ι Τα μυστικά του Κόλπου
Παρασκευή, Ιανουαρίου 27, 2006
Τ' ανεμολόγια και οι ορίζοντες


Στα ιστολόγια βρίσκεις πια ό,τι μπορείς να φανταστείς – κι ό,τι δε μπορείς ακόμα. Να, η Μιραντολίνα, σερβίρει εκλεκτή διεθνή κουζίνα: Η αγαπημένη του Όσκαρ, μαργαριτάρια και διαμάντια, απανωτές αφρικάνικες ανάσες, Ουαλλούς τροβαδούρους, αυτόν που αγάπησε το γυμνό, το εμπνευσμένο ιβηρικό "φάε καλά..." -και άλλα πολλά. Κάθε φορά μια έκπληξη – και νοστιμότατη.

Στο δικό μας διαδικτυακό τσιπουράδικο, στημένο μπροστά στα γαλάζια νερά του Θερμαϊκού, με ανεμπόδιστο αγνάντιο στη Θεσσαλονίκη και τον Όλυμπο, οι γεύσεις είναι διαφορετικές – ελληνικές συνήθως, από διαφορετικές περιοχές και με διαφορετικές συνταγές. Τις ξέρετε – κι όσοι δεν τις γευτήκατε ακόμα, μπορείτε εύκολα να τις αναζητήσετε.

Είναι φορές που οι θαμώνες σηκώνουν τα μανίκια, μπαίνουν στην κουζίνα και ετοιμάζουν οι ίδιοι τους μεζέδες για την παρέα: Ο Athanassios μας προσέφερε το πάθος - που εξελίχτηκε σε μια μεγάλη συζήτηση για τον Αλή πασά και την Κυρά –Φροσύνη, και άλλα – με πιο πρόσφατα τη μοναξιά τη φόνισσα, την πολύ δυνατή ομιλία του Χάρολντ Πίντερ (Τι είναι αλήθεια; Τι είναι ψέμα;) και το βυζαντινό ΕΥΟΙ - ΕΥΑΝ. Και ο Ηλίας, κάποιο βράδυ που είχε κέφια, μας σερβίρισε ένα κείμενο του Κονδύλη για τα ανθρώπινα δικαιώματα, κι ένα άλλο βράδυ που κατέφθασε τσαντισμένος, τις μαχητικές ανορθογραφίες - και τώρα κάτι μαγειρεύει πάλι και ακούγονται περίεργα χλουπ –χλουπ από την κουζίνα. Και δεν ξεχνάμε τον σιωπηλό φίλο κι αδερφό, που τα σκίτσα του στολίζουν συχνά πυκνά τη σελίδα μας.

Σήμερα το μενού έχει κάτι αλλιώτικο: τα τραγούδια ενός μεγάλου στιχουργού, παίχτη με την αξία του στην καλύτερη ομάδα που θα μπορούσε να γίνει ανάμεσα στους εν δράσει. Παίδες και κόρες, τα «μυστικά του Κόλπου» σας παρουσιάζουν τον μοναχικό καβαλάρη του ελληνικού τραγουδιού, τον μοναδικό Κώστα Τριπολίτη. Περάστε… Όσοι τον γνωρίζετε, για να φρεσκάρετε τα ακριβά ακούσματά σας. Κι όσοι δεν, για να έρθετε σε μια πρώτη επαφή με μια πραγματική αξία – δεν θα σας δοθεί εύκολα άλλη ευκαιρία…

* * *

Σκέφτηκα να επιλέξω δέκα τραγούδια και να περιορίσω σ’ αυτά την παρουσίαση, αλλά κόλλησα στα είκοσι έξι και δε μου πήγαινε το χέρι να κόψω κανένα. Ήδη δεν συμπεριέλαβα αρκετά, που το άξιζαν. Κανένα από τα όμορφα τραγούδια του Γιώργου Χατζηνάσιου και του Αντώνη Βαρδή – ένα μονάχα από εκείνα του Δήμου Μούτση, δύο από τις μελοποιήσεις του Διονύση Τσακνή, τρία από τα πολλά καλά του Σταμάτη Κραουνάκη, τέσσερα του Μίκη και …δεκαέξι του Θάνου Μικρούτσικου – τη μονομέρεια αυτή θα την δικαιολογήσετε, φαντάζομαι: Το δίδυμο Τριπολίτης –Μικρούτσικος είναι ό,τι καλύτερο στο σύγχρονο ελληνικό τραγούδι, με μόνο εφάμιλλο το δίδυμο Άλκης Αλκαίος – Μικρούτσικος.

* * *

Ο Κώστας Τριπολίτης, όπως και ο Άλκης Αλκαίος και ο κάπως παλιότερος Μιχάλης Μπουρμπούλης, ανήκει σε μια κατηγορία δημιουργών που δεν τους συναντάμε συχνά στα περιοδικά και τις εφημερίδες – προφανώς κανείς δεν κάνει PR για λογαριασμό τους, κι αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Ξεκινάμε με ένα ερωτικό τραγούδι: Ξημερώνει (Μίκης, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Η σκοτεινιά της κάμαρας
θα ‘ρθει μαζί σου
ντύσου
κι η νύχτα αυτή που κράτησες δική σου
ντύσου

Ο κόσμος ξημερώνει
με τα φιλιά που κάρφωσα
εδώ βαθιά σου
βιάσου
κι αυτά που απόψε κέρδισες δικά σου
βιάσου


Δεν σας θυμίζει κάτι το θέμα του; Είναι ακριβώς το ίδιο θέμα με εκείνο που έκανε σουξέ πριν λίγα χρόνια ο Γιώργος Μαργαρίτης: Οι δρόμοι του πουθενά (Φίλος ροκάς ισχυρίζεται πως ο Θοδωρής Μανίκας βούτηξε τη μουσική από ένα τραγούδι του Γκάλαχερ). Βέβαια κάθε στιχουργός και συνθέτης το ίδιο θέμα το κάνει εντελώς διαφορετικό τραγούδι. Ο Μίκης βάζει μια μελαγχολική μελωδία, που ταιριάζει γάντι στο κενό που αφήνει πίσω η νύχτα που φεύγει: Μην περιμένετε από τον Τριπολίτη «σ’ αγαπώ /μ’ αγαπάς – τι ωραία!» Δεν έχει τέτοια. Τα ερωτικά του τραγούδια έχουν την ίδια ειλικρίνεια με αυτά του Άκη Πάνου – αλλά και κάποιες σημαντικές διαφορές, που θα δούμε στη συνέχεια. Επόμενο τραγούδι: 1-0 (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Ωραίο πράγμα ο έρωτας
μόνο που έχει μια δυσκολία
χρειάζονται το λιγότερο δύο
στη φαντασία του ενός

Έτσι που το ένα μηδέν του άλλου
να 'ναι μηδέν μηδέν του μηδενός

Μεγάλο πράγμα το αίσθημα
μα έλα που έχει και λίγο ζόρι
χρειάζεται το λιγότερο έναν
για να υπάρξει γενικώς

Έτσι που το ένα μηδέν του άλλου
να 'ναι μηδέν μηδέν του μηδενός


Να η διαφορά με τον Άκη Πάνου: ο έρωτας του Τριπολίτη βλασταίνει στη φαντασία, δεν είναι σωματική και ψυχική (αυτο)πυρπόληση των δύο – ή και του ενός. Είναι απόλυτα εγωιστικός και δε διστάζει να το παραδεχτεί. Κυνικός, καθόλου ρομαντικός. Δεν αφήνει κανένα περιθώριο για παραμύθι (ο Πάνου το κάνει, το σκηνοθετεί το σκληρό αλλά και τόσο τρυφερό ερωτικό παραμύθι – κι όταν δεν, τραγουδά τον πόνο του επειδή δεν). Είναι ο έρωτας που κυκλοφορεί στους στενούς, πολυσύχναστους δρόμους του άστεως, μεταξύ ψυχικά κλειδαμπαρωμένων ανθρώπων, που δεν μπορούν πια να επιτρέψουν στη φαντασία τους να τους παραμυθιάζει. Ας δούμε το πρόσφατο (2002) Μηχανικός baby (Τσακνής, το τραγουδάει ο ίδιος)

Πίσω απ’ τα μάτια σου θα βάλω μπαταρίες
να φωσφορίζουνε και ν’ ακτινοβολούν
Πολλά να υπόσχονται, να δίνουν ευκαιρίες...
για κείνους που σε βλέπουνε και ονειροπολούν

Πίσω απ’ τα μάτια σου αντί για κάνες κρύες
Θα βάλω ηφαίστεια για να με πυρπολούν...

Κι εγώ, μηχανικός
Δημιουργός σου
πρώτος να καίγομαι απ’ τις εκρήξεις
και το φως σου....

Κάτω απ’ το δέρμα σου θα βάλω θερμοστάτες
Θερμοκρασίες να κρατάνε δυνατές
Στη μαύρη λίμνη σου να πέφτουν κωπηλάτες...
βαθειά σου να βυθίζονται γυρεύοντας ακτές

Κάτω απ’ το δέρμα σου αντί για κρύες πλάτες
Θα βάλω σίγουρα δυο πυροκροτητές


Είναι από τα πιο πικρά τραγούδια για τον έρωτα που έχω ακούσει. Σαν κάτι σκληρά, μαύρα κόμιξ ή σαν μαύρες ταινίες – που δεν καταδέχονται ούτε την παραμικρή υπόνοια αισιοδοξίας. Η απόλυτη ειρωνεία: για να γίνει το πρόσωπο ερωτικό πρέπει να πάψει να είναι πρόσωπο, πρέπει να μετατραπεί σε cyborg – ερωτικός μετάνθρωπος δηλαδή. Ο Τριπολίτης μας λέει: δεν υπάρχει έρωτας, όπως τον ξέραμε ή τον φανταζόμαστε. Η τεχνολογία θα μας δώσει το υποκατάστατο – κι εμείς θα παραμυθιαζόμαστε με δαύτο, μέχρι να το τινάξουμε στο αέρα. Υπερβολή; Για κάποιους, που έζησαν ή ζουν ακόμα και τώρα τον παραδοσιακό έρωτα (ζουν δηλαδή λιγότερο ή περισσότερο μ’ ένα παραδοσιακό τρόπο ζωής) είναι ανατριχιαστική υπερβολή. Κι όμως, δεν είναι καθόλου εκτός πραγματικότητας – τουλάχιστο για όσους είναι σε θέση να βλέπουν την πραγματικότητα χωρίς παραμορφωτικούς – παρηγορητικούς φακούς. Ας ακούσουμε όμως ένα παλιότερο τραγούδι με παραδοσιακό (κατά Τριπολίτη…) έρωτα: Κοντρόλ (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου)

Αγάπησα μια γυναίκα ευνούχο,
με ψηλό τακούνι και πέτσινο ρούχο.
Με τρύπια μυαλά γεμάτα φουρκέτες,
κολλημένη χρόνια
στις ίδιες κασέτες.

