ι Τα μυστικά του Κόλπου
Τρίτη, Απριλίου 25, 2006
Δαιμόνοι!

…φώναζε έντρομος ο γλυκύτατος Θανάσης Βέγγος, σε μια από τις ταινίες του, προσπαθώντας μάταια να αποφύγει τις κακοτοπιές – σατιρίζοντας θαυμάσια, μάλλον χωρίς να το επιδιώκει, μιαν ακόμα ευγενή παράδοση της καθ’ ημάς Ανατολής και της Ορθοδοξίας.

Η πάλη με τα δαιμόνια συνιστά κεντρικό θέμα των Ευαγγελίων, πλην Ιωάννη. Αρχαίες μαγικές πρακτικές συνεχίζουν να εφαρμόζονται κατά συρροήν, καθώς η ύπαρξη και η δράση δαιμονίων θεωρείται αυτονόητη. Ο Ιησούς εκβάλλει επανηλειμμένως δαιμόνια από δαιμονιζομένους, οι οποίοι φαίνεται ότι αφθονούσαν τότε σε εκείνα τα μέρη της Ιουδαίας και της Γαλιλαίας (όπως συμβαίνει και σήμερα, δυστυχώς…)

Οι τρεις Ευαγγελιστές αναδεικνύουν την ενασχόληση περί των δαιμονίων, σε κορυφαίο θέμα της θαυματουργικής δράσης του Ιησού. Κάποιες φορές, μάλιστα, οι αφηγήσεις περιέχουν γκροτέσκα στοιχεία, όπως στην περίπτωση των δαιμονίων που εκβληθέντα από τους ξενιστές τους εισήλθαν κατόπιν διαπραγματεύσεων με τον Ιησού σε αγέλη χοίρων, η οποία υποχρεώθηκε σε ομαδική αυτοχειρία, σε παρακείμενο γκρεμό (Μαρκ. Ε’ 1-19, Ματθ. Η’ 28-34 & Λουκ. Η’ 26-39): Και παρεκάλεσαν αυτόν πάντες οι δαίμονες λέγοντες’ πέμψον ημάς εις τους χοίρους, ίνα εις αυτούς εισέλθομεν. Και επέτρεψεν αυτοίς ευθέως ο Ιησούς. Και εξελθόντα τα πνεύματα τα ακάθαρτα εισήλθον εις τους χοίρους’ και ώρμησεν η αγέλη κατά του κρημνού εις την θάλασσαν’ ήσαν δε ως δισχίλιοι’ και επνίγοντο εν τη θαλάσση. Το αποτέλεσμα ήταν να ζητήσουν οι ντόπιοι από τον Ιησού και τους μαθητές του να αποχωρήσουν το συντομότερο από την περιοχή τους - προφανώς για να περισώσουν ό,τι είχε απομείνει από το ζωικό τους κεφάλαιο.

Αν πάρει κανείς τοις μετρητοίς την αφήγηση του Μάρκου, ο Ιησούς εμφανίζεται ως ανεξήγητα συγκαταβατικός με τα δαιμόνια - και παράλογα σκληρός με τους χοίρους, αλλά και τους ανθρώπους που ζούσαν από την αγέλη. Πόσα παιδάκια φτωχών χοιροβοσκών είπαν το ψωμί ψωμάκι; θα αναρωτιόταν ο ρεπόρτερ ενός σύγχρονου ελληνικού τηλεοπτικού καναλιού – και θα είχε δίκιο. Και όλα αυτά για να πνιγούν οι άτυχοι χοίροι –άρα να μείνουν ευθύς αμέσως άστεγα τα δαιμόνια. Δηλαδή, πολύ κακό για το τίποτα! Η αφήγηση μας αφήνει να υποθέσουμε ότι ο Ιησούς έπαιζε μαζί τους, δηλαδή έκανε πλάκα… Μετά από μια τέτοια ενέργεια, πως να πειστούν οι φιλόζωοι ότι ο χριστιανισμός δεν είναι επικίνδυνος και για τα ζώα; Η αφήγηση, γεμάτη δέος, παραβλέπει το εντυπωσιακό δεδομένο της άσκοπης θανάτωσης χιλιάδων αθώων ζώων, και ασχολείται με αυτό που εντυπωσίασε τους μαθητές και τον αφηγητή: τη συνομιλία του Ιησού με τα δαιμόνια και τη μεταφορά τους στους χοίρους. Καθώς είναι τοποθετημένη στην αρχή του Ευαγγελίου του Μάρκου, υποβάλλει τη μελαγχολική διαπίστωση ότι ο Ιησούς ατύχησε πολύ άσχημα από την άποψη των βιογράφων του – κάτι που δυστυχώς επιβεβαιώνεται και από τη συνέχεια του κατά Μάρκον, αλλά και από τους άλλους τρεις.

Ο ίδιος ο Ιησούς παλεύει με τον σατανά στην έρημο (Λουκ. Δ’ 1-13), ενώ περιγράφει αναλυτικά την τεχνική του για την εκβολή των δαιμονίων (Λουκ. ΙΑ’ 24-26 & Ματθ. ΙΒ’ 43-45) αλλά και τη μέθοδο που ακολουθούν τα δαιμόνια κατά τη δράση τους: Όταν δε το ακάθαρτον πνεύμα εξέλθη από του ανθρώπου, διέρχεται δι’ ανύδρων τόπων ζητούν ανάπαυσιν, και ουχ ευρίσκει. Τότε λέγει’ εις τον οίκον μου επιστρέψω όθεν εξήλθον’ και ελθόν ευρίσκει σχολάζοντα και σεσαρωμένον και κεκοσμημένον. Τότε πορεύεται και παραλαμβάνει μεθ’ εαυτού επτά έτερα πνεύματα πονηρότερα εαυτού, και εισελθόντα κατοικεί εκεί, και γίνεται τα έσχατα του ανθρώπου χείρονα των πρώτων. Ούτως έσται και τη γενεά τη πονηρά ταύτη. Η περικοπή αυτή του Ματθαίου μας διδάσκει (μεταξύ άλλων) ότι υπάρχουν κλιμάκια αξιοσύνης των δαιμονίων (πονηρότερα) και ότι η εκβολή τους έχει μόνον προσωρινά θεραπευτικά αποτελέσματα, διότι επανέρχονται δριμύτερα, σε ομάδα (team work!) Συνεπώς, η παρουσία ενός καλού επαγγελματία εξορκιστή είναι πάντοτε απαραίτητη: Το πρώτο επίσημο πανεπιστημιακό μάθημα με θέμα τον εξορκισμό ξεκίνησε χθες σε παπική σχολή της Ρώμης, γράφει η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18/2/2005). Η μαγεία και η ειδωλολατρία του 21ου αιώνα είναι εδώ, είναι πανίσχυρη - και είναι παντού!

Στα τρία Ευαγγέλια περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια πως ο Ιησούς εξουσιοδοτεί τους μαθητές του να κάνουν εξορκισμούς και πως εκείνοι αποδεικνύονται άξιοι και αποτελεσματικοί εξορκιστές (Μαρκ. ΣΤ’ 12-13 & ΙΣΤ’ 17, Ματθ. Ι’ 8, Λουκ. Η’ 1 & Ι’ 17) Ο ενθουσιασμός των μαθητών με το θέμα του εξορκισμού ήταν μεγάλος, όπως προκύπτει από το ακόλουθο εδάφιο του κατά Λουκάν (Ι’ 17): Υπέστρεψαν δε οι εβδομήκοντα μετά χαράς λέγοντες’ Κύριε, και τα δαιμόνια υποτάσσεται ημίν εν των ονοματί σου – ενώ ο καλός ευαγγελιστής απαξιοί χαρακτηριστικά να αναφέρει ο,τιδήποτε άλλο σχετικά με την επιτυχία της αποστολή τους, που ήταν ούτε λίγο ούτε πολύ η διάδοση του κηρύγματος του Ιησού, περί της επικειμένης ελεύσεως της Βασιλείας των Ουρανών.

*

Στις Πράξεις των Αποστόλων ο ηρωικός αγώνας κατά των δαιμονίων συνεχίζεται με αμείωτη ένταση (Πράξεις Ε’ 16, Η’ 7). Περιγράφεται με κάθε σοβαρότητα πως ο Παύλος εξέβαλε πνεύμα πύθωνος από παιδίσκη (ΙΣΤ’ 18) και πως κατατρόπωσε επτά Εβραίους εξορκιστές (ΙΘ’ 13-20), οι οποίοι δραστηριοποιούνταν στην ίδια πόλη με αυτόν: Επεχείρησαν δε τινες από των περιερχομένων Ιουδαίων εξορκιστών ονομάζειν επί τους έχοντας τα πνεύματα τα πονηρά το όνομα του Κυρίου Ιησού λέγοντες’ ορκίζομεν υμάς τον Ιησούν όν Παύλος κηρύσσει. Ήσαν δε τινες υιοί Σκευά Ιουδαίου αρχιερέως επτά οι τούτο ποιούντες. Αποκριθέν δε το πνεύμα το πονηρόν είπε’ τον Ιησούν γιγνώσκω και τον Παύλον επίσταμαι’ υμείς δε τίνες εστέ; Και εφαλλόμενος επ’ αυτούς ο άνθρωπος, εν ώ ήν το πνεύμα το πονηρόν, και κατακυριεύσας αυτών ίσχυσε κατ’ αυτών, ώστε γυμνούς και τετραυματισμένους εκφυγείν εκ του οίκου εκείνου. Τούτο δε εγένετο γνωστόν πάσιν Ιουδαίοις τε και Έλλησι τοις κατοικούσι την Έφεσον, και επέπεσε φόβος επί πάντας αυτούς, και εμεγαλύνετο το όνομα του Κυρίου Ιησού’ πολλοί δε των πεπιστευκότων ήρχοντο εξομολογούμενοι και αναγγέλλοντες τας πράξεις αυτών. Ικανοί δε των τα περίεργα πραξάντων συνενέγκαντες τας βίβλους κατέκαιον ενώπιον πάντων’ και συνεψήφισαν τας τιμάς αυτών και εύρον αργυρίου μυριάδας πέντε. Ούτω κατά κράτος ο λόγος του Κυρίου ηύξανε και ίσχυεν.

Πέρα από το απίστευτα χαμηλό επίπεδο συνειδητοποίησης των προσηλύτων, οι οποίοι επίστευαν ως αποτέλεσμα της θέας ή της περιγραφής ενός …εξορκισμού, εδώ μαρτυρείται η πρώτη περίπτωση οικειοθελούς καψίματος βιβλίων από τους νεοφώτιστους (υποτίθεται μόνο μαγικών) και μάλιστα σε τέτοια έκταση ώστε να αποτιμηθεί η αξία τους σε αργυρίου μυριάδας πέντε. Το φαινόμενο επεκτάθηκε, έγινε έξις για τους χριστιανούς να καίνε βιβλία – τόσο ισχυρή που επιβίωσε ως τις μέρες μας, με τελευταίο γνωστό θύμα τον κυρ - Μίμη Ανδρουλάκη, ο οποίος, παρόλα αυτά, δεν παρέλειψε να προσκυνήσει το Χριστόδουλο, στα πλαίσια των φιλότιμων (;) προσπαθειών του για ενίσχυση της νέας πολιτικής του καριέρας, υπό τον άλλον γνωστό ρέκτη Ορθόδοξο, του κλίματος των ...Κολλυβάδων, τον ΓΑΠ!

Ο Παύλος αναφέρεται στα δαιμόνια και σε επιστολή του (Εφεσ, ΣΤ’ 12): ότι ουκ έστιν ημίν η πάλη προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις. Ήδη έχει πραγματοποιηθεί μια αναβάθμιση, από τις απλοϊκές (ας πούμε…) περιγραφές των Ευαγγελιστών, στην γεμάτη αυθεντία και αυτοπεποίθηση εβραϊκή –βιβλική ταξινόμηση και κατηγοριοποίηση των δαιμονίων από τον διακεκριμένο Εβραίο θεολόγο Παύλο.

*

Ας μη νομίζει κανείς ότι η ιστορία με τα δαιμόνια ήταν χαρακτηριστικό της εποχής εκείνης, το οποίο έχει πλέον ατονίσει ή εξαλειφθεί. Για την ύπαρξη των κακών πνευμάτων δεν επιτρέπεται να αμφιβάλλει ο χριστιανός διότι 1) η Αγία Γραφή μας δίνει περί αυτού τις ισχυρότερες και πειστικότερες αποδείξεις…, 2) ο ίδιος ο Ιησούς εξόρκιζε τα κακά πνεύματα…, 3) ο Ιησούς έδωσε στους Αποστόλους την ίδια εξουσία (Καθολικός θεολόγος S. Luegs, 1928. Αναφέρεται από τον Karlheinz Deschner στο: Η εγκληματική ιστορία του χριστιανισμού. Αρχαία χριστιανική Εκκλησία. Β’ Σκοταδισμός, εκμετάλλευση, καταστροφές. ΚΑΚΤΟΣ, 2004, σελ. 97-8)

Ο λόγος είναι απλός: Το κακό δεν μπορεί να παραληφθεί, χωρίς να διαταραχτεί η συνολική δομή. Ο Διάβολος υπάρχει (Καρδινάλιος Joseph Ratzinger -Ohh yes, ο νέος πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’…- ό.π. σελ. 98)

Ας μην αντείπει κανείς ότι αυτοί που τα λένε αυτά είναι καθολικοί, άρα αναξιόπιστοι, διότι είναι σαφές πως η ορθόδοξη θέση είναι ταυτόσημη, όπως σε όλα σχεδόν τα σημαντικά θέματα. Ιδού τι διδάσκει ο Κύριλλος των Ιεροσολύμων: Ο σταυρός είναι ο τρόμος των δαιμονίων… Τρομάζουν μόνο και μόνο βλέποντας το σημάδι του. Και ο Αντώνιος: Σπεύδουν να εξαφανιστούν, όταν προστατεύουμε τους εαυτούς μας με την πίστη και το σημάδι του σταυρού. Απαριθμώντας τα ουσιαστικά κατορθώματα του χριστιανισμού ο ίδιος ο Αθανάσιος αναφέρει τον 4ο αιώνα στη δεύτερη κιόλας θέση την εξουσία πάνω στους δαίμονες (ό.π. σελ. 97 & 111)

Ο χριστιανισμός πολέμησε αδυσώπητα τη μαγεία και τη δεισιδαιμονία, αλλά η δαιμονολογία υπήρξε (και συνεχίζει να είναι) κεντρικό θέμα στη διδασκαλία του. Η νίκη κατά των δαιμόνων αποτελεί για είκοσι αιώνες το προαπαιτούμενο των πιστών, προκειμένου να προσεγγίσουν τη σωτηρία, όπως προκύπτει και από το απόσπασμα από την επιστολή του Παύλου προς Εφεσίους που αναφέραμε. Αναπόφευκτα, ολόκληρο το πνευματικό οικοδόμημα του χριστιανισμού διολισθαίνει προς την επικίνδυνη περιοχή της μαγείας και της ειδωλολατρίας.

