίωση σε εξειδικευμένο εργαστήριο του εξωτερικού.

ΚΙΝΔΥΝΟΣ 2: ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΤΑΣΤΡΟΦΗ

Η μελέτη προβλέπει επέκταση του διαδρόμου απογειώσεων – προσγειώσεων σε μήκος 900 μ. μέσα στον Θερμαϊκό και με πλάτος 400 μ. Δηλαδή προσμετρώντας και τη σχετική εμβάθυνση μέσα στη θάλασσα, περισσότερο από 500 στρέμματα μέσα στη θάλασσα.
Επομένως για την κατασκευή του απαιτούνται κατά προσέγγιση 4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα χώμα!!! , τα οποία σύμφωνα με τη μελέτη πάντοτε, θα μεταφερθούν από την περιοχή του Αγίου Αντωνίου. Ο Δήμος της περιοχής προσέφυγε στα δικαστήρια επικαλούμενος ότι εκτός από το… σεληνιακό τοπίο που θα προκύψει και την διατάραξη του οικοσυστήματος της περιοχής, θα γίνει ζημιά και στην παρακείμενη πηγή της Σουρωτής και δικαιώθηκε….
Από την κατασκευή του επομένως προκύπτει διπλή οικολογική καταστροφή: στο οικοσύστημα της θάλασσας καθώς και στις γειτονικές περιοχές
Ειδικότερα, για τη διάβρωση των γειτονικών ακτών, η οποία μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της ο μεγαλύτερος ίσως κίνδυνος, για την αποτροπή του οποίου θα αναγκαζόμαστε να πληρώνουμε ετησίως μεγάλα ποσά «αποκατάστασης», δηλαδή να κατασκευάζουμε προστατευτικά, αλλοιώνοντας εντελώς τη φυσική διαμόρφωση των ακτών Καλαμαριάς, Πυλαίας, Θερμαϊκού, αναφέρω τα παρακάτω:

ΚΙΝΔΥΝΟΣ 3: ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΓΕΙΤΟΝΙΚΩΝ ΑΚΤΩΝ

Τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο οποιαδήποτε κατασκευαστική παρέμβαση έγινε επί της ακτογραμμής, είχε σαν αποτέλεσμα τη διάβρωση της ακτής. Η διάβρωση εξαρτάται από το μήκος της κατασκευής, επηρεάζοντας μια περιοχή πολλαπλάσια του μήκους της κατασκευής και από τις δύο πλευρές. Οι φερτές ύλες μεταφέρονται κοντά στην κατασκευή και από τις δύο πλευρές, όμως η διάβρωση και η προσάμμωση γίνεται συνήθως πιο έντονη στη μία από τις δύο πλευρές , λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων και των κυματισμών από ισχυρούς ανέμους που επικρατούν στην εκάστοτε περίπτωση.

Ο Δήμαρχος Θερμαϊκού κ. Αντώνης Ματζάρης και η υπογράφουσα κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης, έδειξαν στους μελετητές το
φωτογραφικό υλικό και οι μελετητές ΠΑΡΑΔΕΧΘΗΚΑΝ ότι η ακτογραμμή του Δήμου Θερμαϊκού, μετά την κατασκευή του έργου, θα διαβρώνεται 2 έως 3 μέτρα ετησίως. Αποτέλεσμα, σε 10 χρόνια να υπάρχει πρόβλημα στις παρακείμενες ακτές όχι μόνον για την παραλία αλλά και για τους δρόμους και πιθανόν για τα σπίτια.
Μοναδική λύση: Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΙΧΙΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΑΛΛΟΙΩΣΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Με την τεράστια έκταση των ακτογραμμών στη χώρα μας και τη σημασία που θα έπρεπε να έχει η θάλασσα στην τοπική ανάπτυξη, θα έπρεπε να εξάγουμε τεχνογνωσία σε ό,τι αφορά στην κατασκευή και λειτουργία λιμενικών έργων.
Άλλωστε, ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ ΚΟΙΝΟΣ ΤΟΠΟΣ ΟΤΙ Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΡΕΨΟΥΝ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΝΤΙ ΝΑ ΤΗΣ ΕΧΟΥΝ ΓΥΡΙΣΜΕΝΗ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ. ΑΥΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ.
Τι έχει γίνει όμως μέχρι σήμερα;
Πολλά από τα λιμενικά έργα που έχουν κατασκευαστεί και τα οποία κατά σύμπτωση υπογράφονται από τους ίδιους μελετητές,
 Παρουσιάζουν πολλές τεχνικές και λειτουργικές ατέλειες
 Χρήζουν συνεχών παρεμβάσεων και επιδιορθώσεων , προκειμένου να είναι χρηστικά και να επιτελέσουν το σκοπό της κατασκευής τους
 Έχουν προκαλέσει πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα στις παρακείμενες περιοχές.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΩΝ

