ι Τα μυστικά του Κόλπου
Τρίτη, Ιανουαρίου 24, 2006
Εξελληνισμός ή εκχριστιανισμός



Οι μερακλήδες που παρακολουθούν τη συζήτηση ανάμεσα στα «μυστικά του Κόλπου», τον big fat opinion και τους άλλους φίλους και φίλες που συμμετέχουν με σχόλια στα δύο ...μαχητικά ιστολόγια, μάλλον αντέχουν ένα κειμενάκι ακόμα. Υπόσχομαι πως θα είναι το τελευταίο αυτού του κύκλου, γιατί το πολύ το κύριε ελέησον, το βαριέται κι ο παπάς.

* * *

Το περίφημο δίλημμα, αν τάχα εκχριστιανίστηκε ο ελληνισμός ή εξελληνίστηκε ο χριστιανισμός, που τόσο πολύ απασχόλησε και προβλημάτισε τόσους πολλούς, κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι ψευτοδίλλημα. (H συνέχεια εντός)

Θεωρώ ότι δεν συνέβη ούτε το ένα ούτε το άλλο – και θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί. Ο χριστιανισμός προσέλαβε, για την οντολογική του τεκμηρίωση κάποια στοιχεία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας –κυρίως από τον Πλάτωνα- τα οποία όμως επεξεργάστηκε τόσο βαθιά και τα ενέταξε στην βασική (εβραϊκή) του οντολογία με τόσο άψογο τρόπο, ώστε παρήγαγε τελικά ένα όντως θαυμαστό θεολογικό –οντολογικό –φιλοσοφικό οικοδόμημα, με απόλυτη εσωτερική συνέπεια και συνοχή.

Ο ελληνισμός, από την άλλη μεριά, ηττημένος πολιτικά από τους Ρωμαίους, έχοντας απωλέσει οριστικά τη βασική πολιτική του θέσμιση (την πόλιν) και κατατεμαχισμένος ανάμεσα στις διάφορες δυϊστικές σέχτες (π.χ. νεοπλατωνικοί) και στις ανατολικές σωτηριολογικές δοξασίες, βρέθηκε σε μια στιγμή πρωτοφανούς αδυναμίας. Ωστόσο, είναι αφελές να υποθέσουμε ότι απεδέχθη το χριστιανισμό επειδή τον άφησε έκθαμβο το «θαυμαστό» δυϊστικό οντολογικό –θεολογικό του μοντέλο, το οποίο άλλωστε δεν είχε καν ολοκληρωθεί ως κατασκευή, και με το οποίο ελάχιστοι μόνο από τους προσήλυτους μπορούσαν να έχουν βαθύτερη επαφή. Ήταν θέμα χρόνου και συνθηκών για τον ελληνισμό να ανακάμψει πολιτικά, οπότε παράλληλα θα παρουσίαζε και μια παράλληλη φιλοσοφική –πνευματική επαναφορά, σε υψηλότερα επίπεδα.

Χρόνος υπήρξε άφθονος, αλλά τις συνθήκες καθορίζει η πολιτική βούληση των ανθρώπων – και οι χριστιανοί ήταν ακούραστοι, πεισμένοι, ακλόνητοι στην πίστη τους, πολλές φορές θαυμαστά καρτερικοί απέναντι στους διωγμούς και τις δυσκολίες, με αποφασισμένο και αποφασιστικό ιερατείο - χωρίς χρονικά κενά, πρωτοφανή οργάνωση, εκτεταμένο ακτιβισμό και υψηλή κοινωνική δραστηριότητα. Όταν κέρδισαν και το πολιτικό στοίχημα (μεταστροφή Κωνσταντίνου) ήταν θέμα χρόνου να ισοπεδώσουν (και δια της βίας) τους πάντες, δεδομένου του οικουμενισμού που κουβαλάει ο χριστιανισμός από την μητρική του παράδοση, την εβραϊκή. Ο παραδοσιακός ελληνισμός υπέστη μια νέα ήττα, συντριπτική αυτή τη φορά, η οποία προερχόταν ουσιαστικά εκ των ένδον και η οποία τον οδήγησε στην αναπόφευκτη πνευματική – πολιτική συντριβή, πριν προλάβει να αρθρώσει τον αναμενόμενο νέο λόγο – απάντηση στη χριστιανική πρόκληση.