Οι χριστιανοί διανοητές είναι υποχρεωμένοι να βαδίζουν σε ιδιαίτερα ολισθηρό έδαφος, με τραγελαφικά, πολλές φορές, αποτελέσματα. Γράφει, για παράδειγμα, ο πολύς Τερτυλλιανός: Φέρτε έναν δαιμονισμένο ενώπιον των δικαστικών σας εδράνων. Με διαταγή οποιουδήποτε χριστιανού θα ομολογήσει εκείνο το πνεύμα ότι είναι δαίμονας, ενώ αλλού ψεύδεται και παρουσιάζεται ως θεός. Εάν δεν ομολογήσει αμέσως ότι είναι δαίμονας, καθώς δεν τολμά να εξαπατήσει χριστιανό, τότε χύστε το αίμα αυτού του επονείδιστου όλων των χριστιανών. Αλλά δεν πηγαίνει πίσω και ο σοφός Ωριγένης: είναι της γνώμης ότι πρέπει να κάνουμε «σχολαστική εξέταση» σχετικά με τα κακά πνεύματα, και γνωρίζει μάλιστα ότι μερικά εξορκίζονται πιο εύκολα αν τους απευθυνθεί κανείς στα Αιγυπτιακά, άλλα δε «στη γλώσσα των Περσών» κ.λ.π. (ό.π. σελ. 115 & 116)

Συμπληρωματικά επί του θέματος, παρατίθενται ορισμένα χωρία από τον K. Deschner: Ολόκληρη η ιστορία του χριστιανισμού είναι γεμάτη από φαντάσματα. Σε κάθε άνθρωπο, σε κάθε ζώο μπορεί να κρύβεται ο Διάβολος (…) Οι ορθόδοξοι λόγιοι μελετούσαν συνεχώς και επισταμένα «τα κακά πνεύματα», και έτσι μπόρεσαν να φτάσουν σε ένα σωρό διαπιστώσεις, αν και πολλά πράγματα, όπως συμβαίνει συχνά στην επιστήμη, ήταν αντιφατικά, και οι απόψεις διίσταντο, πολλές φορές και στους ίδιους τους «Πατέρες» Με ιδιαίτερη ευχαρίστηση πλησιάζουν τα γεννήματα της κόλασης μοναχούς και εγκλείστους με τη μορφή γυναικών, συχνά τρομακτικών, αλλά και ελκυστικών, πολύ σαγηνευτικών (…) πίστευαν ακράδαντα ότι αυτά τα «πνεύματα» μπορούν να συνουσιάζονται με τους ανθρώπους, όπως το έκαναν οι θεοί – μια παραφροσύνη, η οποία παίζει αποφασιστικό ρόλο στη δυτική δοξασία των μαγισσών. Και η συνουσία τους με γυναίκες των ανθρώπων, λέει ο Αυγουστίνος, επιβεβαιώνεται από τόσους χριστιανούς, ώστε θα ήταν αναίσχυντο να τη διαψεύσουμε. Ο Αυγουστίνος ισχυρίζεται ότι έχει δει περισσότερους από έναν δαίμονες, ήταν εκτός αυτού ακράδαντα πεπεισμένος για την ύπαρξη πνευμάτων τα οποία παραμονεύουν τις γυναίκες’ πίστευε ότι μπορεί κανείς να συμβουλευτεί πνεύματα, να κάνει συμβόλαια με το Διάβολο και να συνουσιαστεί μαζί του. Κυρίως η αυθεντία του Αυγουστίνου στήριξε όλη αυτή την πίστη σε δαίμονες και διαβόλους για πολλούς αιώνες, και με αυτό τον τρόπο μεταβλήθηκε κι ο ίδιος στο «θεολόγο της παραφροσύνης περί μαγισσών». (Με τον Αυγουστίνο συμφωνεί αναφανδόν, στο ζήτημα της ύπαρξης του Διαβόλου και ο Θ. Ζιάκας!) Η επιρροή του Αυγουστίνου είναι απεριόριστη (…) Και εξακολουθεί να τρομοκρατεί τα χριστιανικά μυαλά και στους νεότερους χρόνους. Καθώς η κάθε μορφής δαιμονολατρία, η κάθε δαιμονολογία οδηγεί αναγκαστικά στη μαγεία, ο χριστιανός προστατεύεται από όλα τα φαντάσματα της κόλασης με τις ευλογίες της Εκκλησίας, δηλαδή από λίγο ή πολύ επίσημη μαγεία.

Την πιο ολέθρια επιρροή άσκησε εδώ ο «Βίος Αντωνίου» (…) Γράφτηκε γύρω στο 360 σε ελληνική γλώσσα και μεταφράστηκε σύντομα στη λατινική, έκανε θραύση σε πωλήσεις. Έγινε μάλιστα πρότυπο της ελληνικής και λατινικής λογοτεχνίας των Βίων Αγίων. (…) σύμφωνα με τη γνώμη του Harnack «δεν επέδρασε κανένα βιβλίο πιο αποτελεσματικά στην αποβλάκωση της Αιγύπτου, της Δυτικής Ασίας και της Ευρώπης» από όσο αυτό το απαίσιο κατασκεύασμα του αγίου Αθανασίου «του Μεγάλου», «ίσως είναι το πιο ολέθριο βιβλίο που γράφτηκε ποτέ». Φέρει «την κύρια ευθύνη για την είσοδο δαιμονίων, θαυμάτων και φαντασμάτων στην Εκκλησία» (ό.π. σελ. 116-7, 121-2, 123, 126, 127, 39)

*

Ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα, πάντοτε ο ιδεολογικός αντίπαλος (ο αιρετικός, αλλά και ο πιστός κάποιας άλλης χριστιανικής ομολογίας) ονομάζεται διάβολος ή όργανο του διαβόλου. Έτσι δικαιολογείται και η εξόντωσή του, αν είναι δυνατόν, με κάθε μέσον.

*

Υστερόγραφο: Ας μη σπεύσουν κάποιοι της συμμαχίας των προθύμων απολογητών να αναφωνήσουν μα τα λέει ο Deschner, άρα άκυρα! Οι αναφερόμενες πηγές είναι τσεκαρισμένες και οι παρατιθέμενες δαιμονολογίες των κορυφαίων του Χριστιανισμού αυθεντικές και γραμμένες με κάθε σοβαρότητα. Επ’ αυτών, ας πουν ό,τι νομίζουν σωστό – μονάχα μην αρχίσουν πάλι εκείνα τα μισοκακόμοιρα άλλα λέει και άλλα εννοεί!

*

(Εικονογράφηση: Ευαγγελιστής, από Κώδικα Τετραβαγγέλου, 11ος αι. Μονή Ιβήρων)
 
Έγραψε ο Πάνος - Τρίτη, Απριλίου 25, 2006 |


32 Comments:


  • At 3:53 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Ροβολάτε ρε διαβόλοι!!!

    Γενικώς δε σχολιάζουμε για να μην κολάσουμε τους πιστούς του blog. Κάτι ανάλογο είχε γράψει και ο 666 αλλά το σχόλιό του εσφαγιάσθη απο τους Κ/Σ.

    Μια απορία. Μήπως αντί για προγράμματα κατά των ιών οι υπολογιστές θέλουν ένα ευχέλαιο. Μήπως οι ιοί είναι ένα είδος δαιμονίου, που είναι τεχνολογικώς αναβαθμισμένο;

    Σχολιαστής

     
  • At 4:06 μ.μ., Blogger cyrusgeo

    Μπράβο. Πλήρες κείμενο.

    Τα διαβάζεις όλα αυτά, και μετά θυμάσαι ότι δεν υπάρχουν δαίμονες, και σου 'ρχεται να βγεις έξω και να ουρλιάξεις -- με πιθανό αποτέλεσμα να σε πάνε οι δικοί σου για εξορκισμό...

     
  • At 5:37 μ.μ., Blogger The Passenger

    Πάνο χρειαζόμαστε και άλλους σαν εσένα .Για να τα λένε.Ισως έτσι αλλάξει κάτι.Εξαιρετικό το κείμενο.

     
  • At 5:48 μ.μ., Blogger MainMenu

    εεε πως και πως το περίμενα αυτό:))))

    1) Κοίτα είναι λίγο προκατάληψη να κάνεις ορθολογιστική ανάλυση των απόψεων του Χριστιανισμού μέσα από τα κείμενα, χωρίς να κάνεις και αντίστοιχα άλλων keimenon της ίδιας εποχής.

    2) Σαφέστατα μιλάμε για κείμενα σχεδόν αγνώστου προελεύσεως, μιας πολύ μακρινής εποχής. Παρόλαυτα παρόμοια κριτική και πολύ αποδοτικότερη θα μπορούσε να γίνει και σε σύγχρονα επιστημονικοφανή μυθεύματα...από το Φρόυντ μέχρι τον ακραίο Δαρβινισμό (από φυλετικό, κοινωνικο βαλε οτι θες), μέχρι την αστροφυσική, κ.α. Και αν θες την άποψη μου η λειτουργία αυτών των επιστημονικοφανών μυθεύματων στη διαμόρφωση της κυρίαρχης 'ιδεολογίας' είναι πολύ πιο σημαντική από το χριστιανισμό.

    3) Καλά κάνεις και στυλιτεύεις δεισιδαιμονίες που κρατάνε τόσα χρόνια. Παρόλαυτα, οι γραφές τείνουν να διαβάζονται ως λογοτεχνικό κείμενο πια (ιδιαίτερης συναισθηματικής σημασίας) αλλά σπάνια κανείς τις αντιλαμβάνεται κυριολεχτικά.

    Για αυτούς που τις αντιλαμβάνονται κυριολεχτικά, νομίζεις ότι θα βοηθούσε αν πιστεύαν ότι δε φταίνε τα δαιμόνια, αλλά τα γονίδια, ή τα οιδιπόδεια ή ή...

    Για μένα έχει αξία να προσεγγίζουμε αυτά τα κείμενα με φρέσκο μάτι, με συγκεκριμμένες πολιτικές δεσμεύσεις, για ένα δικαιότερο κόσμο. Είναι τόσο βαθειά ριζωμένα στην κουλτούρα μας, αποτελούν πολύ μεγάλο κομμάτι του ψυχισμού μας ακόμα και χωρίς να το ξέρουμε, ώστε η απόλυτη άρνηση τους να καταντά άρνηση του ίδιου μας του εαυτού.

    Για αυτό και το κείμενο μου στην Ανάσταση. Εσύ βέβαια προτιμάς να παίζει με τη 'ψυχή' μας, γιατί αυτό κάνει, μόνο ο φασίστας Χριστόδουλος. Εγώ όχι...

    MainMenu... έξοχο κείμενο...απλά είπα σε τι διαφωνώ

     
  • At 8:53 μ.μ., Anonymous Θειος Ισιδωρος

    Όταν ο Κυριος και οι μαθητές του έφτασαν στη χώρα των Γερασηνών μετά από ένα ταξίδι που παραλίγο να πνιγούνε από τη θαλασσοταραχή συνάντησαν ένα Γερασηνό που ήτανε εκτός εαυτού και χτυπιότανε διαρρηγνύοντας τα ιμάτια του και τον ρώτησε γιατί τραβάει κρίσεις και ο Γερασηνός του είπε ότι κάποιος μαλάκας αμόλησε 2 χιλιάδες γουρούνια μες το χτήμα του να βοσκήσουνε και του το κάνανε κουρούμπελο και όταν πήγε στον Ρωμαίο αγροφύλακα να το καταγγείλει αυτός τον έγραψε στ΄αρχιδια του και τουπε «θα σε τυλίξω σε μια κόλα χαρτί» και γιαυτο έχει μπει ο διάολος μέσα του. Με τη φασαρία πλακώσανε όλοι οι Γερασηνιωτες κι οι Γερασηνιωτησες και λέγανε στο Κύριο ότι «αυτός είναι για δέσιμο και ποιος είσαι εσύ και ανακατεύεσαι?» Και λέγει ο Κύριος «ξέρεις ποιος είμαι εγώ ρε?» -Δε πα νασαι και ο ιός του θεού του λένε και τότε ο κύριος τους λέει πάρτε τα γουρούνια από το χωράφι του ανθρώπου για να μη σας πάρει ο διάολος. Μόλις το ακούει αυτό ο διάολος μέσα από το Γερασηνιωτη αρχίζει να παρακαλάει τον κύριο να τον λυπηθεί και ότι προτιμούσε να πάει να φουντάρει από το γκρεμό και καλύτερα να πάρει τους χοίρους παρά να μπλέξει με τους Γερακινιωτες. Τότε πετάγεται ένας ηλικιωμένος και του λέει «καλύτερα να πάρεις τις χήρες που είναι και πιο πολλές» -όποτε παρεξηγιέται η χήρα του άγνωστου στρατιώτη και χιμάει στο χήρο, αλλά πετάγεται ο διάολος και του λέει -Δεν εννοούσα εσένα ρε ζώον, τα άλλα ζώα ενοουσα.
    Επανω στην αναμπουμπουλα και επειδη τα κακά πνεύματα ήταν οξυμένα ο Κύριος αναγκάστηκε να συμμαχήσει με το διάολο και του λέει -Πάρτα και…τον Πούλο. Αλλ΄(αντ΄αλλων) που δεν ήθελε να ακούσει ο διάολος παίρνει τα γουρούνια και την κοπανάει, τον στρώνουνε στο κυνήγι οι Γερασηνιωτες να του παρουνε πίσω τα χοιρινά και μόλις αυτός βλέπει ότι δεν μπορεί να ξεφύγει θυμάται τα σοφά λόγια του Κύριου «…..και το Πούλο»,δηλαδη ότι μπορει να πεταξει και απογειώνεται μαζί με τα γουρούνια από το γκρεμό! Τότε όλοι κατάλαβαν το λάθος τους και ότι είναι ο ιός του θεού, αλλά μετά που πέρασε από εκείνα τα μέρη ο άλλος ιός του θεού ο Μωάμεθ και έμαθε το περιστατικό τους είπε να μην ξαναφάνε χοιρινό γιατί θα τους πάρει ο διάολος και…θα τους σηκώσει!

     
  • At 10:00 μ.μ., Blogger cyrusgeo

    @mainmenu:

    Θα είμαι λακωνικός:

    1. Όχι, δεν είναι.

    2. Ο Φρόιντ δεν έχει σχέση με την επιστήμη, ο δαρβινισμός στον οποίο αναφέρεσαι δεν έχει σχέση με τον δαρβινισμό, και η αστροφυσική δεν είναι μύθευμα.

    3. Αν η Γραφή διαβάζεται σαν μυθιστόρημα, τότε δεν είναι "Αγία", ούτε "ιερή".

     
  • At 10:27 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Θειε Ισίδωρε, αν έχεις κάποιο μέσο, εξασφάλισε καζάνι, με tefal επικάλυψη στην κόλαση για να μην κολάς.

    Το σχόλιό σου είναι καταπληκτικό.

    Σχολιαστής

     
  • At 10:39 μ.μ., Blogger Πάνος

    Σχολιαστή, νομίζω πως πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με το ερώτημα αν οι ιοί είναι τεχνολογικώς αναβαθμισμένο είδος δαιμονίου, η Επιτροπή Τεχνολογίας και Εφαρμογών του Εξαποδώ της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.

    *

    cyrusgeo, you have a point!

    *

    the passenger, θενξ - αλλά τίποτε δε θ' αλλάξει, έτσι κι αλλιώς. Το γιατί αυτό δε πρέπει να μας απογοητεύει (αν δεν πρέπει...) είναι μια πολύ μεγάλη ιστορία. Επι τη ευκαιρία, μη χάσεις το πρόσφατο ποστ για το ζεϊμπέκικο - έχει και καταπληκτικά σχόλια!

    *

    Θείε Ισίδωρε, το σχόλιό σου δικαιώνει τον κόπο μου να ...αντιγράψω το ποστ (από μια παλιότερη ανέκδοτη εργασία). Κανόνι!