Έχω τον έλεγχο
των πιο κρυφών κυττάρων σου,
του οργασμού, της πείνας σου,
της μάρκας των τσιγάρων σου.

Αγάπησα μια γυναίκα τανάλια,
με καρφιά στα χέρια, σκισμένη βεντάλια,
που κάνει λαβές με κόλπα καράτε,
σπάει φαρμακεία
και στα πάρκα κοιμάται.


Η ερωτική γυναίκα στον κόσμο του Τριπολίτη δεν είναι η καλοβαλμένη, γυμνασμένη νοικοκυρούλα που παρακολουθεί επιμελώς τις συνταγές τις Βέφας και τα σήριαλ της TV, ούτε η σιδερωμένη, επιθετική ερωτικά γιάπισσα που μιμείται ανοήτως τον άντρα για να καλύψει την ανασφάλειά της, ούτε βέβαια η καλοκάγαθη (τρεις λαλούν και δυο χορεύουν) διανοούμενη που συνηθίζει να πασπαλίζει τη ζωή με χρυσόσκονη –ούτε οι παραλλαγές τους. Κι επειδή στον στιχουργικό κόσμο του Τριπολίτη δεν κυκλοφορούν καλόκαρδες, ερωτικές, ζεστές, νορμάλ γυναίκες – μένει η «γυναίκα – ευνούχος» να γίνεται τραγούδι. Την αγαπάει – έτσι λέει. Μάλλον από συνήθεια – όπως όλες οι «αγάπες» στις σχέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι η λέξη «έρωτας» - η μόνη που έχει σημασία σε μια σχέση - απουσιάζει από το συγκεκριμένο τραγούδι. Φυσικά, ακόμα κι ένα τέτοιος λύκος, έχει δικαίωμα να φαντασιώνεται : Προσπέκτους (Μουσική και ερμηνεία: Θάνος Μικρούτσικος)

Φαντάζομαι τις έγχρωμες γυαλιστερές γυναίκες
στον τελευταίο τους χορό μ 'ένα στο χέρι κέρμα

Μπροστά από το παλιό τζουκ μποξ τα ρούχα τους να σκίζουν
και ρίγος να διαπερνά το αμείλικτο τους δέρμα

Απρόσιτες στον πύργο τους έχοντας δραπετεύσει
για μια συνάντηση κρυφή με κάποιον εραστή τους

Στης θάλασσας των ηδονών βουλιάξαν το βελούδο
και βρέθηκαν αιχμάλωτες μες στην κοιλιά του κήτους

Ναι, λάμπουνε φωσφορικά νιώθοντας στο κορμί τους
ενός παράφρονα θεού να τους χαϊδεύουν χάδια

Λικνίζονται στα δάπεδα λύνοντας το σπασμό τους
κι από τα μέλη τους τα ανοιχτά βγαίνουν υγρά διαμάντια

Κυνηγημένες μάγισσες χωρίς την πυρκαγιά τους
μιλώντας με ακατάληπτες περίπλοκες διαλέκτους

Ωραίες αλλοπρόσαλλες και απομακρυσμένες
ίδιες με αυτά τα μανεκέν που βλέπω στα προσπέκτους

Το υπόκωφο τραγούδι τους κρατά φυλακισμένο
μες στο βυθό του Ιωνά τη σάρκινη μεμβράνη

Αυτή που τις παγίδεψε σε ηλιοτροπίων τόπους
και που το κάθε ανόητο κορίτσι δεν την πιάνει

Φαντάζομαι τις έγχρωμες γυαλιστερές γυναίκες
στον τελευταίο τους χορό μ' ένα στο χέρι κέρμα

Να με κοιτάζουν σαν τζουκ μποξ να με περιγελάνε
κι όλο να μου επιστρέφουν το ματαιωμένο σπέρμα


Με το πρώτο, βλέπουμε πως η φαντασία του Τριπολίτη είναι ...αχαλίνωτη. Αλλά και η εκφραστικές του δυνατότητες, απεριόριστες. Δύσκολες ιδέες και σκέψεις (δύσκολες και απαιτητικές στη διατύπωσή τους) περνάνε εντελώς φυσικά, καθώς οι κοπελιές χορεύουν τον τελευταίο τους χορό. Ο ίδιος ξεγυμνώνεται αφοπλιστικά, χωρίς να κρατά για τον εαυτό του την παραμικρή ωραιοπάθεια, σ’ αυτό το τραγούδι – όνειρο. Πρέπει, ωστόσο, να επισημάνουμε και την εκπληκτική ερμηνεία του Θάνου Μικρούτσικου – κυρίως όμως να σταθούμε στο γεγονός ότι ο Μικρούτσικος δε δίστασε (ευτυχώς) να μελοποιήσει τους πιο δύσκολους, ερμητικούς, τολμηρούς στίχους του συνεργάτη του. Δεν μπορώ να γνωρίζω αν τους είχαν δει αυτούς (και τους …άλλους) τους στίχους άλλοι συνθέτες, αλλά είναι γεγονός ότι τους έκανε τραγούδια ο Μικρούτσικος. Καταπληκτικά τραγούδια – τα τραγουδάνε δυο κορυφαίες φωνές: ένας ώριμος και κατασταλαγμένος Γιώργος Νταλάρας δίνει (μερικές από) τις κορυφαίες ερμηνείες της καριέρας του. Δεν χορταίνεις να τον ακούς, έτσι που έχει χωνέψει ως το μεδούλι τα τραγούδια – και τα αποδίδει συγκλονιστικά. Και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου κάνει την καλύτερη (μακράν- μαζί με την ερμηνεία του στον κορυφαίο, αλλά παντελώς αγνοημένο δίσκο Φυσάει του Γιώργου Τσαγκάρη, σε στίχους Θάνου Λειβαδίτη) δισκογραφική δουλειά της καριέρας του, στο δίσκο «Όλα από χέρι καμένα», του 1988. Κανένας δίσκος του στη συνέχεια, με τον Μικρούτσικο ή οποιονδήποτε άλλο συνθέτη, δε μπόρεσε να προσεγγίσει το αριστούργημα που τους «ετοίμασε» ο Κώστας Τριπολίτης.

* * *
.
Καμιά φορά, η «αγάπη» είναι απλώς το πρόσχημα για να ζωγραφιστεί, με γκρίζα πάντοτε χώματα, το σκηνικό: Αγάπη (Μίκης, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Αγάπη του ψωμιού και της φωτιάς
αγάπη της αρμύρας
ρεκλάμες θα μας πνίξουν κι αδειανά
κονσερβοκούτια μπύρας

Πού να σε ταξιδέψω
γυαλιά και λαμαρίνες
γεμίσανε τα χρόνια
με εκτελεσμένους μήνες

Αγάπη του ψωμιού και της βροχής
αγάπη στα μπαλκόνια
στην άσφαλτο τα αίματα θα δεις
και πλαστικά μπιτόνια


Ήταν μια εποχή προσδοκιών και αισιοδοξίας, όχι όμως για όλους: 1981, δίσκος ραντάρ. Ο Τριπολίτης ψάχνει ακόμα το στυλ του (που θα λάμψει λίγα χρόνια αργότερα, στα τραγούδια του Μικρούτσικου) αλλά οι στίχοι του είναι ήδη εξαιρετικοί. Ατυχώς, δεν «παντρεύτηκαν» ιδανικά με τις μουσικές του Μίκη – ο οποίος για πρώτη φορά συνεργαζόταν με ένα τέτοιο «δύσκολο» στιχουργό (σε δυο δίσκους: μην ξεχνάμε τον επιβάτη, επίσης του 1981). Οι στίχοι του Τριπολίτη ζητούσαν άλλον ήχο – και ο Μίκης τους πάλεψε με ό,τι είχε διαθέσιμο και οικείο. Η συνεργασία θα μπορούσε να είναι σταθμός, αλλά τελικά δεν ήταν. Ωστόσο έμειναν μερικά πανέμορφα τραγούδια – το Ξημερώνει που ακούσαμε πρώτο συγκαταλέγεται στα κορυφαία ελληνικά τραγούδια του 20ου αιώνα. Υπάρχουν όμως και κάποια τραγούδια που είναι μοναδικές, συγκλονιστικές καταθέσεις: Σύνοψη (Μίκης, το τραγουδά μαζί με τον Γιώργο Νταλάρα)

Με κομπίνες και φτηνές βιοτεχνίες
από το σαράντα ένα κι ως εδώ
λογαριάζοντας συνθήκες κι ευκαιρίες
και πληρώνοντας συντριπτικό δασμό

Ο τιμάριθμος, η μοναξιά κι η βία
με της φτώχειας σου τη διαλεκτική
ανατρέπουν τη λεπτή σου ισορροπία
και γυρεύουνε μια λύση εκρηκτική

Ξαναπαίζεται στο νου σου η ταινία
Συρματόπλεγμα, άλφα δύο, υπογραφή
η προσέγγιση μια κούφια ειρωνεία
κι ένας χρόνος που δεν κάνει επαφή

Τα υπάρχοντα σχεδόν κατασχεμένα
το δυάρι, το παλιό σου γιωταχί
είναι σήματα σαν κρυπτογραφημένα
που σε μπάζουν σε μιαν άλλη εποχή

Κι όμως ξέρω ότι είσαι σαν και μένα
σε συνάντησα στην άσφαλτο θαρρώ
περιμένοντας μαζί καινούργια γέννα
με σημαίες κι ενδοφλέβιο ορό

Με σημαίες και φτηνές βιοτεχνίες
από το σαράντα ένα κι ως εδώ
δίχως μελανά σημεία κι απορίες
ψάχνεις σπίρτο κι υλικό για εμπρησμό


Οι παλιότεροι θυμούνται καλά την εποχή: το ΠΑΣΟΚ κάλπαζε προς την εξουσία με εμβατήρια (θα τον μεθύσουμε τον ήλιο…) ενώ το ΚΚΕ περνούσε την καλύτερη στιγμή του, από άποψη επιρροής και αισιοδοξίας – από το 1945 και μετά (ο στίχος βέβαια δε μιλάει τυχαία για το ’41 και μετά) . Κι όμως, μέσα σ’ αυτόν τον ορυμαγδό αισιοδοξίας, ο Τριπολίτης (και ο Μίκης!) είχαν την πολιτική οξυδέρκεια και τη σοφία να παραμείνουν μαχητικά απαισιόδοξοι, βλέποντας (αντίθετα από το σύνολο της αριστεράς) λίγο μακρύτερα από τη μύτη τους. Ταυτόχρονα, ο Τριπολίτης μας δίνει με μοναδικής δύναμης λέξεις και εικόνες την ουσία της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας και του κομματιού της που εκείνος αγαπούσε: για τους αριστερούς, ο Τριπολίτης δεν επιφυλάσσει παρά μόνο μια πικρόχολη και ακριβέστατη ανατομία, όπως και για τις γυναίκες. Λαχταράει και πονάει, αλλά παραμένει σκληρός. Ίσως γιατί δεν πρόκειται για αγάπες (=τρίχες) αλλά για σφοδρούς έρωτες. Τα αυτά ισχύουν και για το όλον: Επιβάτης (Μίκης, το τραγούδησε η Μαργαρίτα Ζορμπαλά - και σε άλλη ηχογράφηση η Μαρία Φαραντούρη)

Επιβάτης στην εξουσία αυτού του κράτους
που τα κάγκελά του χτίζει
υπογράφοντας θανάτους.
Επιβάτης στην υστερία αυτού του τόπου
που τα κόκαλα τσακίζει
και τα όνειρα του ανθρώπου.