Η ήττα του ελληνιστικού κόσμου υπήρξε πρωτίστως πολιτική και δευτερευόντως πνευματική. Στις νέες συνθήκες, του νικηφόρου χριστιανισμού, ο ελληνισμός προσήλθε με όλες τις του τις φιλοσοφικές –ηθικές- παγανιστικές – τοπικές παραλλαγές, τις οποίες ο χριστιανισμός απεδέχθη, μη μπορώντας να κάνει διαφορετικά. Για παράδειγμα, οι επίσκοποι καταδίκαζαν και καταδίωκαν τις διονυσιακές τελετουργίες, αλλά και τι να κάνουν που όλο το χριστεπώνυμο πλήρωμα συμμετείχε σ’ αυτές ενθουσιωδώς (καμιά φορά, μετά βίας συγκρατούσαν και τους παπάδες…) – και την Καθαρά Δευτέρα άρχιζε, όλο μαζί, τη νηστεία της Σαρακοστής; Τι να κάνουν που οι Έλληνες, ακολουθώντας τον πατροπαράδοτο παγανιστικό –ειδωλολατρικό χαβά τους ήθελαν να προσκυνούν τις εικόνες του Ιησού, της Παναγίας και των αγίων;

Ο χριστιανισμός ουσιαστικά πήρε φαλάγγι την ελληνική φιλοσοφική παράδοση, όπως αυτή στεκόταν (χωρίς αυτοπεποποίθηση) την εποχή της διαμάχης. Απέτυχε όμως παταγωδώς να κερδίσει τη λαϊκή ψυχή και να τη μεταστρέψει στον ιουδαϊσμό. Αυτή παρέμεινε ως είχε και στις νέες συνθήκες, συμβιβαζόμενη, ελισσόμενη, υποτασσόμενη – αλλά και πετυχαίνοντας κάποτε καθοριστικές, στρατηγικές, νίκες, όπως στην περίπτωση των εικόνων. Παρ’ όλες τις προσπάθειες του χριστιανισμού, ο ελληνισμός ουδέποτε χώνεψε το δόγμα για την ανάσταση των σωμάτων, ούτε έδωσε ιδιαίτερη σημασία στα περί Παραδείσου, Κολάσεως και Κρίσεως. Ουδέποτε πήρε στα σοβαρά ότι είχε επισυμβεί πράγματι η πτώσις του ανθρώπου, με αποτέλεσμα να παραμένει πάντοτε μετέωρη στη συνείδηση του λαού όλη η θεωρία της Ενσάρκωσης, της Θυσίας και της Ανάστασης. Ουδέποτε αποδέχτηκε τη θέση τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, όταν ο Καίσαρας λεηλατούσε αλύπητα το δικό του έχειν. Ουδέποτε καλοείδε τον εξουσιαστικό (και καταπιεστικό και εκμεταλλευτικό) θεσμό των επισκόπων. Ουδέποτε ενστερνίστηκε το παράλογο οικουμενικό μήνυμα της επίσημης Εκκλησίας –και κυρίως τις πολιτικές του διαστάσεις.

Φυσικά δεν μπορούσε να εκφράσει ανοιχτά όλες αυτές τις αντιλήψεις, τις οποίες καταπολεμούσε αποφασιστικά η βία της εξουσίας και της καθεστωτικής Εκκλησίας. Όσες φορές το έκανε, παραμόνευε η ρετσινιά του αιρετικού – και ακολουθούσαν εξοντωτικοί διωγμοί, με κορυφαία περίπτωση εκείνη του μονοφυσιτισμού. Τις κρατούσε όμως μέσα στις παραδόσεις του και την κοινοτική ζωή, αφανώς. Τις ισχυρότερες και ευγενέστερες από τις ελληνικές του αντιλήψεις τις αξιοποίησε αργότερα (από τον 12ο αιώνα και μετά) για να διαμορφώσει, μαζί και με άλλα στοιχεία, τη νέα ελληνικότητα, η οποία υπήρξε, εκφράστηκε και απελευθέρωσε πνευματικά και πολιτικά τους Έλληνες, ακριβώς σε αντιδιαστολή με τις κυρίαρχες χριστιανικές θεωρίες (οικουμενικότητα, ρωμιοσύνη, προσκόλληση στο δόγμα, πολιτικές αντιλήψεις κλπ)

Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της μακράς πορείας, χριστιανοί λόγιοι, διανοητές, θεολόγοι και (σπανίως) φιλόσοφοι έρχονταν σε επαφή με την αρχαία ελληνική γραμματεία – όση τουλάχιστον παρέμενε προσβάσιμη σε αυτούς- και την ελληνική τέχνη και παράδοση. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι απίθανο ότι η επαφή απέβαινε γόνιμη, όπως στην περίπτωση της εικονογραφίας και τη σχέση της με την ελληνιστική παράδοση των Φαγιούμ. Αν λάβουμε όμως υπόψη μας τη χρονική έκταση της βυζαντινής περιόδου (11 αιώνες) θα ήταν λογικό να προσδοκούμε πολύ σημαντικότερα επιτεύγματα στη φιλοσοφία, την ποίηση, τη λογοτεχνία, στην τέχνη, στην αρχιτεκτονική, στις επιστήμες. Ωστόσο, αν εξαιρέσει κανείς την οργάνωση της διοίκησης (με βάση τη ρωμαϊκή κληρονομιά) και τη συστηματοποίηση του δικαίου (με βάση την ίδια παράδοση, τη ρωμαϊκή) το βυζάντιο ουδέν καινόν και άξιο θαυμασμού έργο μπόρεσε να παράξει και να προσφέρει στην ανθρωπότητα –πλην της βυζαντινής εκκλησιαστικής ζωγραφικής.