     
  • At 11:33 μ.μ., Blogger Πάνος

    MainMenu:

    1) Κοίτα είναι λίγο προκατάληψη να κάνεις ορθολογιστική ανάλυση των απόψεων του Χριστιανισμού μέσα από τα κείμενα, χωρίς να κάνεις και αντίστοιχα άλλων keimenon της ίδιας εποχής

    Πρέπει να παραδεχτείς οτι αυτό το επιχείρημα είναι αντίστοιχο του "καλά, κι εσείς γιατί βασανίζετε τους μαύρους" που έλεγαν οι σοβιετικοί στους αμερικάνους, όταν οι τελευταίοι τους στρίμωχναν στην κουβέντα. Σοβαρά τώρα, σε ένα ποστάκι δε μπορείς να σχοληθείς με τα πάντα. Το κείμενο που ανέβασα είναι ένα μονάχα κεφάλαιο από τα "Συμβατά και σύμβατα ζέυγη", ένα μεγάλο κείμενο που έγραψα παλιότερα, περισσότερο για να βάλω σε μια τάξη το υλικό που είχα στη διάθεσή μου. Το πρώτο κεφάλαιο αυτής της δουλειάς έχει τίτλο "αρχαίος ελληνικός κόσμος" και ασχολείται λεπτομερώς και με τις επιδόσεις των άλλων (των μη χριστιανών) στη ...δαιμονολογία και τις θεουργίες. Μικρή λεπτομέρεια: το χριστιανισμό έχουμε τώρα μπροστά μας, όχι τους "άλλους" - και ξαναγράφω οτι εμένα το θέμα με ενδιαφέρει πρωτίστως από πολιτική σκοπιά: αν ο χριστιανισμός ήταν ακίνδυνος πολιτικά (και μέσα στην κοινωνική ζωή) δεν θα έδινα δεκάρα γι' αυτόν!

    2) Σαφέστατα μιλάμε για κείμενα σχεδόν αγνώστου προελεύσεως, μιας πολύ μακρινής εποχής. Παρόλαυτα παρόμοια κριτική και πολύ αποδοτικότερη θα μπορούσε να γίνει και σε σύγχρονα επιστημονικοφανή μυθεύματα...από το Φρόυντ μέχρι τον ακραίο Δαρβινισμό (από φυλετικό, κοινωνικο βαλε οτι θες), μέχρι την αστροφυσική, κ.α. Και αν θες την άποψη μου η λειτουργία αυτών των επιστημονικοφανών μυθεύματων στη διαμόρφωση της κυρίαρχης 'ιδεολογίας' είναι πολύ πιο σημαντική από το χριστιανισμό

    Τα κείμενα των Ευαγγελίων όντως έχουν "ομιχλώδη" προέλευση - αλλά αυτό αφορά τους ειδικούς επιστήμονες που ασχολούνται. Η δική μου προσέγγιση αφορά τη χρήση τους (πνευματική, ιδεολογική, πολιτική) από την Εκκλησία, η οποία τα έχει κάνει δεκτά ως "απόλυτα κείμενα". Όσο παραμένει εν ισχύει η άποψη αυτή της Εκκλησίας, τόσο τα Ευαγγέλια θα παραμένουν επίσης ως αντικείμενο κριτικής ανάγνωσης. Μου είναι απολύτως αδιάφορες (επί του θέματος, όχι γενικά) οι απόψεις μεταγενεστέρων χριστιανών λογίων, οι οποίοι προσπαθούν να "σουλουπώσουν" όσα ασυμμάζευτα περιέχονται στα Ευαγγέλια. Κι αυτό γιατί ο "χριστιανισμός" που διαμόρφωσαν αυτοί, δεν έχει μεγάλη σχέση με τις διδασκαλίες του Ιησού και του Παύλου (που ήδη είναι διαφορετικές - πρακτικά ασύμπτωτες!). Ωστόσο, ο ίδιος ο Ιησούς μας ενδιαφέρει απείρως περισσότερο από οποιοδήποτε "θεολόγο" - και με τις πράξεις και τη διαδασκαλία του Ιησού ασχολούνται αποκλειστικά τα Ευαγγέλια και εν μέρει ο Παύλος σε ορισμένες επιστολές του.

    Και, για να έρθουμε στο προκείμενο: ασχολείτο ναι ή όχι ο Ιησούς συστηματικά με τις εκβολές δαιμονίων - το αγαπημένο "θαύμα" των μαθητών του; ΑΥΤΟ είναι το θέμα του ποστ! Τα "σύχρονα επιστημονικοφανή μυθεύματα" είναι αντικείμενο άλλης συζήτησης - και ναι, κάνεις λάθος: δεν είναι πιο σημαντική η λειτουργία τους στη διαμόρφωση της κυρίαρχης ιδεολογίας από το χριστιανισμό! Παρόλα τα κοινώς λεγόμενα, η κυρίαρχη ιδεολογία είναι αυθεντικό προϊόν της μυθολογικής σκέψης (όχι του ορθολογισμού, ούτε πολύ περισσότερο του Διαφωτισμού) και ο χριστιανισμός είναι μια από τις σημαντικότερες (μάλλον η σημαντικότερη) από της πηγές της μυθολογικής σκέψης. Αυτή η συζήτηση όμως, μας πάει πολύ μακριά...

    3) Καλά κάνεις και στυλιτεύεις δεισιδαιμονίες που κρατάνε τόσα χρόνια. Παρόλαυτα, οι γραφές τείνουν να διαβάζονται ως λογοτεχνικό κείμενο πια (ιδιαίτερης συναισθηματικής σημασίας) αλλά σπάνια κανείς τις αντιλαμβάνεται κυριολεχτικά

    Αυτό που λες το έχω περιγράψει ως "βολικό συγκρητισμό" - δηλαδή παίρνω από το χριστιανισμό ό,τι με βολεύει και πετάω τα υπόλοιπα. Είναι προφανές πως κάτι τέτοιο δεν είναι σωστό: αν θέλεις να είσαι συνεπής με τις επιλογές σου ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΣΗΚΩΣΕΙΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΚΑΛΑΘΙ, όχι να ψιλοδιαλέξεις από μέσα ό,τι σου κάνει! (Στη Φυσική: Νόμος όλον ή ουδέν) Αλλιώς, αντιμετωπίζεις τις Γραφές ως κάτι γραφικό - άρα αμφισβητείς την ίδια την ουσία τους (όχι πως αυτό με ενοχλεί, εδώ που τα λέμε...). Ο γνωσιολογικός αναρχισμός, από την άλλη μεριά, δε χωράει στην ερμηνεία των Γραφών - γιατί ανατρέπει μεμιάς όλο το οικοδόμημα!

    Για αυτούς που τις αντιλαμβάνονται κυριολεχτικά, νομίζεις ότι θα βοηθούσε αν πιστεύαν ότι δε φταίνε τα δαιμόνια, αλλά τα γονίδια, ή τα οιδιπόδεια ή ή...

    Για την ακρίβεια νομίζω πως η ανάγνωση των Γραφών δε βοηθάει ουσιαστικά κανέναν - αντιθέτως είναι ικανή να προκαλέσει ανήκεστες πνευματικές, ψυχικές και σωματικές ακόμα βλάβες, σε όσους πάρουν στα σοβαρά όσα διαβάζουν.

    Για μένα έχει αξία να προσεγγίζουμε αυτά τα κείμενα με φρέσκο μάτι, με συγκεκριμμένες πολιτικές δεσμεύσεις, για ένα δικαιότερο κόσμο. Είναι τόσο βαθειά ριζωμένα στην κουλτούρα μας, αποτελούν πολύ μεγάλο κομμάτι του ψυχισμού μας ακόμα και χωρίς να το ξέρουμε, ώστε η απόλυτη άρνηση τους να καταντά άρνηση του ίδιου μας του εαυτού

    Με "φρέσκο μάτι" και εν όψει "πολιτικών δεσμεύσεων" τα αντιμετώπισαν ανά τους αιώνες, χιλιάδες και χιλιάδες χριστιανών, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ως "αιρετικοί" και είχαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία πολύ κακό τέλος. Δεν υπάρχει "φρέσκο μάτι" σ' αυτά τα πράγματα - ρώτα όποιον χριστιανό με κάποια ηλικία και πείρα θέλεις!

    Το "είναι τόσο βαθειά ριζωμένα στην κουλτούρα μας κλπ" είναι η πιο προκλητική και ενδιαφέρουσα φράση που έγραψες! Δε νομίζω πως είναι έτσι. Οι Έλληνες είναι ζυμωμένοι με έναν ιδιότυπο παγανιστικό- ειδωλολατρικό "χριστιανισμό", ο οποίος καμιά ουσιαστική σχέση δεν έχει με τις αυθεντικές διδασκαλίες της Ορθοδοξίας - ευτυχώς δηλαδή, γιατί αν ίσχυε κάτι τέτοιο απλούστατα δεν θα υπήρχαν Έλληνες σήμερα! Κι αυτό το θέμα όμως σηκώνει μεγάλη συζήτηση - η οποία εν μέρει έχει γίνει σε παλαιότερα ποστ των "μτΚ" και (αν είμαστε καλά) θα ξαναγίνει στο μέλλον.

    Για αυτό και το κείμενο μου στην Ανάσταση. Εσύ βέβαια προτιμάς να παίζει με τη 'ψυχή' μας, γιατί αυτό κάνει, μόνο ο φασίστας Χριστόδουλος. Εγώ όχι...

    Τι λες, ρε παιδί μου; Προτιμώ το Χριστόδουλο από σένα; Άλλο κακό να μη μας βρει! Ίσα ίσα που χαίρομαι να διαβάζω τα κείμενά σου - και θυμήσου: ποτέ μα ποτέ δεν ασχολούμαι να σχολιάζω σοβαρά σε ιστολόγια ανθρώπων που δε γουστάρω! Λάθος εκτιμήσεις έχω κάνει, αλλά αυτά τα λάθη διορθώνονται...

    *

    Προσπάθησα να απαντήσω στο σχόλιό σου κάπως αναλυτικά, γνωρίζοντας ωστόσο πως απέναντι στην "πίστη" δε μπορεί να σταθεί κανένα επιχείρημα. Η ζωή (και ο διάλογος ανάμεσα στους ανθρώπους) συνεχίζεται...

     
  • At 12:06 π.μ., Anonymous ο θειος σου Ισιδωρος

    Ανιψιέ στα θεολογικά θέματα δεν μου τη βγαίνει κανένας, τη διδασκαλία του κύριου στα δάχτυλα την..….παίζω ! Σ΄αυτά όπου χρειαστείς τη βοήθεια μου θα την έχεις, με την πυρινική ιατρική μη με μπλέξεις.
    *
    Σχολιαστή έχεις καμία σχέση με το παλιό περιοδικό «Σχολιαστής»? (σ΄εχω ξαναρωτήσει και μου τα μάσαγες). Γιατί ο ΙΟΣ της «Ελευθεροτυπίας» που είναι άθεοι και ασεβείς σαν και σένα, είναι οι τύποι που το εκδίδανε και διακρίνω διαπλοκή με τα λεγόμενα σου (Σχολιαστής, ιός κλπ).
    Ο μόνος ιός που μεταδίδεται είναι Αυτός του θεού (εγώ έχω κάνει εμβόλιο).
    *
    Με το Mainmenu συμφωνώ απολύτως και μάλιστα θα πρότεινα αντί για φρούτο ή γλυκό, θεια μετάληψη σε ενδοφλέβια στο σιτηρεσίων. Α! και που΄σαι ? Τσάκω και μια φέτα με λαδορίγανη αδερφέ.
    *
    Αδέλφια αναγνώστες των μτΚ θα σας δω στην κόλαση.

     
  • At 12:11 π.μ., Anonymous θ. Ισιδωρ.

    Διόρθωση:σιτηρέσιον (στο γεύμα ντέ)

     
  • At 12:23 π.μ., Blogger MainMenu

    cyrusgeo το ιδιο επιχειρημα θα μπορουσε να σου πει κι ενας χριστιανός. Δεν είναι ο αλήθινος χριστιανισμός αυτό που αναφέρεσαι. Εγώ το ερμηνεύω έτσι κι έτσι...

    Πάνο πρώτα να ξεκαθαρίσω κάτι. Έχω γεννηθεί σε σπίτι άθεων κομμουνιστών. Στο σχολείο όταν με ρωτούσαν για Θεούς έλεγα είμαι άθεος.

    Δεν άργησα να καταλάβω ότι ήμουνα όσο χριστιανός είναι κι οι άλλοι. Κανείς λαός δεν είναι απόλυτα χριστιανός όπως το προστάζει το δόγμα του.΄Δεν είναι θέμα πίστης. Είναι θέμα από που αντλούμε πολιτισμικά...κι ένα μεγάλο κομμάτι είναι κι ο Χριστιανισμός. Ο Βάρναλης μας γράφει για την Αριστέα και τη Μαιμού και στυλιτεύει τη θρησκεία...και μετά γράφει για το θρήνο της Παναγίας.

    Το τι πιστεύω εγώ δεν έχει σχέση.

    Το θέμα είναι μπορούμε να ξεκόψουμε με τη μια. Να πουμε ειναι βλακείες πέτα τα...εγώ δε νομίζω.

    Για αυτό προτιμώ και μια καινούρια ανάγνωση πάντα.

    Δεν είπα ποτέ ότι δε με συμπαθείς...τώρα σοβαρά μιλάς:)Με έχεις αντιμετωπίσει με το πιο όμορφο τρόπο. Και ξέρεις τι πιστεύω εγώ για σένα και δε συνεχίζω γιατί θα μου την πει ο Θείος.

    από πολλές απόψεις στις γραφές βρίσκω το μεγάλο, ανεξάντλητο κι αληθινό μου ποίημα. Από τους ψαλμούς, μέχρι τον Παύλο, ή το Άσμα Ασμάτων έχουμε να κάνουμε με αριστουργήματα γραμμένα σε μια γλώσσα, στην κοινή που για μένα είναι πολύ πιο κοντά στον πολιτισμό μου από την γλώσσα των τραγωδών και του Όμηρου.

    Τέλος πάντων αυτά - πολλά φιλιά

     
  • At 12:31 π.μ., Blogger MainMenu

    Θείε σ ευχαριστώ για την υποστήριξη. Τη φέτα στο σερβιτόρο. Εγώ είμαι η λουλουδού...

     
  • At 12:48 π.μ., Anonymous Uncle Isidor.

    e,Main! Διακρίνω μιά ελαφριά ειρωνεία στα eλόγια σου?

     
  • At 12:52 π.μ., Blogger MainMenu

    χιχιχιχι - ελαφρια ειναι θειο:)

    πλακα κανω καλε Θειο...μανα (ειμαι νησιωτης)

     
  • At 1:03 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    "Το θέμα είναι μπορούμε να ξεκόψουμε με τη μια. Να πουμε ειναι βλακείες πέτα τα...εγώ δε νομίζω."
    Λοιπον σοβαρα τωρα και ΄γω σε συμπαθω. Δεν ειπε κανεις να ξεκοψουμε με τη μία, αλλωστε αυτο ειναι αδυνατο. Να σε κανω να καταλαβεις προσπαθω να κοψω το τσιγαρο εικοσι χρονια και δε μπορω.Ομως υπαρχουνε ενα σωρο μακροπροθεσμα προγραματα απεξαρτησης (με τα υποκαταστατα δε συμφωνω).
    Καλα ανηψιε δεν ξαναμιλαω.

     
  • At 1:11 π.μ., Blogger Πάνος

    Καλα ανηψιε δεν ξαναμιλαω

    Θείε Ισίδωρε, άσε τα σάπια! Κόβει η π@@@@@@ το ...τσιγάρο;

     
  • At 1:23 π.μ., Anonymous Θ. Ισιδωρ.