Έβγαλα εισιτήριο
στο γήπεδο και στο νοσοκομείο
έβγαλα εισιτήριο στο κρατητήριο.
Έβγαλα εισιτήριο
σαν επιβάτης...
στη χώρα αυτή που τρώει τα παιδιά της.

Επιβάτης στην υποψία αυτή του πλήθους
που ζωές υποστηρίζει
ανατρέποντας τους μύθους.
Επιβάτης στη γεωγραφία αυτού του τόπου
που νεκρούς υπερασπίζει
στις φωτιές της λεωφόρου.


* * *


Η δυνατότητα του Τριπολίτη να στήνει σκηνικά είναι αξιοθαύμαστη: Κάντιλακ (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Παπακωνσταντίνου)

Βγήκα με μια κάντιλακ αρχαία
μ' ένα σκουριασμένο θωρηκτό
μαύρη σημαιούλα στην κεραία
σαρανταπεντάρι φυλακτό.

Νύχτα που μυρίζει μπριγιαντίνη
σπρέι με βαρύ αποσμητικό
γδύνετε στο κάθισμα εκείνη
κι είμαι το μεγάλο αφεντικό.

Με θέλεις - με κακό χορτάρι κι άγρια γκάζια
μα είμαι κόκκινος - κι εσύ χορεύεις στα γρανάζια.

Βγήκα με μια κάντιλακ αρχαία
δίπλα μου μαζί του σκοτωμού
των σφαιριστηρίων η ωραία
λάμπει στην εξέδρα του καπνού.

Νύχτα που την καίνε αναπτήρες
τα κρυμμένα μάτια των γυαλιών
λάστιχα καμένα και λαμπτήρες
η βασίλισσα των ηδονών.


Κάθε μεγάλο τραγούδι είναι μια μικρή, ολοκληρωμένη, θεατρική πράξη (κορυφαίο παράδειγμα: Ο Γιάννης ο φονιάς, των Γκάτσου –Χατζιδάκι). Ο Τριπολίτης, όταν βγαίνει από τα πνιγηρά ερωτικά δωμάτια, έχει ως μόνιμο σκηνικό τους σκληρούς δρόμους της πόλης. Μην περιμένετε εξοχές, ήλιους, φεγγάρια, ακροθαλασσιές, δέντρα, πρασινάδα: πεδίο (έρωτα, σύγκρουσης, ξεδιπλώματος των παθών) είναι αποκλειστικά η άσφαλτος και οι χώροι της τσιμεντούπολης. Όλη του η ζωή εκτυλίσσεται εκεί – ο κατ’ εξοχήν στιχουργός της πόλης και της νύχτας. Τα τραγούδια του – μικρά θεατρικά έργα, με στέρεη δομή– βγαίνουν από ‘κει. Και ανάμεσα στ’ άλλα, δε μπορεί να λείπει το κατεξοχήν «θεατρικό» σχήμα δείχνω ψύχραιμος, αλλά λυσσάω - κατά το κλασσικό ρεμπέτικο βαδίζω και παραμιλώ μέσα στη συφορά μου/ χωρίσαμε και έχω βρει ο δόλιος τη χαρά μου: Πώς έφυγες (Κραουνάκης, τραγουδάει κάτι παραπάνω από ανεπανάληπτα μια συγκλονιστική Βίκυ Μοσχολιού)

Πως έφυγες, απ’ τη ζωή μου έτσι
Και ούτε κλαίω ούτε καν σε συζητώ
Σ’ έχω απορρίψει και απ’ την μνήμη μου
σε έχω σβήσει για πάντα
Και ότι αγάπησα από σένα τώρα το πετώ

Μόνο που τα βράδια, σαν τον τρελό
Μες στα μπαρ κυκλοφορώ και απορώ
Το πρόσωπο σου δεν μπορώ να θυμηθώ και θέλω
Όλα αυτά τα βράδια, να σ’ αγαπήσω
πάλι απ’ την αρχή μωρό μου
Μα, δεν έχω άλλη αντοχή

Πως έγινε και δεν μ’ ενδιαφέρει
Σε ποιες αγάπες την αγάπη σου ξοφλάς
Σ’ έχω διαγράψει κι άλλη πορεία
έχω χαράξει καρδιά μου
Και ότι τράβηξα από σένα τώρα το τραβάς


* * *

Ο Τριπολίτης είναι κατ’ εξοχήν ταξικός ποιητής: έχει ανεξίτηλα στη γραφή του τα σημάδια της ταξικότητας – αλλά αυτό ξεπερνιέται καμιά φορά με εντελώς αναπάντεχο τρόπο, καθώς οι ταξικές διαφορές εκμηδενίζονται μπροστά στο θάνατο, που εξισώνει, ισοπεδώνοντας, τα πάντα: Παλίρροια (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Με φόντο τα ερείπια γλιστράμε απαλά
απαλά στα ρεύματα τα σιωπηλά τα σιωπηλά
τα πολλαπλά τα πολλαπλά τα ήπια

Ίσα κι όμοια η
σάρκα που δε γνώρισε προνόμια
με της χλιδής τη σάρκα
στου τελευταίου ταξιδιού τη βάρκα
ίσα κι όμοια

Με θέα την παλίρροια βουλιάζουμε γλυκά
γλυκά στα γενικά ιδανικά ιδανικά
στα δανεικά στα δανεικά ντελίρια


Η κοινωνική ανάλυση που κάνει στους στίχους του ο Τριπολίτης είναι μεν αριστερής αφετηρίας, αλλά δεν είναι καθόλου μονοδιάστατη και αφελής – το αντίθετο μάλιστα. Έξυπνοι άνθρωποι υπάρχουν σε όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους, αυτό είναι μια αλήθεια τόσο σίγουρη όσο και το γεγονός ότι σε όλους αυτούς τους χώρους υπερτερούν συντριπτικά οι βλάκες - και κυριαρχούν οι καπάτσοι βλάκες. Αλλά, ας δούμε ένα αντιπροσωπευτικό τραγούδι, που δείχνει πόσο «ψαγμένος» είναι ο στιχουργός μας: Μίσος (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Του έρωτα το περιθώριο εμπόριο
λίγα χιλιάρικα κι η μέθη
στοργή για όλα τα μεγέθη
δίχως όριο

Απ' την αγάπη του πλησίον
φτιάχνεται η λάσπη και το ψέμα και το μίσος
απ' την αγάπη του πλησίον
να φυλαχτούμε ίσως

Του έρωτα το μονοπώλιο ειδώλιο
στο μακιγιάζ ιδρώτας κόμποι
να περιγράφουνε το λόμπυ
δίχως σχόλιο


Περιθώριο (πόσο περιθώριο είναι;) αγοραία πάθη – τα έχουν πει κι άλλοι. Κανείς όμως δεν αποτόλμησε στιχουργικά να βάλει από την άλλη μεριά της σαπίλας τις περίφημες «καλές προθέσεις» του πλησίον: των οργανώσεων, των κομμάτων, των μεμονωμένων ανθρώπων. Απ΄ την αγάπη του πλησίον να φυλαχτούμε, ίσως…

* * *

Διαπιστώσαμε ως τώρα πως ο Τριπολίτης είναι πικρός, κυνικός, μελαγχολικός. Επειδή η αίσθηση αυτή θα ενταθεί πολύ περισσότερο στη συνέχεια, ας πάρουμε μια ανάσα με ένα απλό σατιρικό τραγούδι – έχει γράψει ένα (και μάλλον μοναδικό) τέτοιο: Επεμβαίνεις (Κραουνάκης, τραγουδάνε η Βίκυ Μοσχολιού και ο Γιώργος Ζαμπέτας)

[Μοσχολιού:]
Επεμβαίνεις,
επεμβαίνεις στη ζωή μου ασυγχώρητα
σε θέματα προσωπικά κι απόρρητα
με ντέτεκτιβ κι υποκλοπές
μ’ εντάλματα κι επιτροπές
επεμβαίνεις, επεμβαίνεις, επεμβαίνεις
μ’ έκανες μπαλάκι τένις.

[Ζαμπέτας:]
Είσαι σκέτο παρακράτος
είσαι σκέτο παρακράτος
και προβοκατόρισσα
γι’ αυτό σε χώρισα.

[Μοσχολιού:]
Επεμβαίνεις,
επεμβαίνεις με πυρά κατευθυνόμενα
στο σπίτι μου, στους φίλους και το γκόμενο
μ’ εντάλματα και σπαστικά
με κόλπα τρομοκρατικά
επεμβαίνεις, επεμβαίνεις, επεμβαίνεις
μ’ έκανες μπαλάκι τένις.


* * *

Aς επιστρέψουμε, όμως, στο κλασσικό κλίμα του Τριπολίτη: Ανεμολόγιο (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Έβγαλε βρώμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε
είμαστε λέει το παρατράγουδο στα ωραία άσματα
και επιτέλους σκασμός οι ρήτορες πολύ μιλήσαμε
στο εξής θα παίζουμε σ' αυτό το θίασο μόνο ως φαντάσματα

Κάτω οι σημαίες στις λεωφόρους που παρελάσαμε
άλλαξαν λέει τ' ανεμολόγια και οι ορίζοντες
μας κάνουν χάρη που μας ανέχονται και που γελάσαμε
τώρα δημόσια θα έχουν μικρόφωνο μόνο οι γνωρίζοντες

Βγήκαν δελτία και επισήμως ανακοινώθηκε
είμαστε λάθος μες το κεφάλαιο του λάθος λήμματος
ο σάπιος κόσμος εκεί που σάπιζε ξανατονώθηκε
κι οι εξεγέρσεις μας είναι εν γένει εκτός του κλίματος

Δήλωσε η τσούλα η ιστορία ότι γεράσαμε
τις εμμονές μας περισυλλέγουνε τα σκουπιδιάρικα
όνειρα ξένα ράκη αλλότρια ζητωκραυγάσαμε
και τώρα εισπράττουμε απ' την εξέδρα μας βροχή δεκάρικα

Ξέσκισε η πόρνη η ιστορία αρχαία οράματα
τώρα για σέρβις μας ξαποστέλνει και για χαμόμηλο
την παρθενιά της επανορθώσαμε σφιχτά με ράμματα
την κουβαλήσαμε και μας κουβάλησε στον ανεμόμυλο