Η αιτία αυτής της δυσπραγίας δεν ήταν βέβαια ότι οι Έλληνες χριστιανοί λόγιοι και καλλιτέχνες στα βυζαντινά χρόνια ήταν κατώτερης ποιότητας. Η εργασία τους όμως γινόταν μέσα σε δύσκολες συνθήκες: πρώτον, είχαν πάνω από το κεφάλι τους τη δογματική εποπτεία της Εκκλησίας και του Παλατίου, θεσμοί οι οποίοι δεν επέτρεπαν –άμεσα ή έμμεσα- οποιαδήποτε πνευματική καινοτομία. Δεύτερον, η επαφή με τους αρχαίους Έλληνες κατέληγε στείρα, είτε γιατί γινόταν με όρους μιμητισμού (π.χ. στη γλώσσα) – άρα δεν υπήρχε ζωντανός χυμός στο νέο έργο, είτε γιατί ήταν υποχρεωτική η προσαρμογή της νέας παραγωγής στα χριστιανικά δόγματα, οπότε η προσπάθεια είχε εξαρχής δεδομένο αποτέλεσμα. Εκεί που δεν ίσχυσαν αυτοί οι καταναγκασμοί (στην εικονογραφία) υπήρξε όντως δημιουργική ενσωμάτωση της ελληνικής κληρονομιάς και δημιουργία μεγάλης τέχνης. Η γλυπτική όμως εγκαταλείφθηκε, γιατί δεν μπορούσε να προσαρμοστεί εξίσου καλά στο χριστιανικό δόγμα. Η ποίηση, με την παραδοσιακή ελληνική έννοια, ουσιαστικά δεν υπήρξε έξω από την εκκλησιαστική υμνογραφία. Το θέατρο, ως υψηλή πνευματική και παιδευτική εμπειρία, δεν μπόρεσε ποτέ να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να αναγεννηθεί. Η φιλοσοφία μετατράπηκε από αιχμή του δόρατος της ελεύθερης σκέψης, που ήταν στην αρχαία Ελλάδα, σε θεραπαινίδα της …θεολογίας! Τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες ουσιαστικά παρέμειναν στάσιμα, όπως τα άφησε το τέλος της ελληνιστικής περιόδου – ή υποχώρησαν. Η αρχιτεκτονική έντεκα αιώνων έχει να επιδείξει ουσιαστικά μονάχα την Αγία Σοφία του Ιουστινιανού. Η σύγκριση με τα 50 μόλις χρόνια του αθηναϊκού χρυσού αιώνα είναι συντριπτική…

Στη μουσική, ο χριστιανισμός έβγαλε τα μουσικά όργανα έξω από τους ναούς και τη λειτουργική ζωή, γιατί και αυτά δεν μπορούσαν να προσαρμοστούν, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει λόγια συνέχεια της αρχαίας ελληνικής μουσικής, η οποία επιβίωσε μόνον ως ψαλτική (Είναι γνωστή η εργασία του Χ. Χάλαρη, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές αντιρρήσεις και ερωτηματικά.)

Με αυτήν την έννοια, ούτε εκχριστιανισμός του ελληνισμού (του παλαιού και του νέου*), ούτε το αντίστροφο, υπήρξαν στην πραγματικότητα. Οι δυο ισχυρές παραδόσεις καταδικάστηκαν λες από την ιστορία να συνυπάρχουν παράλληλα και ασύμπτωτα μέσα στο ίδιο ιστορικό υποκείμενο (τους Έλληνες) και παρ’ όλες τις κατά καιρούς οξύτατες διαμάχες τους, δεν κατάφεραν να απαλλαγούν η μία από την άλλη –ούτε προβλέπεται στο ορατό μέλλον.

Εκείνο που είναι υπερώριμος πολιτικά στόχος είναι να προσαρμοστούν οι κοινωνικές και πολιτικές εξουσίες του χριστιανισμού στις διαστάσεις που πραγματικά έχει αυτός μέσα στη συνείδηση του ελληνισμού. Να πάψει δηλαδή να δυναστεύει τους Έλληνες που δεν επιθυμούν να έχουν σχέση μαζί του (και είναι πάρα πολλοί) στους διάφορους σταθμούς της ζωής τους – και να παρεμβαίνει καθοριστικά (και επικίνδυνα) στα εθνικά θέματα.