    Τώρα με προσβάλεις. Γιατι το λές αυτό με την Κασσιανή δεν τα ΄μαθες?
    *
    Απο ποιό νησί είναι ο Main? (μη μου πεις απο Πάτμο).

     
  • At 1:26 π.μ., Blogger MainMenu

    ελα θειοι και ανηψιοι με πηρατε ενας ενας με τη σειρα:)

    Οριστε ειδατε κι εσεις εισαστε πολυ πιο μετριοπαθης...από όπιο η θρησκεία έγινε τσιγάρο

    Αλλάζουνε οι εποχές.

     
  • At 1:29 π.μ., Blogger MainMenu

    χαχαχαχαχαχα Θείο τι μας λες τωρα...χαχαχαχα

    κοντά είναι κοντά...βγάζουμε κι εμείς προφήτες αλλά τα λένε στα σουηδικα

     
  • At 1:35 π.μ., Anonymous θ.Ισιδωρ.

    Ρε Main τον Δημήτρη τον Τριάντη που έχει τον 3ο μύλο στο Μανδράκι τον ξέρεις?

     
  • At 9:13 π.μ., Blogger MainMenu

    οχι Θείο δε το ξέρω...πάντως μέσα έπεσες...:)

    Καλημέρα!

     
  • At 1:17 μ.μ., Blogger Sari_Kiz

    Αει στο δαίμονα κι εσύ, με τις χριστιανοεβραίικες παραμυθίες σας !
    :)))

     
  • At 1:19 μ.μ., Blogger Sari_Kiz

    Διόρθωση: "κι εσείς" ...
    Πωπω... Υπάρχει τελικά ο ΔΑΙΜΩΝ του...διαδικτύου !!!!!

     
  • At 1:56 μ.μ., Anonymous INCUBUS

    ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΟΥ ΛΕΣ, ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΚΟ ΝΑ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ; ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΑΝΑΠΤΥΚΤΟΣ ΟΠΟΙΟΣ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ, ΣΤΙΣ ΔΑΙΜΟΝΟΛΗΨΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ, ΟΠΩΣ ΟΛΟΙ ΟΙ ΛΑΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΙΛΙΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΝΝΙΒΑΛΛΟΥΣ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ ΕΩΣ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΕΣ; ΕΠΕΙΔΗ ΚΑΠΟΙΟΙ "ΦΩΤΑΔΙΣΤΕΣ" ΣΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ ΤΟΥ 18ΟΥ ΑΙΩΝΟΣ ΑΠΕΦΑΣΙΣΑΝ ΟΤΙ ΠΝΕΥΜΑΤΑ, ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΕΤΟΙΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΟΛΟΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΓΑ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟ, ΤΟΝ ΠΛΩΤΙΝΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΜΒΛΙΧΟ, ΕΩΣ ΤΟΥΣ ΑΦΡΙΚΑΝΟΥΣ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ ΕΙΝΑΙ... ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΤΕΟΙ; ΦΤΟΥ ΣΑΣ ΡΕΖΙΛΗΔΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΝΕΤΕ ΠΛΑΚΑ ΚΑΙ ΓΕΛΑΚΙΑ -ΧΑΧΑΧΑ! Ο ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ! ΧΑΧΑΧΑ! (ΕΝΩ Ο ΡΕΖΙΛΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΖΟΣ ΚΑΝΑΠΕΔΑΚΙΑΣ ΘΕΑΤΗΣ ΤΟΥ FAME STORY ΕΙΝΑΙ ΣΑΪΝΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ (ΑΛΛΑ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ, ΤΗΝ ΝΔ, ΤΗΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ" ΚΑΙ ΤΗΝ AGB))- ΜΕ ΠΟΙΟΝ; ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟ, ΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΜΑΖΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ (ΠΟΥ ΚΑΤΑ Τ' ΑΛΛΑ ΘΑΥΜΑΖΕΤΕ), ΠΛΑΚΑ, ΠΟΙΟΙ, ...ΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ DESCHNER!! ΟΥΣΤ, ΡΕΖΙΛΗΔΕΣ!!


    ΝΕΟΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΥΡΓΙΑ, ΤΕΛΕΣΤΙΚΗ - ΠΝΕΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

    Ο κύριος στόχος των απόκρυφων επιστήμων στην ελληνική αρχαιότητα ήταν ή προσπάθεια προσέγγισης και επηρεασμού του ουράνιου βασιλείου με υλικά μέσα (1). Η επίτευξη αυτού του στόχου στηριζόταν στην πεποίθηση ότι σε ορισμένα υλικά αντικείμενα (ζώα, φυτά ή πολύτιμους λίθους) ενυπήρχαν «μυστικές-υπερφυσικές» ιδιότητες και δυνάμεις. Με τη χρησιμοποίηση λοιπόν αυτών των δυνάμεων θα μπορούσαν οι άνθρωποι να επηρεάσουν τα ουράνια θεϊκά οντά -τους αριστοτελικούς «Νόες»- πού εμψυχώνουν τα αστέρια και πού ρύθμιζαν τη ζωή τους παραμένοντας απρόσιτα από προσευχές ή θυσίες. Η πεποίθηση αυτή αποτέλεσε και τη βάση του Στωικισμού, ο όποιος, ως γνωστόν, θεωρούσε τον κόσμο ως ενιαίο, ζωντανό οργανισμό πού τα μέλη του είχαν σχέσεις «συμπαθείας»(2).

    Κατά την ελληνιστική περίοδο ο βασικός υποστηρικτής του αποκρυφιστικού «δόγματος» της Συμπαθείας υπήρξε ο Βώλος από τη Μένδη της Αιγύπτου (200 π.Χ.). Την ίδια, επίσης, περίοδο εμφανίστηκε μια ψευδεπίγραφη βιβλιογραφία με τίτλο «Αιθικά», οπού διαπραγματεύονταν οι μαγικές ιδιότητες των πολυτίμων λίθων. Η προσπάθεια ενσάρκωσης των ουρανίων όντων και εμφάνισης τους σε φυσικά σώματα ή αντικείμενα, ονομάστηκε θεουργία (3). H επιτυχία των θεουργικών τελετών δεν βασιζόταν στους ουράνιους θεούς (αστέρια) αλλά στους δαίμονες, γιατί ο Πλάτων ήδη από το «Συμπόσιον» είχε διασαφηνίσει ότι οι θεοί δεν έρχονται απ' ευθείας σε επαφή με τους ανθρώπους, άλλα δια μέσου των δαιμόνων (4). Κέντρο βάρους της επίτευξης της επικοινωνίας με τους δαίμονες αποτελούσε η «Τελετή». Οι Αιγύπτιοι Ιερείς συγκεκριμένα θεωρούσαν ότι υπάρχουν συγκεκριμένες λέξεις ή πράξεις με τις όποιες κάποιος μπορούσε να ελέγξει τους δαίμονες και δι' αυτών τους θεούς. Υποστήριζαν μάλιστα -και αυτό έχει κρίσιμη σημασία-ότι η προσευχή δεν εξαρτάται από την εσωτερική διάθεση του πιστού, αλλά από την ακριβή τήρηση των τελετουργικών λέξεων. χειρονομιών κλπ. Συνεπώς αν ένας ιερέας καλούσε σωστά μια θεότητα με το πραγματικό της (μυστικό) όνομα, εκείνη θα υποτασσόταν στη θέληση του. Στη διδασκαλία αυτή των ορθών τελετουργικών τυπικών διέπρεψαν οι ιερείς της Ίσιδας (5). Με τις τελετουργίες τους οι Αιγύπτιοι ιερείς «ανάγκαζαν» -πολλές φορές ακόμα και με απειλές! τις θεότητες να έλθουν και να εισχωρήσουν μέσα στα αγάλματα τους. Ο Λουκιανός κάνει λόγο για έναν ιερέα από την Μέμφιδα ονόματι Παγκράτη, ο όποιος με τελετουργικές επωδές μπορούσε να «συναρμολογήσει»... ρομπότ και να τα χρησιμοποιεί ως... υπηρέτες! (6) Πρόκειται για τα πολύ γνωστά στην αρχαιότητα «νευρόσπαστα» που ήταν ομοιώματα ανθρώπων ή ζώων, που κινούσαν μηχανικά τα μέλη τους και χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον από τους θεουργούς έτσι ώστε δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι ή θεουργία αποτέλεσε τον πρόδρομο της ρομποτικής!

    Την ίδια περίοδο κυκλοφόρησαν και οι περίφημοι ελληνο-αιγυπτιακοί «Μαγικοὶ Πάπυροι» (7) όπου καταγράφεται όλη ή θεουργική τελετουργία του αιγυπτιακού ιερατείου. Εντύπωση προκαλεί στους «Μαγικοὺς Παπύρους» ο τρόπος επιβολής των ιερέων στους κατώτερους δαίμονες: Επειδή οι χθόνιοι και υποχθόνιοι δαίμονες εθεωρούντο πνεύματα χωρίς λογική και κρίση, οι θεουργοί τους παρουσιάζονταν στις επικλήσεις τους ψευδώς ως θεοί και τους απειλούσαν έτσι να εμφανιστούν μπροστά τους. Τα χθόνια πνεύματα παραπλανούνταν και εμφανίζονταν φοβούμενα τις τιμωρίες των θεουργών, τους οποίους νόμιζαν θεούς! (8) Επειδή τις περισσότερες φορές οι χθόνιοι δαίμονες ήσαν πνεύματα νεκρών, η μορφή αυτή της θεουργίας πήρε το χαρακτηριστικά νεκρομαντείας, δηλ. «μαύρης μαγείας» (< εκ του nigromantie = νεκρομαντεία), ιδιαίτερα διαδεδομένης στην ύστερη αρχαιότητα.

    Η αποκρυφιστική ιδέα, ότι κάθε ουράνιο ον είχε το αντίστοιχο του «ἀντικείμενο» στη γη, πήρε τέτοιες διαστάσεις στην ύστερη αρχαιότητα, ώστε έγινε επίσημη τελετουργία των πόλεων η «στοιχείωσις», δηλ. η εγκατάσταση αγαλμάτων («Τελέσματα») όπου ενσαρκώνονταν διάφορα πνεύματα υπεύθυνα για την προστασία των πόλεων από κάθε κακό. Αφού οι θεουργοί καλούσαν το πνεύμα, κατόρθωναν με τις κατάλληλες επωδές και τελετές να το εγκαταστήσουν μέσα στο αντίστοιχο αντικείμενο, πού μπορεί να ήταν κίονας ή φυλακτό (= τέλεσμα, εξ ού και talisman). Ο βυζαντινός χρονογράφος του 6ου αι. μ.Χ. Ιωάννης Μαλάλας αναφέρει ότι ο Απολλώνιος ο Τυανεύς εγκατέστησε στην Αντιόχεια ένα «τέλεσμα» κατά των σκορπιών, που το τοποθέτησε στο μέσον της πόλεως. Επρόκειτο ακριβώς για ένα ομοίωμα χάλκινου σκορπιού, που το έθαψε κάτω από έναν κίονα -και από τότε εξαφανίστηκαν οι σκορπιοί από την Αντιόχεια! (9) Αντιλαμβανόμαστε εν προκειμένω, ότι και ο περίφημος Κίων του Μ. Κωνσταντίνου, πού στήθηκε στο μέσον της Βυζ. πρωτεύουσας (σημ. Cemberlitas) με θαμμένα στη βάση του πολλά ιερά κειμήλια, δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα «τέλεσμα» για την προστασία της Κων/πόλεως. (10)

    Ο άνθρωπος, ωστόσο, πού υπήρξε ο πρώτος θεουργός της ιστορίας ήταν κάποιος Ιουλιανός (όχι ο γνωστός αυτοκράτωρ) πού έζησε την εποχή του Μάρκου Αυρηλίου (11). Ήταν ο πρώτος πού κυκλοφόρησε τα «Χαλδαϊκὰ Λόγια (χρησμοί)», ένα κείμενο πού οφείλει την προέλευση του, κατά πάσα πιθανότητα στην «έκσταση» κάποιου οραματιστή και ο Ιουλιανός τα συνέταξε σε στίχους. Η σημασία των «Χαλδαϊκών Λογίων» για τη θεουργία έγκειται στο ότι περιέχουν, έκτος των άλλων, συνταγές για τη μαγική επίκληση των θεών.

    Τα «Χαλδαϊκά Λόγια» όμως απέκτησαν μεγάλη διάδοση έναν αιώνα αργότερα (3ος αι. μ.Χ.) όταν τα έφερε στο νέοπλατωνικό προσκήνιο ο μαθητής του Πλωτίνου, Πορφύριος ο όποιος έγραψε κι έναν υπομνηματισμό πάνω σ΄ αυτά(12). Ωστόσο, ο πραγματικός Πατέρας της Θεουργίας είναι ο γνωστός ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ. Στον υπομνηματισμό που κάνει αυτός στα «Χαλδαϊκὰ Λόγια» (13) και στη διατριβή του «Περὶ Μυστηρίων» (14) αποκρυσταλλώνεται με σαφήνεια η «ιδεολογία» της θεουργίας, σύμφωνα με την οποία ο δρόμος της σωτηρίας δεν βρίσκεται στον Ορθό Λόγο, αλλά στην Τελεστική. Όπως δίδασκαν οι Αιγύπτιοι ιερείς της Ίσιδας. «Δεν είναι η Νόηση («Ἔννοια») που ενώνει τους θεουργούς με τους θεούς, επειδή, τι θα εμπόδιζε τους θεωρητικούς φιλοσόφους να πετύχουν θεουργική ένωση μαζί του; Αυτό όμως δεν έγινε ποτέ! Η θεουργική ένωση επιτυγχάνεται μόνο με την τελετουργία...» (15). Ας θυμηθούμε εδώ ότι ήταν κοινή πεποίθηση της εποχής ότι ο αέρας ήταν γεμάτος από πονηρά-υποσελήνια πνεύματα, εναντίον των οποίων έπρεπε να μάχονται οι άνθρωποι, γιατί αυτά προσπαθούσαν να εμποδίσουν τις ψυχές να πλησιάσουν τον ουρανό. Συνεπώς ήταν απαραίτητο η θεουργική τελεστική να προσπαθήσει να θέσει τους δαίμονες του αέρος υπό την εξουσία της.

    Οι βασικές φιλοσοφικές αρχές των «Χαλδαίκών Χρησμών» ήταν οι εξής: υπάρχει ένας ανώτατος πατρικός Νους-Θεός πού κατοικεί στον υπερουράνιο τόπο, τον αποκαλούμενο «Πατρικό Βυθό» και η φύση του είναι πύρινη. Ο Δεύτερος Νούς-Δημιουργός λειτουργεί ως μεσολαβητής ανάμεσα στον Ύψιστο-Πρώτο-Θεό και τους ανθρώπους. Υπάρχει επίσης κι ένας Τρίτος θεός, θηλυκός, η Εκάτη ή Δύναμις η Κοσμική Ψυχή. Αυτή ετοποθετείτο ανάμεσα στο νοητό και τον αισθητό χώρο και συμπλήρωνε την... «αγία τριάδα» των θεών.