ΕΡΓΟ 1: ΑΛΙΕΥΤΙΚΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΣΚΑΛΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΕΡΓΟ 2: ΛΙΜΑΝΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ ΠΙΕΡΙΑΣ

ΕΡΓΟ 3: ΑΛΙΕΥΤΙΚΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΠΙΕΡΙΑΣ

ΕΡΓΟ 4: ΑΛΙΕΥΤΙΚΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΝΕΩΝ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΙΚΟΥ

ΕΡΓΟ 5: ΠΛΩΤΟΣ ΚΥΜΑΤΟΘΡΑΥΣΤΗΣ ΝΕΟΥ ΜΑΡΜΑΡΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

(Σημ. "μυστικών του Κόλπου": το σχετικό φωτογραφικό υλικό, λόγω τεχνικών δυσχεριών, θα αναρτηθεί προσεχώς)

Με βάση τα παραπάνω εύλογα προκύπτουν τα ερωτήματα:
1. Έχει ποτέ αξιολογηθεί η χρηστικότητα και η λειτουργικότητα των έργων των συγκεκριμένων μελετητών;
2. Γιατί δεν πρόβλεψαν στη μελέτη τους για το συγκεκριμένο έργο της επέκτασης του Αεροδρομίου το κίνδυνο διάβρωση των γειτονικών ακτών, ενώ το παραδέχθηκαν δημόσια;
3. Ποιος μπορεί να διασφαλίσει και να εγγυηθεί την ανθεκτικότητα και τη λειτουργικότητα του έργου, χωρίς την ανάγκη συνεχών και μεγάλου κόστους διορθωτικών παρεμβάσεων;

Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗΣ

Η αναπτυξιακή προοπτική της Θεσσαλονίκης, είναι σαφές ότι συνδέεται με την ύπαρξη και λειτουργία ενός διεθνούς και σύγχρονου Αεροδρομίου.
Η Θεσσαλονίκη είναι σήμερα μια πόλη που κινείται με ταχύτατους ρυθμούς.
Η πόλη επεκτείνεται ανατολικά και δυτικά.
Μεγάλα πολυεθνικά σχήματα δραστηριοποιούνται και επενδύουν στην πόλη και στην ευρύτερη περιοχή.
Όλα αυτά της προσφέρουν μια ιδιαίτερη ευκαιρία που αν δεν αξιοποιηθεί με το σωστό τρόπο μπορεί να μετατραπεί σε πρόβλημα για το περιβάλλον, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την ποιότητα ζωής των κατοίκων της.
Πιστεύω ότι είναι η ώρα να προχωρήσουμε τη συζήτηση στο πλαίσιο ενός συγκροτημένου Σχεδίου για την πόλη, την προοπτική κατασκευής ενός νέου Αεροδρομίου στη δυτική πλευρά της.
Στην περίπτωση που επιλεγεί το συγκεκριμένο έργο:
1. Πριν την υλοποίησή του θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ειδικό εργαστήριο του εξωτερικού διαδικασία προσομοίωσης ώστε να αναδειχθούν οι όποιοι κίνδυνοι προαναφέρθηκαν
2. Μέχρι την ολοκλήρωση της παραπάνω διαδικασίας, να προχωρήσουν άμεσα τα έργα που αφορούν στην κατασκευή κτιριακών εγκαταστάσεων (καινούριος πύργος ελέγχου κτλ) και στην προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού (παρά τη λειτουργία του ραντάρ, υπάρχουν προβλήματα με καιρικά φαινόμενα)
3. Μήπως πρέπει να επανεξεταστεί το θέμα της επέκτασης προς την αντίθετη κατεύθυνση, με απαλλοτρίωση οικοπέδων και ταυτόχρονη «βύθιση» της οδού προς Περαία-Μπαξέ (υπάρχει έτοιμη μελέτη από την Περιφέρεια); Εκτός από την αποφυγή της οικολογικής καταστροφής, το κόστος μειώνεται στο 1/10

(Σημ. "μυστικών του Κόλπου": με την τελευταία θέση διαφωνούμε, για πολλούς λόγους!)
 
Έγραψε ο Πάνος - Κυριακή, Οκτωβρίου 16, 2005 |


1 Comments:


  • At 9:14 π.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos

    Αν και θα άξιζε συγχαρητήρια αν τα έλεγε αυτά κατά τη διάρκεια της Πασοκρατορίας (γιατί από τότε τα ξέρει), επικροτούμε το σκεπτικό της και την καλούμε να συνεχίσει να υποστηρίζει την κατασκευή νέου αεροδρομίου Δυτικά-Βορειοδυτικά χωρίς κομματικές σκοπιμότητες.
    Εξ άλλου κι αυτή είναι καπετάνισσα ιστιοπλόος ανοικτής θαλάσσης και γνωρίζει καλά αυτά που περιγράφει.