ι Τα μυστικά του Κόλπου
Τετάρτη, Νοεμβρίου 30, 2005
Η αγάπη και ...κάτι σαν αγάπη

(Πέτρος και Παύλος, με το μαγικό χέρι του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Προσέξτε πως αποδίδει ο El Greco την μεταξύ τους αγάπη. Προσέξτε ιδιαίτερα πως προστατεύει ο απηυδησμένος Πέτρος το κλειδί της βασιλείας των Ουρανών - μπας και το βουτήξει ο ...Άλλος, που τον έχει κιόλας εκτοπίσει στο πλάι. Προσέξτε ακόμα την ολοφάνερη ευτυχία και ευχαρίστηση που τους διακρίνει, ως αποτέλεσμα της αγάπης που κηρύσσουν. Τα μάτια, τα χέρια, οι εκφράσεις - ακόμα και τα ενδύματά τους, τα λένε όλα!)

Η αγάπη είναι η λέξη –φετίχ των χριστιανών.

Η αγάπη, ωστόσο, δεν είναι παγκόσμιος νόμος. Αντίθετα, η προσεκτική παρατήρηση της φύσης μας αποκαλύπτει ότι ο φόνος, ο συνεχής, ανελέητος, αναπότρεπτος φόνος είναι η απόλυτη αναγκαιότητα για τη συνέχεια της ζωής. Η επιβίωση όλων των έμβιων όντων βασίζεται στην πρόσληψη των προϊόντων του φόνου. Ο θάνατός σου, η ζωή μου! Ο άνθρωπος δεν εξαιρείται. Υπό αυτές τις συνθήκες, υπάρχει χώρος και χρόνος για την εκδήλωση της αγάπης;

Βέβαια υπάρχει, αλλά ας είμαστε ακριβείς: η αγάπη είναι φαινόμενο μερικό, τοπικό, ουσιαστικά περιθωριακό. Συνοδεύεται πάντα από το φόνο κάποιου άλλου έμβιου όντος. Η λύκαινα αγαπά τα λυκόπουλα, αλλά για να τα ζήσει κατασπαράζει το λαγό και τον πηγαίνει στη φωλιά. Ακριβώς το ίδιο κάνει ο άνθρωπος, η υποτιθέμενη κορυφή της πυραμίδας: Η αγάπη του προς τα παιδιά του ή τους γονείς του όχι μόνο προϋποθέτει το φόνο άλλων έμβιων όντων, αλλά και το «σκότωμα» σε πλείστες όσες περιπτώσεις των συνανθρώπων του.

Για τον άνθρωπο η αγάπη είναι ουσιαστικά αλληλοϋποστήριξη στα πλαίσια μιας στενής ή ευρύτερης ομάδας ή και κοινότητας. Σε καμία περίπτωση δεν διευρύνεται προς το όλον, όλους τους ανθρώπους. Αν το δεχτούμε για μια στιγμή, θα πρέπει να φανταστούμε ένα πλανήτη χωρίς τον παραμικρό μηχανισμό βίας και αντί –βίας, δηλαδή άμυνας. Ο πλανήτης αυτός, ταυτόχρονα, δεν θα έπρεπε να έχει και κανένα σύστημα εξουσίας. Πολύ καλό, για να είναι αληθινό…

Μήπως η χριστιανική αγάπη είναι κάτι το διαφορετικό, κάτι που υπερβαίνει τις επιταγές της φύσης; Η αγάπη προς τον Άλλον είναι κατ΄ εξοχήν διανοητικό εφεύρημα. Τόσο στις κύριες όσο και στις περιθωριακές χριστιανικές παραδόσεις, δεν υπάρχει τίποτα που να στοιχειοθετεί την μερική έστω πραγμάτωση των σχετικών θεωριών στον ιστορικό χρόνο.

Αυτό δεν είναι περίεργο, καθώς για να εκδηλωθεί η αγάπη πρέπει να έχει εξασφαλιστεί προηγουμένως η επιβίωση. Προϋποτίθεται δηλαδή η ύπαρξη ενός συστήματος βίας, γιατί χωρίς σύστημα βίας (ή αντι-βίας) είναι αδιανόητη η επιβίωση των ανθρώπινων κοινοτήτων και κοινωνιών. Πρόκειται για ένα αξεπέραστο αδιέξοδο.

Αλλά δεν υπάρχουν αδιέξοδα για την ανθρώπινη φαντασία. Απλώς μεταθέτει το πεδίο άσκησης από την πραγματική ζωή στο μύθο – και μέσα στο μύθο μπορεί να ζωγραφίσει ελεύθερα. Στο πεδίο του φανταστικού λοιπόν, ο Παύλος περιγράφει την αγάπη, όπως θέλει – με απόλυτη ελευθερία (Α’ Κορ. ιβ’ 1-13):

Εάν ταις γλώσσαις των ανθρώπων λαλώ και των αγγέλων, αγάπην δε μη έχω, γένονα χαλκός ηχών ή κύμβαλον αλαλάζον’ και αν έχω προφητείαν και ειδώ τα μυστήρια πάντα και πάσαν την γνώσιν, και εάν έχω πάσαν την πίστην, ώστε όρη μεθιστάνειν, αγάπη δε μη έχω, ουδέν ειμί. Και εάν ψωμίσω πάντα υπάρχοντά μου, και εάν παραδώ το σώμα μου ίνα καυθήσομαι, αγάπην δε μη έχω, ουδέν ωφελούμαι. Η αγάπη μακροθυμεί, χρηστεύεται, η αγάπη ου ζηλοί, η αγάπη ου περπερεύεται, ου φυσιούται, ουκ ασχημονεί, ου ζητεί τα εαυτής, ου παροξύνεται, ου λογίζεται το κακόν. Ου χαίρει επί τη αδικία, συγχαίρει δε τη αληθεία’ πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει. Είτε δε προφητείαι, καταργηθήσονται’ είτε γλώσσαι, παύσονται’ είτε γνώσις, καταργηθήσεται. Εκ μέρους δε γιγνώσκομεν και εκ μέρους προφητεύομεν’ όταν δε έλθει το τέλειον, τότε το μέρους καταργηθήσεται. Ότε ήμην νήπιος ως νήπιος ελάλουν, ως νήπιος εφρόνουν, ως νήπιος ελογιζόμην’ ότε δε γέγονα ανήρ, κατήργηκα τα του νηπίου. Βλέπομεν γαρ άρτι δι’ εσόπτρου εν αινίγματι, τότε δε πρόσωπον προς πρόσωπον’ άρτι γιγνώσκω εκ μέρους, τότε δε επιγνώσομαι καθώς και επεγνώσθην. Νυνί δε μένει πίστις, ελπίς, αγάπη, τα τρία ταύτα’ μείζων δε τούτων η αγάπη.

Αυτό είναι το περίφημο απόσπασμα το οποίο τόσο πολύ εντυπωσιάζει τους χριστιανούς και τις ...ευαίσθητες, ρομαντικές ψυχές. Αμφιβάλλω όμως αν όλοι όσοι το επικαλούνται καταλαβαίνουν πραγματικά τι λέει ο Παύλος στην επιστολή του προς τους Κορινθίους.

• Όπως στοιχίζει την αγάπη μαζί με την πίστη και την ελπίδα είναι προφανές ότι δεν αναφέρεται σε σχέσεις μεταξύ ανθρώπων, αλλά για τη σχέση ανθρώπου – Θεού.
• Δεν έχει συνεπώς καμιά ανάγκη να προσδιορίσει τις πραγματικές συνθήκες της ύπαρξης: η βία, η εκμετάλλευση, οι μηχανισμοί επιβολής κλπ δεν θίγονται, γιατί σε τίποτα δεν ενοχλούν τη σχέση ανθρώπου – Θεού.
• Μιλάει για ανθρώπους που χτίζοντας τη σχέση τους με το Θεό μιλάνε γλώσσες (γλωσσολαλία) και επιδίδονται σε προφητείες (προφητεία) μέσω των οποίων γνωρίζουν τα μυστήρια. Οι ίδιοι άνθρωποι επιδιώκουν τη γνώση, τον τρόπο δηλαδή υπέρβασης του παρόντος κόσμου (αργότερα ο χριστιανισμός καταδίωξε μέχρις εξαφανίσεως το γνωστικισμό)
• Οι άνθρωποι αυτοί είναι μονοσήμαντα προσανατολισμένοι προς το Θεό, οι μεταξύ τους σχέσεις ουσιαστικά δεν θίγονται στο απόσπασμα που παρατέθηκε. Όλη η αγάπη είναι για τον Θεό, γιατί μόνο δι’ αυτής θα επιτευχθεί το ποθούμενο, η πρόσωπον προς πρόσωπον συνομιλία.
• Όταν συμβαίνει η θεοπτία για τον πιστό, καταργούνται όλα: πίστις, ελπίδα, γλώσσες, προφητείες – δεν έχουν πια νόημα -και μένει μονάχα η αγάπη (μεταξύ ανθρώπου και Θεού). Τα άλλα δε χρειάζονται, αλλά η αγάπη είναι απολύτως απαραίτητη, χωρίς αυτή δεν υπάρχει τρόπος (και λόγος) επικοινωνίας (και σύμμειξης) Θεού και ανθρώπου.
• Δευτερευόντως, η αγάπη προς τον Θεό μπορεί να επηρεάσει και τις σχέσεις των ανθρώπων, ως παράπλευρη συνέπεια. Αλλά η έννοια δεν έχει να κάνει καθόλου με την αγάπη ως ανθρώπινο χαρακτηριστικό: την αγάπη της μάνας, του παιδιού, της πατρίδας, της ομορφιάς. Για τον Παύλο τίποτα απ’ αυτά δεν έχει σημασία, ενόψει της αγάπης ανθρώπου και Θεού.
• Η Παύλεια αγάπη δεν έχει την παραμικρή σχέση με τον έρωτα – πολλώ δε μάλλον με τον ίμερο. Άλλωστε αυτά είναι του πονηρού, της πτώσεως, της απωλείας. Ο έρωτας όχι μόνο δεν είναι θεός, όπως σε άλλες λατρείες, αλλά ταυτίζεται με το διάβολο. Ευλογείται μονάχα ο έρωτας προς το Θεό – επαινούνται μάλιστα και οι πλέον ακραίες εκδηλώσεις αυτού του έρωτα, στις οποίες προβαίνουν οι ακραιφνέστεροι των εραστών.

Είναι ενδεχόμενο κάποιοι αναγνώστες να αμφισβητήσουν αυτή την ανάλυση. Παραθέτω λοιπόν την αυθεντικότερη δυνατή περιγραφή της Ορθόδοξης χριστιανικής αγάπης και του ρόλου της, όπως έχει δοθεί στο μυθιστόρημα Το νησί της Καλυψώς. Εννοείται πως οι απόψεις που εκφράζει ο αγιορείτης γέροντας Γερβάσιος δεν είναι δικές μου αυθαιρεσίες – είναι το απόσταγμα της εμπειρίας του Ιωάννη Ρωμανίδη, του οποίου κάθε ένας που αυτοπροσδιορίζεται ως Ορθόδοξος γνωρίζει πολύ καλά τη βαρύτητα και την αξία.

*

Ενώ ο Θεύδης άρχισε να κατηφορίζει, ένα ηλικιωμένος μοναχός, ο Γερβάσιος, κάλεσε τους επισκέπτες σε μια αίθουσα δίπλα στο αρχονταρίκι, περιποιημένη – σε αντίθεση με τους υπόλοιπους, ξεχαρβαλωμένους χώρους του μοναστηριού, με κεντητά στρωσίδια στα μιντέρια, βαριές κουρτίνες και στρωμένα χαλιά. Όταν καθίσαμε όλοι ένα γύρω, ρώτησε όσους δεν είχε ρωτήσει ως τότε από πού έρχονται, τι δουλειά κάνουν, πότε μπήκαν στο Όρος. Μετά άρχισε να μας μιλάει για την ιστορία της μονής και τις περιπέτειές της στο πέρασμα του χρόνου. Αφού τελείωσε μ΄ αυτά και απάντησε σε κάποιες σχετικές ερωτήσεις, μίλησε για τη σωτηρία της ψυχής και τον παράδεισο. Μας έλεγε ότι ο παράδεισος είναι μετοχή εις δόξαν θεού. Ο άνθρωπος μετέχει, με άφατη χαρά, στην δοξολογία του Κυρίου, μαζί με μυριάδες αγγέλων που ψάλλουν ωσαννά. Ο Κριτίας γύρισε και με κοίταξε, την ώρα που έκανα ακριβώς την ίδια κίνηση. Ωστόσο είχαμε και οι δύο γοητευθεί από τα εκπληκτικά ελληνικά του γέροντα: Ήταν όχι μόνον εύγλωττος και με χαρίεσσα ομιλία, αλλά πρόφερε τις λέξεις με τέτοια εκφορά και προσωδία, που μονάχα από τον Κατράκη στο «Άξιον Εστί» είχαμε ξανακούσει. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την λεπτότητα και την έμφυτη αρχοντιά που εξέπεμπε το παρουσιαστικό του, έκανε την ακρόαση του λόγου του ιδιαίτερα ευχάριστη, έστω κι αν κάποιος δεν συμφωνούσε με όσα άκουγε.

Γιατί δεν ήταν δυνατόν ούτε ο Κριτίας ούτε κι εγώ να συμφωνήσουμε με τον Γέροντα όταν έλεγε ότι θα σωθούν οι φωτισμένοι, που βλέπουν τον αναστάντα Χριστόν εν δόξη σε αυτή τη ζωή, είτε «δι εσόπτρου εν αινίγματι» μέσω των αδιακόπων προσευχών και ψαλμών, είτε «πρόσωπον προς πρόσωπον» μέσω του δοξασμού τους. Ότι εκείνοι που δεν τον βλέπουν έτσι σε αυτή τη ζωή, θα δουν τη δόξα Του ως αιώνιον και καταναλίσκον πυρ και σκότος εξώτερον στην άλλη ζωή. Ότι η άκτιστος δόξα που έχει ο Χριστός κατά φύσιν από τον Πατέρα, είναι παράδεισος για εκείνους που έχει θεραπευθεί η εγωκεντρική και ιδιοτελής τους αγάπη και έχει μεταμορφωθεί σε ανιδιοτελή αγάπη. Ότι η ίδια αυτή δόξα είναι το άκτιστον πυρ και η κόλαση για εκείνους που επέλεξαν να μείνουν αθεράπευτοι μέσα στην ιδιοτέλειά τους. Ότι όλοι θα οδηγηθούν από το Άγιον Πνεύμα «εις πάσαν την αλήθειαν», θα δουν δηλαδή τον Χριστό μαζί με τους φίλους του εν δόξη, αλλά όλοι δεν θα δοξασθούν… Ότι η Εκκλησία δεν στέλνει κανέναν στον παράδεισο ή την κόλαση, αλλά προετοιμάζει τους πιστούς για την θέα του Χριστού εν δόξη, την οποίαν θα έχουν όλοι οι άνθρωποι. Ότι ο Θεός θέλει την θεραπεία όλων, αλλά δεν δέχονται όλοι την προσφορά Του. Ότι αυτό σημαίνει πως η άφεσις αμαρτιών δεν είναι αρκετή προετοιμασία για να ιδεί κανείς τον Χριστό εν δόξη και να δοξασθεί…

Όσο μιλούσε ακόμα ο Γέροντας, ο Κριτίας έσκυψε προς το μέρος μου και μου ψιθύρισε πως η κατάταξη των πιστών σε φωτισμένους και δοξασμένους αποτελεί ακριβή μεταφορά από την εβραϊκή παράδοση των Χασιδίμ, την οποία εισήγαγε πανηγυρικά στον χριστιανισμό ο Παύλος, μαζί με τα υπόλοιπα. Ο Γέροντας έστρεψε το βλέμμα του προς τον Κριτία και αυτός του ζήτησε να μιλήσει κάπως αναλυτικότερα για τον δοξασμό. Ο ευγενής μοναχός δεν του χάλασε το χατίρι.

«Δοξασμός είναι η άμεσος θέα του Χριστού εν δόξη, όπως σας έλεγα πριν… Κατά τη διάρκεια του δοξασμού, που είναι θέωση και αποκάλυψη, η προσευχή εν τη καρδία, η γνώση, η προφητεία, η πίστη και η ελπίδα καταργούνται, αφού αντικαθίστανται από τον ίδιο το Χριστό. Μόνον η αγάπη δεν εκπίπτει, όπως μας φανερώνει ο Απόστολος Παύλος εις την προς Κορινθίους Α΄ επιστολήν του. Κατά τη διάρκεια του δοξασμού τα περί Θεού αλλά και τα προς Χριστόν νοήματα και ρήματα καταργούνται! Μετά την θέωση, όταν επιστρέφει ο θεόπτης στην κατάσταση του φωτισμού, επιστρέφουν η γνώση, η προφητεία, οι γλώσσες, η πίστη και η ελπίδα και ενώνονται ξανά με την αγάπη. Αυτή είναι η θέα του εν δόξη αναστάντος Χριστού…»

Ο Γέροντας σιώπησε για λίγο συγκινημένος. Στην αίθουσα επικρατούσε απόλυτη ησυχία.

«Η εμπειρία του δοξασμού είναι το θεμέλιο της πίστεως της Εκκλησίας στην σωματική ανάσταση του βιολογικού μέρους της ανθρωπίνης υπάρξεως» είπε ήσυχα ο Γέρων Γερβάσιος.