Ανεξάρτητα από τις προσωπικές επιθυμίες του καθενός, ο ελληνισμός και ο χριστιανισμός θα εξακολουθήσουν να συμπλέουν, συγκρουόμενοι μεν, αλλά ουσιαστικά για πάντα πάνω στην ίδια βάρκα. Και είναι αδιανόητο να θελήσει κάποιος να πετάξει το χριστιανισμό στη θάλασσα – ένα τέτοιο νέο διχασμό, που θα αδυνάτιζε τρομερά το έθνος μας, πρέπει να τον αποφύγουμε πάση θυσία. Αλλά εξ ίσου αδιανόητο είναι να εξακολουθήσει η χριστιανική πλευρά να θέλει να σκεπάζει τη βάρκα με τα μαύρα ράσα της, αντί να κάθεται σεμνά και ήσυχα στη θέση της και να συμμετέχει έντιμα και με αξιοπρέπεια στους κόπους και στις χαρές του ταξιδιού.

Πνευματικά, ιδεολογικά, φιλοσοφικά, ο αγώνας έχει κριθεί πλέον, ο χριστιανισμός έχει χάσει το παιγνίδι. Ωστόσο, εξακολουθεί να κατέχει αναντίστοιχα υπερβολικές εξουσίες. Όσο γρηγορότερα το συνειδητοποιήσουν αυτό οι πολιτικοί αξιωματούχοι και στη συνέχεια οι εκκλησιαστικοί ηγέτες και εργαστούν συναινετικά για την ομαλοποίηση της κατάστασης –τόσο το καλύτερο για όλους. Κάτι τέτοιο θα λειτουργούσε και υπέρ της Εκκλησίας, με τη χριστιανική όμως και όχι τη …Χριστοδουλική έννοια.

-----

* Για να μη γίνει παρανόηση: ο παλαιός ελληνισμός υπήρξε ως τον 6ο περίπου αιώνα. Στη συνέχεια τα ελληνικά στοιχεία, εκτός από την καθαυτό λαϊκή παράδοση, εξαφανίστηκαν από το ιστορικό πεδίο - ώσπου άνθισε η νέα ελληνικότητα, από τον 12ο αιώνα και μετά.

-----

(Ο πίνακας είναι του Κωνσταντίνου Παρθένη: τα οφέλη της επικοινωνίας)
 
Έγραψε ο Πάνος - Τρίτη, Ιανουαρίου 24, 2006 |


20 Comments:


  • At 10:47 μ.μ., Blogger Πάνος

    Athanassios, απολογούμαι... λίγο υπομονή - χιονιάς είναι, θα περάσει...

     
  • At 11:55 μ.μ., Blogger Athanassios

    Μην απολογείσαι όλα τα κακά έρχονται και παρέρχονται... απλά να ρωτήσω... ψευτοδίλημμα όντως αυτό που θέτεις... η παλιά ελληνικότητα και η νέα ελληνικότητα τι είναι?

     
  • At 12:28 π.μ., Blogger Πάνος

    Πάλι περίληψη θέλεις...

    Λοιπόν:

    * αν θεωρείς τον εαυτό σου απευθείας, χωρίς καμιά ασυνέχεια, απόγονο των Σαλαμινομάχων (μη σου πω και των Μυκηναίων, όπως ο Ηλίας) τότε η διάκριση δεν έχει κανένα νόημα.

    * αν, όμως, κρίνεις πως ο αρχαίος ελληνισμός κάποια στιγμή έπαψε να υπάρχει ως ιστορικό υποκείμενο (στις αρχές των βυζαντινών χρόνων) - τότε έχεις το όριο της παλιάς (της κλασσικής) ελληνικότητας.

    * τι έγινε μετά; εγώ υποστηρίζω πως γεννήθηκε (με παλιά και νέα υλικά) ένας καινούριος ελληνισμός - και αυτό συνέβη από τον 12ο αιώνα και στη συνέχεια. Η έκφρασή του είναι αυτό που λέμε "νέα ελληνικότητα"

    * με άλλα λόγια: είμαστε ένα σχετικά νέο έθνος. Δεν έχουμε άμεση σχέση με τους αρχαίους Έλληνες πλην της γλώσσας και ορισμένων λαϊκών παραδόσεων που επιβίωσαν. Ο ιστορικός καταλύτης που τα πέτυχε αυτά (δηλ. το θάνατο του παλαιού ελληνικού κόσμου) ήταν ο χριστιανισμός, ο οποίος πολέμησε λυσαλλέα και τη νέα ελληνικότητα, από τότε που έσκασε μύτη στην ιστορία.

    * αυτά υποστηρίζω - και πολλοί φρικάρουν, με το δίκιο τους γιατί είναι μάλλον ασυνήθιστες θέσεις. Αλλά, δε μπορώ τάχα να είμαι Έλληνας και να αγαπάω την Ελλάδα, χωρίς να χρειάζεται να καταπίνω αμάσητες τις παπψαρηγοπούλειες θεωρίες για την "αδιάσπαστη συνέχεια του έθνους" - και μάλιστα καπελωμένες από το εξάμβλωμα που λέγεται "ελληνοχριστιανισμός";

    -----

    Τελικά, μάλλον είχες δίκιο που ζητούσες περίληψη: Πιο απλά δε μπορώ να τα πω!