Τι μπορεί κανείς να πει γι’ αυτό το τραγούδι; Ή το καταλαβαίνεις, σε αφορά και ανατριχιάζεις – ή δεν το καταλαβαίνεις, δε σε αφορά και σηκώνεις αδιάφορα τους ώμους. Περνάει μέσα του η απόγνωση και η απελπισία ενός ολόκληρου κόσμου, που ξαφνικά συνειδητοποίησε ότι ο βηματισμός της ιστορίας τον άφησε οριστικά πίσω. Αλλά όχι μόνον αυτό. Δεν προχωρώ - καταλαβαίνω ότι τα σχόλιά μου είναι πολύ «λίγα». Ξαναδιαβάστε το τραγούδι – ή ακόμα καλύτερα ξανακούστε το, από το δίσκο ή νοερά, αν το ξέρετε ήδη. Μετά, περνάμε στο επόμενο: Δε λες κουβέντα (Δήμος Μούτσης, τραγουδά μαζί με τη Σωτηρία Μπέλλου)

Δε λες κουβέντα,
κρατάς κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα
κι ακούω μόνο
συνθήματα μεταλλικά των μικροφώνων

Ξέρω τ’ όνομά σου
την εικόνα σου και πάλι από την αρχή
ψάχνω για μια διέξοδο γυρεύοντας
μια αλλιώτικη ζωή

Περνούν οι νύχτες,
τα δευτερόλεπτα βαριά στους λεπτοδείκτες
ζητώντας κάτι
που να μη γίνεται ουρλιαχτό κι οφθαλμαπάτη

Στων χιλιομέτρων
την ερημιά και στη σιωπή των χρονομέτρων
ακούγονται τώρα
σειρήνες μεταγωγικά κι ασθενοφόρα


Μέσα στο πνιγηρό αδιέξοδο, κάποιος ακυρώνει τις όποιες πιθανότητες διαφυγής, επειδή δε μιλάει για όσα έχουν συμβεί στο χώρο της αριστεράς; Ή κάποιος Μεγάλος Αδελφός παρακολουθεί και καταγράφει τα πάντα; Μήπως πρόκειται για στιγμιαία απαισιοδοξία; Όχι, φυσικά: Ηλεκτρικό πρόβατο (Μικρούτσικος, τραγουδά ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου)

Το ηλεκτρικό μου πρόβατο κοιμάται,
τον ύπνο του δικαίου του σφαχτού,
στο αίμα του και εσείς κατρακυλάτε,
σαν ένορκοι εγκλήματος φτιαχτού.

Διευθυντές και στρατηγοί πίσω απ' τις κάμερες,
ιχνηλατούν σκιές παράμερες,
τυφλές αρραβωνιαστικιές, αόμματοι λαχειοπώλες
σκοτώνονται σε καραμπόλες.

Το ηλεκτρικό μου πρόβατο κοιμάται…

Οι ποιητές κι οι μουσικοί πίσω απ' τα σύρματα,
ξιφομαχούν με λόγια ασύρματα,
οι χήρες με τ' ορφανά, επαίτες, γέροι, στρατιώτες,
γκρεμίζονται σ' αυτές τις νότες.

Το ηλεκτρικό μου πρόβατο κοιμάται…


Η συμβατική, καλοδουλεμένη, παραδοσιακή έκφραση (Γκάτσος, Παπαδόπουλος) έχει εγκαταληφθεί πια οριστικά και αμετάκλητα από τον Τριπολίτη. Τα θέματά του το ζητούν – οι στίχοι βγάζουν όλη την πολυπλοκότητα, τη σκληράδα, την αντι- ποιητικότητα της καθημερινής ζωής. Ο κόσμος του Όργουελ, ο κόσμος του μετάνθρωπου που «θα ερχόταν» κάποτε στο μακρινό μέλλον, είναι ήδη εδώ, έχει φτάσει, ο Τριπολίτης μας τον δείχνει, τον ψηλαφίζει, τον περιγράφει, τον ερμηνεύει. Επειδή δεν είναι πολιτικός ή προφήτης, είναι μονάχα ένας απλός, σοβαρός άνθρωπος, δεν έχει να προτείνει καμιά λύση, καμιά διέξοδο. Αυτό συνιστά την προσωπική του τραγωδία – αλλά και τη λύτρωση: δεν τρέφει μάταιες ελπίδες. Αυτή είναι και η αβάσταχτη γοητεία των τραγουδιών του. Όσο την αντέχει κανείς. Ούτε κι ο ίδιος την αντέχει για πολύ, μένει στο ίδιο κλίμα, αλλά σε λιγότερο αποπνιχτικές συνθήκες. Επιστρέφει στο πολιτικό τραγούδι (που είναι πια περισσότερο υπαρξιακό, παρά πολιτικό) και καταθέτει ένα απίστευτα δυνατό δείγμα γραφής, : Χαίρε φτώχια (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Άκουσα τα λόγια της βροχής
ήσυχα βαριά προσεχτικά
πάνω στους τσίγκους

Στον καταυλισμό που αντηχεί
μελαγχολικά υπνωτικά
φέρνουν ιλίγγους

Χαίρε φτώχεια και φτώχεια της φωνής
και φτώχεια στις παράγκες χαίρετε!
εκ των πραγμάτων αφανείς παράγωγα της μηχανής
που έχει ανάγκη από τραγούδια με ανάγκες
χαίρετε!

Έφτασα στο τέλος των σκοπών
μίζερη στεγνή λογιστική
με fax και bonus

Ζώντας διαμέσου των σιωπών
δάκρυα με θλίψη αυθεντική
στους βλεννογόνους


Η σκληράδα του δε μπορεί να κρύψει την αυθεντικά ρομαντική φύση, που την ξορκίζει, αλλά δε μπορεί να την κρατήσει αφανή ως το τέλος: δάκρυα με θλίψη αυθεντική στους βλεννογόνους… Υπάρχει αυθεντικότητα – και πόση, στο σύγχρονο ελληνικό τραγούδι; Οι δεκάδες νέοι στιχουργοί με τα όμορφα, καλοβαλμένα στιχάκια, που κυριαρχούν στο χώρο (δεν αναφέρομαι στο σκυλάδικο και το κωλάδικο) θα έπρεπε να μελετάνε τους στίχους του Τριπολίτη. Αλλά, αν τον έπαιρναν στα σοβαρά (την αντισυμβατικότητά του δηλαδή, την ειλικρίνεια και τη δύναμη της αλήθειας που φέρνει) θα κινδύνευαν να μην ξανακάνουν δίσκο: η αγορά άλλα ζητά. Εδώ ο ίδιος, ο καλύτερος στο είδος του – και περνάνε χρόνια μέχρι να δούμε καινούρια δουλειά του στη δισκογραφία. Είναι ντροπή, είναι πάνω απ’ όλα χαμένη ευκαιρία για το ελληνικό τραγούδι: δεν θα ξαναέχουν οι συνθέτες τέτοιον στιχουργό στη διάθεσή τους. Οι μεγάλες δυνάμεις (Μίκης, Μικρούτσικος, Μούτσης) έκαναν αυτό που έπρεπε – και τα τραγούδια που έφτιαξαν με τον Τριπολίτη θα κοσμούν για πάντα την ελληνική δισκογραφία. Οι νεότεροι προτιμούν να πλατσουρίζουν στα ρηχά – καλά είναι κι αυτά που παιδεύουν, αλλά τόσο μα τόσο «λίγα» όταν συγκρίνονται… Τιμητική εξαίρεση από τους (κάπως) νεότερους, πέρα από τον Σταμάτη Κραουνάκη (που, μετά τα Σκουριασμένα χείλια έκανε το μοιραίο λάθος της ζωής του με την επιλογή του βασικού συνεργάτη –στιχουργού, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία) ο Διονύσης Τσακνής. Από το δίσκο «Γέφυρες» του 2002, το επόμενο τραγούδι, που το τραγουδάει ο ίδιος: Πρόεδρε

Πρόεδρε, ο κόσμος πεθαίνει
Με σταυρούς, με σφυροδρέπανα, με μπλακ-εντ-ντέκερ στο προσκεφάλι
Πρόεδρε...

Κάμερες κρυμμένες καταγράφουν άδειες φάτσες,
η ζωή στο φωτοαντιγραφικό
Λούμπεν και πληβείοι αναλώνονται στις πιάτσες,
η απόγνωση στο πρώτο Ενικό
Άμβωνες ουρλιάζουν το μεγάφωνο του μίσους,
λεκιασμένες των Αγίων οι μορφές
Εδρανα και Νόμοι προστατεύουνε τους Κροίσους,
χειροπέδες και πεντάπικρος καφές

Φέρνουν σκυλοπνίχτες λαοθάλασσες της φρίκης,
στα αμπάρια φτώχεια και Αρμαγεδών
Πρόεδρε σου ανήκουν, είναι λάφυρα της Νίκης,
που ζητούν στον ήλιο μοίρα κι εμβαδόν
Γέφυρες δακρύων, άνθρωποι και κατσαρίδες
ονειρεύονται υπόγειους ουρανούς
Πρόεδρε, σου λέω: Της καρέκλας σου οι βίδες
μία-μία σπάζουν με ύπουλους τριγμούς

Ισοβίως βρέχει στις ψυχές των ηττημένων,
γκρίζα λάσπη, κάθε ψίθυρος βροχή
Ροζ πολυεστέρας τ’ άστρο των προσκυνημένων,
που δοξάζει αίσχος και συνενοχή
Μαύρο οξειδωμένο το παγκάρι του σαράφη,
πληθυσμοί στα νύχια των χρηματιστών
Μέλλον, μέλλον, μέλλον, στην εξώπορτά σου γράφει:
«Το κατάστημα προσωρινώς κλειστόν»

Νάυλον η σάρκα, χύμα σταφ οι ζαρντινιέρες,
τα αισθήματα στην πούδρα και στο τζελ
Πρόεδρε, η σιωπή σαβανώνει στους αιθέρες
της οργής τα βέβηλά μου ντεσιμπέλ
Έδεμ των εμπόρων η ανθρώπινη οδύνη,
οι οθόνες καπηλεύονται το φως
Πρόεδρε, της παρτίδας έχεις όλη την ευθύνη,
αλλ’ εσύ δεν περπατάς ποτέ σκυφτός


Ίσως έχουν δίκιο οι νεότεροι συνθέτες: δεν πουλάνε τέτοια τραγούδια… Καλύτερα ας μείνουν στις ανώδυνες σαχλαμαρίτσες (τις πλασάρουν άλλωστε ως σινιέ λαϊκό, και με …τζουρά, άμα λάχει!) – κι ο κόσμος αυτές αναζητάει. Ίσως: Όλα από χέρι καμένα (Μικρούτσικος, τραγουδά ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου)

Ήρωες, μίξερ, μανταλάκια, σερβιέτες,
λάβαρα, κόμιξ, σούπερ-μάρκετ, ηγέτες,
ρήτορες, μπλέντερ, βιταμίνες, μονώσεις,
κι ότι σου τάζουνε για να καυλώσεις.