Ξαφνικά, ο Κατιλίνας αιστάνθηκε την ανάγκη να θεολογήσει:

«Με την εμφάνιση του Ιησού Χριστού αλλάζει ό,τι γνώριζε ο άνθρωπος περί Θεού, δημιουργούνται νέα δεδομένα, έχουμε έναν καινούριο Θεό…»

Ο Γέρων Γερβάσιος τον κοίταζε με έκφραση που θα μπορούσε να σημαίνει «τι λες, παιδάκι μου;». Σήκωσε το χέρι του, χαμογέλασε και εξήγησε υπομονετικά:

«Οι Πατέρες υποστηρίζουν, με μοναδική εξαίρεση τον Αυγουστίνο, ότι ο Ιησούς Χριστός πριν από τη γέννησή του με το κτιστό Του Πρόσωπο από την Παρθένο Μαρία, είναι Αυτός ο οποίος αποκαλύφθηκε στους Πατριάρχες και τους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Καταλαβαίνεις τι εννοώ;»

Ο Κριτίας χαμογελούσε κάτω από τα μουστάκια του, ο Κατιλίνας ξεροκατάπιε και μουρμούρισε «ναι, βέβαια…». Δεν του ερχόταν καλά να ταυτίζεται έτσι χωρίς ενδοιασμό ο Ιησούς με τον Γιαχβέ.

«Ας ελπίσουμε πως θα αξιωθούμε να ανεβούμε στον παράδεισο και να μην πέσουμε στην κόλαση…» είπε, συνεχίζοντας τις θεολογικές του απόπειρες.

Κανονικά ο Γέρων Γερβάσιος θα έπρεπε να τον ξαποστείλει στο βορδοναρείον, ως ανεπίδεκτον μαθήσεως. Αντ΄ αυτού, προσπάθησε με υπομονή να εξηγήσει στον Κατιλίνα τα αυτονόητα:

«Ας δούμε τις βιβλικές και τις πατερικές αντιλήψεις για τον παράδεισο και την κόλαση. Δεν είναι κάτι ξεχωριστό, ο ίδιος ο Θεός είναι και τα δύο, και παράδεισος και κόλαση και αμοιβή και τιμωρία. Όλοι οι άνθρωποι, παιδιά μου, δημιουργήθηκαν για να βλέπουν ακαταπαύστως τον Θεό, εν τη ακτίστω δόξη του Ιησού Χριστού. Αν ο θεός θα είναι παράδεισος ή κόλαση εξαρτάται από την ανταπόκριση του ανθρώπου στην αγάπη του Θεού εν Χριστώ. Εξαρτάται από την επίτευξη μεταβολής της αγάπης από ιδιοτελή και εγωκεντρική σε θεοειδή αγάπη, ήτις ου ζητεί τα εαυτής»

Ο Κατιλίνας συγκατένευε με βαθυστόχαστο ύφος.

«Ευτυχώς, υπάρχει η Εκκλησία και μας οδηγεί στη σωτηρία με τα ιερά μυστήρια…» είπε.

Ο ευγενής μοναχός δεν διατύπωσε κάποιο σχόλιο, αλλά χτύπησε ελαφρά τις δυο του παλάμες στα γόνατά του, που ήθελε να πει με τη γλώσσα του σώματος «στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα!». Ο Κριτίας, που απολάμβανε τις θεολογικές απόπειρες του Κατιλίνα, ρώτησε με υποκριτική φιλομάθεια αν η Εκκλησία μας εξασφαλίζει τον φωτισμό και τον δοξασμό, ιδίως με το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Το πρόσωπο του Γέροντα σοβάρεψε.

«Καμία θρησκεία και καμία εκκλησία δεν μπορεί να διεκδικήσει για τον εαυτό της το δικαίωμα να αποφασίζει ποιος πηγαίνει στον παράδεισο και ποιος πηγαίνει στην κόλαση!» είπε σε έντονο ύφος. «Όλοι, όλοι, ενωρίτερα ή αργότερα θα δουν τη δόξα του Θεού εν Χριστώ, είτε ως φως είτε ως πυρ καταναλίσκον! Η αληθής ζωή εν Χριστώ είναι η προετοιμασία, δια της καθάρσεως και του φωτισμού της καρδίας, ώστε αυτή η θέα να είναι παράδεισος και όχι κόλαση… Τη στιγμή που κάποιος διαχωρίζει τον παράδεισο από την κόλαση και φαντάζεται ότι οι καταστάσεις αυτές είναι διαφορετικά μέρη ή ότι η κόλαση είναι στέρηση της θέας του Θεού, τότε εκείνος εισάγει μαγικές απόψεις στην βιβλική αντίληψη της θεραπείας! Είναι μαγεία να λέγει κάποιος ότι η σωτηρία μπορεί να επέλθει μονάχα με την πίστη ή με τα καλά έργα ή με τη μετοχή στα μυστήρια ή με ιερατικές αφέσεις αμαρτιών ή με συνδυασμό όλων αυτών… Αυτές οι παραλλαγές της παραδόσεως μετακινούν την ανάγκη αλλαγής από τον άνθρωπο στον Θεό, και μας λέγουν ότι η σωτηρία επέρχεται αν υπακούει κανείς δουλικά στο θέλημά Του. Όποιος τα υποστηρίζει αυτά δεν γνωρίζει ότι ο Θεός αγαπά όλα τα δημιουργήματά του αδιακρίτως, ακόμα και τον διάβολο, με την ίδια αγάπη. Δεν γνωρίζει ότι ο Θεός ήταν και είναι πάντοτε φίλος των ανθρώπων και είναι ο άνθρωπος και όχι ο Θεός που έχει ανάγκη συμφιλιώσεως, δηλαδή θεραπείας του μέρους της υπάρξεώς του που δεν λειτουργεί υγιώς… »

Ο Κριτίας πήρε πάλι τον λόγο:

«Βλέπω ότι δεν ολοκληρώνετε το συλλογισμό σας… Μήπως θεωρείτε πως η νυν κρατούσα ορθόδοξη εκκλησία δεν έχει σχέση με τις επιτεύξεις του φωτισμού και του δοξασμού, άρα είναι αναποτελεσματική στην αποστολή της;»

Ο Γέροντας τον κοίταξε καλά καλά. Προφανώς δεν θεώρησε τα αυτιά μας κατάλληλα για να ακούσουν ό,τι είχε να πει επί του θέματος, αλλά η φιλαλήθειά του δεν του επέτρεπε να σωπάσει.

«Δεν υπάρχει άλλη ένωση με τον Χριστό» είπε, «εκτός από αυτή που επιτυγχάνεται με την κάθαρση, τον φωτισμό και τον δοξασμό εδώ, στην παρούσα ζωή. Η ορατή δομή της Εκκλησίας είναι η έκφραση αυτής της ενώσεως και η εγγύηση ότι όλοι όσοι το επιθυμούν μπορούν να προχωρήσουν στην προσφερόμενη από τον Χριστό θεραπεία... Τώρα, τι γίνεται στις καθ΄ έκαστα επισκοπές και ενορίες – ο Θεός να βάλει το χέρι του… Η θρησκειοποίηση του χριστιανισμού είναι η ριζική αλλοίωσή του!»

Δεν προχώρησε άλλο και σε λίγο έδωσε το σύνθημα πως η σύναξη ολοκληρώθηκε.

*

Αυτή είναι, φίλοι και φίλες, η περίφημη χριστιανική αγάπη – και έτσι την αντιλαμβάνεται η καθ’ ημάς μυστική παράδοση. Είναι προφανές ότι πρόκειται για λεπτεπίλεπτες επεξεργασίες ενός απολύτως επινοημένου, διανοητικού κατασκευάσματος.

Ας επιστρέψουμε λοιπόν στο προσδιορισμό του πεδίου της – αυτόν που μπορεί να προσδιορίσει ο κοινός λόγος και όχι η μεταφυσική θολούρα. Το πεδίο της αγάπης περιορίζεται στην πραγμάτωση των προσωπικών σχέσεων. Εννοείται, ταυτόχρονα, ότι η αγάπη δεν μπορεί να είναι παγκόσμιος νόμος, ούτε καν τοπικός, μερικός νόμος (στις περιπτώσεις αυτές πρόκειται για απλή αλληλοϋποστήριξη). Εννοείται ακόμα πως η αγάπη μπορεί να αλλοιωθεί, να μεταστραφεί, να εξαφανιστεί κλπ, ακολουθώντας πιστά τις περιπέτειες της ανθρώπινης υπαρκτικότητας και την αέναα ρευστή υλοποίηση του ανθρώπινου προσώπου (του πραγματικού, όχι αυτού της καθ’ ημάς μυστικής παράδοσης)

Περί αυτών όμως, με άλλη ευκαιρία.

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Τετάρτη, Νοεμβρίου 30, 2005 | 32 σχόλια
Τρίτη, Νοεμβρίου 29, 2005
Παύλος και αμαρτία

(Ομάδα γυναικών. Χειρ Εμ. Πανσέληνου, Πρωτάτο, Καρυές)

(Το παρόν αφιερώνεται σε όσους / όσες δεν ήταν όσο έπρεπε επιμελείς στο μάθημα των Θρησκευτικών)

Κεντρικό θέμα στη διδασκαλία του Παύλου αποτελεί η αντιμετώπιση της αμαρτίας, η οποία πριν τον Ιησού γινόταν δια του νόμου, αλλά τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει (Ρωμ. ζ’ 7-8): Τι ουν ερούμεν; ο νόμος αμαρτία; μη γένοιτο’ αλλά την αμαρτίαν ουκ έγνων ει μη δια νόμου’ την τε γαρ επιθυμίαν ουκ ήδειν ει μη ο νόμος έλεγεν, ουκ επιθυμήσεις’ αφορμήν δε λαβούσα η αμαρτία δια της εντολής κατειργάσατο εν εμοί πάσαν επιθυμίαν’ χωρίς γαρ νόμου αμαρτία νεκρά. Ο Παύλος μας δείχνει γλαφυρά πως μπορεί ο νόμος να παράγει τα αντίθετα αποτελέσματα από εκείνα τα οποία επιδιώκει.

Επαναλαμβάνεται επίσης η θέση, που την είχε αναπτύξει και ο Ιησούς, ότι η αμαρτία βρίσκεται μέσα στον άνθρωπο (Ρωμ. ζ’ 19-24): ου γαρ ό θέλω ποιώ αγαθόν, αλλ’ ό ου θέλω κακόν τούτο πράσσω. Ει δε ό ου θέλω τούτο ποιώ, ουκέτι εγώ κατεργάζομαι αυτό, αλλ’ η οικούσα εν εμοί αραρτία. Ευρίσκω άρα τον νόμον τω θέλοντι εμοί ποιεί το καλόν, ότι εμοί το κακόν παράκειται’ Συνήδομαι γαρ τω νόμω του Θεού κατά τον έσω άνθρωπον, βλέπω δε έτερον νόμον εν τοις μέλεσί μου αντιστρατευόμενον τω νόμω του νοός μου και αιχμαλωτίζοντά με εν τω νόμω της αμαρτίας τω όντι εν τοις μέλεσί μου. Ταλαίπωρος εγώ άνθρωπος! Τις με ρύσεται εκ του σώματος του θανάτου τούτου; Πραγματικά, ταλαίπωρος άνθρωπος – αλλά όχι ο άνθρωπος γενικά, μονάχα αυτός ο άνθρωπος που αυτοεγκλωβίζεται σε τέτοια ενοχικά αδιέξοδα, τα οποία διαστρέφουν και καταστρέφουν την ανθρώπινη φύση. Από τα συγκεκριμένα εδάφια προκύπτει ότι ο κλασικός Εβραίος θεολόγος Παύλος φοβάται και μισεί το σώμα του (ουσιαστικά: την ερωτική –σεξουαλική του επιθυμία) και δημιουργώντας, υπό την επιρροή της εβραϊκής θεολογίας, ένα φρικτό πλέγμα ενοχών, επιζητεί εναγωνίως πλέον τη σωτηρία, πρόθυμος να θυσιάσει και να καταστρέψει την ζωή του ενόψει μιας ιδανικής μέλλουσας ζωής.

Είναι τραγική η κατάσταση του ανθρώπου που οι μυλόπετρες του καλού και του κακού αλέθουν τη διάνοιά του και τον υποχρεώνουν να στρεβλώνει την αντίληψη της ίδια του της ζωής. Ζει μόνιμα μέσα σ’ ένα τεχνητό, ζοφερό τοπίο ενοχών και άγχους, όπου η πνευματική και η σωματική υγεία του καταστρέφονται – και άθελά του συνηθίζει να ζει ως άρρωστη ύπαρξη, θεωρώντας επιπλέον την αρρώστια αυτή ως φυσιολογική και ευλογημένη. Δεν εκπλήσσουν λοιπόν η αυτολύπηση, ούτε η μόνιμη εχθρότητα προς το σώμα, που έχει, δήθεν, δικούς του νόμους, αντιστρατευόμενους, τάχα, το νόμο του Θεού, ούτε η καταστροφική δυϊστική (ουσιαστικά: διχαστική) ερμηνεία των πάντων - του κόσμου και του ανθρώπου. Διαβάζοντας κανείς αυτά τα αποπνικτικά κείμενα του Παύλου, αλλά και τα υπόλοιπα της Καινής Διαθήκης, νοσταλγεί όλο και περισσότερο τον καθαρό αέρα του Ηρακλείτου.

Ο διχασμός ανάμεσα στο καλό και στο κακό, ανάμεσα στο θείο θέλημα και στην ανθρώπινη αμαρτία, εκφράζεται στον Παύλο με την αντιδιαστολή της σάρκας και του πνεύματος (Ρωμ. η’ 5, 6, 8, 12, 13 & 17): Οι γαρ κατά σάρκα όντες τα της σαρκός φρονούσιν, οι δε κατά πνεύμα τα του πνεύματος. Το γαρ φρόνημα της σαρκός θάνατος, το δε φρόνημα του πνεύματος ζωή και ειρήνη, οι δε εν σαρκί όντες Θεώ αρέσαι ου δύνανται. Άρα ουν, αδελφοί, οφείλεται εσμέν ου τη σαρκί του κατά σάρκα ζην’ ει κατά σάρκα ζήτε, μέλλετε αποθνήσκειν’ ει δε Πνεύματι τας πράξεις του σώματος θανατούτε, ζήσεσθε. Ει δε τέκνα, και κληρονόμοι, κληρονόμοι μεν Θεού, συγκληρονόμοι δε Χριστού, είπερ συμπάσχομεν ίνα και συνδοξασθώμεν. Και εδώ, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση, ο Παύλος δεν παραλείπει να διακρίνει, κατά το πνεύμα της Γραφής, τον Θεό από τον Ιησού.

Η συλλογιστική του Παύλου δεν ξεφεύγει ποτέ από το κινούν αίτιο: θέλει να σωθεί, αλλά και να συνδοξασθεί… Αυτή η επιθυμία είναι τόσο ισχυρή ώστε δικαιώνει και νομιμοποιεί όλες τις στρεβλώσεις, τις υπερβολές και τους καταναγκασμούς της δυϊστικής (διχαστικής) σκέψης. Εν όψει αυτού του καταναγκαστικού συνδοξασμού – σωτηρίας ο πιστός άνθρωπος είναι ικανός να κάνει τα πάντα εις βάρος του εαυτού του και των άλλων. Να υποστεί τις μεγαλύτερες ταλαιπωρίες, αλλά, κυρίως, να προξενήσει τεράστιες καταστροφές στις ανθρώπινες κοινωνίες και σε ανθρώπους που έχουν την ατυχία να βρεθούν εκεί όπου οι φανατικοί δυϊστές κατέχουν και πολιτική εξουσία: αυτό ακριβώς έκανε στην ιστορική του διαδρομή (και κάνει ακόμα) ο χριστιανισμός, ως θεσμισμένη θρησκεία.

Οι διχαστικές αντιλήψεις της εβραϊκής παράδοσης οδηγούν υποχρεωτικά στην ανάγκη για αλλαγή, για μετάλλαξη του σώματος (Α’ Κορ. 40-45): Σπείρεται σώμα ψυχικόν, εγείρεται σώμα πνευματικόν. Εστι σώμα ψυχικόν, και εστι σώμα πνευματικόν. Ούτω και γέγραπται’ εγένετο ο πρώτος άνθρωπος Αδάμ εις ψυχήν ζώσαν’ ο έσχατος Αδάμ εις πνεύμα ζωοποιούν. Δημιουργείται έτσι μια προοπτική, ένας συγκεκριμένος μεγάλος σκοπός, η εξυπηρέτηση του οποίου είναι πλέον το άλφα και το ωμέγα του πιστού (Α’ Κορ. 50-52): Τούτο δε φημί, αδελφοί, ότι σαρξ και αίμα βασιλείαν Θεού κληρονομήσαι ου δύνανται, ουδέ η φθορά την αφθαρσίαν κληρονομεί. Ιδού μυστήριον υμίν λέγω’ πάντες μεν ου κοιμηθησόμεθα, πάντες δε αλλαγησόμεθα, εν ατόμω, εν ριπή οφθαλμού, εν τη εσχάτη σάλπιγγι’ σαλπίσει γαρ, και οι νεκροί εγερθήσονται άφθαρτοι, και ημείς αλλαγησόμεθα.