    Παρατηρούμε εδώ μια ομοιότητα στις ιδέες μεταξύ Ερμητικών Κειμένων, Χαλδαϊκών Χρησμών και Πλατωνικού Τίμαιου. Η ομοιότητα αυτή ανάγεται, όπως έχουμε αναφέρει άλλοι στο βασικό κοσμολογικό μοντέλο του Εμπεδοκλή και του Φιλόλαου περί του Κεντρικού Πυρός του Παντός. Πάντως οι «Χαλδαϊκοί Χρησμοί» θεωρούντο καθ' όλη την διάρκεια των βυζαντινών χρόνων ως οδηγός ερμηνείας των πλατωνικών ιδεών πού παραχωρήθηκαν από τους θεούς (16). Εκείνος βέβαια πού συνετέλεσε τα μέγιστα ώστε να γίνει, στα ύστερορωμαϊκά χρόνια η θεουργία «της μόδας» ήταν ο αυτοκράτωρ Ιουλιανός, ο αποκαλούμενος από τους Χριστιανούς «Παραβάτης», ο όποιος μαθήτευσε κοντά στον μεγάλο θεουργό Μάξιμο και καταγοητεύτηκε από αυτόν. Όταν μάλιστα ως αυτοκράτωρ ανέλαβε να μεταρρυθμίσει τον εθνικό κλήρο, ο θεουργός Χρυσάνθιος βρέθηκε αρχιερέας της Λυδίας και ο Μάξιμος αρχιθεουργός της αυτοκρατορικής αυλής της Κωνσταντινούπολης. Όμως ο Μάξιμος πλήρωσε γι' αυτό και όταν χάθηκε ο Ιουλιανός, βασανίστηκε και τελικά εκτελέστηκε το 371 μ.Χ. με την κατηγορία της συνωμοσίας (17). Στους διωγμούς της Εκκλησίας και του Βυζαντίου κατά των νεοπλατωνικών θεουργών πού ακολούθησαν, ο Μάξιμος κάτεσχε περιφανή θέση ως μεγαλομάρτυρας του νεοπλατωνισμού και της θεουργίας (18). Έκτοτε οι νεοπλατωνικοί θεουργοί έκριναν πώς ήταν φρόνιμο να μείνουν αφανείς και η τέχνη τους να περνά αθόρυβα σε μερικές οικογένειες (19). Έτσι μετά έναν αιώνα θα ξαναβρούμε τη νεοπλατωνική θεουργία (τον μεγάλο αντίπαλο του επίσημου Χριστιανισμού!) να ασκείται από τους Αθηναίους νεοπλατωνικούς της Ακαδημίας Πλάτωνος (20). Ο Πρόκλος συγκεκριμένα έμαθε από την κόρη του αθηναίου Πλουτάρχου, Ασκληπιγένεια, την θεουργική τέχνη του Νεστόριου, ιεροφάντη των Ελευσίνιων Μυστηρίων, αποδεικνύοντας ότι η νεοπλατωνική θεουργία είχε «καλύψει» όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της αρχαίας ελληνικής εθνικής θρησκείας κατά την υστερορωμαϊκή και πρωτοβυζαντινή περίοδο. Τόση μάλιστα υπήρξε η υπόγεια επιρροή της θεουργίας ώστε ο Ψελλός περιγράφει κατά τον 11ο αι. μ.Χ. μια θεουργική τελετή πού ακολούθησε ένας... αρχιεπίσκοπος στο Βυζάντιο (21), όπως έχουμε αναφέρει ξανά σε προηγούμενο κεφάλαιο (22). Ας υπενθυμίσουμε επίσης εδώ ότι η βάση της θεουργίας υπήρξε η αιγυπτιακή θρησκευτική πρακτική και συγκεκριμένα αυτή του ιερατείου της Ίσιδος, που ενασχολείτο με την εμψύχωση των αγαλμάτων. Η Φιλοσοφική θεωρία περί «Συμπαθείας» των νεοπυθαγορείων, του Ποσειδωνίου (23) και του Βώλου, βάσει της οποίας κάθε ουράνιο ον είχε το αντίστοιχο του στη γη, υπήρξε το θεμέλιο και η θεωρητική βάση κάθε θεουργικής πρακτικής. Σκοπός της «τελεστικής» αυτής ήταν, όπως έχουμε ξαναπεί, η ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΙΣ δηλ. η εγκατάσταση του κατάλληλου δαίμονα μέσα σε αγάλματα ή φυλακτά μέσω ΕΠΩΔΩΝ ή διαφόρων επικλήσεων και τελετών. Μόλις ο δαίμονας εισερχόταν στο αντικείμενο-τέλεσμα (talisma), εκείνο αποκτούσε ζωή και μυστηριακή δύναμη και προστάτευε το άτομο ή τα άτομα για τα οποία είχε κατασκευαστεί (24). Ωστόσο, ο τελικός σκοπός της θεουργίας ήταν υψηλός· επρόκειτο για την κάθαρση της ψυχής, για την «πρὸς τὸ νοητὸν πῦρ ἄνοδο» (25), που βοηθά τους ανθρώπους να διαφύγουν από την Ειμαρμένη, δηλ. τις πλανητικές τροχιές, και να φτάσουν οι ψυχές τους στη σφαίρα των απλανών, όπου κατοικούν τα θεία όντα -σύμφωνα με το κοσμοείδωλο του Αριστοτέλη (Βλ. Κεφ. Ζ του βιβλίου).

    Η θεουργία μπορεί να χωριστεί σε δύο μεγάλους κλάδους: την καθ' αυτό ΤΕΛΕΣΤΙΚΗ (= εμψύχωση αγαλμάτων και φυλακτών) και τον ΠΝΕΥΜΑΤΙΣΜΟ. Η πρώτη επιδιώκει με τη χρήση διαφόρων ΣΥΜΒΟΛΩΝ ή ΣΥΝΘΗΜΑΤΩΝ την ενσάρκωση θείων όντων εντός υλικών αντικειμένων. Τα Σύμβολα ήταν διάφορα αντικείμενα, πού είχαν «συμπαθητική» σχέση με διάφορες πνευματικές δυνάμεις και τα όποια τοποθετούνταν εντός των κοιλωμάτων των αγαλμάτων: «(Ἡ τελεστικὴ τὰ κοῖλα τῶν ἀγαλμάτων ὕλης ἐμπιπλῶσα οἰκείας ταῖς ἐφεστηκυίαις δυνάμεις, ζώων, φυτῶν. λίθων. βοτάνων, ριζῶν. σφραγίδων. ἐγγραμμάτων, ἐννίοτε δὲ καὶ ἀρωμάτων συμπαθῶν, συγκαθιδρύουσα δὲ τούτοις καὶ κρατῆρας καὶ στοιχεῖα καὶ θυμιατήρια, ἔμπνοα ποιεῖ τὰ εἴδωλα καὶ τῆς ἀπορρήτῳ δυνάμει κινεῖ...» (26). Αφού κάθε θεός έχει τον ιδιαίτερα του «ομοιοπαθητικό» αντιπρόσωπο στη γη, κάθε άγαλμα πού περιέχει αυτόν τον «αντιπρόσωπο» (= σύμβολον) βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία μαζί του. Τα θεουργικά «Σύμβολα» έμεναν σφραγισμένα μέσα στα αγάλματα, ώστε να τα γνωρίζει μόνο ο θεουργός-τελεστής (27). Οι σφραγίδες (σφραγιδόλιθοι), οι χαρακτήρες (πού περιλαμβάνουν στοιχεία, όπως τα επτά φωνήεντα πού αντιστοιχούν στους επτά πλανητικούς θεούς), τα εγγράμματα (γραπτές συνταγές) κ.λπ. μπορούσαν να γράφονται σε φύλλα χρυσού, πού τοποθετούντο στα κοίλα των αγαλμάτων ή να «εκφωνούνται» με διάφορες επωδές. Ο σωστός τρόπος εκφώνησης των «χαρακτήρων» (7 φωνηέντων) αποτελούσε επαγγελματικό μυστικό πού παραδιδόταν προφορικά (28).

    Το βασικό χαρακτηριστικό των Επωδών ήταν η λεπτομερής αναφορά στα κατηγορήματα του Θεού πού θεωρείτο απαραίτητη προϋπόθεση επιτυχίας των θεουργικών τελετών. Μία τέτοια συλλογή θεουργικών επωδών υπήρξαν κατά την ύστερη αρχαιότητα και οι περίφημοι «Ὁρφικοὶ Ὕμνοι» τους οποίους υπομνημάτισε ο Πρόκλος. Με την προσφορά ειδικών για κάθε θεότητα θυμιαμάτων, οι θεουργοί επικαλούνταν τα Πνεύματα, απαριθμώντας τις ιδιότητες τους, για να προσέλθουν στις Τελετές. Οι Ορφικοί Ύμνοι πήραν μεγάλη έκταση ως θεουργικές επωδές κατά την ύστερη αρχαιότητα, επειδή θεωρήθηκε ότι και ο Ορφέας, όταν τους δημιούργησε, είχε κι αυτός θεουργικό στόχο. Με την απαρίθμηση των θεών και των ιδιοτήτων τους προσπαθούσε να επιτύχει την εμφάνιση τους («επιφάνεια») και τη σύμπραξη τους στη θεουργική τελετή (29).

    Ας θυμηθούμε ότι στην αρχή των Ορφικών Ύμνων ο Ορφέας απευθύνεται στο μαθητή του Μουσαίο για να του διδάξει την ιερουργία της επίκλησης των ουρανίων, εναέριων, υδροβίων, γήινων, υποχθόνιων και πυροβατικών θεοτήτων. Με την προσφορά μάλιστα ειδικών για. κάθε θεότητα θυμιαμάτων, οι μύστες παρακαλούσαν τα. πνεύματα. απαριθμώντας τις ιδιότητες τους να εισακούσουν τις επικλήσεις τους και να προσέλθουν στην θεουργική τελετή. «Μάνθανε δή, Μουσαῖε, θνηπολίην περισέμνην εὐχήν, ἣ δή τοι προφερεστέρη ἐστὶν ἁπασέων» (Όρφ. Ύμνοι. Ορφεύς προς Μουσαίον 1 κ.εξ.). [Μετ. Μάθε Μουσαίε την πολυσέβαστη θυσιαστική τελετή και επίκληση, που είναι η προσφορότερη από όλες.] Και τελειώνει τη διδαχή του ο Όρφεύς στον μαθητή του Μουσαίο επικαλούμενος όλους τους θεούς να: «ἐλθεῖν εὐμενέας, κεχαρημένον ἧτορ ἔχοντας, τήνδε θνηπολίην ἱερήν, σπουδὴν τ' ἐπὶ σεμνὴν» (30). [Μετ. (Επικαλούμαι τους θεούς) να έλθουν με ευμένεια, έχοντας χαρούμενη διάθεση, σ’ αυτή την ιερή τελετή και σ’ αυτή τη σεμνή σπουδή.]

    Το «κλειδί» της επιτυχίας των Επωδών ήταν η λεπτομερής αναφορά των κατηγορήματος της συγκεκριμένης θεότητας και αυτό επεδίωξαν -και πέτυχαν- οι Ορφικοί Ύμνοι (31). Ας δούμε για παράδειγμα τον Ορφικό Ύμνο προς την Εκάτη (= Σελήνη) την κατ' εξοχήν θεά της Θεουργίας και της Μαγείας.

    ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΕΚΑΤΗΝ

    «Εἰνοδίην Ἑκάτην κλήζω, τριοδῖτιν, ἐραννήν, οὐρανίην, χθονίην τε, καὶ εἰναλίην κροκόπεπλον. τυμβιδίην. ψυχαῖς νεκύοον μέτα βακχεύουσαν, Πέρσειαν. φιλέρημον, ἀγαλλομένην έλάφοισιν, νυκτερίην, σκυλακῖτιν, ἀμαιμάκετον βασίλειαν. ταυροπόλον, παντὸς κόσμου κλειδοῦχον ἄνασσαν. ἡγεμόνην. νύμφην, κουροτρόφον, οὐρεσιφοῖτιν, λισσομένοις κούρην τελεταῖς ὁσίῃσι παρεῖναι, βουκάλῳ εὐμενέουσαν ἀεὶ κεχαρηότι θυμῷ».

    (Μτφρ: Την Έκάτην εξυμνώ, πού την λατρεύουν στις οδούς και στις τριόδους, την αξιαγάπητη την ουράνια και την επίγεια και την θαλασσινή, πού έχει κίτρινο πέπλο. Αυτήν πού φροντίζει για τους νεκρούς και πού είναι ενθουσιασμένη ανάμεσα στις ψυχές των νεκρών, την Πέρσειαν. Αυτήν πού αγαπα την ερημιά και ευφραίνεται με τα ελάφια, την νυκτερινή, την προστάτιν των σκύλων, την ακαταμάχητη βασίλισσα· αυτήν πού θηρεύει ταύρους, την βασίλισσα πού έχει τα κλειδιά όλου του κόσμου, την οδηγό, την νύμφη, αυτή πού ανατρέφει παιδιά και πού περιφέρεται στα βουνά· αυτήν την κόρη ας παρακαλέσουμε να παρευρεθεί στις ιερές τελετές με ευμενή πάντοτε διάθεση προς τον ηγέτη (τον επί κεφαλής) και με χαρούμενη καρδιά.)

    Όλη αυτή η «αρετολογία» της Εκάτης και η αναφορά των ιδιοτήτων της ως «τριοδίτου», «κροκόπεπλου», «βακχεύουσας» κ.λ.π. εξυπηρετεί τους στόχους της επίκλησης, πού είναι η ΠΑΡΟΥΣΙΑ της θεότητας κατά τη θεουργική τελετή. Βέβαια δεν αρκούσε αυτή η λεπτομερής καταγραφή των επιθέτων των θεοτήτων για να γίνουν οι Επωδές αποτελεσματικές. Σημαντικό ρόλο έπαιζε και ή γνώση και εκφώνηση των «βαρβαρικών», μυστικών ονομάτων των θεών (voces nmysticae). Ο Ιάμβλιχος ιδιαίτερα τόνιζε ότι κατά τις θεουργικές επικλήσεις των θεών πρέπει να χρησιμοποιούνται τα «βαρβαρικά τους ονόματα» γιατί οι θεοί αποκάλυψαν τη γλώσσα πού μιλούν μόνο στα «ιερά έθνη» των Αιγυπτίων και Βαβυλωνίων Ιερέων (32). O Πρόκλος εξ άλλου επεσήμανε ότι βασικό ρόλο στις εκφωνήσεις των μυστικών ονομάτων παίζει ο τόνος εκφοράς τους. Η «βαρύτητα» και η «οξύτητα» είναι οι δυνάμεις πού θα έλξουν τους θεούς στη γη και επειδή τα μυστικά ονόματα των θεών έχουν τεράστια και επικίνδυνη δύναμη δεν θα πρέπει να γνωστοποιείται η ακριβής προφορά τους στους αδαείς (33). (Εξ ου και ή μυστικότης της προφοράς του ονόματος του Εβραϊκού Θεού Jahve)

    Τη δύναμη αυτή των απορρήτων λεκτικών συμβόλων ενίσχυε ή χρήση διαφόρων «μαγικών αντικειμένων». Οί νεοπλατωνικοί θεουργοί θεωρούσαν κάποιους λίθους μαγικούς, γιατί ήταν τα αντίστοιχα των ουρανίων σωμάτων στη γη. (Ας υπενθυμίσουμε εδώ ότι από την εποχή του Πλάτωνα εθεωρείτο ότι στα ουράνια σώματα ενσαρκώνονταν θεοί.) Χρησιμοποιώντας λοιπόν οι θεουργοί αυτούς τους λίθους μπορούσε να επικοινωνούν με τους θεούς των ουρανίων σωμάτων και να ζητούν χρησμούς. Δύο είναι οι γνωστές συλλογές κειμένων πού αναφέρονται σ' αυτή τη μαγική πρακτική των λίθων. Πρόκειται για το έργο «Ασκληπιός» πού αποδίδεται στον Έρμη τον Τρισμέγιστο, και σώθηκε μόνο στη λατινική μετάφραση, καθώς και τα «Λιθικά», έργο του 4ου αι. μ.Χ., που αποδόθηκε ψευδεπίγραφα στον Ορφέα. Στο πρώτο έργο αναφέρεται ρητά ότι κάθε λίθος σχετίζεται συμπαθητικά με κάποια άστρα-θεότητες και μπορεί να τις έλξη στη γη και να επηρεάσει τις θελήσεις τους (34).