Κίνημα, χάπια, σελοτέιπ, πτυχία,
άγιοι, σέρβις, μπόντυ μπίλντινγκ, ηχεία,
κάμερες, γκέι, φουστανέλες, ψυχώσεις,
κι ότι σου δίνουνε για να καυλώσεις.

Όλα από χέρι καμένα
και τα σπίρτα μας βρεγμένα…

Λείψανα ,κέικ, χορωδίες, μουστάρδες,
βίζιτες, χύτρες, ινστιτούτα, κονκάρδες,
κόλλυβα , πόστερ, after-shave, διαγνώσεις,
κι ότι σου τάζουνε για να τα χώσεις.

Κλύσματα, σέντρες, γκομενάκια, πακέτα,
άγγελοι, telex, ανθοδέσμες, κουφέτα,
πρόεδροι, κέτσαπ, βαλβολίνες, ενέσεις,
κι ότι σου υπόσχονται για να την πέσεις.

Όλα από χέρι καμένα
και τα σπίρτα μας βρεγμένα…

Έρανοι, άλμπουμ, ονειράκια, πατέντες,
κάψουλες, μπόνους, φωτοκόπιες, κουβέντες,
κίναιδοι, τίτλοι, wind-surfing, εκπλήξεις,
κι' ότι σου δίνουνε για να πηδήξεις.


Ohh, yes! Indeed!

* * *

Ακούσαμε ήδη δεκαεννιά τραγούδια του Τριπολίτη και απομένουν άλλα εφτά για να ολοκληρωθεί η παρουσίαση. Η τελευταία ομάδα τραγουδιών είναι από εκείνα που κινούνται στον προσωπικό, ιδιωτικό χώρο. Καταπιάνονται με την αίσθηση του ανεκπλήρωτου, την αποτυχία, την απόγνωση, τη μοναξιά, αλλά και το παιγνίδι με την ιδέα του θανάτου - που κόβει την ανάσα. Οι λεπτεπίλεπτες υπάρξεις και οι εκσυγχρονιστές πάσης φύσεως, αν υποθέσουμε πως έφτασαν ως εδώ, ας μη προχωρήσουν παρακάτω, για λόγους ασφαλείας (τους): Έτσι κι αλλιώς (Κραουνάκης, τραγουδάει -πολύ φτωχή η λέξη για τη συγκλονιστική ερμηνεία- η Βίκυ Μοσχολιού)

Η ζωή σου έτσι κι αλλιώς
κούφιο κόκαλο και φαγωμένος σκελετός
η ζωή σου εδώ κι εκεί
μαύροι έρωτες και καταδίκη μυστική
η ζωή σου όπου κι αν πας
κρύες κάμαρες κι αποκλεισμένος μαχαλάς

Έτσι κι αλλιώς
σε ξέρουνε δυο τρία άτομα
έτσι κι αλλιώς
πεσμένος μια ζωή στο πάτωμα

Η ζωή σου έτσι κι αλλιώς
τρύπιο γόνατο κι ανάπηρος βηματισμός
η ζωή σου εδώ κι εκεί
απομόνωση στην ίδια σου τη φυλακή
η ζωή σου όπου κι αν πας
άδειο τρίκυκλο και φαγωμένος μουσαμάς


Αναρωτιέμαι αν τα ξέρουν αυτά τα τραγούδια, αν τα έχουν ακούσει ποτέ, όσοι συντοπίτες μας (από το Λιγουριό, τα Καμένα Βούρλα, τα Καμίνια και τον Αη Γιάννη Ρέντη) εκστασιάζονται με αλλοδαπούς καλλιτέχνες – ή μήπως δεν τα καταδέχονται, επειδή είναι γραμμένα από Έλληνες – στην ελληνική γλώσσα; Ακούγοντας τα ραδιόφωνα (και τριγυρίζοντας στα ιστολόγια) αναρωτιέμαι καμιά φορά μήπως ζούμε σ’ άλλη χώρα; (στίχος του Μάνου Ελευθερίου) Μπορεί, πάλι, να είναι θέμα marketing, life style – και δε συμμαζεύεται. Μπορεί η μαντάμ Σουσού να έχει μετεμψυχωθεί, πολλαπλώς. Κι αν προσθέσουμε και τα κυρίαρχα σκυλιά, άστα να πάνε… Δε λέω να μην ακούμε τις μουσικές και τους μουσικούς του κόσμου – κι εγώ ακούω και πολύ μάλιστα. Αλλά, έχουμε και ελληνικά τζοβαΐρια και μαλάματα, κι είναι κρίμα να μη τα χαιρόμαστε. Δεν εννοώ μονάχα τον Τριπολίτη, αλλά ολόκληρο το ελληνικό τραγούδι. Όπως και να ΄χει: Μοναξιά χιλιάδες φύλλα (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Τον περισσότερο καιρό σωπαίνεις
στο τζάμι το θαμπό της οικουμένης
κοιτάς αυτά που δεν καταλαβαίνεις
κι ούτε που ξέρεις τι και πώς

Βλέπεις θεάματα πληρώνεις φόρους
επιθυμώντας μ' όλους τους πόρους
να ζεις μονάχα με δικούς σου όρους
και να 'σαι ο ίδιος σου πομπός

Άκου κοινό !
Λάθος προφίλ του ανθρώπου ο νους
δεν αντέχει κόσμους αληθινούς
κόλαση υπάρχει μονάχα για τους ζωντανούς

Τα μανιφέστα του καιρού σου μίλα
κίτρινα λόγια με σινιέ ξεφτίλα
πουλάει η μοναξιά χιλιάδες φύλλα
όταν ποζάρει στο φακό

Γλυκιά ακίνητη θολή νιρβάνα
δεν έχεις έρωτες μα έχεις πλάνα
έχεις οθόνη μα δεν έχεις μάνα
ούτε ένα χέρι φιλικό


Σε αυτό το τραγούδι του Τριπολίτη λέγονται πολλά, με την πυκνότητα που πετυχαίνει συχνά ο στιχουργός. Από αυτά να υποσημειώσουμε τη δήλωση επιθυμίας για αυτο- και όχι – ετερο-καθορισμό (να ζεις μονάχα με δικούς σου όρους / και να ‘σαι ο ίδιος σου πομπός). Την αδυναμία να επιτευχθεί κάτι τέτοιο. Την αηδία για τη σινιέ ξεφτίλα της καθημερινότητας. Το βούλιαγμα στη μοναξιά, αλλά χωρίς παράδοση σε προφήτες και ψευδαισθήσεις: το μυαλό εξακολουθεί να διατηρεί την αξιοπρέπειά του. Αλλά, στις συνθήκες αυτές, χρειάζεται οπωσδήποτε μια διαφυγή – ένα όνειρο. Όμως, ακόμα και τα όνειρα του Τριπολίτη, είναι ευκαιρίες για ανελέητο σαρκασμό και αυτοσαρκασμό: Ονειρεύομαι (L.A.) (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου)

Εσύ πατάς στο κόκκινο χαλί των επισήμων
κι εγώ είμαι στο ψάξιμο γυναίκας και ενσήμων.
Εσύ αραχτός και ψύχραιμος στη μαύρη λιμουζίνα
κι εγώ τραβάω σίδερο γυρεύοντας βιτρίνα.

Και ονειρεύομαι πισίνες και ονειρεύομαι γκόμενες
και ονειρεύομαι φόρμουλες, γκόμενες και ονειρεύομαι Λος Άντζελες
και ονειρεύομαι και ξυπνάω και σπάζομαι και τραγουδάω.

Εσύ πατάς στο κόκκινο χαλί των επισήμων
κι εγώ είμαι στο ψάξιμο γυναίκας και ενσήμων.
Εσύ αραχτός και ψύχραιμος στη μαύρη λιμουζίνα
κι εγώ τραβάω σίδερο γυρεύοντας βιτρίνα.


Ένας αιώνια απροσάρμοστος… Η προσαρμογή (ένταξη, υποταγή, ενσωμάτωση) – είναι δείγμα υγείας ή το αντίθετο; Το σίγουρο είναι πως όσοι επιμένουν, το πληρώνουν. Ίσως έχουν μια (πανάκριβη σε κόστος, αλλά και ανεκτίμητη σε αξία) αίσθηση ελευθερίας. Και λειτουργούν ως άλλοθι σ’ εμάς τους άλλους, τους συμβιβασμένους, που δακρύζει η ψυχή μας και λαχταρά τις παγωμένες ανάσες της πανάκριβης φαντασίωσης που κάποτε την αγγίξαμε (χαίρε, ω χαίρ’ ελευθεριά!) αλλά δε μας επιτρέπεται πια ούτε να ζυγώσουμε εκεί κοντά - το εξαργυρώσαμε αυτό το υψηλό προνόμιο. Τα τραγούδια αυτά λειτουργούν και θεραπευτικά, ως παραμυθία δηλαδή, όταν τα ακούμε. Είναι πιθανόν, ωστόσο, μια ανάλογη σχέση να χαρακτηρίζει τον ίδιο τον Τριπολίτη και τους στίχους του. Δε μπορώ να το ξέρω, αλλά δεν έχει κιόλας ιδιαίτερη σημασία. Στην τελική, μόνο τα τραγούδια έχουν σημασία – καθώς αρμενίζουν σα μοναχικά καράβια μέσα στο χρόνο και μέσα στις ψυχές: Πρωταθλητής (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου)

Βγάζω τη φόρμα του καλού πρωταθλητή
κρύβω στο ράφι τα αθλητικά μου είδη,
κάνε μονάχη σου και το διαιτητή
το πουλημένο κέρδισέ το το παιχνίδι.

Αν λέω αν, παίζεται το παν
δίχως θεατές, χωρίς ρακέτα
αν θέλεις αν, νίκες δωρεάν
τότε τα παιχνίδια κέρδισε τα,
δεν μπαίνω στο παιχνίδι σου - όχι δωρεάν.

Αν λεω αν, είσαι κάτι σαν
γήπεδο αδειανό, ψυχρή κερκίδα
αν παίζεις αν, με σινιέ μπουφάν
τότε δε σε ξέρω δε σε είδα,
δεν μπαίνω στο παιχνίδι σου -όχι δωρεάν.