Ιδού ποια είναι, σύμφωνα με τον Παύλο τα έργα της σαρκός και ποια τα έργα του πνεύματος (Γαλ. ε’ 19-23): φανερά δε εστι τα έργα της σαρκός, άτινα εστι μοιχεία, πορνεία, ακαθαρσία, ασέλγεια, ειδωλολατρία, φαρμακεία, έχθραι, έρεις, ζήλοι, θυμοί, εριθείαι, διχοστασίαι, αιρέσεις, φθόνοι, φόνοι, μέθαι, κώμοι και τα όμοια αυτοίς, ά προλέγω υμίν καθώς και προείπον, ότι οι τα τοιαύτα πράσσοντες βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσιν. Ο δε καρπός του Πνεύματος εστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια’ κατά των τοιούτων ουκ έστι νόμος. Δε νομίζω ότι μπορεί να συναντήσει κανείς εύκολα ξανά τέτοιο διχαστικό (και τόσο απάνθρωπο και επικίνδυνο) μανιφέστο, όπου ο άνθρωπος κυριολεκτικά ακρωτηριάζεται, ενοχοποιώντας στο έπακρο τη σάρκα, δηλαδή το σώμα του, στο όνομα της σωτηρίας

Η στρέβλωση της σκέψης εφαρμόζεται μόνιμα σε όλο το φάσμα των θεμάτων που απασχολούν τις Επιστολές: είναι, για παράδειγμα, ολοφάνερη στο ακόλουθο απόσπασμα, όπου ο Παύλος συμβουλεύει πώς να χειριζόμαστε τους εχθρούς μας (Ρωμ. ιβ’ 20-21): Εάν ουν πεινά ο εχθρός σου, ψώμιζε αυτόν, εάν διψά, πότιζε αυτόν’ τούτο γαρ ποιών άνθρακας πυρός σωρεύσεις επί την κεφαλήν αυτού. Μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν τω αγαθώ το κακόν. Το άκρον άωτον της υποκρισίας και της Φαρισαϊκής σκέψης, που θα έκανε τον Ιησού του απλού, αν και υπερβολικού, αγαπάτε τους μισούντας υμάς να ανατριχιάσει… Ο Παύλος παρέμεινε ως το τέλος ένας αυθεντικός Φαρισαίος – από αυτούς που κατακεραύνωνε σε κάθε ευκαιρία ο Ιησούς.

(Σημείωση: Υπάρχουν πολλοί που ίσως βιαστούν να προβάλλουν το έωλο επιχείρημα πως όλα αυτά δεν ισχύουν για την Ορθόδοξη παράδοση της καθ΄ημάς Ανατολής. Ισχύουν απολύτως - αλλά αυτό είναι θέμα άλλου σημειώματος)


συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Τρίτη, Νοεμβρίου 29, 2005 | 7 σχόλια
Δευτέρα, Νοεμβρίου 28, 2005
Ο Πέτρος και ο Παύλος για τον έρωτα και την πορνεία

(Απόστολος Πέτρος. Έργο του Εμ. Πανσέληνου, Πρωτάτο, Καρυές)

Οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες δεν υστερούσαν καθόλου σε αυτοεκτίμηση. Την αντίληψη που είχαν για τον εαυτό τους την αποδίδει θαυμάσια ο Πέτρος (Α’ Πετρ. β’ 9): Υμείς δε γένος εκλεκτόν, βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιον, αλός εις περιποίησιν, όπως τας αρετάς εξαγγείλητε του εκ σκότους υμάς καλέσαντος εις το θαυμαστόν αυτού φως. Εννοείται ότι οι χαρακτηρισμοί προέρχονται κατευθείαν και επακριβώς από την εβραϊκή παράδοση.

Αυτό το βασίλειον ιεράτευμα όμως αποτελείτο από ανθρώπους, οι οποίοι έπρεπε να έχουν μια συγκεκριμένη κοινωνική συμπεριφορά, έναν κώδικα αξιών κλπ. Με αυτά ασχολήθηκαν οι απόστολοι και χάρις στις Πράξεις και στις Επιστολές μας άφησαν μια αρκετά κατατοπιστική εικόνα για την εποχή τους (1).

Ο Πέτρος συμβουλεύει τους πιστούς (Α’ Πετρ. β’ 11-12): Αγαπητοί, παρακαλώ ως παροίκους και παρεπιδήμους, απέχεσθε των σαρκικών επιθυμιών, αίτινες στρατεύονται κατά της ψυχής, την αναστροφήν υμών έχοντες καλήν εν τοις έθνεσιν, ίνα εν ώ καταλαλούσιν υμών ως κακοποιών, εκ των καλών έργων εποπτεύσαντες δοξάσωσι τον Θεόν εν ημέρα επισκοπής. Η χειρότερη και πιο επικίνδυνη από τις σαρκικές επιθυμίες είναι η σεξουαλικότητα, για τη διαχείρηση, δηλαδή την καταστολή, της οποίας οι συγγραφείς των Επιστολών δεν κουράζονται να νουθετούν και να παραγγέλουν.

Ο Παύλος δίνει λεπτομερείς οδηγίες για το ποιες πρέπει να είναι οι σχέσεις των φύλων (Α’ Κορ. ε’ 1-2 & 9-11): Όλως ακούεται εν υμίν πορνεία, και τοιαύτη πορνεία, ήτις ουδέ εν τοις έθνεσιν ονομάζεται, ώστε γυναίκα τινα του πατρός έχειν. Και υμείς πεφυσιωμένοι εστέ, και ουχί μάλλον επενθήσατε, ίνα εξαρθή εκ μέσου υμών ο το έργον τούτο ποιήσας! (…) Έγραψα υμίν εν τη επιστολή μη συναναμίγνυσθαι πόρνοις, και ου πάντως τοις πόρνοις του κόσμου τούτου ή τοις πλεονέκταις ή άρπαξιν ή ειδωλολάτρες’ επεί οφείλετε άρα εκ του κόσμου εξελθείν’ νυν δε έγραψα υμίν μη συναναμίγνυσθαι εάν τις αδελφός ονομαζόμενος ή πόρνος ή πλεονέκτης ή ειδωλολάτρης ή λοίδορος ή μέθυσος ή άρπαξ, τω τοιούτω μηδέ συνεσθίειν. Σημειωτέον ότι ως πορνεία θεωρείται οποιαδήποτε ερωτική επαφή γίνεται εκτός γάμου.


(Απόστολος Παύλος. Έργο του Εμ. Πανσέληνου, Πρωτάτο, Καρυές)

Ο Παύλος επιχειρηματολογεί θεολογικά για να αποδείξει ότι η πορνεία (δηλαδή η εκτός γάμου οποιαδήποτε έκφραση σεξουαλικότητας) είναι η απόλυτη καταστροφή (Α’ Κορ. στ’ 9-10 & 16-18): Ουκ οίδατε ότι άδικοι βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσι; Μη πλανάσθαι’ ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτραι ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίται ούτε πλεονέκται ούτε κλέπται ούτε μέθυσοι, ου λοίδωροι, ουχ άρπαγες βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσι. (…) Ή ουκ οίδατε ότι ο κολλώμενος τη πόρνη εν σώμα εστιν; Έσονται, γαρ φησίν, οι δύο εις σάρκα μίαν’ ο δε κολλώμενος τω Κυρίω εν πνεύμά εστι. Φεύγετε την πορνείαν. Παν αμάρτημα ό αν ποιήσει άνθρωπος εκτός του σώματος εστιν, ο δε πορνεύων εις το ίδιον σώμα αμαρτάνει. Σύμφωνα με τον Παύλο όσοι αυτοϊκανοποιούνται (μαλακοί) εξισώνονται ως προς την απώλεια της βασιλείας με τους κλέφτες και τους άρπαγες. Εννοείται ότι εξίσου κατεστραμμένοι είναι και οι ομοφυλόφιλοι (αρσενοκοίται). Γιατί όμως ο Παύλος, επικαλούμενος απόσπασμα από τις Γραφές, υποστηρίζει ότι με την ερωτική συνεύρεση με την πόρνη (δηλαδή οποιαδήποτε γυναίκα πλην της νομίμου συζύγου) έσονται οι δύο εις σάρκαν μίαν – έκφραση που χρησιμοποιεί αλλού για τους νόμιμους γάμους; Μα γιατί θέλει να τρομοκρατήσει τους πιστούς, ότι η έστω περιστασιακή αυτή αμαρτία θα τους ακολουθεί δια παντός, εφ’ όσον στα μάτια του Θεού έχουν γίνει μία σάρκα με την πόρνη.

Πόσο βαθιά απεχθάνεται ο Παύλος τον έρωτα, φαίνεται από το ακόλουθο απόσπασμα (Α’ Κορ. ζ’ 1-2): Περί δε ων εγράψατέ μοι, καλόν ανθρώπω γυναικός μη άπτεσθαι’ δια δε τας πορνείας έκαστος την εαυτού γυναίκα εχέτω, και εκάστη τον ίδιον άνδρα εχέτω. Η ερωτική πράξη, έστω και μέσα στο γάμο, δεν παύει να είναι πορνεία! Επειδή όμως οι παντρεμένοι χριστιανοί είναι άνθρωποι που προσπαθούν να συμβιβάσουν την ανθρώπινη φύση με την επιδίωξη της σωτηρίας (και δια της …αποχής) ο Παύλος συμβουλεύει (Α’ Κορ. ζ’ 5): Μη αποστερείτε αλλήλους, ει μη τι αν εκ συμφώνου προς καιρόν, ίνα σχολάζητε τη νηστεία και τη προσευχή και πάλιν επί το αυτό συνέρχησθε, ίνα μη πειράζει υμάς ο σατανάς δια την ακρασίαν υμών. Αλλά για να μην τον παρεξηγήσουν, σπεύδει να δηλώσει (Α’ Κορ. ζ’ 7-9): Θέλω γαρ πάντας ανθρώπους είναι ως και εμαυτόν’ αλλ’ έκαστος ίδιον χάρισμα έχει εκ Θεού, ός μεν ούτως, ός δε ούτως. Λέγω δε τοις αγάμοις και ταις χήραις, καλόν αυτοίς εστιν εάν μείνωσιν ως καγώ. Ει δε ουκ εγκρατεύονται, γαμησάτωσαν’ κρείσσον γαρ εστι γαμήσαι ή πυρούσθαι. Δηλαδή, όποιος δεν αντέχει στην απόλυτη αποχή –είναι δηλαδή φυσιολογικός και υγιής άνθρωπος – ας το κάνει, αλλά θα πρέπει να ντρέπεται γι’ αυτό!

Είναι προφανές ότι ο Παύλος θα προτιμούσε να κόψει εντελώς την κακιά συνήθεια του έρωτα στους ανθρώπους. Επειδή όμως καταλαβαίνει ότι αυτό δεν είναι εφικτό, βάζει λίγο νερό στο κρασί του, αλλά δεν παραλείπει να τους τονίσει ότι με τον γάμο στο τέλος θα βρουν το μπελά τους (Α’ Κορ. ζ’ 28): Εάν δε και γήμης, ουχ ήμαρτες’ εάν δε και γήμη η παρθένος, ουχ ήμαρτε’ θλίψιν δε τη σαρκί έξουσιν οι τοιούτοι’ εγώ δε υμών φείδομαι.

Αλλά ο Παύλος προχωρά παραπέρα: Τι νόημα, λέει, έχουν όλα αυτά, αφού εντός ολίγου χρόνου επέρχεται το τέλος των πραγμάτων; (Α’ Κορ. ζ’ 29-35): Τούτο δέ φημι, αδελφοί, ο καιρός συνεσταλμένος το λοιπόν εστιν, ίνα και οι έχοντας γυναίκας ως μη έχοντες ώσι, και οι κλαίοντες ως μη κλαίοντες, και οι χαίροντες ως μη χαίροντες, και οι αγοράζοντες ως μη κατέχοντες, και οι χρώμενοι τω κόσμω τούτω ως μη καταχρώμενοι’ παράγει γαρ το σχήμα του κόσμου τούτου (2). Θέλω δε υμάς αμερίμνους είναι, ο άγαμος μεριμνά τα του Κυρίου, πως αρέσει τω Κυρίω’ ο δε γαμήσας μεριμνά τα του κόσμου, πως αρέσει τη γυναικί. Μεμέρισται και η γυνή και η παρθένος, η άγαμος μεριμνά τα του Κυρίου, ίνα ή αγία και σώματι και πνεύματι’ η δε γαμήσασα μεριμνά τα του κόσμου, πως αρέσει τω ανδρί. Τούτο δε προς το υμών αυτών συμφέρον λέγω, ουχ ίνα βρόγχον υμίν επιβάλω, αλλά προς το εύσχημον και ευπάρεδρον τω Κυρίω απερισπάστοις.

Ίσως επειδή ο Παύλος καταλαβαίνει ότι με τα γραφόμενά του έχει αποσυντονίσει εντελώς το μυαλό των άτυχων Κορινθίων, παραθέτει μια τελευταία σειρά οδηγιών (Α’ Κορ. ζ’ 36-40): Ει δε τις ασχημονείν επί την παρθένον αυτού νομίζει, εάν ή υπέρακμος, και ούτως οφείλει γενέσθαι, ό θέλει ποιείτω’ ουχ αμαρτάνει’ γαμείτωσαν. Ός δε έστηκεν εδραίος εν τη καρδία, μη έχων ανάγκην, εξουσίαν δε έχει περί του ίδίου θελήματος, και τούτο κέκρικεν εν τη καρδία αυτού, του τηρείν την εαυτού παρθένον, καλώς ποιεί. Ώστε και ο εκγαμίζων καλώς ποιεί, ο δε μη εκγαμίζων κρείσσον ποιεί. Γυνή δέδεται νόμω εφ’ όσον χρόνον ζη ο ανήρ αυτής’ εάν δε κοιμηθή ο ανήρ αυτής, ελευθέρα εστίν ώ θέλει γαμηθήναι, μόνον εν Κυρίω. Μακαριωτέρα δε εστιν εάν ούτω μείνη, κατά την εμήν γνώμην’ δοκώ δε καγώ Πνεύμα Θεού έχειν. Δεν είναι βέβαια τυχαίο το απαρέμφατο ασχημονείν: είναι ολοφάνερο ότι για τον Παύλο ο έρωτας παραμένει βρώμικος, έστω και μέσα στο γάμο. Αλλά, λέει ο Παύλος, όποιος δεν κρατιέται και ασχημονεί, δεν αμαρτάνει. Όποιος όμως κρατιέται και διατηρεί την παρθένο του – πράττει ακόμα καλύτερα. Τώρα πως συμβιβάζεται αυτό με το μη αποστερείτε αλλήλους είναι μια άλλη ιστορία. Όσο για τις χήρες, καλύτερα να μείνουν σ’ αυτήν την κατάσταση – για να αναμένουν με καλύτερες προοπτικές σωτηρίας την επικείμενη συντέλεια (3).

Σε άλλη επιστολή αναφέρει, αποδίδοντας με τη συνηθισμένη άνεση του θεολόγου τις απόψεις του απευθείας στο θέλημα του Θεού (Α’ Θες. Δ’ 3-5): Τούτο γαρ εστι θέλημα του θεού, ο αγιασμός υμών, απέχεσθαι υμάς από της πορνείας, ειδέναι έκαστον ημών το εαυτού σκεύος κτάσθαι εν αγιασμώ και τιμή, μη εν πάθει επιθυμίας καθάπερ και τα έθνη τα μη ειδότα τον Θεόν.

Άραγε, στους είκοσι αιώνες που έχουν περάσει από τότε, πόσοι και πόσοι νέοι και νέες που γεννήθηκαν υγιείς και φυσιολογικοί άνθρωποι επηρεάστηκαν από τον Παύλο και στρέβλωσαν τη ζωή τους, γέμισαν ενοχές και απελπισία για την αμαρτία του έρωτα ή ακύρωσαν εντελώς την ερωτική τους κλίση (με καταστροφικά αποτελέσματα για την πνευματική και σωματική τους υγεία) –αν έτυχε να είναι ομοφυλόφιλοι, άντρες ή γυναίκες; Φυσικά δεν είναι μονάχα ο Παύλος που τα προξένησε όλα αυτά, ολόκληρες στρατιές εκκλησιαστικών διδασκάλων, αγίων, επισκόπων, μοναχών και θεολόγων έσπευσαν και εξακολουθούν να σπεύδουν για να τον συνδράμουν στον μεγάλο του αγώνα ενάντια στη φύση και τη χαρά της ζωής. Η αλήθεια είναι ότι τα κατέφεραν και εξακολουθούν να τα καταφέρνουν αρκετά καλά – εις βάρος των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

(1) Το ενδιαφέρον για τα κείμενα αυτά θα ήταν περιορισμένο αν δεν αποτελούσαν το σώμα της Καινής Διαθήκης, μαζί με τα Ευαγγέλια. Τα επέλεξαν δηλαδή οι χριστιανοί ηγέτες για να φωτίζουν και να καθοδηγούν εσαεί τους χριστιανούς. Επιπλέον είναι τα μόνα που μπορούν να θεωρηθούν με ασφάλεια ορθόδοξα και όχι ύποπτα για αιρετικές αποκλίσεις. Για δυο χιλιάδες χρόνια αποτελούν την αφετηρία, το τέρμα και την πηγή έμπνευσης για εκατομμύρια πιστούς. Επειδή, λοιπόν, κάποιοι συμπατριώτες μας αριστεροί θέλουν να φέρουν την Ορθοδοξία στο κέντρο μιας Ελληνικής Πρότασης για το μέλλον, θα πρέπει να γίνει κατανοητό περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Και ο καλύτερος τρόπος για να κατανοήσουμε το πνευματικό, το αξιακό υπόβαθρο του χριστιανισμού, είναι η προσφυγή στις πηγές του, τις αιώνιες και αστείρευτες, δηλαδή στα κείμενα της Καινής Διαθήκης. Είναι βαρετό, πολλές φορές, αλλά είναι απαραίτητο.

(2) Ακούμε κάθε τρεις και λίγο διάφορες σέχτες να προσδιορίζουν το επερχόμενο τέλος του κόσμου, την έλευση της βασιλείας κλπ. Όλοι αυτοί δεν πρωτοτυπούν, απλώς μιμούνται τους αποστόλους και τον ίδιο τον Ιησού.