    Στα «Λιθικά» του ψευδο-Ορφέα διατυπώνονται -και είναι αποκαλυπτικό της χρονολόγησης του έργου- στους στίχους 68-81. παράπονα για την εξαφάνιση της λατρείας των εθνικών θεών και για τους διωγμούς κατά της θεουργίας. Φαίνεται εξ αυτού ότι ο συγγραφέας των «Λιθικών» άνηκε στον κύκλο των νεοπλατωνικών του 4ου αι. μ.Χ. πού κυνηγήθηκαν στο Βυζάντιο (34). Κύριος στόχος όμως των «Λιθικών» είναι να εξηγήσουν στους ανθρώπους με ποιο τρόπο να χρησιμοποιούν τις μυστικές δυνάμεις των λίθων για την επικοινωνία με τους θεούς. Ας δούμε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα:


    «Κρύσταλλον φαέθοντα διαυγέα

    λάζεο χερσίν λᾶαν.

    ἀπόρροιαν πυριφεγγέος ἀμβρότου

    αἴγλης· ...

    ...εἰ γὰρ ἄτερ κρατεροῖο θέλεις πυρὸς

    ἐκ φλόγας ὄρσαι,

    κέκλομαι αὐαλέων μιν ὑπὲρ δαΐδων

    καταθεῖναι·

    αὐτὰρ ὅγ' ἠελίοιο καταντίον αὐγάζοντος

    αὐτίχ' ὑπὲρ δαΐδων ὀλίγην ἀκτῖνα

    τανύσσει.

    ἣ δ' ὄτε καρφαλέης τε θίγη καὶ πίονος

    ὕλης, καπνόν, ἔπειτα δὲ πῦρ ὀλίγον, μετὰ

    δὲ φλόγαν πολλὴν ὄρσεί·

    τὴν δ' ἄρα φαςὶ παλαιγενέες ἱερὸν πῦρ...

    ...αὐτός, ὅτις πέλεται φλογὸς αἴτιος,

    αἴκε μάλ' ὧκα

    ἐκ πυρὸς ἁρπάξαίς, ψυχρὸς πέλει

    ἀμφαφάασθαί,

    ἀμφὶ δὲ καὶ νεφροῖσι δεθεὶς κάμνοντα

    σαώσει...» (Λιθικά, 168-193)



    [Μετάφραση:

    Λάβε στα χέρια σου αυτόν τον κρύσταλλο,

    τον λάμποντα και διαυγή, πού είναι

    δημιούργημα του αθανάτου πυρός...

    ...εάν θέλεις να ανάψεις φλόγες

    χωρίς να βάλεις φωτιά

    σε προτρέπω να τον τοποθετήσεις

    πάνω από ξερά ξύλα.

    Αμέσως αυτός, ενώ θα είναι απέναντι

    από τον καταυγάζοντα ήλιο

    θα απλώσει πάνω από τα ξύλα

    μικρή αχτίνα

    κι αύτη, όταν θα έλθει σ' επαφή

    με τα πολλά ξερά ξύλα

    θα βγάλει πρώτα καπνό

    έπειτα λίγη φωτιά και κατόπιν

    μεγάλη φλόγα.

    Αύτη είναι που οι παλαιοί την

    ονόμαζαν, ως γνωστόν, ιερόν πυρ...

    ...αυτός ο κρυστάλλινος λίθος, που

    είναι ο αίτιος της φωτιάς, αν τον

    ανασύρεις από το πυρ πολύ γρήγορα

    γίνεται ψυχρός μόλις τον αγγίξεις,

    κι όταν δεθεί γύρω από τα νεφρά

    θα σώσει τον οποιοδήποτε ασθενή.. .]



    Από το παραπάνω αποκαλυπτικό απόσπασμα γίνεται φανερό ότι ή θεουργία και η μαγεία των Λίθων δεν απείχαν πολύ από την σημερινή πειραματική επιστήμη, γιατί όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι ή παραπάνω λεπτομερής οδηγία αναφέρεται σε φακοειδή κρύσταλλο και στη φωτιά πού μπορεί να παράγει αυτός μέσω της συγκέντρωσης των ηλιακών ακτινών σ' αυτόν. Είναι σαφές ότι η επιστήμη και η λεγόμενη μαγεία αλληλεπικαλύπτονται στα κείμενα της ελληνικής αρχαιότητας και ένας διαχωρισμός μεταξύ ορθολογικής επιστήμης και απόκρυφων επιστημών είναι αρκετά επισφαλής όταν αναφέρεται σε έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Ας δούμε το δεύτερο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τα «Λιθικά» του ψευδό-Όρφέος:

    «Καὶ γλαφυρὸν κομίσας

    ἐαρόχροον αἴκεν Ἴασπιν

    ἱερὰ ρέζῃ μακάρων ἰαίνεται ἧτορ,

    καὶ οἱ καρφαλέας νεφέλαις

    κορέσουσιν ἀρούρας·

    ἥδε γὰρ αὐχμηρῆσιν ἄγει πολὺν

    ὄμβρον ἀρούραις! …» (Λιθικά, 264 κ. εξ.)

    [Μετάφραση :Αν κάποιος θυσιάσει έχοντας μαζί του έναν στιλπνό καταπράσινο Ίασπιν ή καρδιά των θεών θερμαίνεται και θα γεμίσουν (οι θεοί) την αποξηραμένη γη με σύννεφα: διότι ο λίθος αυτός φέρνει πολλή βροχή στα ξερά χωράφια.]



    Σ' αυτό το απόσπασμα φαίνεται σαφώς ή μαγική «βρόχο-ποιητική» ιδιότητα του πολύτιμου λίθου Ίασπη. Παρομοίως στους στίχους 366-387 των «Λιθικών» παρουσιάζεται η μαντική δύναμη του «σιδηρίτη λίθου» η αλλού, οι θεραπευτικές ιδιότητες ορισμένων πολυτίμων ή ημιπολύτιμοι λίθων σε δαγκώματα φιδιών ή άλλες ασθένειες (35). Να σημειώσουμε εδώ ότι ο βασικός παράγοντας επιτυχίας και στις περιπτώσεις των Μαγικών Λίθων παρέμενε πάντοτε η επωδή, πού έπρεπε να γραφεί πάνω στο κάθε μαγικό αντικείμενο.

    Πέρα από τους μαγικούς λίθους και τα πάσης φύσεως φυλακτά (Τελέσματα-Talisma) με τις μαγικές επωδές γραμμένες πάνω τους, τα κυριότερα θεουργικά αντικείμενα παρέμεναν πάντα τα αγάλματα ακόμα και μετά τους διωγμούς της επίσημης εκκλησίας κατά την υστερορωμαϊκή και πρωτοβυζαντινή περίοδο. Ή κύρια ενασχόληση άλλωστε των νεοπλατωνικών φιλοσόφων (ιδιαίτερα μετά τον Ιάμβλιχο ήταν ακριβώς η Τελεστική, δηλ. η εμψύχωση των αγαλμάτων) (36). Όπως έχουμε προαναφέρει ή εμψύχωση των αγαλμάτων ήταν ένα αιγυπτιακό στοιχείο που, μέσα στο συγκρητισμό της ύστερης αρχαιότητας, είχαν ενσωματώσει οι Νεοπλατωνικοί στις τελετές τους ως μέσο ανύψωσης της ψυχής και «θέασης» του Θεού μέσα από το ζωντανεμένο άγαλμα του.(37) Ο Πρόκλος, άλλωστε, υποστήριζε ότι στις θεουργικές τελετές και τα μυστήρια υπάρχουν «σύμβολα» που, όταν ενεργοποιούνται, εμφανίζουν στους μύστες τα «πνεύματα» (38). Με τα «σύμβολα» αυτά οι θεουργοί «τελεσταὶ» σφράγιζαν μυστικά τα αγάλματα και κατόρθωναν έτσι να τα εμψυχώνουν, προσελκύοντας μέσω αυτών τους οικείους θεούς και εγκαθιστώντας τους σ αυτά (39).

    Τα αγάλματα των θεουργών (τα «αὐτοπτικὰ ἀγάλματα», όπως καλούνταν) ήταν κατασκευασμένα από ποικίλες ουσίες και ανάδυαν οσμές θυμιαμάτων και λιβανωτών. Όταν πετύχαινε η θεουργική τελετουργία και ο θεός εισερχόταν μέσα στο άγαλμα του, τότε εκείνο ακτινοβολούσε αποδεικνύοντας έτσι την εμψύχωση του.

    Η θεουργική τελετουργία συμπεριλάμβανε επωδές ανάλογες των Ορφικών Ύμνων, εκφωνήσεις των μυστικών ονομάτων, θυμιάματα και κυρίως την μυστική τοποθέτηση, εντός των αγαλμάτων, «χαρακτήρων και συμβόλων» συμπαθητικών προς την αντίστοιχη θεότητα. Πριν μιλήσουμε όμως λεπτομερέστερα για την τελευταία αυτή θεουργική διαδικασία, ας διευκρινίσουμε τον τρόπο εκφώνησης των μυστικών ονομάτων των θεών. Είπαμε παραπάνω ότι έπαιζε μεγάλο ρόλο ο τόνος της εκφοράς του «βαρβαρικού ονόματος» και κατ' εξοχήν η βαρύτητα και η οξύτητα των ήχων. Ας δούμε ένα παράδειγμα θεουργικής εκφώνησης από τους έλληνοαιγυπτιακούς «Μαγικούς Παπύρους», πού αποτελούν τη... σύνοψη της θεουργίας:



    «Κύριε ἀπομιμοῦμαι,

    ταῖς 7 φωναῖς

    εἴσελθε και έπάκουσόν μοι...

    ...ἐπικαλοῦμαι σε Κύριε

    ὀρνεογλυφιστί. ΑΡΑΙ,

    ἱερογλυφιστί, ΛΑΙΛΑΜ.

    ἑβραϊστί, ΑΝΟΧ...

    .. .κυνοκεφαλιστί, ΑΒΡΑΣΑΞ...» (40)



    Και αλλού: «ὄψη δὲ ἀτενίζοντας σοι τοὺς θεούς... σύρισον μακρὸν συριγμὸν (= σφύριγμα) ἔπειτα πόππυσον λέγων· προ-προφεγγῆ μόριος πρόφυρ προφεγγῆ νεμέθιρε ἄρψενεν πίτητμι μεώυ ἔναρθ φυρκέχω φυριδαρίω τύρη φιλβά...» (Μαγικοί Πάπυροι, IV 555 κ.εξ.). Άλλα περί των Μαγικών Παπύρων θα κάνουμε εκτενή λόγο παρακάτω, όταν ασχοληθούμε με τις πρακτικές ανύψωσης της ψυχής («αστρική προβολή») των θεουργών. Προς το παρόν ας κρατήσουμε την παράδοξη γλώσσα των θεουργικών εκφωνήσεοον και των μυστικών ονομάτων των θεών.

    Όμως το πιο σημαντικό μέρος της θεουργικής τελετής ήταν η τοποθέτηση εντός των αγαλμάτων των «μυστικών συμβόλων και χαρακτήρων». Οι Μαγικοί Πάπυροι προσφέρουν λεπτομερείς συνταγές για την κατασκευή θεουργικών αγαλμάτων και για την εμψύχωση τους («ζοωπυρεῖνν»)(41). Κατ' αρχάς το άγαλμα πρέπει να είναι κοίλο για να μπορεί να χωρέσει μέσα του ένα μαγικό όνομα ή μια επωδή χαραγμένα σε φύλλο χρυσού (42). Μετά από προσφορές και καύσεις θυμιαμάτων (συγκεκριμένων για κάθε θεότητα), με παράλληλη συνοδεία απορρήτων λέξεων και επωδών (43), οι θεοί και οι δαίμονες εμφανίζονταν ως φωτοβολές γεωμετρικές μορφές αποτελούμενες από ημικύκλια και το γράμμα Χ (44). Πάντως ο τελικός σκοπός της εμψύχωσης αγαλμάτων παρέμενε πάντα ο ίδιος, δηλ. η ανύψωση της ψυχής πέρα και έξω από το σώμα και η «θέα» των θείων οντοτήτων, που κατοικούσαν στον Όγδοο-Εξώτατο Ουρανό των Απλανών.

    Η θεουργία και η τελεστική των «Χαλδαϊκών Χρησμών» και των «Μαγικών Παπύρων» ήταν για τους νεοπλατωνικούς, η τελειότερη μέθοδος επικοινωνίας με τους θεούς, ίδια με αυτήν ακριβώς των Μυστηρίων. Κατόρθωναν, συχνά με τις κατάλληλες αναπνευστικές ασκήσεις (45) και την αυτοσυγκέντρωση (46) να «εξάγουν» τη ψυχή από το σώμα και να την ανυψώνουν προς τους θεούς του «Όγδοου» ουρανού (47). Κατά τη διάρκεια αυτής της «έκστασης» πολλοί θεουργοί ΑΙΩΡΟΥΝΤΟ στον αέρα και αυτή η αιώρηση εθεωρείτο ως η κατ' εξοχήν απόδειξη της ιερότητας του θεουργού. Οι μαθητές του Ιαμβλίχου είχαν παρατηρήσει ότι ο δάσκαλος τους καθώς διαλογιζόταν ανυψώνονταν «δέκα πήχεις» από τη γη! Το σώμα του και τα ενδύματα του μετατρέπονταν σε χρυσά και το πρόσωπο του έλαμπε. Το μυστικό αυτών των ασκήσεων ήταν, πιθανώς, οι εισπνοές ηλιακών ακτινών («ἕλκε ἀπὸ τῶν ἀκτίνων πνεῦμα γ' ἀνασπῶν, ὃ δύνασαι, καὶ ὄψη σεαοτὸν ἀνακουφιζόμενον καὶ ὑπερβαίνοντα εἰς ὔψος, ὥστε σε δοκεῖν μέσον τοῦ ἀέρος εἶναι» (48): έλξε από τις ηλιακές ακτίνες αέρα απορροφώντας όσο μπορείς και θα δεις τον εαυτό σου να σηκώνεται προς τα πάνω και να ανυψώνεται σε μεγάλο ύψος ώστε να νομίζεις ότι βρίσκεσαι στο μέσον του αέρα). Ωστόσο, αν ο ένας τρόπος ανύψωσης της ψυχής ήταν οι αναπνευστικές ασκήσεις, ο άλλος ήταν η περιστροφή της «ἴυγας» ή του στρόμφαλου.