     
  • At 1:23 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Το ερώτημα έχει νόημα αν βοηθά στη συλλογική μας αυτογνωσία και το όραμα που μπορεί να έχουμε για τη χώρα μας. Επειδή βαριέμαι να γράφω πολλά αναφέρω επιγραμματικά:
    Μια ελληνόφωνη χώρα πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική μου φαίνεται πολύ ενδιαφέρουσα και όχι απίθανη. (Η ελληνοφωνία σαν εργαλείο ελεύθερης σκέψης και έκφρασης)
    Κρατήστε μακριά μου τον Ανθιμο και τον Ψωμιάδη

     
  • At 1:26 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Πάνο Σαλαμινομάχε, φαντάσου τι θα πάθεις αν πράγματι υπάρχει θεός.

    Σε βλέπω να βράζεις σε ένα καζάνι και ο Ηλίας να ανακατώνει με μια κουτάλα για να μην πιάσεις.

    Οκ, εμείς θα βράζουμε σε διπλανά καζάνια (ούτε ο Θανάσης θα τη σκαπουλάρει).

    Σχολιαστής

     
  • At 9:06 π.μ., Blogger spleen

    Καλή σας ημέρα. Επιγραμματικότατα διατυπωμένες δύο σκέψεις προς σκέψιν: έχουμε ποτέ αναλογισθεί το τεράστιο ιδεολογικό φορτίο που φέρουν α)οι παραδοσιακές ταξινομήσεις των επιστημών ανά σχολές στην Ελλάδα -Ιστορία-Αρχαιολογία και μη αυτόνομο παρακλάδι της τελευταίας η Ιστορία της Τέχνης (ας μην προχωρήσω εδώ στα αντίστοιχα προγράμματα σπουδών) και β)το πότε, πώς και γιατί των ιδρυτικών νόμων τριών από τα μεγαλύτερα εθνικά μουσεία της χώρας (Εθνικό Αρχαιολογικό, Βυζαντινό και Χριστιανικό, Λαογραφικό);

     
  • At 11:37 π.μ., Blogger Athanassios

    Πάνο είναι αδόκιμος ο όρος νέα Ελληνικότητα κατά την ταπεινή μου και μη λογία άποψη. Συμφωνώ μαζί σου ότι ο χριστιανισμός προσπάθησε να εξαλείψει κάθε τι το ελληνικό στη Βυζαντινή περίοδο... Δεν θεωρώ ότι είμαι απόγονος του Φειδιπίδη, αλλά νομίζω ότι ο ίδιος ελληνισμός εξελίχθηκε, όπως εξελίχθηκε μέσα από τους αιώνες, γιατί άλλαξαν βέβαια και οι κοινωνικές συνθήκες, χωρίς να υπάρχει παλιός και νέος. Η περίληψη σου ήταν χρήσιμη αν και είχα διαβάσει τα ημισέντονα (όχι το αρχικό)και κατανόησα πλήρως τις απόψεις σου.
    Παντελή κλείσε καζάνι να προλάβεις.
    Ανώνυμε και το δικό μου όραμα ταυτίζεταιμε το δικό σου, όμως όπως βλέπεις αυτοί εδώ παλεύουν να βρουν άλλα πράγματα και μέσα από αυτά φοβάμαι πραγματικά να υποθέσω που θέλουν να καταλήξουν.
    Ποτέ μου δεν πίστεψα στη διαφορε-τικότητα και ανωτερότητα του Ελληνισμού, όσο αφορά δε του Χριστιανισμού να μη το συζητώ γιατί θα με βάλουν από τώρα στο καζάνι...

     
  • At 11:56 π.μ., Blogger Athanassios

    Πάνο ξέχασα να ρωτήσω... δηλαδή κατά την άποψη σου ούτε του Μεγαλέξανδρου απόγονος μπορώ να θεωρηθώ? Πρόσεξε την απάντηση γιατι θ΄ανοίξεις κι άλλες πληγές... εδώ γίνεται μακελιό αν τον έπαιρνε ή όχι ο πρόγονος... κινδυνεύει η εθνική μας ευθιξία...

     
  • At 12:30 μ.μ., Blogger alombar42

    Πριν ακόμα διαβάσω το κυρίως σεντόνι, οφείλω να χειροκροτήσω την αποπάνω άποψη του Αθανασίου.
    Οσο για την κόλαση, είμαι βέβαιος οτι εκεί θα πάει και η Λίζα με τα μεγάλα... μάτια, άρα έστω κι αν το περιβάλλον δεν είναι τέλειο (με τέτοιο χιονιά παίζεται κι αυτό), σίγουρα θα έχουμε καλή παρέα :)

     
  • At 12:50 μ.μ., Blogger Πάνος

    ανώνυμε, η συλλογική μας αυτογνωσία μπορεί να βασίζεται σε μύθους (οπότε μπαίνει, μάλλον, σε εισαγωγικά) - μπορεί και στην κατά το δυνατόν αποδοχή της πραγματικότητας, γεγονός που μπορεί να αποβεί πολλαπλά ωφέλιμο. Για να επιλέξεις το δεύτερο δρόμο πρέπει να νοιώθεις σίγουρος για τον εαυτό σου και το έθνος σου. Ο πρώτος, είναι το βολικό άλλοθι για όσους δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν την αξία του νέου ελληνισμού. Πιθανόν, στις παρούσες συνθήκες, να μας ταιριάζει περισσότερο - λόγω αδυναμίας.