3) Επειδή οι χριστιανικές Εκκλησίες από κάποιο σημείο και ύστερα απευθύνονταν σε μεγάλα πλήθη λαού και όχι σε μικρές κοινότητες – σέχτες ενθουσιασμένων πιστών, οδηγήθηκαν φυσιολογικά στο να ευλογούν και να επικροτούν και να θεωρούν απαραίτητους τους γάμους των ανθρώπων. Παράλληλα όμως εξακολουθούν πάντοτε να ενθαρρύνουν και το πλήθος εκείνων που διαλέγουν τον δρόμο της απόλυτης εναντίωσης στη φύση και παίρνουν ως οδηγό τα γραφόμενα του Παύλου. Δεν είναι ζήτημα ελευθερίας και ελεύθερης επιλογής, από τη μεριά της επίσημης Εκκλησίας είναι ένα ακόμα πεδίο επίδειξης πνευματικού και …πολιτικού οπορτουνισμού.

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Δευτέρα, Νοεμβρίου 28, 2005 | 14 σχόλια
Παρασκευή, Νοεμβρίου 25, 2005
Δυο εικόνες κι ένας επίλογος


(Φωτογραφία: Νίκος Μάρκου, από τον κόμβο ΟΔΥΣΣΕΑΣ)

Πάντοβα, Ιταλία, 1978

Κελί μικρό και γεμάτο υγρασία. Ο αέρας τόσο κρύος που γδέρνει τα ρουθούνια και τα λαιμά. Πάγκος στον τοίχο, απέναντι από την πόρτα, κι ένας ακόμα στον άλλο - από τη δεξιά μεριά. Στον πρώτο κάθονται ο Βαγγέλης και ο Τάκης, στο δεύτερο ο Χάρης και ο Χρήστος.

Προσπαθούν να ζεσταθούν χτυπώντας που και που τα χέρια και σφίγγοντας τα πέτα των μπουφάν ανάμεσα στο σαγόνι και το στήθος. Οι ώρες δεν περνούν.

«Τι θα μας κάνουν»

σπάει τη σιωπή ο Τάκης.

«Υπουργούς!»

κοροϊδεύει ο Χρήστος.

«Δημοκρατία…»

λέει ο Βαγγέλης, με τόση αηδία σα να έλεγε «σκατά». Βλέπει πως ο Κοσμάς τον κοιτάζει απορημένος, και εξηγεί:

«Εμάς βέβαια μας πιάσανε γιατί δουλεύαμε παράνομα, εντάξει. Είναι όμως γεγονός πως η ιταλική δημοκρατία εκμεταλλεύεται το κλίμα με τις Brigate Rosse και τα ρέστα, για να μπάσει το φασισμό από το παράθυρο, όπως κάνουν και οι Γερμανοί δηλαδή…»

«Κόφτο ρε Βαγγέλη, δε μ’ ενδιαφέρουν τα πολιτικά, στο έχω πει χιλιάδες φορές. Τι σχέση έχει ο φασισμός με το γεγονός ότι εμείς δουλεύαμε παράνομα;»

«Ω της αφελείας και της μαλακίας σου, καημένε Χάρη! Δε σ’ ενδιαφέρουν τα πολιτικά, αλλά εξαιτίας τους θα τραβηχτούμε άσχημα με τους καραμπινιέρους… Εξαιτίας τους ο κάθε Ιταλός ρουφιάνος βρίσκει την ευκαιρία να καρφώσει, εξαιτίας τους ο κάθε κλίμακας μπάτσος μπορεί και γίνεται ένας μικρός δικτάτορας, τώρα σε βάρος μας…»

Η κουβέντα δεν προκόβει, γιατί κανείς εκτός απ’ τον Βαγγέλη δεν έχει κέφι. Αναλογίζονται όλοι το χάλι τους. Φοιτητές οι δυο στην Κτηνιατρική, οι άλλοι δυο στο Πολυτεχνείο. Λεφτά από Ελλάδα – να μη φτάνουν ούτε για τα νοίκια. Ήταν ένας Ιταλός, ο σινιόρ Βιττόριο, που έπαιρνε γκαρσόνια στην tratoria του ξένους φοιτητές – για τους ίδιους λόγους που όλοι οι εργοδότες προτιμάνε τους αλλοδαπούς: Μικρότερος μισθός, καμιά ασφάλιση, κανένας κίνδυνος για απεργία, απόλυση όποτε γουστάρει το αφεντικό. Είχε εφτά Σύρους, Ιορδανούς και Μαροκινούς, έναν Πορτογάλο και τέσσερις Έλληνες. Κάποιο καρφί έπεσε, είχε πάρει μετάθεση ο παλιός αρχιμπάτσος της περιοχής και ο σινιόρ Βιττόριο δεν είχε προλάβει να πιάσει επαφή με τον καινούριο, του τα μάζεψε τα γκαρσόνια η κλούβα για «παράνομη εργασία».

Η πόρτα ανοίγει, μπαίνουν τέσσερις καραμπινιέροι, με γκλόμπς στη μέση. Το κελί μόλις που χωράει όλον αυτόν τον κόσμο. Οι δικοί μας σηκώνονται όρθιοι. Λέγονται ελάχιστες διαδικαστικές φράσεις και (χωρίς να εξακριβωθεί ποτέ το γιατί) πέφτει μια δυνατή γροθιά στην κοιλιά του Χρήστου. Την ατμόσφαιρα φορτίζει περισσότερο μια δυνατή κλωτσιά που τραβάει ο οξύθυμος Βαγγέλης στο καλάμι του Ιταλού που χτύπησε το Χρήστο. Ακολουθεί σφαγή εις βάρος των Ελλήνων. Έρχονται κι άλλοι καραμπινιέροι, τραβάνε το Βαγγέλη και τον Τάκη έξω στο διάδρομο και δέρνουν όλοι μαζί, όπως και οι συνάδελφοί τους μέσα στο κελί.

Οι καραμπινιέροι χτυπάνε άφοβα, ξέρουν ότι είναι το ευκολότερο πράγμα να δέρνεις έναν ξένο («marocino!» τους λένε όλους τους μαυριδερούς, περιφρονητικά). Κανείς δε θα σου ζητήσει εξηγήσεις. Κι αν το κάνει κάποιος που τις έφαγε, τόσο το χειρότερο γι’ αυτόν: Θα γίνουν οι νενομισμένες διαδικασίες – και θα αποδειχτεί πως αυτός, ο ξένος, χτύπησε πρώτος τους καραμπινιέρους, γιατί δεν ήθελε να υπακούσει σε κάποια εντολή τους. Άλλωστε, ένας από τους σημερινούς «marocino» είναι γνωστός αριστεριστής. Αν κάνουν το ζόρικο θα απελαθούν κανονικά – και θα ξεχάσουν τις σπουδές στα πανεπιστήμιά μας. Μέχρι τώρα κάναμε τα στραβά μάτια, figli di putane, αλλά τώρα τα ψέματα τελείωσαν. Via, έξω από την Ιταλία!

Δέρνουν παραπάνω από το συνηθισμένο σε τέτοιες περιπτώσεις – είναι και η συναισθηματική φόρτιση του καιρού. Η πατρίδα κινδυνεύει, η δημοκρατία κινδυνεύει, η οικονομία κινδυνεύει, ο μισθός κινδυνεύει. Ας πέσει καμιά παραπάνω, να γλιτώσει η δημοκρατία, απανταχού της Ευρώπης!

Τους αφήνουν σε κακό χάλι. Ο Βαγγέλης μουγκρίζει και βρίζει ασταμάτητα, σε άπταιστα σαρακατσάνικα. Το ζόρι έχει βγάλει προς τα έξω τη Θεσσαλική του καταγωγή και την ανακατεύει (στα γαμοσταυρίδια) με τις ακροαριστερές του πεποιθήσεις. Ο Χάρης κι ο Τάκης βογγάνε και μυξοκλαίνε – κι ο Χρήστος, ποιο ψύχραιμος απ’ όλους κι ας είχε εισπράξει το περισσότερο ξύλο, φτύνει προς την κλειδωμένη σιδερόπορτα.

«Που είσι μανούλα μ’ να μι διείς – του γιό σ’ να καμαρώσεις…»

μουρμουρίζει – αυτός κατάγεται από τη Χαλκιδική.

Πριν προλάβουν να κρυώσουν, καταφθάνει φουριόζος και πολυλογάς ο σινιόρ Βιττόριο μ’ έναν μικρογαλονά καραμπινιέρο. Τους ξεκλειδώνουν, ορμάει και τους αγκαλιάζει, τους λέει cari amici, τους βάζει μπροστά και τους βγάζει σε χρόνο μηδέν από την καραμπινιερία.

Στο στενό παραδίπλα έχει παρκαρισμένο το φορτηγάκι του, τους φορτώνει και τραβάνε όλοι για την τρατορία: ακριβώς απέναντι έχει το σπίτι και το ιατρείο του ο dottore Jianni, αυτός θα τους περιποιηθεί.

Για τους τρεις από τους τέσσερις η ιστορία τελειώνει εδώ. Δυσκολεύτηκαν πολύ, χρειάστηκαν σχεδόν δέκα χρόνια, τους έπιασαν κι άλλες φορές για παράνομη εργασία, αλλά στο τέλος τα κατάφεραν και γύρισαν πίσω με τα πτυχία τους. Ο τέταρτος όμως είχε άλλη εξέλιξη. Αμέσως μετά το περιστατικό που περιγράψαμε άρχισαν να εκδηλώνονται τα σημάδια της αρρώστιας.

Μικρό Χωριό, 1983

Σκοτάδι, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα. Οι γυναίκες μπροστά στους νεροχύτες, οι άντρες μπροστά στην τηλεόραση ή τα φύλλα του Θανάση. Οι περισσότεροι είναι ήδη στην εκκλησία, όπου ακούνε τις ψαλμωδίες της μεγάλης Δευτέρας.
Ψιλοβρέχει, με εκνευριστική επιμονή. Μια ψιχάλα που τρυπά το κρανίο και μουσκεύει για τα καλά όσα απωθημένα βρίσκονται φυλαγμένα εκεί.

Ο Χάρης νοιώθει να πνίγεται. Τα μάτια του ανοίγουν διάπλατα, το στόμα του χάσκει, τα χέρια του τρέμουν. Η ψιχάλα άνοιξε τη μικρή κερκόπορτα της μνήμης και τα υλικά της αποθήκης απωθημένων μετουσιώνονται σε αίμα και χολή, αναβράζουν, ζητάνε κοίτη για να κυλήσουν – αλλιώς θα τον πνίξουν.

Ωστόσο κοίτη δεν υπάρχει, διέξοδος δεν υπάρχει, τον πιάνει ένας φοβερός πονοκέφαλος, σα νάπιασε το κεφάλι του ένα βαρύ σιδερένιο στεφάνι – και σφίγγει ανελέητα. Πονούν οι κρόταφοι, τα μάτια, ο σβέρκος. Ο Χάρης βγαίνει τρεκλίζοντας από το σπίτι στην έρημη, μουσκεμένη πλατεία του χωριού. Οι λάμπες από τους στύλους φωτίζουν μ’ ένα χλωμό, κίτρινο φως τη βροχή, ο αέρας που φυσά σχηματίζει υδάτινα σεντόνια που τρέχουν εδώ και κει – και παραμορφώνει τους όγκους των σπιτιών και των μεγάλων δέντρων αιφνιδιαστικά και απροειδοποίητα.

Ο Χάρης νοιώθει τις αισθήσεις του ευαισθητοποιημένες στο έπακρο. Καθώς βαδίζει με αλλοπρόσαλλα βήματα, κάπου μπερδεύεται, γλιστρά και πέφτει. Γδέρνεται η παλάμη του δεξιού του χεριού, νοιώθει δυνατό τσούξιμο. Σηκώνεται και απλώνει το χέρι του στη βροχή, να ξεπλυθεί από τα λασπόνερα. Ο πονοκέφαλος υποχώρησε κάπως, τώρα τον σκεπάζει κάτι σαν υγρό σύννεφο και του προξενεί ατονία και σύγχυση. Σκουπίζει με το μανίκι του σακακιού τα μάτια. Κάποια χαλικάκια, κολλημένα από το πέσιμο, είναι ακόμα εκεί, ένα σκαλώνει στο αριστερό βλέφαρο αποκάτω. Ο Χάρης αισθάνεται να τον διαπερνούν αμέτρητες βελόνες, πυρωμένες σ’ ένα τεράστιο μπρούτζινο μαγκάλι. Βάζει τα κλάματα. Κλαίει σπαραχτικά – και περπατά τρεκλίζοντας και παραπατώντας μέσα στη βροχή, χωρίς να ξέρει που πηγαίνει.

Προχωρά σ’ ένα δρόμο που τον ξέρει από ένστικτο, τον έχει περάσει χιλιάδες φορές, εδώ και είκοσι πέντε χρόνια που βρίσκεται στη ζωή. Κάπου σκουντουφλάει. Τοίχος. Σηκώνει το βλέμμα, προσανατολίζεται, είναι έξω από το νεκροταφείο του χωριού. Βρίσκει τη διπλή σιδερένια εξώπορτα, τη σπρώχνει και βαδίζει ανάμεσα στα μνήματα.

Ταφόπετρες, σταυροί, πλαστικά διακοσμητικά, αληθινά και ψεύτικα λουλούδια. Σε μερικά μνήματα καίνε ακόμα τα καντηλάκια που άναψαν νωρίτερα οι γυναίκες, μπροστά στις κορνιζαρισμένες φωτογραφίες των πεθαμένων. Ο Χάρης αναρωτιέται αν τη νύχτα οι νεκροί συναντιούνται και κάνουν παρέα – ή μένουν συνεχώς στη μοναξιά τους. Τριγυρίζει άσκοπα εδώ κι εκεί μέσα στο σκοτάδι και τη βροχή. Ξαφνικά, κάτι τον αγγίζει στην πλάτη. Παγώνει. Στρέφει σιγά σιγά, είναι ένα χοντρό ραβδί, ξεχασμένο πάνω σ’ ένα ψηλοχτισμένο μνημείο.

Ο Χάρης το παίρνει στα χέρια του, το παρατηρεί έκπληκτος. Ψηλαφά τους ρόζους. Το πιάνει από τη μια άκρη και το γυρίζει στον αέρα. Γελάει, παίζει σαν παιδί. Βλέπει ξαφνικά μπροστά του τον πεθαμένο να τον κοιτάζει ειρωνικά μέσα από την κορνίζα του και να χαμογελάει – θαρρείς με την αφέλεια του Χάρη – με αυτό το ίδιο χαμόγελο που τον φέρνει χρόνια τώρα σε απόγνωση. Αγριεύεται, ανασαίνει ακανόνιστα. Ξάφνου βγάζει ένα πνιχτό ουρλιαχτό και κατεβάζει με δύναμη το ραβδί που κρατά. Το τζάμι γίνεται θρύψαλα, ο αέρας σβήνει αμέσως το καντήλι, το χαμόγελο του πεθαμένου εξαφανίζεται. Ο Χάρης χαμογελά ευχαριστημένος. Πάει παραδίπλα και κάνει το ίδιο. Βρίσκεται πια σε τρομερή διέγερση, θέλει και μπορεί να εξαφανίσει όλα τα ειρωνικά χαμόγελα, τσακίζει όσα κρύσταλλα βλέπει να φέγγουν. Τον πλημμυρίζει μια υγρή, ζεστή, ηδονική αίσθηση. Γελά και φωνάζει. Ασυνάρτητα.

Επιστρέφει βιαστικά στο χωριό. Μάνα και πατέρας είναι ακόμη στην εκκλησία. Βγάζει τα μουσκεμένα ρούχα, στεγνώνει το κορμί του με μια παλιά τριμμένη κουβέρτα και πέφτει κατάκοπος. Κοιμάται πολλές ώρες, χωρίς εφιάλτες.

Επίλογος

Μετά τον βανδαλισμό στα μνήματα, τον βάλανε σε «ίδρυμα», όπου έπαιρνε αντικαταθλιπτικά και αντιδιεγερτικά και έμενε ήσυχος. Κατά καιρούς είχε βίαιες εξάρσεις, αλλά τον ηρεμούσαν με καταδέσεις, ψυχοφάρμακα και θεραπευτικά ηλεκτροσόκ.

Κι όμως, παρ’ όλη την επιστήμη με την αυθεντία και τη βία της, ο Χάρης δραπέτευσε από το τρελάδικο, κατάφερε με συνεχή ωτοστόπ να φτάσει στο χωριό του, μπήκε κρυφά στο σπίτι του - και σκότωσε τον πατέρα του. Οι εφημερίδες είχαν όλες τις λεπτομέρειες.

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Παρασκευή, Νοεμβρίου 25, 2005 | 4 σχόλια
Πέμπτη, Νοεμβρίου 24, 2005
Άκης Πάνου -ΙΙ
Σου γράφω το οπισθόφυλλο του δίσκου ΘΕΛΩ ΝΑ ΤΑ ΠΩ... Βάλτο στη σελίδα...

Πριν από ένα και μισό αιώνα το τραγούδι ήταν στιχάκια του δημοτικού της λογοτεχνίας με μουσική ανάλογη

πάρε με Αντριάνα μου να σε βοηθώ στην πλύση και να σου κουβαλώ νερό από το βατραχονήσι

Κουβέντες χωρίς "βάθος" αλλά και "τεχνική" αντιπαραγωγική. Ασφυκτικά μέτρα με ομοιοκαταληξίες που σπάγανε το κεφάλι τους να "σκαρώσουν" οι ποιητές, όπως σπάγανε το κεφάλι τους οι αρχιτέκτονες να σκαρώσουν "αρμονικά" διακοσμητικά να στολίσουν τα κτίρια μέσα κι έξω. Φταίνε βέβαια και οι "γλωσσονόμοι" που γράφανε στα λεξικά και εξακολουθούνε να το γράφουνε πως "ποίηση είναι η λογοτεχνική δημιουργία σε στίχους"

Επειτα ήρθε η "προοδευτική" εξέλιξη κι έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Η μουσική "τέχνη" χωρίστηκε σε "άτεχνη" και "έντεχνη" . Μουσική μαθηματική, εξευγενισμένη, γραμμένη επιστημονικά με φθόγγους "ειδικούς". Ντυμένο μ΄αυτή τη "νέα" μουσική "πέρασε" κι έγινε προσιτό το μεγαλειώδικο έργο των πολλών μεγάλων.