    Η «Ἴυγξ» ή ο στρόμφαλος ήταν ένας χάλκινος δίσκος σε σφαιρικό, τριγωνικό ή άλλο σχήμα πάνω σ έναν κάθετο άξονα που περιστρεφόταν για να εξαναγκάσει με μαγικό τρόπο ανθρώπους, δαίμονες και θεούς να υπακούσουν. Οι θεουργοί πίστευαν ότι θέτοντας κανείς αυτό το όργανο σε κίνηση, επηρέαζε κατ' αναλογία τις περιστρεφόμενες ουράνιες σφαίρες των πλανητών προσελκύοντας στη γη τις αντίστοιχες ουράνιες Ίυγγες, δηλ. τις «Δυνάμεις» του Ύψιστου Θεού. Συνήθως μέσω των τελετών αυτών οι θεουργοί επηρέαζαν ουσιαστικά τους θεούς του καιρού, των άστρων, των πλανητών ή του ζωδιακού κύκλου. Οι Ίυγγες, κατά τους νεοπλατωνικούς, ήταν οι ενδιάμεσοι δαίμονες (49) πού αποτελούσαν το όχημα της ψυχής για την ανύψωση της στον υπερουράνιο χώρο των απλανών και του «Πρώτου Κινούντος Ακινήτου». Το όχημα αυτό είχε σχήμα «ωοειδές» και είχε δημιουργηθεί από αστρική ουσία (50) (εξ ου και η ονομασία «αστρικό σώμα» πού του έδωσε 1.500 χρόνια μετά ο Παράκελσος). Περιστρέφοντας τις χάλκινες Ίυγγες, τις διακοσμημένες με τους μαγικούς χαρακτήρες, οι θεουργοί επεδίωκαν να έλκουν τα μαγικά οχήματα (ουράνιες ίυγγες) με τα όποια θα ταξίδευε η ψυχή τους στον υπερουράνιο τόπο (51). Πιστεύοντας, εξάλλου, ότι η ψυχή εισερχόταν στο σώμα με την αναπνοή -σύμφωνα με τις διδαχές του Όρφέα (52) - εφάρμοζαν μεθόδους ειδικών αναπνευστικών ασκήσεων για να πετύχουν την έξοδο της ψυχής από το σώμα. Για την πραγματοποίηση αυτού του επικίνδυνου στόχου αντέγραφαν τελετές από τους «Μαγικούς Παπύρους», σύμφωνα με τις οποίες, μπορούσε κανείς ακολουθώντας συγκεκριμένες αναπνευστικές ασκήσεις (όπως η τριπλή εισπνοή ακτινών του Ήλιου), να ΑΝΥΨΩΘΕΙ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ. Ας δούμε πληρέστερα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου είδους πρακτικών από τους «Μαγικούς Παπύρους»:



    «ἔλκε ἀπὸ τῶν ἀκτίνων πνεῦμα γ’ ἀνασπῶν, ὅ δύνασαι, καὶ ὄψη σεαυτὸν ἀνακουφιζόμενον καὶ ὑπερβαίνοντα εἰς ὕψος, ὥστε σε δοκεῖν μέσον τοῦ ἀέρος εἶναι· οὐδενὸς δὲ ἀκούσει οὔτε ἀνθρώπου οὔτε ζώου ἄλλου, οὐδὲ ὄψῃ οὐδὲν τῶν ἐπὶ γῆς θνητῶν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ, πάντα δὲ ὄψῃ ἀθάνατα·-...

    ...ὄψῃ δὲ ἀτενίζοντας σοι τοὺς θεοὺς καὶ ἐπί σε ὁρμωμένους, οὐ δὲ εὐθέως ἐπίθες δεξιὸν δάκτυλον ἐπὶ τὸ στόμα καὶ λέγε· «σιγή, σιγή, σιγή, σύμβολον θεοῦ ζῶντος ἀφθάρτον φύλαξόν με, σιγή νεχθειρ θανμέλου», ἔπειτα σύρισον μακρὸν συριγμόν, ἔπειτα πόππυσον λέγων· προπροφεγγῆ μοριος προφυρ προφεγγῆ γεμεθιρε αρψεντεν πιτητμι μειων εναρβ φυκεχω ψυριδαριω τυρη φιλβα» καὶ τότε ὄψῃ τοὺς θεούς σοι εὐμενῶς ἐμβλέποντας καὶ μηκέτι ἐπὶ σε ὁρμομένους, ἀλλὰ πορευομένους ἐπὶ τὴν ἰδίαν τάξιν τῶν πραγμάτων, ὅταν οὖν ἴδης τὸν ἄνω κόσμον καθαρὸν καὶ δονούμενον καὶ μηδένα τῶν θεῶν ἢ ἀγγέλων ὁρμώμενον, προσδόκα βροντῆς μεγάλης ἀκούσεσθαι κτύπον, ὤστε σε ἐκπλαγῆναι, σὺ δὲ πάλιν λέγε· «σιγή, σιγή (λόγος), ἐγώ εἰμι σύμπλανος ὑμῖν ἀστήρ, καὶ ἐν τοῦ βάθους ἀναλάμπων οξυ ο ξερθευθ »· ταῦτα σου εἰπόντος εὐθέως ὁ δίσκος ἀπλωθήσεται, μετὰ δὲ τὸ εἶπεῖν σε τὸν β' λόγον, ὅπου «σιγή, σιγή» καὶ τὰ άκόλουθα, σύρισον β' καὶ πόππυσον β’ καὶ εὐθέως ὄψῃ ἀπὸ τοῦ δίσκου ἀστέρας προσερχομένους πενταδακτυλιαίους πλείστους καὶ πιπλῶντας ὅλον τὸν ἀέρα. σὺ δὲ πάλιν λέγε· «σιγή, σιγή»· καὶ τοῦ δίσκου ἀναγέντος ὄψῃ ἄπυρον κύκλωμα καὶ θύρας πυρίνας ἀποκεκλεισμένας. σὺ δὲ εὐθέως δίωκε τὸν ὑποκείμενον λόγον καμμύων σου τοὺς ὀφθαλμούς, λόγος γ'.

    «ἐπάκουσόν μου, ἄκουσόν μου, τοῦ δεῖνα τῆς δεῖνα, κύριε ὁ συνδήσας πνεύματι τὰ πύρινα κλῆθρα τοῦ τετραλιζώματος, πυρίπολε. Πεντιτερουνι, φωτὸς κτίστα... Σεμεσιλαμ. πυρίπνοε ψυρινφευ. πυρίθυμε Ἰάω. πνευματόφως ωαϊ, πυριχαρῆ ἔλουρε, καλλίφως αζαϊ. Αἰών αχβα, φωτοκράτωρ πεππερ πρεπεμπιπι, πυρισώματε φνουηχιοχ, φωτοδῶτα, πυρισπόρε σρει εϊκιτα. πυρικλόνε γαλλαβαλβα, φωτοβία ιαιαιω, πυριδῖνο πυριχι βοοσηια, φωτοκινῆτα σανχερωβ. κεραυνοκλόνε ιη ωη ιωηιω,....

    ...εἶταν ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ὄψῃ ἀνεῳγυΐας τὰς θύρας καὶ τὸν κόσμον τῶν θεῶν, ὅς ἐστιν ἐντός τῶν θυρῶν, ὥστε ἀπὸ τῆς τοῦ θεάματος ἡδονῆς καὶ τῆς χαρᾶς τὸ πνεῦμά σου συντρέχειν καὶ ἀναβαίνειν, στὰς οὖν εὐθέως ἕλκε ἀπό τοῦ θείου άτενίζων εἰς σεαυτὸν τὸ πνεῦμα, ὅταν ουν ἀποκατασταθῆ σου ἡ ψυχή, λέγε, πρόσελθε. κύριε, αρχανδαρα φωταζα πυριφωτα ζαβυθιξ ετιμενμερο φοραθην εριη προθρι φοραθι»· τοῦτο εἰπόντος στραφήσονται ἐπί σε αἱ ἀκτῖνες· ἔσιδε αὐτῶν μέσον· ὅταν οὖν τοῦτο ποιήσης, ὄψῃ, θεὸν νεώτερον, εὐειδῆ πυρινότριχα, ἐν χιτῶνι λευκῷ καὶ χλαμύδι κοκκίνῃ ἔχοντα πύρινον στέφανον, εὐθέως ἄσπασαι αὑτὸν τῷ πυρίνῳ ἀσπαστικῷ·

    «κύριε, χαῖρε, μεγαλοδύναμε, μεγαλοκράτωρ, βασιλεῦ, μέγιστε θεῶν, Ἥλιε. ὁ κύριος τοῦ οὐρανῦ καὶ τῆς γῆς. θεὲ θεῶν. ἰσχύει σου ἡ πνοή. ἰσχύει σου ἡ δύναμις, κύριε» (Μαγικοί Πάπυροι. IV. 537 κ.έξ.)



    [Μετάφραση: έλξε από τις (ηλιακές) ακτίνες αέρα, απορροφώντας τον όσο μπορείς και θα δεις τον εαυτό σου να σηκώνεται προς τα πάνω και να ανυψώνεται σε μεγάλο ύφος, ώστε να νομίζεις ότι βρίσκεσαι στο μέσον του αέρος. Και δεν θ΄ ακούς κανένα ούτε άνθρωπο, ούτε ζώο, άλλα ούτε θα βλέπεις τίποτε από τα θνητά εκείνη την ώρα (ενώ) θα βλέπεις όλα τα αθάνατα... θα δεις τότε να σε κοιτάζουν οι θεοί! και να κατευθύνονται (να ορμούν) κατά πάνω σου. Εσύ τότε θέσε αμέσως το δεξιό δάκτυλο στο στόμα σου και πες: ΣΙΓΗ. ΣΙΓΗ, ΣΙΓΗ, σύμβολο θεού ζώντος άφθαρτου· Φύλαξόν με σιγή ΝΕΧΘΕΡ ΘΑΝΜΕΛΟΥ. Έπειτα σφύριξε με μακρό σφύριγμα και κατόπιν σφύριξε με κλειστά χείλη λέγοντας: ΠΡΟΠΡΟΦΕΓΓΗ ΜΟΡΙΟΣ ΠΡΟΦΥΡ ΠΡΟΦΕΓΓΗ ΝΕΜΕΘΙΡΕ ΑΡΨΕΝΤΈΝ ΠΙΤΗΤΜΙ ΜΕΩΥ ΕΝΑΡΘ ΦΥΡΚΕΧΩ ΨΥΡΙΔΑΡΙΩ ΤΥΡΗ ΦΙΛΒΑ. Και τότε θα δεις τους θεούς να έρχονται σε σένα με καλή διάθεση και δεν θα ορμούν (με βία) κατά πάνω σου, αλλά θα πορεύονται με τάξη και αρμονία. Όταν λοιπόν δεις τον Άνω Κόσμο καθαρό και δονούμενο και κανέναν από τους θεούς ή τους αγγέλους να μην σου επιτίθεται βίαια, περίμενε ν' ακούσεις τον ήχο μιας μεγάλης ΒΡΟΝΤΗΣ, πού θα σε εκπλήξει. Εσύ όμως πάλι λέγε· ΣΙΓΗ, ΣΙΓΗ, ΕΓΩ ΕΙΜΙ ΣΥΜΠΛΑΝΟΣ ΥΜΙΝ ΑΣΤΗΡ (= είμαι κι εγώ άστρο που γυρνά μαζί σας) ΚΑΙ ΕΚ ΤΟΥ ΒΑΘΟΥΣ ΑΝΑΛΑΜΠΩΝ ΟΞΥ Ο ΞΕΡΘΕΥΘ. Μόλις τα πεις αυτά αμέσως θα απλωθεί ο δίσκος (του Ηλίου;). Μετά πες το β' λόγο: ΣΙΓΗ, ΣΙΓΗ και τα λοιπά και σφύριξε (όπως πριν) και αμέσως θα δεις τα άστρα να έρχονται από το δίσκο (του ηλιακού συστήματος;) μπροστά σου και να γεμίζουν όλον τον αέρα. Εσύ πάλι λέγε· ΣΙΓΗ, ΣΙΓΗ και μόλις ανοίξει ο δίσκος θα δεις πύρινες θύρες κλεισμένες σ’ ένα κύκλο χωρίς φωτιά και αμέσως πες το λόγο γ' και κλείσε τα μάτια.

    «Επάκουσόν μου και άκουσον μου, του δείνα και της δείνα, Κύριε που συνέδεσες με πνεύμα τα πύρινα κλήθρα του τετραλιζώματος (;) πυρίπολε, ΠΕΝΤΙΤΕΡΟΥΝΙ, φωτός κτίστη... ΣΕΜΕΣΙΛΑΜ, ΠΓΡΙΠΝΟΕ, ΨΥΡΙΝΦΕΥ, ΠΥΡΙΘΥΜΕ ΙΑΩ, ΠΝΕΥΜΑΤΟΦΩΣ ΩΑΙ, ΠΥΡΙΧΑΡΗ ΕΛΟΥΡΕ, ΚΑΛΛΙΦΩΣ ΑΖΑΙ, ΑΙΩΝ ΑΧΒΑ, ΦΩΤΟΚΡΑΤΩΡ ΠΕΠΠΕΡ ΠΡΕΠΕΜΠΙΠΙ, ΠΥΡΙΣΩΜΑΤΕ, ΦΝΟΥΗΝΙΟΧ, ΦΩΤΟΔΟΤΑ, ΠΥΡΙΣΠΟΡΕ, ΑΡΕΙΕΙΚΙΤΑ, ΠΥΡΙΚΛΟΝΕ, ΓΑΛΛΑΒΑΛΒΑ, ΦΩΤΟΒΙΑ ΙΑΙΑΙΩ, ΠΥΡΙΔΙΝΟ ΠΥΡΙΧΙ ΒΟΟΣΗΙΑ, ΦΩΤΟΚΙΝΗΤΑ ΣΑΝΧΕΡΩΦ ΚΕΡΑΥΝΟΚΛΟΝΕ ΙΗ ΩΗ ΙΩΗΙΩ...

    ...Κατόπιν άνοιξε τους οφθαλμούς και θα δεις ανοιγμένες τις θύρες και τον θεϊκό κόσμο, που είναι μέσα από τις θύρες, ώστε το πνεύμα σου θα αγαλλιάσει από την ηδονή και τη χαρά του θεάματος. Στάσου τότε και έλξε αμέσως από το θεό το πνεύμα και όταν ηρεμήσεις πες· ΠΡΟΣΕΛΘΕ ΚΥΡΙΕ ΑΡΧΑΝΔΑΡΑ ΦΩΤΑΖΑ ΠΥΡΙΦΩΤΑ ΖΑΒΥΘΙΞ ΕΤΙΜΕΝΜΕΡΟ ΦΟΡΑΘΗΝ ΕΡΙΗ ΠΡΟΘΡΙ ΦΟΡΑΘΙ. Μόλις πεις αυτά θα στραφούν πάνω σου οι ακτίνες. Μπες ανάμεσα τους κι όταν το κάνεις αυτό, θα δεις νεώτερο Θεό όμορφο με πύρινα μαλλιά, χιτώνα λευκό, κόκκινη χλαμύδα, φορώντας πύρινο στεφάνι. Αμέσως να τον ασπαστείς με πύρινο φίλημα·

    «Κύριε, χαίρε μεγαλοδύναμε

    μεγαλοκράτωρ, βασιλεύ

    μέγιστε θεών. ΗΛΙΕ,

    ο Κύριος του Ουρανού και της Γης,

    Θεέ θεών,

    Ισχύει σου η Πνοή.

    Ισχύει σου η Δύναμις, Κύριε».]



    Ας σημειώσουμε εδώ ότι ο Θεός αυτός, πού αναφέρεται στους Μαγικούς Παπύρους (αλλά και σε άλλα παρόμοια κείμενα της εποχής) ως ΗΛΙΟΣ, ΑΙΩΝ, ΙΑΩ (εξελληνισμός του εβραϊκού, Jahve) κ.τ.ό. δεν είναι άλλος από τον ΜΙΘΡΑ (Invictus Sol= Ανίκητος Ήλιος) και ΔΕΝ ταυτίζεται με τον Ορατό Ήλιο, πού οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν απλώς ως έναν πλανήτη, άλλα με τον «Ουράνιο Δράκοντα» της Όγδοης Σφαίρας των Απλανών ή το «Κεντρικό Πύρ» των Πυθαγορείων, όπως έχουμε αναφέρει λεπτομερώς στο Κεφ. Δ. Η «θέαση» αυτού του Ήλιου ήταν ο αντικειμενικός και τελικός σκοπός πάσης θεουργικής και γενικά αποκρυφιστικής τελετουργίας (50). «Τοῦτο γὰρ εἶναι τὸ Φῶς τὸ Ὑπὲρ τὸ Ἐμπύριον μονάδα ὂν πρὸ τριάδος τῆς τοῦ Ἐμπυρίου καὶ Αίθερίου καὶ Ὑλαίου» (51).