    Σχολιαστή, ο Θεός δεν ασχολείται με ανόητα θέματα, όπως Κόλαση και Παράδεισος. Αν το έκανε, α. θα ήταν χασομέρης και β. δεν θα είχε χιούμορ. Οπότε, μάλλον δε θα μας απασχολήσουν τα καζάνια!

    spleen, ενδιαφέρουσες σκέψεις - και καλό θα ήταν να τις αναπτύξεις λιγάκι, αν έχεις χρόνο και διάθεση.

    Athanassios, ψυχραιμία!

    α. Αν το θέτεις από ...αιματολογικής απόψεως, ναι, κάποια ψήγματα αίματος του Φειδιππίδη και του Αλέξανδρου κυλάνε στις φλέβες μας (ψήγματα, είπαμε! To αίμα του ανθρώπου ζυγίζει μερικά κιλά...)

    β. Μην έχεις κανένα φόβο: οι ελληναράδες είναι συντριπτική πλειοψηφία και θα συνεχίσουν να επιβάλλουν επ' αόριστον την καθιερωμένη άποψη: τρεις χιλιάδες χρόνια, χωρίς διακοπή!

    γ. Τελευταία, μάλιστα, βρήκαν απρόσμενους συμμάχους, ανάμεσα σε παλιούς μαοϊκούς, μαρξιστές, αναρχικούς κλπ - οι οποίοι ανακάλυψαν έξαφνα την κρυφή γοητεία της Ορθοδοξίας και (αναπόφευκτα) την αδιάσπαστη συνέχεια του ελληνισμού (αυτά πάνε πακέτο, γιατί η Ορθοδοξία, λέει, ήταν εκείνη που διασφάλισε αυτή τη συνέχεια!)

    δ. Στην πιάτσα κυκλοφορούν επίσης πολλοί, που κακοποιούν εξίσου την ιστορία, ισχυριζόμενοι οτι οι Έλληνες ξεφύτρωσαν ξαφνικά, στα τέλη του 18ου αιώνα. Αγνοούν κατά ανεξήγητο τρόπο τις ζυμώσεις, την ελληνική παρουσία και γενικά το χαμό που γινόταν, αδιάκοπα, τόσους αιώνες νωρίτερα.

    ε. Αν δεχτούμε (απίθανο, προς το παρόν) την υπόθεση πως ο νέος ελληνισμός εμφανίστηκε περίπου τον 12ο αιώνα, μπορούμε να ερμηνεύσουμε πειστικά την ιστορική αλληλουχία / να ωφεληθούμε πολλαπλά από τη νέα σχέση που θα διαμορφώσουμε με τον αρχαίο ελληνισμό - ας μην ξεχνάμε πως έχουμε το ασύγκριτο πελονέκτημα της κοινής γλώσσας / να καλλιεργήσουμε εθνική συνείδηση απαλλαγμένη από σύνδρομα μικρομεγαλισμού: είμαστε κι εμείς ένας ωραίος λαός, σαν όλους τους άλλους!

    (Εντάξει, είμαστε λίγο ...ωραιότεροι και - κάπως - παλιότεροι)

    alombar42, ποιά Λίζα εννοείς; Έχει περάσει απο 'δω;

     
  • At 2:30 μ.μ., Blogger Athanassios

    Επιμένω ότι την άποψη σου αυτή τη βρίσκω αυθαίρετη ιστορικά, αλλά όπως ξαναείπα η ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού δεν διασφαλίστηκε από την Ορθοδοξία, η οποία δεν κατάφερε απλά να μηδενίσει τη λαϊκή συνείδηση και όχι την εθνική, γιατί αυτή σε μεγάλες περιόδους ήταν υποτυπώδης ή ανύπαρκτη. Δεν ασχολούμαι βέβαια με τα ψήγματα ή τα κιλά αίματος που μας συνδέουν με τους ένδοξους προγόνους, απλά πιστεύω ότι υπάρχει μία συνέχεια που διαμορφώθηκε μέσα από διάφορες πολιτικές, κοινωνικές και λοιπές συνθήκες μέσα στους αιώνες...
    Αlombar θέλω κοινό καζάνι με τη Λίζα.. γίνεται?

     
  • At 3:08 μ.μ., Blogger alombar42

    ((Το διάβασα μονορούφι. Θα μου δώσεις σιντί δώρο;))

    Ο χριστιανισμός ίσως έγινε δεκτός (και ή κυρίως) σαν μέθοδος εξουσίας, κάτι που εξηγεί και τους τομείς προόδου και ελλείψεων του Βυζαντίου.