άξιον εστί το κάμα που κλωσάει
στο γιοφύρι από κάτω τα ωραία κοτρόνια
τα σκατά των παιδιών με την πράσινη μύγα
τούτη η κολώνα έχει μια τρύπα
βλέπεις την Περσεφόνη;


- Δεν είναι τραγικό αν σε καταλάβουν και δεν σε δεχτούν, τραγικό είναι να σε δέχονται χωρίς να σε καταλαβαίνουν -

Τούτο το τελευταίο δεν είναι "ποίηση" είναι ένα από τα πιστεύω μου. Τα τραγούδια που υπάρχουν σ΄αυτό το δίσκο είναι "απλοϊκά τραγουδάκια" με "άτεχνη" μουσική και στίχους με θέματα που καίνε εμένα κι όσους δεν τη "βρίσκουν" - ποτέ- και με τίποτα.

Φοβάμαι πως θα "σοκάρουν" όσους τη "βρίσκουν" με την τρύπα της κολώνας, την Περσεφόνη, την πράσινη μύγα και τα σκατά των παιδιών.

Άκης Πάνου

(Σημ.: το έστειλε φίλος, παραγγελιά!)

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Πέμπτη, Νοεμβρίου 24, 2005 | 7 σχόλια
Τετάρτη, Νοεμβρίου 23, 2005
Περαία μου, Περαία μου...

Έχουν περάσει 4 1/2 μήνες από το ακραίο καιρικό φαινόμενο του Ιουλίου (σημ: είχε βρέξει...) και η οδός Μηδείας παραμένει μισοβυθισμένη. Έγραψα γι αυτό πριν κάμποσο καιρό. Καλύτερα να μη το σχολιάσω σήμερα - και να αφήσω για την άλλη φορά το ακραίο καιρικό φαινόμενο από καντήλια, που νοιώθω έτοιμο να ξεσπάσει...

Ας δούμε λοιπόν κάτι άλλο.




Είσοδος Δημαρχείου, είσοδος για άτομα με ειδικές ανάγκες. Ευρώπη!



Λιγότερο από πέντε μέτρα δεξιά, ο (δικός μας) Τρίτος Κόσμος!



Απέναντι ακριβώς από το Δημαρχείο στεγάζονται δυό Δημοτικά και ένα νηπιαγωγείο. Άντε, είναι δύσκολο (;) και δαπανηρό (;) να επισκευαστεί δέκα μέτρα δρόμος, στη Μηδείας - και ο Δήμος περιμένει να συμβεί πρώτα το μοιραίο ατύχημα, για να πληρώνει μετά τα μαλλιά της κεφαλής (των δημοτών...)

Αυτά τα έρημα τα κάγκελα, τα βλέπω σ' αυτό το χάλι για πέμπτο χρόνο! Ο Δήμαρχος που πάει κάθε πρωί στο γραφείο του και τα βλέπει κάθε μέρα, δεν ενοχλείται; Δε φοβάται μήπως καρφωθεί κανένα πιτσιρίκι εκεί πάνω; Τόσο πολύ κοστίζει η αντικατάστασή τους;

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Τετάρτη, Νοεμβρίου 23, 2005 | 2 σχόλια
Τρίτη, Νοεμβρίου 22, 2005
SEX!


Μοιράζεται αυτές τις μέρες στη Θεσσαλονίκη. Σεξ (κι όποιος αντέξ'...)

Αλλά είναι ...forum!

Με "επίσημους προσκεκλημένους και εισηγητές"!

Και τι δεν έχει ο μπαξές (το ...πρόγραμμα):

* Οι σχέσεις και το sex! Τα μυστικά του φλέρτ! Πως να γοητεύετε και να κατακτάτε το αντίθετο φύλλο! Τα 10 μυστικά του τέλειου sex! Το sex ως ελιξίριο ζωής!

* Το sex στην εφηβεία! Η πρώτη επαφή! Οι προφυλάξεις στο sex!

* H ψυχολογία της συμπεριφοράς ανδρών και γυναικών μέσα σε μια σχέση!

* Σχέσεις, sex και ερωτική αστρολογία! Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε!

* Ο ρόλος του sex στην επαγγελματική επιτυχία! sex και διατροφή!

* Tests για να γνωρίσετε τη σεξουαλικότητά σας και του/της συντρόφου σας!

* Sex και σχέσεις στα 20, στα 30, στα 40, στα 50, στα 60, στα 70, στα 80, στα 90, στα 100!

...και πολλές ακόμα πρωτότυπες και χρήσιμες συμβουλές!!!!!!!!!!

Δευτέρα 28/11/05 Ώρα 17:00-21:00

Hotel Mecedonia palace

Είσοδος: 20 Ε (happenings, δώρα, εκπλήξεις, coffe break)
(Σε όλους τους συμμετέχοντες θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης - αναμνηστικό δίπλώμα)

(...και λοιπές πληροφορίες)

Σπεύσατε, σπεύσατε! Μη χάσετε αυτό το κελεπούρι!

(Ας πάει κάποιος νεότερος συνάδελφος για επιτόπιο ρεπορτάζ - θα γελάνε τα ιστολόγια για μέρες...)

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Τρίτη, Νοεμβρίου 22, 2005 | 12 σχόλια
Κυριακή, Νοεμβρίου 20, 2005
Κύριε Γιώργο, μας ακούτε;

(Γεώργιος Ιακωβίδης, "Παιδικό Κονσέρτο")

Ημερομηνία: 27/10/2005. Θέμα: Επέκταση διαδρόμου προσαπογειώσεων αεροσκαφών 10-28 του αεροδρομίου «Μακεδονία». (Για τη μελέτη της μακέτας του έργου, ΚΛΙΚ ΕΔΩ!)Την επιστολή απευθύνει η Διοικούσα Επιτροπή του Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΤΕΕ, προς τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Γεώργιο Σουφλιά. Με τη σειρά που εμφανίζονται, στην επιστολή περιέχονται τα εξής ενδιαφέροντα θέματα:

1. Τη διερεύνηση της όλης υπόθεσης ανέλαβε πενταμελής ειδική επιτροπή «έμπειρων στελεχών», προκειμένου να ενημερωθεί και να τοποθετηθεί για την πορεία εξέλιξης του έργου.

2. Η Επιτροπή παρουσιάζει ένα πλήρες ιστορικό της πορείας του έργου, από το 1996 έως σήμερα.

3. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων βασίζεται, σύμφωνα νε την Επιτροπή του ΤΕΕ σε τρεις υποστηρικτικές μελέτες, τις ακόλουθες:

* [Η «ακτομηχανική» (παράκτια κυκλοφορία και στερεομεταφορά, διασπορά αιωρούμενων σωματιδίων κατά την κατασκευή), σύμφωνα με την οποία και με εφαρμογή μαθηματικών μοντέλων προσομοίωσης, προβλέπεται μεταξύ άλλων διαβρωτική τάση της ακτής σε μήκος 1.000 περίπου μέτρων από τη Σκάλα Περαίας μέχρι τις κεραίες, της τάξης των 2-3 μέτρων περίπου σε ετήσια βάση, χαρακτηριζόμενη ως ήπια και ανατάξιμη με συγκεκριμένα μέτρα προστασίας (τεχνητός εμπλουτισμός της ακτής περιοδικά, κατασκευή κυματοθραυστών παράλληλων προς την ακτή, κατασκευή εγκάρσιων προς την ακτή βραχιόνων)

* η ωκεανογραφική (μετρήσεις ρευμάτων και μετρήσεις ποιότητας ιζημάτων) και

* η γεωτεχνική (έρευνα υλικών κατασκευής του επιχώματος και λιμενικών έργων, διερεύνηση εναλλακτικών δανειοθαλάμων και λατομικών περιοχών)].

4. Παρατηρούμε ότι η Επιτροπή του ΤΕΕ επιβεβαιώνει (και στηρίζει με το επιστημονικό της κύρος) σχεδόν όλα όσα έχουν γραφεί στα «μυστικά του Κόλπου» και στον «Ημίαιμο» σχετικά με τη διάβρωση των ακτών, αλλά και τα προβλεπόμενα «μέτρα προστασίας», δηλαδή τον περιοδικό τεχνητό εμπλουτισμό της ακτής (σημαίνει: κουβαλάμε μπάζα και άμμο από αλλού – από πού άραγε;- και «μπαλώνουμε» την ακτή της Περαίας), κατασκευή παράλληλων προς την ακτή κυματοθραυστών όπως αυτός που μπάζωσε τη σκάλα των Νέων Επιβατών - (δείτε όμως και ΑΥΤΟ!), αλλά και εγκάρσιων προς την ακτή βραχιόνων (λιθορριπές, όπως αυτές που έκαναν καραγκιόζ -μπερντέ της ακτές της Πιερίας, χωρίς αποτέλεσμα).

5. Η «ωκεανογραφική» μελέτη, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις μετρήσεις των ρευμάτων, έχει υποστηριχτεί με πειστικά επιχειρήματα ότι πάσχει σοβαρά, για να χρησιμοποιήσουμε μια ήπια έκφραση (δείτε τα σχόλια του post).

Σημειωτέον οτι δε γίνεται καν λόγος για μελέτη που θα εκτιμά τις τάσεις εξέλιξης του πςεριβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή χωρίς την ύπαρξη του έργου στο μέλλον. Δε γίνεται λόγος επίσης για τις επιπτώσεις στην αισθητική του τοπίου. Για μια σφαιρική, συνθετική αξιολόγηση όλων των παραμέτρων που αλληλεπιδρούν και επηρρεάζουν σε σημαντικό ή υπολογίσιμο βαθμό το οικοσύστημα και τη βιοποικιλότητα της περιοχής. Για τις επιπτώσεις του έργου της επέκτασης στις χρήσεις γης και στο δομημένο περιβάλλον της πλησίον περιοχής. Ούτε καν υπάρχει μελέτη για τη συνεκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων στην περιοχή του Δήμου Θερμαϊκού και τις γύρω περιοχές. Φυσικά, δεν προβλέπεται κάποιο σύστημα παρακολούθησης των μεταβαλόμενων παραμέτρων κατά τη λειτουργία του έργου! Όλα ΘΑ μελετηθούν, ΘΑ χρηματοδοτηθούν και ΘΑ γίνουν... Θού Κύριε φυλακήν τω στοματί μου, να μην πω ΠΟΤΕ ΑΚΡΙΒΩΣ!

6. Για τη «γεωτεχνική» μελέτη θα σημειώσουμε μόνο οτι ανατρέπεται πλήρως εάν, όπως προβλέπεται, γίνει δεκτή η προσφυγή του Δήμου Βασιλικών ως προς την απόληψη υλικού (εκατομμύρια κυβικά μέτρα μπάζα) από την περιοχή κοντά στις πηγές της Σουρωτής.

7. Η Επιτροπή αναφέρει τη θετική γνωμοδότηση του Νομαρχιακού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης. Παραλείπει όμως να αναφερθεί στους όρους που έθεσε το Νομαρχιακό Συμβούλιο, υιοθετώντας τις ενστάσεις του Δήμου Θερμαϊκού - και οι οποίοι αγνοήθηκαν παντελώς στη συνέχεια!

8. Ο τελευταίος διαγωνισμός ανέδειξε ως ανάδοχο [την Εργοληπτική Επιχείρηση «ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε.» η οποία προσέφερε έκπτωση 48,10%. Κατά της απόφασης αυτής δεν υποβλήθηκαν προσφυγές ή αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων του Ν. 2522/97 από τις μετέχουσες Εργοληπτικές Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες]. (Σημ.: Όλως τυχαίως, ο δεύτερος μειοδότης -εταιρεία ΑΚΤΩΡ- μέσω θυγατρικής «ανέλαβε» το 30% του έργου, όπως έγραψαν οι εφημερίδες).

9. Η Επιτροπή του ΤΕΕ μας πληροφορεί ότι: [Δύο ενστάσεις είχαν υποβληθεί κατά του 1ου πρακτικού της Επιτροπής Διαγωνισμού οι οποίες απορρίφθηκαν με συγκεκριμένη απόφαση του Υπουργού και αξίζει να γίνει αναφορά στην μία εξ’ αυτών, υποβληθείσα από την Ε.Ε. «J & P ABAΞ A.E.» η οποία επικαλούνταν ότι έπρεπε να κληθεί η πρώτη μειοδότρια και η δεύτερη που προσέφερε έκπτωση 45,40% να αιτιολογήσουν τις προσφορές τους σύμφωνα με το άρθρο 30 του Π.Δ. 334/2000 ως υπερβολικά χαμηλές. Το σκεπτικό της απόφασης του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ που τις απέρριψε, το οποίο υιοθέτησε και το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνοντας τη νομιμότητα της διαδικασίας, ήταν ότι αποκλεισμός λόγω χαμηλής προσφοράς κατόπιν διαδικασίας αιτιολόγησης δεν προβλέπεται πλέον από τον υφιστάμενο νόμο 3263/2004 σε αντίθεση με το προϊσχύον δίκαιο]

Με άλλα λόγια, η πρώτη και η δεύτερη μειοδότρια, που έδωσαν εξωφρενικές εκπτώσεις, (υποτίθεται ότι) λειτούργησαν απολύτως μέσα στα νόμιμα πλαίσια. Αν όμως συνδυάσουμε τις εκπτώσεις με την εν συνεχεία μεταξύ τους «συνεργασία» - μήπως διακρίνουμε ότι κάτι δεν πάει καλά; Η όλη ιστορία (μεθόδευση;) ευλογήθηκε από τον κ. Σουφλιά, με την υπογραφή της σύμβασης. Για κάθε αντικειμενικό παρατηρητή, ο κ. Σουφλιάς οφείλει να εξηγήσει με πειστικά πολιτικά επιχειρήματα τις αποφάσεις του. Γιατί, έστω και αν οι αποφάσεις είναι σύννομες, εξακολουθούν να είναι πολιτικά ανεξήγητες και αδικαιολόγητες. Τις ευθύνες αυτές, όπως και όλων όσοι έχουν εμπλακεί στην υπόθεση θα έρθει κάποια στιγμή που οι πολίτες θα τις αποδώσουν στον καθένα - έστω κι αν πρόκειται μονάχα για αμαύρωση της "πολιτικής υστεροφημίας" και τίποτα περισσότερο.

10. Στη συνέχεια η Επιτροπή αναφέρεται στην προσφυγή του Δήμου Θερμαϊκού και φορέων της περιοχής προς το Συμβούλιο της Επικρατείας, προκειμένου να ακυρωθεί η σύμβαση (η απόφαση αναμένεται να εκδικαστεί τον Φεβρουάριο του 2006): [Οι προσφεύγοντες επικαλούνται, ως πλέον σημαντικούς, τους παρακάτω λόγους :

* Η κατασκευή του έργου πρόκειται να επιφέρει μια ιδιαιτέρως εκτεταμένη και επικίνδυνη διάβρωση της παράκτιας περιοχής του Δήμου Θερμαϊκού, φαινόμενο που δεν μελετήθηκε επαρκώς από τη συνταχθείσα και εγκριθείσα ΜΠΕ.

* Το ενδεχόμενο συνολικής ανατροπής των δεδομένων της ΜΠΕ και των εγκεκριμένων Περιβαλλοντικών Όρων, στην περίπτωση απαγόρευσης χρήσης του προσδιορισμένου δανειοθαλάμου για τη λήψη των απαιτούμενων 7 εκ. κυβικών μέτρων αδρανών, στην περιοχή του Α. Αντωνίου.

* Η Υπουργική απόφαση είναι κατά παράβαση της Οδηγίας 93/37/ΕΟΚ και κακώς κατακύρωσε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού αναθέτοντας το έργο σε Ε.Ε., καθώς αυτή υπέβαλε «ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά»]

11. Η Επιτροπή του ΤΕΕ μας πληροφορεί ότι «η αίτηση αναστολής εκτέλεσης της απόφασης απορρίφθηκε από την Επιτροπή Αναστολών του ΣτΕ στις 15 Σεπτεμβρίου του 2005, αναφέροντας (σημ.: εννοείται η απόφαση), μεταξύ άλλων, ότι επειδή η δικάσιμος για την αίτηση ακύρωσης ορίστηκε στις 3.2.2006, οι εργασίες κατασκευής ενός έργου που θα διαρκέσουν περίπου 6 χρόνια θα βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, χωρίς να έχουν αναπτυχθεί σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις».

12. Επίσης ότι: «ο Δήμος Θερμαϊκού και ο Δήμος Βασιλικών, κατέθεσαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο (Ε.Σ.) στις 8 και 12 Σεπτεμβρίου 2005 αντίστοιχα, αίτηση ανάκλησης της πράξης του κλιμακίου του Ε.Σ. με την οποία κρίθηκε νόμιμη η απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ για την κατακύρωση του διαγωνισμού, σύμφωνα ε το άρθρο 2 του Ν. 3060/2002, η οποία συζητήθηκε στο αρμόδιο τμήμα του στις 7 Οκτωβρίου, τη δε απόφασή του μέχρι σήμερα δεν γνωρίζουμε» (Σημ.: Το Ε.Σ. έκρινε ως νόμιμη την κατακύρωση του διαγωνισμού)

13. Στη συνέχεια, η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΚΜ καταλήγει στα ακόλουθα έξι συμπεράσματα:

α. [Το συγκεκριμένο έργο δημοπρατήθηκε έχοντας μια σχετική πληρότητα από πλευράς μελετών λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθός του, τις σχετικές εγκυκλίους του ΥΠΕΧΩΔΕ και τη συνήθη πρακτική στον τομέα κατασκευής των δημοσίων έργων στη χώρα μας]. Δεν είναι δουλειά μας να αξιολογήσουμε τις "συνήθεις πρακτικές" που εφαρμόζονται στη χώρα μας, αλλά τα παραγόμενα έργα συνήθως ...μιλάνε από μόνα τους! Αναφέραμε ήδη ενδεικτικά ποιές μελέτες δεν έχουν γίνει - ούτε προβλέπονται καν.