Ένας τέτοιος άνθρωπος, με τις εμμονές και τις επιμονές που είδαμε να ζωγραφίζονται στα τραγούδια, δεν είναι εύκολος στις προσωπικές του σχέσεις. Πληγώνει – και πληγώνεται γι’ αυτό: Συγγνώμη για την άμυνα (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Γιώργος Νταλάρας)

Το πάθος φτιάχνει τρίγωνα
στης πόλης τα τετράγωνα
συγγνώμη που σε πάγωνα
σ' αρνιόμουν και σε πλήγωνα

Με λόγια κατασκότεινα
το πάθος βγάζει εξάμηνα
συγγνώμη για την άμυνα
και για όσα δε σου πρότεινα

Το πάθος ανοξείδωτο
με κρύσταλλα και χρώμια
ξυστά τα πεζοδρόμια
και πάντοτε ανεκπλήρωτα


Για το κλείσιμο, δυο μοναδικά τραγούδια, που δε σηκώνουν κανένα σχόλιο. Το πρώτο: Song blues (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Πρόσφατα, το είπε και ο Χρήστος Θηβαίος)

Ένα μπλουζ η αγάπη μου πένθιμο,
μια πομπή μαύρων αυτοκινήτων.

Με κορδέλες μοβ, με ορχήστρα μοβ,
σε πορεία μοβ, όλα μοβ.

Ένα μπλουζ η αγάπη μου πένθιμο,
μια πομπή μαύρων αυτοκινήτων.

Ένα μπλουζ η αγάπη μου πένθιμο,
η ζωή είναι θέμα πιθανοτήτων.


Και το δεύτερο: Γενέθλια '86 (Μικρούτσικος, τραγουδάει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου)

Γενέθλια κι αγόρασα σκοινί,
τον κόμπο μου τον έχω φτιάξει πρόχειρα,
παραληρώντας πάνω στο σκαμνί,
στον τελευταίο ρόλο του αυτόχειρα.

Πίσω μου τίποτα, τίποτα στο μέλλον,
μονάχα η κηδεία των ψηλών καπέλων.

Γενέθλια και φτύνω τις ευχές,
σοκολατάκια στήνω για ικρίωμα,
ελπίζω με τις πρώτες τις βροχές,
να ξεχαστώ και ‘γω και το σημείωμα.


-------

Ο Κώστας Τριπολίτης παρουσιάζει εδώ και χρόνια μια εκπομπή (Εδώ, μεσάνυχτα) στο Δεύτερο Πρόγραμμα (99.2 στα FM της Αθήνας, 90.0 στα FM της Θεσσαλονίκης) κάθε Τρίτη 12 με 1. Συνήθως σχολιάζει σύντομα την επικαιρότητα και μετά, ανάμεσα στα τραγούδια, διαβάζει στίχους Ελλήνων ποιητών. Κάποιες φορές, έρχεται κι ένας καλεσμένος – θέμα είναι πάντα το τραγούδι. Τι άλλο;

-------

Η φωτογραφία είναι του Κώστα Βαρδίκου
 
Έγραψε ο Πάνος - Παρασκευή, Ιανουαρίου 27, 2006 |


37 Comments:


  • At 11:25 π.μ., Blogger Λαμπρούκος

    Πάνο σ' ευχαριστώ!!!

    Το διάβασα σε ένα λεπτό, αλλά μου εξασφάλισες μελωδίες και λόγια για να μουρμουράω όλη την ημέρα.

     
  • At 11:30 π.μ., Blogger Λαμπρούκος

    A, και παρεπιπτόντως, σε ευχαριστώ που με συμπεριέλαβες στη λίστα σου με τους Ιστολόγους, επέτρεψε μου όμως να σου υποδείξω ότι το link το έχεις γράψει λάθος. Το σωστό είναι http://lamproukos.blogspot.com

    Απολογούμαι για τη μικροπρεπή παρέμβαση...

     
  • At 12:10 μ.μ., Blogger kaltsovrako

    Μελωδική καλημέρα απο την Κοκκινιά.

    Νερό τα ήπια τα τραγούδια.
    Άλλα με λαχτάρα, που τα "ξανάκουσα" και άλλα που δεν τα ξέρω ή δεν τα θυμάμαι με την περιέργεια όταν δοκιμάζεις ένα κρασί που εμπιστεύεσαι τον παραγωγό.

    Στην υγειά σου Πάνο.

     
  • At 5:13 μ.μ., Blogger raffinata

    ευχαριστώ για τις αναμνήσεις...

     
  • At 5:16 μ.μ., Blogger Rodia

    Μπράβο, πολύ καλό Πάνο κι ευχαριστώ!:))
    Μα την αλήθεια, ομολογώ την άγνοιά μου. Η παρουσία του στιχουργού βλέπεις είναι σχεδόν αόρατη, αν και στο τραγούδι το 80% είναι στίχος..

    «τη μουσική την φέρνει μέσα του ο στίχος και ο συνθέτης την απελευθερώνει» κάπως έτσι διατυπώθηκε σε κάποια εκπομπή παλιά.. ποιος το είπε; Θα σε γελάσω.. Το είχα βρει σημαντικό και το συγκράτησε η μνήμη μου, αλλά, παρ' όλ' αυτά, εξακολουθώ να ξεχνάω...

    :-)

     
  • At 6:28 μ.μ., Blogger Athanassios

    Πάνο ελάχιστα έχω να προσθέσω στο εξαιρετικό σου αφιέρωμα στον Τριπολίτη.Αυτό που ξέρω είναι ότι τα τραγούδια του Τριπολίτη δεν τραγουδήθηκαν, ούτε έγιναν σουξέ. Ο λόγος προφανής... πολύ σκληρός λόγος και απαισιόδοξα μηνύματα. Χρησιμοποιεί πολλούς ιατρικούς όρους,λόγω των ιατρικών σπουδών του, ο ίδιος δηλώνει μη επαγγελματίας στιχουργός, προσθέτοντας ότι έχει ασχοληθεί με πολλά , αλλά κανένα επάγγελμα.
    Οπως είπε κάποτε ο Χατζηνάσιος:
    " δεν θα κάνει σημαντική καριέρα ο Τριπολίτης γιατί είναι ωμός.." ... Οντως δεν έκανε σημαντική καριέρα και τα τραγούδια του μείναν και ακούγονται σ΄ένα στενό κύκλο ανθρώπων, χωρίς βέβαια αυτό να μειώνει την αξία του. Πάω ν΄ακούσω...

     
  • At 8:57 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos

    Ε, όχι και σε στενό κύκλο ανθρώπων μόνο, ATHANASSIE, εδώ όλοι οι ημίαιμοι σιγοτραγουδούν Τριπολίτη, μη μας το χαλάς! Μπράβο Πάνο!

     
  • At 8:59 μ.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos

    Και τώρα που το καλοσκέφτομαι, μπορεί και να 'χεις δίκιο. Κανένα τραγούδι του δεν "έσκισε" σαν το avanti faffafafafafa του Χατζηνάσιου!

     
  • At 9:07 μ.μ., Blogger Mirandolina

    Πάνο, ήρθα να σου πω πως, ποίημα ήταν το σχόλιο που άφησες σήμερα - με το τζουκ μποξ - και με κατασυγκίνησες. Και βρήκα αναφορά στην ταπεινότητά μου - τι να πω και πως να σ ευχαριστήσω;

    Λοιπόν, μ αρες η κουζίνα σας κι έχει και τις πιο χορταστικές μερίδες. Ίσως γιατί την πείνα μας για τη ζωή ποτέ και τίποτε δεν την χορταίνει :-)

     
  • At 9:08 μ.μ., Blogger Mirandolina

    Κι ελπίζω, τώρα που ρίχνουμε κέρματα παρέα, στις μύτες των ποδιών για να φτάσουμε τον κερματοδέκτη, ναμου επιτρέπεις τον ενικό.

     
  • At 10:00 μ.μ., Blogger Πάνος

    Ευχαριστώ όλους και όλες.

    Το ποστ αυτό θα μείνει ...επικεφαλής της σελίδας για κάμποσες μέρες (εκτός αν έχουν κάτι ο Athanassios και ο Ηλίας)

    ...γιατί η Καλυψώ μου έστειλε χαρτί καμένο στις τέσσερις γωνιές: μην τολμήσω και ξαναποστάρω στα "μτΚ" αν δεν της αποδώσω ό,τι της ανήκει, στο νησί της. Που σημαίνει ...σαλπάρω τα μεσάνυχτα!

    (αλλά θα τα λέμε στα δικά σας ιστολόγια, φτάνει να λειτουργούν οι γραμμές από τη νήσο)

    *

    Λαμπρούκο, οκ!

    *

    Καλτσόβρακε, raffinata, Ροδιά, - χαίρομαι που τ' αγαπάτε αυτά τα δύσκολα τραγούδια.

    *

    Athanassios, κάνε παιχνίδι...

    *

    Ημίαιμος: καλώστονε κι ας άργησε! Ας μην αργήσει κι άλλο εκείνο το τσίπουρο που λέγαμε ...πέρυσι. Με τον Μιχάλη, πολύ το διασκέδασα...

    *

    Μιραντολίνα, είναι τέχνη να τον "τσιγκλάς" τον άλλον, και συ το πετυχαίνεις κάθε τρεις και λίγο, για χάρη μας - ένα ευχαριστώ από τη μεριά μου δεν είναι τίποτα απουδαίο. Έχεις ομορφύνει τη μπλογκόσφαιρα - κι αυτό πρέπει να λέγεται!

     
  • At 10:48 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Άρχισες με το "Ξημερώνει" και πολύ καλά έκανες!


    Σωστές επιλογές.



    Έχω λίγο διαφορετική γνώμη γιά τον "ερωτικό" Τριπολίτη..


    Ηλίας

     
  • At 11:04 μ.μ., Blogger Πάνος

    Πες την, βρε παιδί μου!

     
  • At 12:15 π.μ., Blogger Athanassios

    Ερωτικός Τριπολίτης? μάλλον διαστροφικό μου φαίνεται αυτό...
    τα κονσερβοκούτια μπύρας, οι ανάπηρες αρραβωνιαστικές, ένα μπλουζ η αγάπη μου πένθιμο κλπ.. θα μπορούσε να πει κανείς ότι μιλά για την "καταστροφική" όψη της αγάπης και μόνο...
    Ημίαιμε για να μην αδικούμε το Χατζηνάσιο δεν έγραψε μόνο το ντο φα φα φα... μελλοποίησε και 6 ποιήματα του Τριπολίτη στο δίσκο " Πίσω από τη Βιτρίνα" με ερμηνευτή το Γιάννη Κούτρα. Μάλιστα αν θυμάμαι καλά αυτό τότε το είχε πει, ταυτόχρονα με την έκδοση της συνεργασίας τους. Συμφωνώ βέβαια μαζί σου... οι Ημίαιμοι δεν είναι πολλοί...

    Πάνο ο Τριπολίτης δεν είναι για να βγάζει δίσκο κάθε βδομάδα. Εκτός του ό,τι είναι δύσκολος, ωμός και μη επαγγελματίας κατά τη δήλωσή του, πιστεύω ότι έχει περιορισμένη θεματολογία αν και πρωτότυπη και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για ένα περιορισμένο κοινό.