    Τη σύνδεση πάντως με τη σύγχρονη Ελλάδα, τη βρίσκω μάλλον αυθαίρετη, όσο και τα συμπεράσματα περί σύμπλευσης...
    Η "ομαλοποίηση" θα έρθει είτε με πέταγμα στη θάλασσα της κανονικής θρησκείας (2000 χρόνια είναι αυτά, πόσο ζουν οι κανονικές θρησκείες στατιστικά;), είτε με επιπλέον εξουσίες προς τη Χριστοδουλική θρησκεία.

    Νέα ελληνικότητα χμ... θέλει προσοχή αυτός ο όρος. Γλώσσα; Εθιμα; Περιοχή; Ποιοί είναι οι (εναπομείναντες) συνδετικοί κρίκοι και ποιούς ακριβώς αφορούν;
    Πόσοι, ποιοί και πού (ήταν όταν) διδάχθηκαν, ασπάστηκαν και διέδωσαν τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό;

     
  • At 3:13 μ.μ., Blogger alombar42

    @Panos
    Αγνοούν κατά ανεξήγητο τρόπο τις ζυμώσεις, την ελληνική παρουσία και γενικά το χαμό που γινόταν, αδιάκοπα, τόσους αιώνες νωρίτερα

    Γιατί ελληνικότητα και όχι αιγυπτιακότητα, οθωμανικότητα ή ό,τι προαιρείσθε; Πολλοί γράφουν για την καθαρότητα της φυλής, όπως ξέρεις - και δίνουν και σοβαρά στοιχεία (όχι δεν κάνω διατριβή - είμαι βέβαιος οτι τους γνωρίζεις πολύ καλύτερα από εμένα που απλώς μυρίζω ό,τι προκύψει).

    Η Λίζα είναι πάντα η γκόμενα της γειτονιάς, σε αντίθεση με την οποιαδήποτε Naomi Campbell. Η προσιτή, "δική μας" Λίζα, η Λίζα των ονείρων μας.

     
  • At 3:19 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Πάνο μου,άν καταλαβαίνεις από όλες τις βιβλιογραφικές σου πηγές ότι κατάλαβες από το σχόλιό μου περί της σύγκρουσης Δωριέων -Μυκηναίων, εξηγούνται όλα.

    Θα επανέλθω.


    Ηλίας

     
  • At 5:31 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Ωστε λοιπόν Πάνο, "ο Θεός δεν ασχολείται με ανόητα θέματα, όπως Κόλαση και Παράδεισος".

    Ωχ, μάλλον βλέπω αντί για κουτάλα, να χρησιμοποιεί πιρούνα. Ευτυχώς μέσω του Θανάση θα έχεις ισχυρή νομική υποστήριξη, ώστε να επιστρέψεις στην κουτάλα, για το ανακάτεμα. Βέβαια η
    φρασεολογία θα είναι διαφορετική. Αντί "κύριε Πρόεδρα" θα λέει "Θεέ μου ενίσταμαι"

    Παντελής

     
  • At 10:12 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    1)"Με αυτήν την έννοια, ούτε εκχριστιανισμός του ελληνισμού (του παλαιού και του νέου*), ούτε το αντίστροφο, υπήρξαν στην πραγματικότητα. Οι δυο ισχυρές παραδόσεις καταδικάστηκαν λες από την ιστορία να συνυπάρχουν παράλληλα και ασύμπτωτα μέσα στο ίδιο ιστορικό υποκείμενο (τους Έλληνες)" .
    "Ανεξάρτητα από τις προσωπικές επιθυμίες του καθενός, ο ελληνισμός και ο χριστιανισμός θα εξακολουθήσουν να συμπλέουν, συγκρουόμενοι μεν, αλλά ουσιαστικά για πάντα πάνω στην ίδια βάρκα."