β. [Η διαδικασία διενέργειας του διαγωνισμού φαίνεται να μην έχει προβλήματα νομιμότητας, σύμφωνα με το ισχύον πρόσφατο θεσμικό πλαίσιο ανάθεσης κατασκευής των δημοσίων έργων (Ν. 3263/2004)]

γ. [Η προβλεπόμενη έναρξη κατασκευής του συγκεκριμένου έργου, έχει καθυστερήσει τουλάχιστον μια πενταετία. Οι ευθύνες για την καθυστέρηση αυτή προφανώς βαρύνουν κυρίως την προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ, αλλά σε κάποιο βαθμό και την παρούσα]

δ. [Οι επιπτώσεις από την κατασκευή του έργου στην παράκτια περιοχή (εξαμμώσεις, προσαμμώσεις) είναι αναμφίβολες και επιβεβαιώνονται από την ειδική υποστηρικτική μελέτη ακτομηχανικής διερεύνησης που συντάχθηκε, με βάση βέβαια μαθηματικό μοντέλο προσομοίωσης, που προβλέπει διάβρωση της ακτής 2-3 μ. σε ετήσια βάση για ένα τμήμα 1.000 περίπου μέτρων. Κατά τη γνώμη μας, πέρα από τις δυνατότητες ανάταξης της κατάστασης, ο χαρακτηρισμός αυτής της διάβρωσης ως ήπιας είναι μάλλον επιεικής, ιδιαίτερα αν σκεφτεί κανείς ότι ένα μεγάλο μέρος της περιοχής αυτής είναι αστική, σε σχέση μάλιστα και με τον προβλεπόμενο χρόνο κατασκευής των μέτρων προστασίας (όταν διαπιστωθεί το βέβαιο φαινόμενο, μετά την κατασκευή του έργου, θα μελετηθούν και θα υλοποιηθούν τα μέτρα προστασίας).
Κατά τη γνώμη μας στο σημείο αυτό, τόσο η ΜΠΕ, όσο και οι Περιβαλλοντικοί Όροι που εγκρίθηκαν, θα έπρεπε να προβλέπουν, πριν τη δημοπράτηση του έργου, την περαιτέρω διερεύνηση και ενδεχόμενα πειραματική επιβεβαίωση της υπολογισθείσας διάβρωσης (διερεύνηση που πρόσφατα ανατέθηκε στο Ε.Μ.Π), αλλά και των έργων προστασίας της παράκτιας περιοχής. Θα έπρεπε επίσης, στην ίδια φάση να μελετηθούν οι επιπτώσεις, τόσο της πρόσχωσης των 500 περίπου στρεμμάτων για την κατασκευή του διαδρόμου 10-28, όσο και της κατασκευής των έργων προστασίας στο θαλάσσιο περιβάλλον της περιοχής (αλλοιώσεις στη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα, μεταβολές στη θαλάσσια κυκλοφορία – ρεύματα κ.λ.π.) .

Πρέπει να σας ενημερώσουμε, ότι οι παραπάνω επισημάνσεις μας τέθηκαν υπόψη των αρμοδίων υπηρεσιών της ΥΠΑ και του ΥΠΕΧΩΔΕ, σε σχετική ενημερωτική σύσκεψη που έγινε με τους μελετητές, πριν τρία χρόνια περίπου. Είναι βέβαιο επίσης γεγονός, κατά τη γνώμη μας όμως ήσσονος σημασίας, αν και χρήζει απάντησης, ότι κανένας από τους δικαιολογημένα ενδιαφερόμενους σήμερα φορείς δεν προσέβαλε στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια, την Μ.Π.Ε και τους Περιβαλλοντικούς όρους, ούτε την δημοπράτηση του έργου κατά τις προηγούμενες φάσεις του διαγωνισμού]

ε. [Η χρήση δανειοθαλάμου για τα αμμοχάλικα, παρά την ειδική διερεύνηση που έγινε σε συγκεκριμένη περιοχή, καλύπτεται επαρκώς σε ότι αφορά εναλλακτικές λύσεις, τόσο από τους περιβαλλοντικούς όρους, όσο και από την ειδική συγγραφή υποχρεώσεων των τευχών δημοπράτησης. Το γεγονός αυτό όμως, δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις (τήρηση τμηματικών προθεσμιών) στην περίπτωση αρνητικής απόφασης του ΣτΕ για τη χρήση του δανειοθαλάμου στην περιοχή Αγ. Αντωνίου, ούτε το ενδεχόμενο δικαστικών προσφυγών του αναδόχου για την διεκδίκηση προσαύξησης της τιμής κατασκευής επιχώματος, λαμβανομένου υπόψη του είδους του έργου και της επίδρασης της συγκεκριμένης εργασίας στο συνολικό κόστος του]

στ. [Η έκπτωση που δόθηκε από τον μειοδότη 48,10% πέρα από το γεγονός της πρόβλεψης των πρόσθετων εγγυήσεων από το Ν. 3263/2004, σίγουρα δεν είναι μια μικρή έκπτωση. Πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι ανάλογη περίπου έκπτωση έδωσε ο δεύτερος μειοδότης και παρόμοιες έχουν δοθεί και σε άλλα μεγάλα έργα μετά την εφαρμογή του νέου νόμου. Αποτελεί όμως απορίας άξιον το γεγονός, ότι η μειοδότης Ε.Ε «ΑΘΗΝΑ ΑΤΕ», παρότι της κοινοποιήθηκε από το ΣτΕ η προσφυγή του Δήμου Θερμαϊκού και ενώ είχε δικαίωμα παρέμβασης, δεν παρέστη στη συζήτηση για την αναστολή εκτέλεσης της Υπουργικής Απόφασης και δεν κατέθεσε τις απόψεις της, ως άμεσα ενδιαφερόμενη]

14. Τα «συμπεράσματα» της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΚΜ είναι ιδιαίτερα εύγλωττα, έστω κι αν είναι διατυπωμένα σε «διπλωματική» γλώσσα. «Δικαιώνουν» κατά κάποιο τρόπο την προσέγγιση που είχαμε αναπτύξει εμείς οι «ερασιτέχνες» και «μη ειδικοί» αλλά και "ρομαντικοί" και "άκρως επικίνδυνοι" και "άσχετοι παρατηρητές" για κάποιον (εμπλεκόμενο) καθηγητή του ΑΠΘ, του οποίου μάλλον πατήσαμε τον ...κάλο!

15. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει η κατάληξη του τέταρτου συμπεράσματος, ότι δηλαδή κανένας από τους δικαιολογημένα ενδιαφερόμενους σήμερα φορείς δεν προσέβαλε στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια, την Μ.Π.Ε και τους Περιβαλλοντικούς όρους, ούτε την δημοπράτηση του έργου κατά τις προηγούμενες φάσεις του διαγωνισμού. Στο σημείο αυτό επικεντρώνεται το πρώτο σημείο της κριτική μας απέναντι στην Διοίκηση του Δήμου και τον Δήμαρχο Αντώνη Μαντζάρη, ο οποίος όμως θεωρεί (προφανώς μετά από εισήγηση του εντεταλμένου νομικού συμβούλου) ότι για λόγους νομικής τακτικής η παρέμβαση του Δήμου Θερμαϊκού έπρεπε να γίνει ακριβώς τη στιγμή που έγινε και όχι νωρίτερα.

16. Το δεύτερο και σημαντικότερο σημείο κριτικής απέναντι στο Δήμαρχο είναι πως δε φρόντισε τόσον καιρό να ενημερώσει σχετικά με το θέμα τους κατοίκους του Δήμου, ώστε να υπάρχει τώρα η απαραίτητη και αναντικατάστατη υποστήριξη / κινητοποίηση των κατοίκων. Οι λόγοι που δεν έγινε αυτό σχετίζονται πιθανόν (και) με την τραυματική εμπειρία της υπόθεσης του «ραντάρ» - αλλά η συζήτησή τους δεν είναι του παρόντος, καθώς προέχει για όλους τώρα να κερδίσουμε το χαμένο χρόνο!

17. Ολοκληρώνοντας την επιστολή –παρέμβαση για το θέμα, το ΤΕΕ προτείνει προς τον Υπουργό κ. Σουφλιά:

α. [Να εκτιμήσει τους κινδύνους από την ανάληψη νομικών δεσμεύσεων (υπογραφή σύμβασης), πριν την εκδίκαση των υποθέσεων που εκκρεμούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (Μάρτιος 2006), τόσο για να μην εγερθούν αξιώσεις αποζημιώσεων από πλευράς αναδόχου, σε περίπτωση αποδοχής των προσφυγών, όσο και για να μη δημιουργηθούν προβλήματα στην απορρόφηση πόρων του Γ’ ΚΠΣ] (Σημ.: Ο κ. Σουφλιάς προχώρησε στην υπογραφή της σύμβασης, πράξη την οποία ανακοίνωσε πανηγυρίζοντας, αγνοώντας τις υποδείξεις του ΤΕΕ και αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη. Οι εξηγήσεις από τη δική του πλευρά εκκρεμούν)

β. [Σε αυτό το χρονικό διάστημα και με βάση τα συμπεράσματα της διερεύνησης των επιπτώσεων στην ακτογραμμή σε φυσικό ομοίωμα που ανατέθηκε στο Ε.Μ.Π., να συνταχθεί η μελέτη των μέτρων προστασίας και να γίνει ολοκληρωμένη διερεύνηση, από οικονομική και περιβαλλοντική άποψη, των εναλλακτικών λύσεων, με πειραματική επιβεβαίωση της τελικής πρότασης επίσης. Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα εκλείψουν οι φόβοι και οι όποιες υπερβολές μπορεί να ακούγονται δικαιολογημένα από τους κατοίκους της περιοχής. Εξάλλου το κόστος των έργων προστασίας έχει προβλεφθεί στις απολογιστικές δαπάνες του έργου και μπορούν να κατασκευάζονται παράλληλα με την πρόοδο της επέκτασης του διαδρόμου προσαπογείωσης αεροσκαφών] (Σημ.: οι «όποιες υπερβολές»; Ας μείνει ασχολίαστο…)

γ. [Τέλος, θα πρέπει να επικαιροποιηθούν άμεσα από την ΥΠΑ τα δεδομένα που λήφθηκαν υπόψη κατά τη σύνταξη του Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης του Αεροδρομίου Θεσσαλονίκης «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» πριν δέκα χρόνια περίπου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημερινές προοπτικές εξέλιξης των αερομεταφορών παγκόσμια. Η διερεύνηση και προς αυτή την κατεύθυνση, κατά τη γνώμη μας έπρεπε να έχει ήδη γίνει, αλλά επιβάλλεται να γίνει έστω και τώρα, για να επιβεβαιωθεί αν εξακολουθούν να ισχύουν όσα λήφθηκαν υπόψη κατά το σχεδιασμό των τεχνικών χαρακτηριστικών του συγκεκριμένου έργου, αλλά και των επιπλέον απαιτούμενων παρεμβάσεων για τη συνολική αναβάθμιση του αεροδρομίου Θεσσαλονίκης «Μακεδονία»]

18. Η «μετάφραση» των θέσεων του ΤΕΕ είναι η ακόλουθη: Προσέξτε πριν υπογράψετε, ξεκινάτε ένα μεγάλο έργο έτσι, ουσιαστικά χωρίς να έχει μελετηθεί επαρκώς από καμιά πλευρά του. Υπάρχει κίνδυνος για ανεξέλεγκτες και μη ανατάξιμες περιβαλλοντικές καταστροφές. Υπάρχει κίνδυνος το έργο να πάρει «κόκκινη κάρτα» από την ΕΕ. Αν υπογράψετε και ακυρωθεί στη συνέχεια η σύμβαση, ο ανάδοχος έχει λαμβάνειν 7 εκατομμύρια ευρώ!

19. Και ένα ακόμα σημείο που προκαλεί αμφιβολία και ανησυχία: Η διεξαγόμενη μελέτη στο ΕΜΠ πραγματοποιείται σε «φυσικό ομοίωμα». Δεν είμαστε ειδικοί, αλλά δεν είμαστε και τόσο «άσχετοι» με την ερευνητική μεθοδολογία και τους περιορισμούς που έχουν οι «προσομοιώσεις» ώστε να δεχτούμε εύκολα ότι ένα εργαστηριακό μοντέλο είναι δυνατόν να περιλάβει όλες τις παραμέτρους που αφορούν τον πραγματικό Θερμαϊκό (αν υπάρχουν κιόλας επαρκή και αξιόπιστα δεδομένα) - και να εκτιμήσει με την απαιτούμενη ακρίβεια τις επιδράσεις που θα έχει σ’ αυτές η παρεμβολή του υπό μελέτη τεχνικού έργου. Αλλά περί αυτών περισσότερα όταν ανακοινωθούν τα συμπεράσματα της μελέτης (και το λεπτομερές "Υλικό και Μέθοδος" βεβαίως!)

20. Εδώ και καιρό τα «μυστικά του Κόλπου» προσπαθούν να αναδείξουν το πρόβλημα. Γράψαμε ήδη ότι θετική στάση τηρούν ο Δήμαρχος Αντώνης Μαντζάρης και η βουλευτής Χρύσα Αράπογλου, του ΠΑΣΟΚ. Θα πρέπει να προσθέσουμε τώρα τον βουλευτή της ΝΔ Θεόδωρο Καράογλου, καθώς και τον Δημήτρη Καπλάνη, αρχηγό της αντιπολίτευσης στο Δήμο Θερμαϊκού, αν και οι σχετικές θέσεις του, που βρήκαμε στο τελευταίο φύλλο της «ΦΩΝΗΣ» χρειάζονται περαιτέρω διευκρινήσεις. Αντιθέτως, η τηλεοπτική παρέμβαση της βουλευτίνας του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ Ασημίνας Ξυροτύρη έδειξε ότι προς το παρόν μάλλον δεν έχει μελετήσει το θέμα σε βάθος. Περιμένουμε να δούμε τις θέσεις της ομάδας γύρω από την εφημερίδα «ΔΗΜΟΤΗΣ», όπως και την άποψη του υποψηφίου (κατά δική του δήλωση) δημάρχου κ. Αλεξανδρή για το θέμα.

21. Άρθρο με τίτλο «Επέκταση του αεροδρομίου μέσα στο Θερμαϊκό: Βήμα ανάπτυξης ή μάταιη καταστροφή;» (είχε ανέβει στα «μτΚ» με τίτλο «Στου κουφού την πόρτα;») δημοσίευσε η εφημερίδα του Δήμου "Η ΦΩΝΗ" και – με δική της πρωτοβουλία – η εφημερίδα «ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ» του Πολιτιστικού και Οικολογικού Συλλόγου Περαίας. Επίσης άρθρα σχετικά με το θέμα, παρμένα από τα «μτΚ», όπως το "Help!" φιλοξενεί η Καλαμαριώτικη εφημερίδα «ΔΙΕΞΟΔΟΣ». Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία – κυρίως όμως για το ενδιαφέρον που δείχνουν οι συμπολίτες και οι «γείτονες» για το θέμα.

Με την ευκαιρία θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους φίλους του Διαδικτύου που έχουν εκφράσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη συμπαράστασή τους. Ιδιαίτερα τον Talos και την Avanti, που έχει "καρφιτσώσει" το θέμα στη σελίδα της. Ευχαριστώ επίσης και
όσους ασχολήθηκαν υποστηρίζοντας την επέκταση, γιατί μέσα από την "κόντρα" μας υπέδειξαν πλευρές για μελέτη.

22. Η υπόθεση δεν είναι (ακόμα) χαμένη. Όλα τα δεδομένα συνηγορούν ότι το νέο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης πρέπει να γίνει έξω από τα οικιστικά σύνολα, σε κατάλληλο σημείο από επιχειρησιακή, περιβαλλοντική και οικονομική άποψη. Αν το έργο υλοποιηθεί όπως είναι «μελετημένο» και «προγραμματισμένο» θα συμβούν δύο τινά: θα καταστραφεί οριστικά και αμετάκλητα ο Θερμαϊκός – και σε λίγα χρόνια θα συζητάμε και πάλι για την ανάγκη να αποκτήσει η Θεσσαλονίκη νέο αεροδρόμιο! Τώρα είναι η ώρα για τον καθένα να πράξει αυτό που θεωρεί σωστό.

23. Όποιος από τους φίλους θέλει να γράψει σχετικά (και να διατυπώσει ιδέες και προτάσεις) για το τι μπορούμε να κάνουμε, ας το κάνει. Αν κάποιος θέλει να «αρθρογραφήσει» επί του θέματος ας στείλει το κείμενό του με e mail στο panosz@otenet.gr και θα το «ανεβάσουμε» αμέσως. Η παλαιότερη έκκληση για βοήθεια προς όλους τους διαδικτυακούς φίλους, ισχύει απολύτως!

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Κυριακή, Νοεμβρίου 20, 2005 | 8 σχόλια
Παρασκευή, Νοεμβρίου 18, 2005
Ο ΘΡΥΛΟΣ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗΣ ΕΥΡΏΠΗΣ! 1-0 ΤΗ ΜΠΑΡΤΣΑ!