     
  • At 12:16 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Η γνώμη μου υπό την κρίση σου ,βεβαίως:
    Ο Τρι-πολίτης δεν είναι πολίτης ,της πόλης τούτης εννοώ αλλά της Πόλεως της Ουτοπίας.Θα τολμούσα να πώ της Ουρανούπολης(νομίζω ότι του πάει γάντι η ρήση του Γοντυκάκη γιάτον Σαββόπουλο: ο λόγος του έχει κάτι το εσατολογικό.).Δεν ζεί και δεν τραγουδάει την πόλη μας.Περνάει και σφυρίζει -όπως ο Κλιντ Ήστγουντ στο "μιά χούφτα δολλάρια"- μοναχικός ,αδιαπραγμάτευτος και αυτοθυσιαστικός.Όχι δεν γυρεύει την έκπτωση του προσώπου γιά να γίνει ερωτικό αντικείμενο, αναζητά το αληθινό πρόσωπο του ξεπεσμένου Θεού.Επιτακτικά δηλ. διεκδικητικά( όπως η παλιά Αριστερά) και ειρωνικά αλλά "με το κεφάλι στον πάγκο τού χασάπη".Ζητάει ακόμα και το μηδέν τού άλλου γιατί και το μηδέν είναι "κατόρθωμα " τού Άλλου.
    Σκουπιδιάρης της Αγάπης είναι λοιπόν ο Τριπολίτης στις χωματερές της πολιτείας και της ιστορίας πού χρεωνόμαστε.


    Ηλίας

     
  • At 12:24 π.μ., Blogger Athanassios

    Καλό το σχόλιο Ηλία... έτσι είναι αν και θα πρόσθετα ότι δεν περνά μόνο σφυρίζοντας όπως ο Κλιντ.. ρίχνει και κααάτι πιστολιές...

     
  • At 6:21 π.μ., Anonymous d.c. kostas

    i've been reading you for some time now and it's about time to pay my respects to you.
    i love the way you love and appreciate greek song and songwriters.
    although, truth to be told, i'm not a fun of dalaras, papakonstantinou or mikroutsikos, and i lost many chapters of the greek discography, to this day i believe "skouriasmena hilia" is an almost perfect record and mosholiou as you rightly mentioned is out of this world.
    when the record first came out, i spend many many hours playing cards and listening to it with dimitris of manifestogr.
    actually, he has a whole post about it in of his earler posts.
    i would be curious to hear what you have to say about spanos, kaldaras, hiotis and on and on.
    what is your take on skyladiko. do you have any guilty pleasures?
    thank you again and please keep sharing with us your love of greek song.

     
  • At 10:32 π.μ., Blogger Πάνος

    Ήλία, ενδιαφέρουσα προσέγγιση, αν και κάπως ...τραβηγμένη. Ωστόσο, έχει βάση, ο Θανάσης είναι μάλλον απόλυτος. Αν προσέξατε στο κείμενο αναφέρω πως ο Τριπολίτης είναι σκληρός, ωμός κλπ αλλά σχολιάζοντας το στίχο

    με θλίψη αυθεντική στους βλεννογόνους

    λέω πως η ευασθησία υπάρχει, αλλά κρύβεται καλά - δεν θέλει ο Τριπολίτης να τη δείχνει, προφανώς και να μη γίνεται μεγάλη κουβέντα γι' αυτήν.

    Να το πω αλλιώς: αν δεν υπάρχει πλουσιότατο απόθεμα ευαισθησίας κάτω από τη σκληρή επιφάνεια, είναι αδύνατο να γραφτούν τέτοια τραγούδια! και όχι μόνο τα "ερωτικά" - όλα!

    Αυτό το "νοιώθουν" όσοι τα ακούνε - αλλιώς δεν θα τα αγαπούσαν τόσο πολύ, τόσα χρόνια τώρα.

     
  • At 10:45 π.μ., Blogger Ημίαιμος-Imiaimos

    Athanassie, το σημείωσα αυτό, να προσέχεις τους ..λίγους ημίαιμους, που και που ..δαγκώνουν!

     
  • At 11:01 π.μ., Blogger Πάνος

    d.c.Kostas, wellcome!

    Χάρηκα πολύ με το σχόλιό σου.

    (Απαντάω στα ελληνικά, γιατί στα αγγλικά δεν έχω "έκφραση" - ελπίζω πως δεν υπάρχει πρόβλημα συνεννόησης)

    Είχα δει το post του ManifestoGR, μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση η επίδραση που είχε το τραγούδι "η ζωή σου έτσι κι αλλιώς" πάνω του - με είχε συγκινήσει κιόλας το γεγονός οτι μια ευτυχισμένη στιγμή του τραγουδιού μπορεί και βρίσκει τόσο μεγάλη ανταπόκριση στους ανθρώπους, πολλά χρόνια μετά.

    Για το σκυλάδικο, υπάρχουν άνθρωποι που η γνώμη τους έχει πολύ μαγαλύτερο βάρος από τη δική μου (Σαββόπουλος) που το υπερασπίζονται, ως μουσικό είδος. Εμένα μου προκαλούσε πάντα αηδία - το βρίσκω χάλια. Αμαρτίες έχω κάνει πολλές στη ζωή μου - αλλά καμιά σοβαρή με το σκυλάδικο.

    (δεν πιάνονται μερικές φορές που ακολούθησα την παρέα ή ήμουν ...κουνουπίδι ΠΡΙΝ πάω, έτσι;)

    Σπανός, Καλδάρας και Χιώτης είναι "μεγάλες δυνάμεις" στο ελληνικό τραγούδι - καθένας έχει γράψει υπέροχα τραγούδια. Ειδικά ο Σπανός, έχει γράψει απίστευτα τραγούδια - μάλλον άγνωστα στον κόσμο ή ξεχασμένα.

    (Γι αυτό, ο πραγματικός ...ειδικός, ο Athanassios, πρέπει να ανοίξει σύντομα ένα μπλογκ με θέμα το ελληνικό τραγούδι - και να βοηθάμε κι εμείς οι υπόλοιποι εκεί)

    Έχω ήδη ένα έτοιμο ένα κείμενο - γραμμένο με άλλο σκοπό - όπου κάνω μια προσπάθεια αποτίμησης όλων των σύγχρονων ελλήνων δημιουργών. Θα το ξανακοιτάξω κι αν με ικανοποιήσει το αποτέλεσμα θα το ανεβάσω.

    *

    Αν υπάρχει πρόβλημα με τα ελληνικά στην απάντηση, πες το να το γυρίσω στα εγγλέζικα!

     
  • At 12:08 μ.μ., Blogger Λαμπρούκος

    Πάνο νομίζω πως πραγματικά μετά από αυτό το Post έχεις κλείσει σα blogger.
    *
    Παρόλα αυτά στα πλαίσια της βαθειάς εκτίμησης που τρέφω για σένα, και με όλη τη συστολή που οφείλει να έχει ένας μικρός bloggerakos σαν εμένα για ένα κολοσσό σαν και του λόγου σου θα ήθελα να σου προτείνω μερικές ιδέες για αφιερώματα στο μέλλον:
    *
    1) Οι ερωτικοί αδερφοί Κατσάμπα
    2) Τα επαναστατικά Τζαβαράκια
    3) Η Legera Νίτσα Τσίτρα και τα κλαρίνα της
    4) Η αμφισβήτηση στο στίχο της Μαριάνθης Κεφάλα.
    *
    Ελπίζω οι προτάσεις μου να τύχουν θετικής ανταπόκρισης.
    Με σεβασμό,
    Λαμπρούκος

     
  • At 1:28 μ.μ., Anonymous passenger

    Τι να πω, ..μόνο ένα επεισόδιο, σαν σχόλιο.
    Πριν μερικά χρόνια είχα γυρίσει σπίτι για λίγες μέρες και μια παρέα με φώναξαν να βγούμε. Στo παραπέντε των τριάντα μας, σαν συνεννοημένοι, ξεκινήσαμε μια βραδιά με πολλά, απανωτά σφηνάκια. Τα νέα του καθενός ξεπηδούσαν ύστερα από παράξενα σκληρά πειράγματα (ή έτσι τα έβλεπα εγώ- μετά από μέρες μόνωσης η ανθρώπινη επαφή ίσως αρχίζει και πονάει). Μπήκα στη ζορισμένη ευθυμία, με κορόιδευα κι εγώ για τα παπαρατεταμένα μου μεταπτυχιακά και κορόιδευα κι εγώ τους άλλους για τις ετοιμασίες των γάμων και τις αγχωμένες μπομπονιέρες.
    Σε μια άμπωτη του γέλιου, βρήκα τη ματιά του Κ. λες σε καθρέφτη, και πήγα να τη βαφτίσω αποσβολωμένη από το αλκοόλ, αφαιρεμένη. Αλλά με ρώτησε «τι είναι;», το είπε στ’αλήθεια, το είπε με τα μάτια, δε θυμάμαι. Όρμηξε τότε όλη κείνη η αχανής εικόνα που είχα κουβαλήσει μαζί με το σάκο μου, να ακούω τον ήχο των βημάτων μου, σε ένα έρημο, σκοτεινό πανεπιστήμιο. «Αναρωτιέμαι αν όλο κι όλο είναι αυτό. Δε φτάνει ρε γαμώτο». Κι είπε γελώντας, αλλά σιγά, «σε παρακαλώ μην αρχίζεις τέτοια κουβέντα». Δεν είχαμε ξαναμιλήσει ως τότε πολύ κι ούτε ξαναμιλήσαμε αργότερα αλλά έμαθα πως κι εκείνος έδειχνε ψύχραιμος ενώ λυσσούσε. Και, ίσως, αυτό, έφτασε για κάμποσο.
    Ευχαριστώ, για την υπέροχη νυχτερινή εκπομπή. Περιμένω και τις επόμενες και σημειώνω στα «οπωσδήποτε» την εκπομπή του Τριπολίτη.

     
  • At 2:31 μ.μ., Anonymous d.c. kostas

    panos, thank you for your reply.
    i can read greek perfectly, don't worry.
    i was born in thessalonini in '58 and spend half of my life in greece. after so many years away from the motherland, it comes easier to me to type in english.
    i wasn't aware of savvopoulos' take on skyladiko. i also think there is something there to be discovered and appreciated. but then again i always loved cheap glamour and as savvopoulos wrote years ago "skines rock".
    i'm surpised that spanos' songs are not well known anymore. that's a pity. the man, especially when he worked with lefteris papadopoulos, wrote some of the most beautiful greek songs in my book.
    actually, i saw him on ert sat on papadopoulos' show and he was so on the money. you know how it is, sometimes people we like can come across so dissappointing, but he was on point and with it.
    can't wait for the next installment about greek composers and lyricists.
    i would be curious to find out at some point your most favored greek songs and why.
    by the way, is there any greek site where i can download greek albums? (to this day, i hate calling them cds)

     
  • At 2:37 μ.μ., Blogger alombar42

    Τα διαβάζω, τα απολαμβάνω και κάτι υπονοούμενα που άφησες αλλού να τα ξεχάσεις :)

     
  • At 2:40 μ.μ., Blogger alombar42

    Για να μην πεις οτι ξεχνάω, λίγο Χιώτης, λίγο Καλδάρας (και Καρδάρας μήπως;) και λίγο σκυλάδικο. Πρέπει να επανακαθορίσουμε τη σημασία της λέξης - ίσως τότε συμφωνήσουμε σε αυτό :)

     
  • At 3:07 μ.μ., Blogger The Passenger

    Να'σαι καλά-τώρα η λίστα μου με τους δίσκους προς αγορά έχει μεγαλώσει αρκετά :)

    Δεν είχα ιδεά ότι ο Κώστας Τριπολίτης έγραψε τόσα πολλά-ούτε ότι τραγούδια όπως το Song Blues,το Δε λες κουβέντα και το Ανεμολόγιο ήταν δικά του.Το μόνο που ήξερα ότι ήταν δικό του είναι το Προσπέκτους το οποίο συμφωνώ ότι ερμηνεύτηκε εξαιρετικά απο τον Μικρούτσικο.