    Ξεκινάω υπενθυμίζοντάς σου πάλι πώς ο ελληνισμός δεν είναι παράδοση.Είναι συλλογικό υποκείμενο.Δεν είναι πλήρωμα της βάρκας.Είναι η βάρκα .Μ'αυτην ταξίδευσαν, κατά καιρούς, τα πιό αντίθετα, ασύμπτωτα,εχθρικά, μεταξύ τους,πληρώματα." Χίλιους καπεταναίους τους αλλάξαμε" λέει ο ποιητής. Αλλά κι'άν υποθέσω ότι συνταξιδεύει κάποια ελληνική παράδοση με τον χριστιανισμό,θάπρεπε νάχουνε μουλαρώσει πολύ γιά να μην έχει πάρει πρέφα ο ένας γιά τον άλλον μετά τόσα χρόνια κοινού ταξιδιού.
    2)"Ωστόσο, είναι αφελές να υποθέσουμε ότι απεδέχθη το χριστιανισμό επειδή τον άφησε έκθαμβο το «θαυμαστό» δυϊστικό οντολογικό –θεολογικό του μοντέλο, το οποίο άλλωστε δεν είχε καν ολοκληρωθεί ως κατασκευή"...
    Οι πολιτισμικές οσμώσεις είναι μιά διαδικασία,επέτρεψέ μου ,λίγο πιό περίπλοκη .Δίνεις την εικόνα κάποιου πολιτικού Γραφείου τού ελληνισμού πού αποφασίζει ποιά "οντολογικά " μοντέλα αποδέχεται και ποιά όχι!Αυτό πάλι το "δυϊστικό" πού το βρήκες."Δυϊστικό" μοντέλο ο χριστιανισμός και δη η ορθοδοξία; Μα ποιος είσαι; Ο Ωριγένης;Ο Πλάτωνας, που αναφέρεις, είναι μιά ιστορία γόνιμων προκλήσεων γιά την Ορθοδοξία.Η ριζική οντολογική ανατροπή απορρέει από την προτεραιότητα του Προσώπου έναντι της ουσίας που υπερβαίνει έτσι τις "οντικές" Πλατωνικές Ιδέες με τούς "μη -οντικούς" Λόγους των όντων.Το ίδιο γόνιμο στοίχημα ήταν κατά τον Μεσαίωνα ο Αριστοτέλης. Τώρα γιά "εβραϊκή" οντολογία εγώ δεν γνωρίζω τίποτα.Άν κάτι ξερεις εσύ... Είναι γνωστό ότι ο χριστιανισμός αναπτύχθηκε σε περίοδο και σε περιβάλλοντα που οι σχέσεις Ιουδαϊσμού και ελληνισμού είχαν πάψει να είναι ανταγωνιστικές.Μπορώ να σου συστήσω σχετική βιβλιογραφία ,άν διαφωνείς,πού δεν πρέπει γιατί είναι κοινός τόπος.Αλλά η ανατροπή αυτού του κοινού τόπου ,χωρίς μάλιστα σχετικά επιχειρήματα αλλά με αποφάνσεις αποτελεί τη ραχοκοκκαλιά τού συλλογισμού σου.

    "Ουδέποτε πήρε στα σοβαρά ότι είχε επισυμβεί πράγματι η πτώσις του ανθρώπου, με αποτέλεσμα να παραμένει πάντοτε μετέωρη στη συνείδηση του λαού όλη η θεωρία της Ενσάρκωσης, της Θυσίας και της Ανάστασης"
    Μπά καινούργιο αυτό;΄'Αδωνις,Ορφισμός,χθόνιες Διονυσιακές τελετές, αλλά και Ελευσίνια Μυστήρια;Καλά ποιόν ελληνισμό ε΄χεις στο μυαλό σου; Του Ομήρου;Αλλά και στο διάβα της ιστορίας, αυτές οι αποφάνσεις σου περί του τι δεν απεδέχθη ο ελληνισμός από που εκπορεύονται;
    Πως το μέτρησες,ποσοτικά;ΔΕν νομίζω να ισχύει.Ποιοτικά;Ως απολογητής κάποιας αδούλωτης και αντιστεκόμενης μειονότητας "όντως" Ελλήνων;

    Και τέλος αυτή η περίφημη νέα ελληνικότητά σου,τι είναι;Από πού προέκυψε;Αρκούδα ήτανε και ξύπνησε;


    Ηλίας

     
  • At 12:28 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Σχολιαστή,δεν πρόκειται ν'ανακατέψω κανένα καζάνι.Θα τον αφήσω και τσιγαρισμένο.


    Άν και τα καζάνια κρύβουν εκπλήξεις.."..Και πες μου ποιός με κάρφωσε στα μούτρα να τον φτύσω.."

    Ηλίας

     
  • At 10:08 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Ηλία, έγραψες με τις φράσεις
    "Και τέλος αυτή η περίφημη νέα ελληνικότητά σου,τι είναι;Από πού προέκυψε;Αρκούδα ήτανε και ξύπνησε;"

    Δεν αποκλείεται τα καζάνια να έχουν αντικατασταθεί με φούρνους μικροκυμάτων.

    Παντελής (Σχολιαστής)

     
  • At 4:35 μ.μ., Blogger Πάνος

    Ηλία, δέσε την αρκούδα μη τρομάξει κανέναν περαστικό και βγες από την τρισχιλιετή σου αυταρέσκεια: η σύναξη τελείωσε, ο Γέροντας Αθανάσιος έχει κάτι ευτράπελο να μας πει... Τα "σοβαρά", έχουμε ολόκληρη Σαρακοστή να τα κουβεντιάζουμε...

     
  • At 10:28 μ.μ., Blogger Mirandolina

    Πάνο, πολύ χαίρομαι που θα κρατήσουμε Σαρακοστή όλοι μαζί - Σύναξις, όχι αστεία!