(Του ανταποκριτή μας Κώστα Ψεύτη)

Το όνειρο έγινε πραγματικότητα! Χθές 31 Απριλίου 2006, στο νεόδμητο στάδιο «Θαφάμεγ Λάρο» της Καπερναούμ, ώρα 2.30’ πμ – την ώρα που τα όνειρα παίρνουν την πιο τρελή τους μορφή – ξεκίνησε ο μεγάλος τελικός του Champions League ανάμεσα σε Ολυμπιακό και Μπαρτσελόνα. Αναλυτικό ρεπορτάζ και δηλώσεις των πρωταγωνιστών στις μέσα σελίδες των «μτΚ»

Η καλή μέρα φάνηκε από τη σέντρα: βγήκε το παπούτσι του Πουγιόλ καθώς προσπαθούσε να σεντράρει και η μπάλα κύλησε μπροστά στο Τζώρτζεβιτς . Αυτός της τράβηξε μια δυνατή - για να τη διώξει μακριά (κι αλάργα) και αυτή βρήκε χωρίς να το περιμένει κανείς στο κεφάλι του Οκκά που έτρεχε χαλαρά να χαιρετίσει το Βαλντέζ, γιατί δεν είχε προλάβει στην προθέρμανση. Η μπάλα χτύπησε στο αριστερό πλαϊνό του κεφαλιού (φωτογραφία), πήρε περίεργα δεξιά φάλτσα και ο Βαλντέζ δε μπόρεσε να αντιδράσει: ΟΣΦΠ- Μπάρτσα 1-0!

Στο επόμενο εικοσάλεπτο η Ισπανική ομάδα επιτίθετο κατά κύματα, αλλά δε μπόρεσε να κάνει κάτι ουσιαστικό, αφού:
-στο 3’ ο Ροναλντίνιο εξαπέλυσε φαρμακερή βολίδα προς το «Γ» του Νικοπολίδη, αλλά εξαιτίας της υπερβολικής δύναμης που έβαλε ο βραζιλιάνος στο σουτ έσκασε η μπάλα στον αέρα, ένα μέτρο πριν περάσει τη γραμμή του τέρματος!
-στο 5’, στο 9’ και στο 11’ ο κομπλαρισμένος Ροναλντίνιο βρέθηκε σε πλεονεκτική θέση για σουτ, αλλά σουτάρισε και τις τρεις φορές χλιαρά, στα χέρια του Νικοπολίδη.
-στο 7’, στο 10’ και στο 14’ τρεις κεφαλιές του Ετό, του Πουγιόλ και του Μέσι βρήκαν αντίστοιχα δοκάρι, μια διερχόμενη μπεκάτσα και τα νεφρά του Ανατολάκη, που είχε μπερδέψει μόνος τα βήματά του και έπεφτε κατά τύχη στην αφύλαχτη γωνία.
-στο 16’ σέντρα –σουτ του Ινσιέστα κατάληξε στα δίχτυα, αλλά το γκολ ακυρώθηκε, καθώς ο Ιταλός διαιτητής Ταπιάνι είχε μόλις σφυρίξει διακοπή, γιατί είχε πάθει νευροκαβαλίκεμα στην αριστερή γάμπα.
-στο 19’ νέο φαρμακερό σουτ του Ροναλντίνιο στο αριστερό «Γ» και γκόλ – που ακυρώθηκε ως αμφισβητούμενο οφσάιντ.

Στο επόμενο λεπτό έγινε η φάση που έκρινε το ματς: Επαναφορά του Νικοπολίδη με ψηλοκρεμαστό βολέ, πηδάνε στο κέντρο μαζί για κεφαλιά ο Ινσιέστα και ο Ροναλντίνιο. Κατά λάθος, εξαιτίας του υπερβολικού πάθους, ο πρώτος χτυπάει μια αγκωνιά στα μούτρα του βραζιλιάνου, ο οποίος βλέπει πρώτον, αστεράκια και δεύτερον, τους δυό λαγουδίσιους άνω τομείς του να κυλάνε στο χορτάρι. Θολωμένος ο μάγος της μπάλας τραβάει ένα δυνατό μπουκέτο στον Ινσιέστα, κι αυτός πέφτει κάτω και χτυπιέται, γιατί είδε τον ουρανό σφοντύλι. Πριν προλάβει να αντιδράσει κανείς, ο Μέσι δίνει μια τρομερή γονατιά στα αμελέτητα του Ροναλντίνιο, επειδή και δεν τον χωνεύει και είναι κολλητός με τον Ινσιέστα. Σε χρόνο μηδέν το στάδιο της φιλήσυχης Καπερναούμ μεταβάλλεται σε Τρούμπα, σε ώρες επίσκεψης του 6ου Στόλου. Κυριολεκτικά γίνεται της πουτ@#@@ το κάγκελο! Όταν τα πράγματα ηρεμούν, ο διαιτητής κουτσαίνοντας ελαφρά, καλεί τους τρεις οξύθυμους ποδοσφαιριστές της Μπάρτσα και τους δείχνει κόκκινη κάρτα! Μέσα στην αναμπουμπούλα ο Μέσι βρίσκει τα χαμένα δόντια του Ροναλντίνιο, αλλά σιγά μη του τα δώσει! Τον είδαμε να τα πατάει με λύσσα, για να χωθούν βαθιά μέσα στη γη.

Παρόλο που έμεινε με οχτώ παίχτες από το 20’, η Μπάρτσα δεν τα παράτησε, αλλά ο Θρύλος με μαζική ηρωική άμυνα και των 11 παιχτών του και το ηθικό στα ύψη – έκανε το παιχνίδι του:
-28’ την έβγαλαν ξάπλα στο χορτάρι ως τραυματίες οι Ανατολάκης, Κωστούλας και ο νεοαποκτηθείς Τζιοβάνι.
-6’ έφαγαν με πρόσθετες καθυστερήσεις, καθώς όποτε ερχόταν στα πόδια τους η μπάλα τη σούταραν κι όπου πάει. Αποτέλεσμα ήταν να τραυματιστούν ελαφρά στα πέριξ του γηπέδου μια εβραιοπούλα που γυρνούσε με τη στάμνα της από το πηγάδι του Ιακώβ (έσπασε και η στάμνα), ένας ρωσοεβραίος ραββίνος που νόμισε πως του επιτέθηκαν Παλαιστίνιοι και ένας περίεργος τυπάς από τη Ναζαρέτ που περνούσε με το σταυρό στον ώμο.
-14’ πέρασαν με καταστροφικό παιγνίδι που οργάνωναν οι μάγοι της μπάλας (σε κοντινές αποστάσεις ) Ριβάλντο, Τζώρτζεβιτς και Γεωργάτος. Φημολογείται ότι μετά και από αυτή τη μεγαλειώδη τους εμφάνιση θα τους ζητήσει επισήμως το ΚΑΠΗ του Αγίου Ιωάννη Ρέντη, με στόχο να πρωταγωνιστήσει στο τοπικό πρωτάθλημα για ομάδες τρίτης ηλικίας.

Στα υπόλοιπα λεπτά του αγώνα οι ερυθρόλευκοι αμύνθηκαν σα λιοντάρια και κατάφεραν να αποφύγουν την ισοφάριση, παρόλο που η Μπάρτσα είχε ακόμα 4 δοκάρια. Το σφύριγμα της λήξης βρήκε τον Ολυμπιακό νικητή και πρωταθλητή Ευρώπης!

Τα πανηγύρια που ακολούθησαν ήταν ξέφρενα. Οι παίχτες αγκαλιάζονταν και χοροπηδούσαν (όχι πολύ, λόγω ηλικίας και κόπωσης) μαζί με τον προπονητή τους Νίκο Ελέφαντα. Αναμένεται αποθεωτική υποδοχή από τους φιλάθλους του Ολυμπιακού στο Ελ. Βενιζέλος.

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

Προπονητής Ολυμπιακού: Ποιος Ελέφαντας, ρε καραγκιόζη; Α-λέφαντας λέμε!

Μάκης Ψωμιάδης, πρόεδρος Ολυμπιακού: Εχρρ- εμμ- φτού (ροχάλα από πούρο). Ο Λυμπιακός να’ουμ, θα είναι και ο πρώτος στην Ευρώπη, τώρα με τη νέα διοίκησις, εγώ δηλαδής… Ψήνω μεταγραφές που θα κάνουν μπαμ. Συνετόπουλος, Αναστόπουλος, Αρδίζογλου και –ακούτε ρε!- Θέμις Νικολαϊδης! Τον πήρα πακέτο με τη Βανδή… Χαιρετίσματα στον Κοκκάλα., εκεί που βρίσκεται, χα, χα χρρρ-εμρ-φτού! Συγνώμης μανταμίτσα, λάθος!

Τάσος Καλτσόβρακος, γνωστός φίλαθλος: Ε, τι, ποιος; Που είμαι; Όνειρο ήτανε! Φτου γαμ@@@@! Κωνσταντίνα, γιατί με ξύπνησες ρε σύ; Γιατί;

Κωνσταντίνα, ηγετικός παράγων του λιανικού εμπορίου: Ηρέμησε μωρό μου, μούγκριζες στον ύπνος σου και χτυπιόσουνα, νόμιζα πως έβλεπες εφιάλτη…

Καλτσόβρακος, ξύπνιος πια για τα καλά: Αμ έπρεπε να το καταλάβω από την αρχή… Ο Θρύλος σε τελικό του Champions League; Δε γίνονται αυτά τα πράγματα… Μονάχα στα όνειρα... Αχ! (βαθύς αναστεναγμός)

ΤΕΛΟΣ – και ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Παρασκευή, Νοεμβρίου 18, 2005 | 5 σχόλια
Πέμπτη, Νοεμβρίου 17, 2005
Οι περιπέτειες του Θεύδη στο Άγιον Όρος


Στο νησί της Καλυψώς ανέβηκε ένα ακόμα κεφάλαιο, το "Αθωνικόν έπος". Από εκεί είναι παρμένο το κομμάτι που ακολουθεί.

* * *

Σηκώθηκα επίτηδες γρήγορα, για να μην του δώσω τη δυνατότητα να απαντήσει, γεγονός που τον διαόλιζε, ήμουν σίγουρος. Ένας - ένας βγήκαμε στο σκεβρωμένο ξύλινο μπαλκόνι και κάναμε τον εναέριο γύρο της μονής ψηλαφητά στο σκοτάδι, ώσπου να φτάσουμε στην τουαλέτα. Ο αγέρας λυσσομανούσε περνώντας από την παρακείμενη χαράδρα προς τη θάλασσα, καμιά τρακοσαριά μέτρα χαμηλότερα.

«Έχει γούστο να γκρεμιστεί και να κουτρουβαλήσουμε…» μουρμούριζε ο Κατιλίνας.

«Ε, βέβαια, με τόσες αντίχριστες απόψεις που ακούστηκαν, τι άλλο να περιμένει κανείς;» τον πείραζε ο Κριτίας.

Συμμαζευτήκαμε στο κελί μας.

«Να παίξουμε χαρτιά», πρότεινε ο Θεύδης.

«Δεν θα είσαι με τα καλά σου!» απάντησε ο Κατιλίνας, τόσο κουρασμένος που δεν είχε κουράγιο ούτε καν ν΄ ανοίξει κονσέρβα.

Ένας - ένας οι τέσσερις ξαπλώσαμε στα κρεβάτια μας και σε λίγα λεπτά είχαμε κοιμηθεί. Τον Θεύδη τον έζωσαν τα φίδια. Κοίταξε το ρολόι του, επτά και τριανταπέντε το απόγευμα. Νύσταζε βέβαια και ήταν ψόφιος στην κούραση, αλλά του ήταν αδιανόητο να κοιμηθεί τόσο νωρίς. Μπήκε και βγήκε μερικές φορές στο έρημο αρχονταρίκι, ακόμα και στο τρομαχτικό, λόγω του ανελέητου ανέμου, σκοτάδι του μπαλκονιού. Είχε μια φαεινή ιδέα: γύρισε τους δείκτες του ρολογιού από οκτώ παρά τέταρτο σε μία και μισή. Εις μάτην όμως, το μόνο που κατάφερε ήταν να κάνει κάθε φορά τους λογαριασμούς, να προσδιορίζει την πραγματική ώρα και να συλλογίζεται απελπισμένος «ακόμα είναι οχτώ παρά πέντε το απόγευμα». Στις οχτώ με ξύπνησε.

«Εγώ θα φύγω!»

Τον ρώτησα γιατί κι αυτός απάντησε

«Θα φύγω, έχω αγριευτεί, δεν μπορώ!»

Μουρμούρισα ένα «στα τσακίδια!» και γύρισα πλευρό.

(…)

Στις τρεις το πρωί χτύπησε το σήμαντρο για τον όρθρο, οι τέσσερις προσκυνητές ξυπνήσαμε χορτασμένοι ύπνο, ντυθήκαμε και βγαίνοντας από το κελί στο αρχονταρίκι αντικρίσαμε ένα τραγικό θέαμα: Ο Θεύδης καθόταν σ΄ ένα ξύλινο μιντέρι, μέσα σε πυκνούς καπνούς από τσιγάρα, με ύφος απελπισμένο. Ανακοίνωσε ότι αυτός φεύγει για έξω, τον κράξαμε όλοι, του ευχηθήκαμε καλό κατευόδιο και πήγαμε να πλυθούμε κάνοντας πάλι τον εναέριο γύρο του μοναστηριού, αυτή τη φορά με περισσότερη αυτοπεποίθηση.

(…)


Όσο εμείς είμαστε στην εκκλησία, ο Θεύδης πέρασε τις ώρες ως την τράπεζα τριγυρνώντας εδώ κι εκεί σαν την άδικη κατάρα. Ωστόσο, στην τράπεζα ήρθε, όχι για να φάει - μακαρονάκι κοφτό μόνο με ντομάτα, ελιές, χαλβάς, κρεμμύδι και ψωμί - αλλά γιατί ήθελε να βλέπει ανθρώπους, λάλησε τόσες ώρες μοναχός. Μετά την τράπεζα ανέβηκαν όλοι οι προσκυνητές, καμιά ντουζίνα, στο αρχονταρίκι, για καφέ. Ο Κριτίας δεν απόφυγε τη διατύπωση ενός δηλητηριώδους σχολίου:

«Μεγάλο μέρος της ζωής ενός ανθρώπου» είπε καθώς ανεβαίναμε τις σκάλες, «μπορεί να σπαταληθεί με την υπερβολική απασχόληση με την τελετουργία, φαινόμενο που συνοδεύεται υποχρεωτικά από ψυχαναγκαστικά ήθη. Έτσι χάνεται ένα μέρος της ανθρώπινης ελευθερίας και δημιουργικότητας, ενώ ο άνθρωπος παραμένει ανώριμος…»

«Εννοείς τους συνεπείς κομμουνιστές;» ρώτησα δήθεν αθώα.

Ο Κριτίας χαμογέλασε και απάντησε: «Εννοώ τους κάθε λογής αφοσιωμένους πιστούς, εν προκειμένω όμως τους μοναχούς…»

Ο αρχοντάρης Ιωσήφ και ο δόκιμος βοηθός του σέρβιραν καφέ, λουκούμια και τσίπουρο «σε σφηνάκια» όπως παρατήρησε ο Κατιλίνας. Ο Κριτίας σχολίασε πόσο απολαυστικό ήταν αυτό το κέρασμα μετά την λειτουργία και την τράπεζα και πως αυτή η διαδικασία λειτουργεί ουσιαστικά, την απολαμβάνεις.

«Ρε παιδί μου, είχα να φάω λουκούμι από το δημοτικό, στο καφενείο του θείου μου, στη Λευκάδα. Τι λες, να πάρω ακόμα ένα;»

Ο Ιούλιος αντιμετώπιζε τα πάντα με τη γνωστή του αταραξία, σπανιότατα έφτανε σε οποιαδήποτε έντονη εκδήλωση, ενώ ο Κατιλίνας έδειχνε άριστα προσαρμοσμένος στο περιβάλλον, γοητευμένος από την λειτουργία, το τελετουργικό της τράπεζας - όχι βέβαια από το φαγητό -, το κέρασμα στο αρχονταρίκι. Ο Θεύδης ρωτούσε τον αρχοντάρη πως θα ήταν καλύτερα να φύγει, δια ξηράς ή δια θαλάσσης και πληροφορήθηκε πως η ώρα εννιά περνούσε το καΐκι που ερχόταν από Λαύρα. Έπρεπε να κατέβει στον αρσανά της μονής, είκοσι λεπτά κατηφορικό δρόμο ως τη θάλασσα. Μας αποχαιρέτησε μάνι μάνι, ενώ κάναμε μια τελευταία προσπάθεια να τον μεταπείσουμε, φορτώθηκε τα υπάρχοντά του και ώχετο απιών.

(…)


Ενώ ακόμα συζητούσαμε με τον μελίρρυτο γέροντα, ο Θεύδης κατηφόριζε γοργά προς τον αρσανά. Διέσχισε τους αύλιους χώρους της μονής, πέρασε ανάμεσα από τα εργατόσπιτα, τα βορδοναρεία και τις αποθήκες, δεν στάθηκε καθόλου να χαζέψει τις διαδοχικές αναβαθμίδες, φτιαγμένες με τέχνη και κόπο, που χρησίμευαν ως περιβόλια, για τις ανάγκες της μονής. Διάβηκε γρήγορα από όλα αυτά και χωρίς να στρέψει το βλέμμα του πίσω, πήρε το δύσβατο μονοπάτι που θα τον οδηγούσε μακριά από τους καλογήρους με την αδιανόητη αντίληψη του χρόνου. Κατέβαινε προς τη θάλασσα διασχίζοντας τον μεγάλο ελαιώνα της μονής, ώσπου έφτασε στον αρσανά. Ακόμα δε φαινόταν να έρχεται καΐκι .