    Ε,είμαι μικρός ακόμα :)

    Τελικά υπάρχουν τόσα μα τόσα θαμμένα ελληνικά τραγούδια - νεκροταφείο το ελληνικό τραγούδι άραγε ή ακόμα υπάρχουν και κάποιοι ζωντανοί; Το σκέφτομαι αρκετά τον τελευταίο καιρό.

     
  • At 3:27 μ.μ., Blogger Πάνος

    Λαμπρούκε, κόψε το δούλεμα και αφοσιώσου στον προεκλογικό αγώνα, γιατί θα σε φάει ο Ψωμιάδης!

    passenger, χαίρε. Το σχόλιό σου, δε ...σχολιάζεται!

    alombar42, υπονοούμενα για σένα δεν άφησα πουθενά - και γιατί άλλωστε; Ό,τι έχα να σου πω, στο είπα με μέηλ!

    d.c. kostas, δεν έχω ιδέα για download. Εννοούσα τους δίσκους Σπανού - Παπαδόπουλου, αλλά και τις εκλπηκτικές "Ανθολογίες" - το "θα μείνω πάντα ιδανικός κι ανάξιος εραστής" του Καββαδία είναι το μόνο κομμάτι του Καββαδία που δεν τόλμησε να "πειράξει" ο Μικρούτσικος.

     
  • At 5:24 μ.μ., Blogger Πάνος

    the passenger, το ελληνικό τραγούδι είναι ζωντανό και υγειέστατο, απλώς περνάει μια φάση όπου δεν γράφονται αριστουργηματικά τραγούδια το ένα μετά το άλλο.

    Οι λόγοι είναι πολλοί - αν είμαστε καλά, θα τους συζητήσουμε σε κάποιο από τα επόμενα ποστ των "μτΚ". Και σε ένα άλλο, ειδικά για το σκυλάδικο - αν και θα προτιμούσα αυτό να το γράψει κάποιος καλύτερος γνώστης από μένα.

     
  • At 6:07 μ.μ., Blogger The Passenger

    Τους "Ξέμπαρκους" τους έχεις υπ'όψιν; Νομίζω κάποια ποιήματα του Καββαδία μελοποιήθηκαν μόνο απ'αυτούς.Και έκαναν νομίζω εξαιρετική δουλειά.

     
  • At 6:28 μ.μ., Blogger alombar42

    Πάνο, ξεκόλα! Υπονοούμενα για το blog σου άφησες και θα αρχίσω να γαυγίζω, για να είμαστε και στο πνεύμα :)

     
  • At 6:36 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Οι "Ξέμπαρκοι" δεν τρώγονται με τίποτα. Αν ζούσε ο Καββαδίας θα τους συχτήραγε. Σε πολύ κόσμο αυτό το μονότονο αρέσει. Γούστα είναι αυτά

    Σχολιαστής

     
  • At 6:43 μ.μ., Blogger Athanassios

    Ρε Πάνο το " Μια Κυριακή ποιός το περίμενε πως ήταν Κυριακή... μια Κυριακή ήλθες με τσίπουρο πιωμένος με ρακί... " το ξέχασες? ο Σπανός στο συγκεκριμένο δίσκο ζητάει ΣΥΓΓΝΩΜΗ από τους λαϊκούς συνθέτες που καταπιάστηκε με το είδος...
    Καλά, μην υπερβάλλετε κιόλας για το Σπανό... 4 τραγούδια έχει γράψει της προκοπής... το παραπάνω, το Ακου πως κλαίει ο μπαγλαμάς, τον ιδανικό εραστή και τη μαρκίζα.. τις Ανθολογίες τις γράφω κι εγώ..

     
  • At 6:44 μ.μ., Blogger Πάνος

    Τhe passenger:

    Τους "Ξέμπαρκους" τους ξέρω - είναι (ήταν) δυό παιδιά από το Ναύπλιο, νομίζω.

    Ακούστηκαν πολύ από το ραδιόφωνο - που και που ακούγονται ακόμα.

    Προσωπικά, δεν ενθουσιάστηκα. Μου άρεσε η φρεσκάδα που είχαν, αλλά παραήταν ερασιτέχνες. Αν τους άκουγα ΠΡΙΝ τη δουλειά του Μικρούτσικου, ίσως να ήμουν λιγότερο αυστηρός.

    Να το εξηγήσω λίγο: οι μελωδίες τους ήταν ενδιαφέρουσες, αλλά ακούγονταν "λίγες" μόνο με κιθάρα. Επιπλέον, ο τραγουδιστής δε δίσταζε να παρατονίζει - δεν έφτανε καλά στ' αυτιά μου. Με άλλη ενορχήστρωση και φροντίδα για το λόγο, η δουλειά θα ήταν πραγματικά ενδιαφέρουσα. Αλλά - πόσο νόημα θα είχε, ακόμα κι έτσι, μετά το "ΣΤΑΥΡΟ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ";

    Νομίζω πως είναι θέμα δεοντολογίας (δεν το απαγορεύει βέβαια κανένας νόμος) να μην ξαναπροσπαθούμε στα ίδια ποιήματα (που έχει δουλέψει άλλος) - ακόμα κι αν κάποια δεν τα έχει βγάλει σε δίσκο

    (Ο Μικρούτσικος έβγαλε χρόνια μετά τον πρώτο δίσκο τους "7 νάνους" - κι άλλα στις "Γραμμές των οριζόντων" - και φέτος ένα ακόμα τραγούδι του Καββαδία)

    Μετά από εκείνο το δίσκο, δεν άκουσα κάτι για τους ΞΕΜΠΑΡΚΟΥΣ.

    *

    alombar42, false alarme! Περισσότερες επεξηγήσεις σε ...συνέντευξη, που θα σκάσει μύτη οσονούπω.

    (Δεν ξέρω ποιός είναι περισσότερο για δέσιμο: αυτοί που ζητάνε συνεντεύξεις από τους bloggers - ή οι bloggers που δίνουν συνεντεύξεις;)))

    Όλα έχουν μια αρχή κι ένα τέλος - αλλά νομίζω πως έχουμε δρόμο ακόμα...

    *

    Σχολιαστή, μήπως είσαι στρατιωτικός; Πολύ ...τσεκουράτα τα λές!

    (για τους μη γνωρίζοντες, διάσημη ατάκα του Σταύρου Ξενίδη: "Εγώ είμαι στρατιωτικός και τα λέω τσεκουράτα!")

    *

    Ωχ... τσεκουράτος και ο Athanassios!

     
  • At 7:52 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Στρατιώτης Βρωμαρβύλιους, πρώτο τάγμα,
    δεύτερος λόχος, τρίτη διμηρία.

    Στην ίδια ταινία, ο Κωσταντίνου λέει στον τσεκουράτο στρατιωτικό "ρούφα το αυγό σου μπούλη".

    Ισως τους αδίκησα τους ξέμπαρκους. Αλλά μια περίοδο όποιο σταθμό και να γύριζα (σε ώρα εργασίας) τους άκουγα.
    Είναι σα να προσπαθείς να διατηρηθείς ξύπνιος και να σου βάζουν ν' ακούς Αντώνη Βαρδή.

    Μου θύμησε επίσης μια συνέντευξη του Ανδριόπουλου, που έλεγε τον πόνο του, ότι πήγε στον Ελύτη να ακούσει μελοποιημένα ποιηματά του και ο ποιητής του απαγόρευσε αυστηρά να τα εκδώσει.

    Τέλος πάντων ας μη βγούν στην αναφορά. Ανάπαυση

    Σχολιαστής

     
  • At 8:38 μ.μ., Blogger Πάνος

    Athanassios, επειδή μάλλον τον έριξες το Γιάννη Σπανό, να μια μικρή συλλογή - και διάλεξε μόνος σου ποιό ΔΕΝ σ' αρέσει:

    Είναι ν' απορείς (Καββαδίας)
    Μια φορά μονάχα φτάνει (Κινδύνης)
    Πρώτη του Δεκέβρη (Ελευθερίου)
    Αντίο δρόμοι του Βερολίνου (Ελευθερίου)
    Πέφτει μια βροχή (Ελευθερίου)
    Σ' αυτό το σπίτι τ' ορφανό (Ελευθερίου)
    Σκορπίσανε οι φίλοι μου (Ε. Παπαγιανοπούλου)
    Χριστινάκι (Ρώτας)

    *

    Κι αν πιάσουμε τον Λευτέρη Παπαδόπουλο:

    Τα χέρια (η κορυφαία ερμηνεία της Μοσχολιού όλων των εποχών - μαζί με τον "Χάρο" του Παπαϊωάννου)
    Σε ψάχνω
    Γύριζαν τα τραίνα
    Στην αλάνα
    Πες πως μ' αντάμωσες
    Οι Κυριακές στην Κατερίνη
    Οδός Αριστοτέλους
    Κίτρινη πόλη
    Είπα να φύγω
    Δεν το μπορείς
    Βροχή και σήμερα

    *

    κλπ, κλπ

    (χωρίς να πιάσουμε σχεδόν καθόλου τα νεοκυματικά και τις ανθολογίες)

     
  • At 8:54 μ.μ., Blogger alombar42

    Δεν ξέρω ποιός είναι περισσότερο για δέσιμο: αυτοί που ζητάνε συνεντεύξεις από τους bloggers - ή οι bloggers που δίνουν συνεντεύξεις

    Πριν δυο χρόνια είχα ακριβώς το ίδιο ερώτημα, στη θέση του συνεντευξιαζόμενου. Το ξανάγραψα αλλού αλλά ταιριάζει κι εδώ: ένα φίλος είχε πει πιο παλιά "είμαστε όλοι βλαμμένοι" :)

     
  • At 3:45 π.μ., Anonymous d.c. kostas

    athanassios, i think you've been unfair to spanos.
    my knowledge about greek song pretty much stops around 1984 and i still could name at least 20 kick ass songs that spanos composed up to that time.
    off course, it's all about a matter of taste, but...