Μπήκε στον παλιό, μεγάλο πύργο του αρσανά, άναψε τσιγάρο, έμεινε μέσα περίπου τριάντα δευτερόλεπτα και βγήκε, για να ελέγχει τη θαλάσσια κυκλοφορία. Αφηρημένος χάζεψε το κονάκι, χτισμένο πάνω στο κύμα, με την κληματαριά στο μπαλκόνι – χωρίς να το βλέπει. Ένα τέτοιο σπίτι θα τον γοήτευε μέχρις υπερβολής, δεκαπέντε χρόνια αργότερα, αλλά, στον χρόνο της αφήγησης του ήταν παντελώς αδιάφορο. Δεν πρόλαβε να τελειώσει το τσιγάρο και φάνηκε από πέρα το καΐκι.

Ο Θεύδης στήθηκε στη μικρή τσιμεντένια σκάλα και έκανε σινιάλο κουνώντας κυκλικά τα χέρια του. Ο καπετάνιος ζύγωσε ως τα εκατό μέτρα. Ο υποψήφιος επιβάτης τον είδε με φρίκη να κάνει κράτει, να στέκεται και να κοιτάζει ένα γύρω τη φρεσκαρισμένη θάλασσα.

«Δε μπορώ να ζυγώσω, θα με ρίξει στα βράχια!» του φώναξε.

«Στάσου εκεί, θα κολυμπήσω!» φώναξε ο απελπισμένος Θεύδης.

Μόλις τ΄ άκουσε αυτό ο καϊκτσής σταυροκοπήθηκε, άρπαξε το τιμόνι και έβαλε ολοταχώς μακριά από τον αναμαλλιασμένο νεαρό.

Όσο να συνειδητοποιήσει ο Θεύδης πως ο βαρκάρης τον άφηνε στα κρύα του λουτρού, είχε προλάβει να ξετυλίξει από το λαιμό του το μακρύ κασκόλ του Κατιλίνα. Το κασκόλ έπεσε στο τσιμέντο - και έμεινε για ανακύκλωση εκεί γύρω -, ενώ ο Θεύδης ωρυόταν, εις μάτην, «γύρνα πίσω ρεεε…». Δεν του έμενε παρά να γυρίσει πίσω στη μονή και να φύγει για τη Δάφνη αποκεί. Να γυρίσει όμως στη μονή δεν ήταν και τόσο εύκολο. Μετά από λίγα λεπτά γρήγορης ανάβασης ο Θεύδης άρχισε να ξαλαφρώνει το σακίδιο από όσα το βάραιναν υπερβολικά: Δυο μπουκάλια κονιάκ, τέσσερις κονσέρβες, δυο βιβλία. Σκέφτηκε να παρατήσει ακόμα και τη φωτογραφική του μηχανή, αλλά κρατήθηκε την τελευταία στιγμή. Δυστυχώς, και χωρίς τη σαβούρα, η ανηφόρα του έκοβε την ανάσα και τα πόδια. Ωστόσο κατάφερε να φτάσει στο μοναστήρι και ανέβηκε σα σίφουνας τα σκαλιά ως την αυλή. Ο αρχοντάρης που είχε παρακολουθήσει από το μπαλκόνι της μονής το κατέβα - ανέβα του νεαρού Αθηναίου, κατέβηκε για να τον συναντήσει. Ακολούθησε ο εξής διάλογος:

«Οι άλλοι που πήγαν;»

«Έφυγαν για τη Γρηγορίου . Την ώρα που ξεκινούσες από κάτω, αυτοί κατέβαιναν από δω το μονοπάτι, ως τη διασταύρωση… Παραλίγο να συναντηθείτε…»

«Το τζιπ έφυγε για τη Δάφνη;»

«Έχει δέκα λεπτά…»

«Κι εγώ πως θα πάω;»

«Πάντως με τα πόδια τώρα πια δεν προλαβαίνεις το καΐκι…»

«Να πάω με το πυροσβεστικό!»

«Δεν υπάρχει οδηγός να το πάει…»

«Ένα άλογο, ένα μουλάρι τότε!»

«….»

«Πρέπει να φύγω οπωσδήποτε! Θα πάω με τα πόδια!»

«Πρέπει να βγάλεις φτερά ως τη Δάφνη!»

«Θα βγάλω!»

Ο αρχοντάρης τον είδε αποφασισμένο. Τον ανέβασε στ΄ αρχονταρίκι και τον πότισε δυο τσίπουρα «για τη θερμοκρασία». Μετά τούδωσε δυο λουκούμια, τυλιγμένα σ΄ ένα χαρτί.

«Βάλτα στην τσέπη, είναι για την υπογλυκαιμία, θα τα φας στη μέση του δρόμου»

Ο Θεύδης έφυγε τρέχοντας. Ο αρχοντάρης, απορημένος αλλά και διακριτικός, τον ευλόγησε, είπε ένα «στην ευχή της Παναγίας» και γύρισε στις δουλειές του.

* * *

Ενώ εμείς απολαμβάναμε ήδη την αγιορείτικη φιλοξενία στην ιερά Μονή Γρηγορίου (καφές, τσίπουρο, λουκούμι) και αναρωτιόμαστε που να βρίσκεται ο Θεύδης, αυτός βάδιζε όσο πιο γρήγορα μπορούσε για τη Δάφνη. Δε σταμάτησε ούτε για τσιγάρο. Όταν έφτασε στη στροφή που δρόμου που έχει θέα στο λιμάνι, είδε τον κόσμο να επιβιβάζεται στο καΐκι. Άρχισε να τρέχει, συγκεντρώνοντας τις τελευταίες του δυνάμεις, αλλά όταν έφτασε στην αποβάθρα το πλεούμενο ήταν πια διακόσιες οργιές μακριά.

«Τι γίνεται τώρα;» ρώτησε απελπισμένος τον μπακάλη.

Αυτός τον κοίταξε χωρίς να βιάζεται καθόλου και του είπε

«Δεν πειράζει, βγαίνεις αύριο…»

Στο μεταξύ το λιμάνι άδειασε ως δια μαγείας, δεν κυκλοφορούσε ψυχή. Ο Θεύδης όρμησε στο κονάκι της χωροφυλακής, αλλά οι δυο χωροφύλακες δήλωσαν αδυναμία να τον βοηθήσουν. Του σύστησαν όμως να πάει στους τελωνιακούς, που είχαν καιρό στη Δάφνη και ήξεραν πρόσωπα και πράγματα. Ο Θεύδης τους πέτυχε να ετοιμάζουν λαγό στιφάδο. Του είπαν πως μόνος τρόπος είναι να έρθει βάρκα από την Ουρανούπολη, να τον πάρει, αλλά ποιος τρελός θα βγει έξω με τέτοιον καιρό; Ο Θεύδης δήλωσε ότι πληρώνει όσο - όσο, οι τελωνιακοί τηλεφώνησαν στην Ουρανούπολη, μίλησε και ο ίδιος στο τηλέφωνο και με τα πολλά έπεισε τον φιλοχρήματο Χαλκιδικιώτη να αποπλεύσει.

Πράγματι, δυό ώρες αργότερα, ενώ ο Θεύδης βημάτιζε πάνω - κάτω στην προκυμαία, φάνηκε η εξωλέμβιος να ζυγώνει χοροπηδώντας πάνω στα κύματα. Ο Θεύδης πήδηξε μέσα και για τις επόμενες δύο ώρες θαλασσοπνίχτηκε για τα καλά. Κατάφερε να φτάσει στην Ουρανούπολη πέντε λεπτά πριν φύγει το τελευταίο λεωφορείο για Θεσσαλονίκη, ήταν η πρώτη φορά που έφτανε στην ώρα του εκείνη τη δύσκολη μέρα του Ιανουαρίου. Από το ΚΤΕΛ Χαλκιδικής πήρε ταξί, πήγε κατ΄ ευθείαν στο σταθμό των Αθηνών και μπήκε στο πρώτο λεωφορείο που έφευγε για Αθήνα. Λίγες ώρες αργότερα, πριν ξημερώσει η 4η Ιανουαρίου, έφτανε στο σπίτι του. Η μάνα του τρόμαξε μόλις τον είδε: Πέραν της ταλαιπωρίας, είχε να κοιμηθεί από τις 30 Δεκεμβρίου της …προηγούμενης χρονιάς.

Το μεσημέρι της επομένης, ενώ ο Θεύδης κοιμόταν ακόμα, η μάνα του τακτοποιούσε τα πράγματά του και τα ρούχα του. Βάζοντας το χέρι στην τσέπη του μπουφάν ξαφνιάστηκε καθώς κόλλησε στα δάχτυλά της κάτι μαλακό.

«Έλα Παναγία μου, λουκούμια!…» φώναξε και σταυροκοπήθηκε.

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Πέμπτη, Νοεμβρίου 17, 2005 | 0 σχόλια
Τρίτη, Νοεμβρίου 15, 2005
Υπό την βασιλικήν δρύν



Παλαιά εθνική οδός, πριν την Κατερίνη, στροφή δεξιά προς Κάτω Αγιάννη, Νέα Τραπεζούντα, Χράνη. Το θλιβερό κουφάρι που τα υπολείμματά του βλέπετε στις φωτογραφίες, πριν λίγες μέρες ακόμα ήταν μια πανύψηλη και πανέμορφη, βασιλική δρύς. Λίγους μήνες νωρίτερα είχαν ρίξει την αδερφή της, εκατό μέτρα πιο πέρα. Δεν υπάρχει τρίτη εκεί κοντά.

Επειδή δε μπορώ να συγκρατήσω την οργή και τη θλίψη μου, καταφεύγω για παρηγοριά στην ομορφιά του λόγου και της ψυχής - όπως πάντα.

* * *

Όταν παιδίον διερχόμην εκεί πλησίον, επί οναρίου οχούμενος, δια να υπάγω να απολαύσω τας αγροτικάς μας πανηγύρεις, των ημερών του Πάσχα, του Αγίου Γεωργίου και της Πρωτομαγιάς, ερρέμβαζον γλυκά μη χορταίνων να θαυμάζω περικαλλές δένδρον, μεμονωμένον, πελώριον, μίαν βασιλικήν δρύν. Οποίον μεγαλείον είχεν! Οι κλάδοι της χλωρόφαιοι, κατάμεστοι, κραταιοί' οι κλώνοι της, γαμψοί ως η κατατομή του αετού, ούλοι ως η χαίτη του λέοντος, προείχον αναδεδημένοι, εις βασιλικά στέμματα. Και ήτον εκείνη άνασσα του δρυμού, δέσποινα αγρίας καλλονής, βασίλισσα της δρόσου...

Από τα φύλλα της εστάλαζε κ' έρρεεν ολόγυρά της "μάννα ζωής, δρόσος γλυκασμού, μέλι το εκ πέτρας". Έθαλπον οι ζωηφόροι οποί της έρωτα θείας ακμής, κ' έπνεεν η θεσπεσία φυλλάς της ίμερον τρυφής ακηράτου. Και η κορυφή της βαθύκομος ηγείρετο ως στέμμα παρθενικόν, διάδημα θείον.

Ησθανόμην άφατον συγκίνησιν να θεωρώ το μεγαλοπρεπές εκείνο δένδρον. Εφάνταζεν εις το όμμα, έμελπεν εις το ούς, εψιθύριζεν εις την ψυχήν φθόγγους αρρήτου γοητείας. Οι κλώνες, οι ράμνοι, το φύλλωμά της, εις του ανέμου την σείσιν, εφαίνοντο ως να ψάλλωσι μέλος ψαλμικόν, το "Ως εμεγαλύνθη". Μ' έθελγε, μ' εκήλει, μ' εκάλει εγγύς της. Επόθουν να πηδήσω από του υποζυγίου, να τρέξω πλησίον της, να την απολαύσω' να περιπτυχθώ τον κορμόν της, όστις θα ήτον αγκάλιασμα δια πέντε παιδιά ως εμέ, και να τον φιλήσω. Να προσπαθήσω ν' αναρριχηθώ εις το πελώριον στέλεχος, το αδρόν και αμαυρόν, ν' αναβώ εις το σταύρωμα των κλάδων της, ν' ανέλθω εις τους κλώνας, να υψωθώ εις τους ακρέμονας... Και αν δεν μ' εδέχετο, και αν μ' απέβαλλεν από το σώμα της και μ' έρριπτε κάτω, ας έπιπτον να κυλισθώ εις την χλόην της, να στεγασθώ υπό την σκιάν της, υπό τα αετώματα των κλώνων της, τα όμοια με στέμματα Δαυΐδ θεολήπτου.

Επόθουν, αλλ' η συνοδία των οικείων μου, μεθ΄ ών ετέλουν τας εκδρομάς εκείνας ανά τα όρη, δεν θα ήθελε να μοι το επιτρέψη.

(...)

Ήμην κατάκοπος, κάθιδρος και πνευστιών. Άμα έφθασα, ερρίφθην επί της χλόης, εκυλίσθην επάνω εις παπαρούνες και χαμολούλουδα. Αλλ' όμως ησθανόμην κρυφήν ευτυχίαν, ονειρώδη απόλαυσιν. Ερρέμβαζον αναβλέπων εις τους κλώνους της τους κραταιούς, και ηνοιγόκλειον ηδυπαθώς τα χείλη εις την πνοήν της αύρας της, εις τον θρούν των φύλλων της. Εκατοντάδες πουλιών ανεπαύοντο εις τους κλώνας της, έμελπον τρελά τραγούδια... Δρόσος, άρωμα και χαρμονή εθώπευον την ψυχήν μου...

Ήμην αποσταμένος, και δεν είχον κοιμηθεί καλά την νύκτα. Ο ύπνος μου έλειπεν. Εις την σκιάν του πελωρίου δένδρου, εν μέσω των μηκώνων του των κατακοκκίνων, ο Μορφεύς ήλθε και μ' εβαυκάλησε, και μοι έδειξεν εικόνας, ως εις περίεργον παιδίον.

Μου εφάνη οτι το δένδρον -έσωζον καθ' ύπνον την έννοιαν του δένδρου- μικρόν κατά μικρόν μετέβαλλεν όψιν, είδος και μορφήν. Εις μίαν στιγμήν η ρίζα του μου εφάνη ως δύο ωραίαι εύτορναι κνήμαι, κολλημέναι η μία επάνω εις την άλλην, είτα κατ' ολίγον εξεκόλλησαν κ' εχωρίσθησαν εις δύο' ο κορμός μου εφάνη ότι διεπλάσσετο και εμορφούτο εις οσφύν, εις κοιλίαν και στέρνον, με δύο κόλπους γλαφυρούς, προέχοντας' οι δύο παμμέγιστοι κλάδοι μου εφάνησαν ως δύο βραχίονες, χείρες ορεγόμεναι εις το άπειρον, είτα κατερχόμεναι συγκαταβατικώς προς την γην, εφ' ής εγώ εκείμην' και το βαθύφαιον, αειθαλές φύλλωμα μου εφάνη ως κόμη πλουσία κόρης, αναδεδημένη προς τ' άνω, είτα λυομένη, κυματίζουσα, χαλαρουμένη προς τα κάτω.

Το πόρισμά μου, το εν ονείρω εξαχθέν, και εις λήρον εν είδει συλλογισμού διατυπωθέν, υπήρξε τούτο: "Ά! δεν είναι δένδρον, είναι κόρη' και τα δένδρα, όσα βλέπομεν, είναι γυναίκες!"

(...)

Πλην δεν εξύπνησα ακόμη, πριν ακούσω τι έλεγε το φάσμα' η κόρη - η δρύς, είχε λάβει φωνήν και μοι έλεγεν:
- Ειπέ να μου φεισθούν, να μη με κόψουν... δια να μη κάμω ακουσίως κακόν. Δεν είμ' εγώ νύμφη αθάνατος' θα ζήσω όσο αυτό το δένδρον...

(...)

Δεν ενόησα τίποτε από το μαντικόν όνειρον. Αργότερα εδιδάχθην από εγχειρίδιον Μυθολογίας ότι η Αμαδρυάς συναποθνήσκει με την δρύν, εν ή ευρίσκεται ενσαρκωμένη...

Μετά πολλά έτη, όταν ξενιτευμένος από μακρού επέστρεψα εις το χωρίον μου, κ' επεσκέφθην τα τοπία εκείνα, τα προσκυνητήρια των παιδικών αναμνήσεων, δεν εύρον πλέον ουδέ τον τόπον ένθα ήτο ποτέ η Δρύς η Βασιλική, το πάγκαλον και μεγαλοπρεπές δένδρον, η νύμφη η ανάσσουσα των δρυμώνων.

Μία γραία με την ρόκαν της, με δύο προβατίνας τας οποίας έβοσκεν εντός αγρού πλησίον, ευρίσκετο εκεί, καθημένη έξωθεν της μικράς καλύβης της.

Όταν την ηρώτησα τι είχε γίνει το "Μεγάλο Δέντρο", το οποίον ήτο ένα καιρόν εκεί, μοι απάντησεν:

- Ο σχωρεμένος ο Βαργένης το έκοψε... μα κ' εκείνος δεν είχε κάμει νισάφι με το τσεκούρι του' όλο θεόρατα δέντρα, τόσα σημαδιακά πράματα... Σαν το 'κοψε κ' ύστερα, δεν είδε χαΐρι και προκοπή. Αρρώστησε, και σε λίγες μέρες πέθανε... Το Μεγάλο Δέντρο ήταν στοιχειωμένο.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1901

* * *

Αυτά από τον μεγάλο παγανιστή, τον Ορθόδοξο Κολλυβά, κυρ - Αλέξανδρο. Εύχομαι μονάχα για τον σύγχρονο "Βαργένη" να τον σπλαχνιστεί η Αμαδρυάδα της δρυός του Ολύμπου και να του δώσει τουλάχιστον μια ευκαιρία να 'ξαγοράσει το κρίμα του.

συνεχίζεται εντός...
 
Έγραψε ο Πάνος - Τρίτη, Νοεμβρίου 15, 2005 | 6 σχόλια