    Σύμφωνα με το κοσμολογικό σύστημα του Εμπεδοκλή και το μοντέλο της Θεουργίας και των Χαλδαϊκών Λογίων, το Πάν χωρίζεται σε Τρία Μέρη: στο «Ἐμπύριον» (ο Πύρινος Κόσμος του Πνεύματος), στο «Αἰθέριον» (με άλλη ορολογία: «αστρικό φως») και στον «Ὑλαῖον Κόσμο» (δηλ. τον κόσμο της εμφανούς ύλης).

    «Τί οὖν; φαίη τις ἂν τῶν ἐκ τῆς ὑπερορίου θεοσοφίας ὡρμημένον καὶ τὰ πάντα διαιρουμένων εἰς ἐμπύριον, αἰθέριον, ὑλαῖον καὶ μόνον τὸ ἐμφανὲς ὑλαῖον καλούντων» (52) . [Μετάφραση : Τι λοιπόν; Θα έλεγε κανείς απ’ όσους επηρεάστηκαν από την ξένη θεουργία και διαιρούν τον κόσμο σε ΕΜΠΥΡΙΟΝ, ΑΙΘΕΡΙΩΝ και ΥΛΙΚΟΝ, αποκαλώντας υλικό μόνον αυτόν πού ανήκει στην απτή εκδήλωση.] Κατά άλλη κατηγοριοποίηση οι Κόσμοι Θεωρούνται επτά: ένας έμπυρος, τρεις αιθερικοί και τρεις υλικοί. «Έπτὰ φασὶ σωματικοὺς κόσμους, ἐμπόριον ἕνα καὶ πρῶτον, καὶ τρεῖς μετ' αὐτὸν αἰθερίους, ἔπειτα τρεῖς ὑλαίους...» (52).

    Σε κάθε περίπτωση πάντως οι νεοπλατωνικοί θεουργοί πρέσβευαν ότι αυτός ο χωρισμός -ουσιαστικά τριμερής- του κόσμου (Εμπύριος, Αιθέριος, Υλαίος) υπήρχε σε όλα τα αντικείμενα του κόσμου, με ποσοτικές μόνο διαφοροποιήσεις. Παρατηρούμε λοιπόν ότι η νεοπλατωνική φιλοσοφία, όχι μόνο διατήρησε τα παλαιά κοσμολογικά συστήματα των Προσωκρατικών αλλά τα επεξέτεινε δίνοντας τους ένα πλατύ περιεχόμενο. Ενώ ο Εμπεδοκλής είχε κάνει λόγο για τον υποχθόνιο ήλιο, για το υπόγειο ύδωρ και την «επίγεια» ξηρά (τριπλό κοσμοείδωλο), οι νεοπλατωνικοί μετέφεραν, ποιοτικά διαφοροποιημένο, αυτό το μοντέλο σε κάθε αντικείμενο του σύμπαντος. Βέβαια είναι αληθές, ότι αυτή η «μεταφορά» δεν ήταν πρωτότυπη έμπνευση των νεοπλατωνικών, αλλά επαναφορά στο προσκήνιο μιας παλιάς προσωκρατικής θεωρίας, πού είχε «παραγκωνίσει» ο Αριστοτέλης. Ήδη από την εποχή του Παρμενίδη (5ος αι. π.Χ.) είχε γίνει λόγος για τους δακτυλίους («στεφάνας») πού συγκροτούν το σύμπαν: «αἱ γὰρ στεινότεραι στεφάναι πλῆνται πυρὸς ἀκρήτοιο, αἱ δ' ἐπὶ ταῖς νυκτός, μετὰ δὲ φλογὸς ἵεται αἶσα· ἐν δὲ μέσῳ τούτων δαίμων ἣ πάντα κυβερνᾶ...» (Παρμενίδης, Fr. 12). [Μετάφρ.: Οι στενότεροι δακτύλιοι είναι γεμάτοι καθαροί φωτιά ενώ οι αμέσως επόμενοι από νύχτα, πού έχουν χυθεί μέσα της σταγόνες φλόγας. Ανάμεσα τους είναι η θεά πού κυβερνά τα πάντα…] Η θεά αύτη, θεωρήθηκε (7 αιώνες αργότερα) από τους νεοπλατωνικούς ότι είναι η ΕΚΑΤΗ και λατρεύτηκε κατά κόρον από αυτούς ταυτιζόμενη με την Άρτεμη, τη Σελήνη και την Περσεφόνη των Ελευσίνιων (53).

    Η παράδοση αναφέρει ότι ο Πρόκλος μέσω θεουργικών τελετών (εκφώνηση μυστικών ονομάτων, συνθημάτων και χαρακτήρων ή περιστροφή στροφάλων και ιύγγων) κατόρθωνε να κατεβάζει από τον ουρανό τα «φωτοειδῆ φαντάσματα» της Εκάβης και να συνομιλεί μ' αυτά (54). Στη βάση του αγάλματος της στο ναό της στην Έφεσο, υπήρχαν χαραγμένα τα ΕΦΕΣΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, δηλ. οι μαγικές επωδές, που έγραφαν οι άνθρωποι για προστασία πάνω σε φυλακτά. Γι’ αυτό με την πάροδο του χρόνου, όλων των ειδών οι μαγικές επωδές, έγινε συνήθεια να αποκαλούνται «ἐφέσια γράμματα». Στα Χαλδαϊκά Λόγια, μάλιστα, η Εκάτη είναι η χαρακτηριστικότερη θεότητα ταυτιζόμενη με την Ψυχή του Κόσμου (55). Συχνά, μαζί με την Εκάτη εμφανίζονταν ως προπομποί της οι «δαίμονες-πάρεδροι» δηλ. οι βοηθοί της. Οι «πάρεδροι» αυτοί εμφανίζονταν ως «πύρινα φαντάσματα» και εθεωρούντο πώς ήταν ο Καδμίλος (των Καβειρίων Μυστηρίων της Σαμοθράκης) και ο Τριπτόλεμος (των Ελευσίνιων). Συνήθως όμως «πάρεδροι» της Εκάτης ήταν ψυχές άτυχων νεκρών και χρησιμοποιούνταν από τους θεουργούς όταν ήθελαν να προξενήσουν κακό. Τότε η Εκάτη δεν εμφανιζόταν καθαρά με συγκεκριμένο σχήμα αλλά σαν φωτιά και ο θεουργός υπέβαλλε τις ερωτήσεις που τον ενδιέφεραν στη φωτιά και από εκεί έπαιρνε απαντήσεις (56). Η σχετική περιγραφή των θεουργικών οραμάτων στους Χαλδαϊκούς Χρησμούς είναι εκπληκτική:

    «...παιδὶ κατόψῃ πῦρ εἴκελον

    σκιρτηδὸν ἐπ' ἠέρος οἶδμα τιταῖνον

    ἢ καὶ πῦρ ἀτύπωτον, ὄθεν φωνὴν

    προθέουσαν· ἢ φῶς πλούσιον ἀμφὶ γύην

    ῥοιζαῖον ἐλιχθέν· ἀλλὰ καὶ ἵππον

    ἰδεῖν φωτὸς πλέον ἀστράπτοντα ἢ

    καὶ παῖδα θοοῖς νώτοις εποχούμενον

    ἵππου ἔμπορον...» (Χαλδ. Χρησμοί Kroll 57, fr. 146)

    [Μετάφραση: ...Θα δεις πυρ όμοιο με παιδί το όποιο θα σκιρτάει στον αέρα ή και πυρ χωρίς μορφή, απ’ οπού θ' ακούσεις φωνή προτρέχουσα, ή (θα δεις) φως άφθονο, που να περιστρέφεται σφυρίζοντας ορμητικά γύρω από τη γη, ή (μπορεί) να δεις ίππον (=σύμβολο της Εκάτης) που αστραφτερό κι από το φως με ένα πύρινο παιδί πάνω στη γρήγορη ράχη του ίππου].

    Επίσης μια λεπτομερής τελετουργία της Εκάτης περιγράφεται σ' ένα ψευδεπίγραφο έργο του 4ου αι. μ.Χ., τα «Ἀργοναυτικὰ» του (ψευδό-) Ορφέως. Εκεί, από το στίχ. 900 κ.εξ. περιγράφεται η τελετή πού τέλεσαν ο Ορφέας και η Μήδεια για να μπορέσει ο Ιάσων να πάρει το χρυσόμαλλο δέρας, εξευμενίζοντας την Άρτεμη-Εκάτη, φρουρό (με τα σκυλιά της) του δέρατος. Ο Ορφέας φορώντας μαύρη στολή έσκαψε τριπλή τάφρο (57) και έκαψε θυμίαμα. Κατόπιν θυσίασε τρία μαύρα κουτάβια κάνοντας σπονδές (58). Τέλος, χτυπώντας χαλκό (59), επικαλέστηκε τη θεά. Στην αρχή εμφανίστηκαν ως «πάρεδροι» οι Ερινύες και κατόπιν η Πανδώρα και η Εκάτη (60) και κύκλωσαν την τριπλή τάφρο. Τότε ξαφνικά άνοιξαν διάπλατα οι Πύλες του ιερού άλσους όπου φυλασσόταν το χρυσόμαλλο δέρας. Στα «Αργοναυτικά» του ψευδό-Ορφέως υπάρχουν πολλά στοιχεία λαϊκής μαγείας και θεουργίας πού συναντώνται και στους Μαγικούς Παπύρους, όπως η τριπλή τάφρος για την Εκάτη ή το χτύπημα του χαλκού, πού όπως ξέρουμε από τα Ελευσίνια Μυστήρια (κρούση του «ηχείου») διευκόλυνε τις εμφανίσεις των θεών (61). Η περιγραφή της τελετής των «Αργοναυτικών» είναι λεπτομερής (θυσία σκυλιών, σπουδές, μαύρη ενδυμασία θεουργού, χτύπημα χαλκού) και πέραν του ότι μας δίνει ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες για τέτοιου είδους τελετές, μας αποκαλύπτει, συγκρινόμενη με την ανάλογη νεκρομαντική τελετή της Οδύσσεια (ραψ. Λ), ότι η ίδια παράδοση επιβίωνε για μια περίοδο 1000 και πλέον χρόνων, από τον Όμηρο (8ος αι. π.Χ.) μέχρι τον Πρόκλο (5ος αι. μ.Χ.) στον ευρύτερο χώρο του Ελληνικού κόσμου.

    Ωστόσο, αν ο ένας κλάδος της Θεουργίας, ή Τελεστική, επιζητούσε να επισύρει την παρουσία του θεού σ' ένα χώρο η μέσα σ' ένα αντικείμενο, ο άλλος κλάδος, ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΣΜΟΣ, αποσκοπούσε στο να ενσαρκωθεί ο θεός προσωρινά μέσα σ' έναν άνθρωπο. "Όπως, λοιπόν, η Τελεστική βασιζόταν στην άποψη ότι υπάρχει μια φυσική «συμπάθεια» ανάμεσα στο ομοίωμα και το πρωτότυπο, έτσι και ο Πνευματισμός εδραζόταν στην πεποίθηση των αρχαίων λαών ότι οι ξαφνικές αλλαγές της προσωπικότητας οφείλονταν στη δαιμονική κατοχή ενός θεού, δαίμονα ή πνεύματος νεκρού (62). Σύμφωνα με τον Πρόκλο χρειάζονταν τουλάχιστον δύο άτομα για την τελετουργία του πνευματισμού· ο «κλήτωρ» και ο «δοχεὺς» (= μέντιουμ, με σύγχρονη ορολογία). Η διαδικασία ξεκινά με καθαρμό δια «πυρὸς και ὕδατος» (63) ή θειαφιού και θαλασσινού νερού (64). Φορούν κατάλληλη αμφίεση με ειδικές ζώνες (65), πού τις αφαιρούν κατά την «ἀπόλυσιν» του πνεύματος από την κατοχή του μέντιουμ. Επίσης πάνω στο ένδυμα του το μέντιουμ φορούσε εικόνες των «κεκλημένων θεῶν» ή άλλα μαγικά «σύμβολα». Ο Πορφύριος αναφέρει άτομα πού προσπαθούσαν να επιτύχουν δαιμονική κατοχή πατώντας πάνω σε «χαρακτῆρες», ενώ ο Απουλήϊος θεωρεί πώς το μέντιουμ υπνωτίζεται με την επίκληση επωδών ή τη χρήση αρωμάτων. Ο Ιάμβλιχος, στο έργο του «Περί Μυστηρίων», περιγράφει πολλές περιπτώσεις μέντιουμ, πού έχουν πέσει σε καταληψία (στιχ. 110,4) ή παρουσιάζουν αλλαγές στη φωνή (στιχ. 112,5). Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, σημείο των αναφορών περί πνευματισμού των νεοπλατωνικών θεουργών δεν είναι οι μαντικές ρήσεις των μέντιουμ, άλλα τα ορατά σημεία παρουσίας των θεών κατά τις πνευματιστικές συγκεντρώσεις. Ή πιο εντυπωσιακή περίπτωση είναι εκείνη του μετεωριζόμενου μέντιουμ (66). Συνήθως όμως οι θεοί εμφανίζονταν -και στις πνευματιστικές συγκεντρώσεις-με το γνωστό τρόπο των φωτεινών οραμάτων. Είδαμε, προηγουμένως, ότι οι φωτεινές εμφανίσεις των θεών περιγράφονται λεπτομερώς στα Χαλδαϊκά Λόγια και στους Μαγικούς Παπύρους, τα σημαντικότερα κείμενα της νεοπλατωνικής θεουργίας. Πέραν των «φωτοειδῶν φασμάτων» της Εκάτης πού έβλεπε ο Πρόκλος (67), ο Ιάμβλιχος αναφέρει ότι κατά τις πνευματιστικές συγκεντρώσεις το πνεύμα εμφανιζόταν ως φλεγόμενη η φωτεινή μορφή πού είτε εισερχόταν ή εξερχόταν από το σώμα του μέντιουμ (68) (= «εκτόπλασμα»,σύμφωνα με τη σύγχρονη ορολογία). Σε άλλες περιπτώσεις ο παρατηρητής μπορούσε να δει το φως της λάμπας να παίρνει σχήμα «θολωτό», μετά ν' αλλάζει σ' ένα «δυνατὸ φῶς μέσα στὸ κενὸ» και τέλος ν' αντικρίζει τον θεό (69). Υπήρξαν, βέβαια, και περιπτώσεις χρήσης παραισθησιογόνων ουσιών. Ο Πρόκλος γνωρίζει μία τεχνική κατά την οποία οι άνθρωποι άλειφαν τα μάτια τους με στρυχνίνη ή άλλα ναρκωτικά με σκοπό να προκαλέσουν οράματα (70), ενώ οι Μαγικοί Πάπυροι δίνουν ακριβείς οδηγίες παρασκευής τροφών με όπιο (71), τις όποιες μόλις ελάμβανε ο μύστης απορυθμιζόταν ή προσωπικότητα του.

    Ό Ιάμβλιχος μάλιστα δικαιολογούσε -αν και δεν ενέκρινε!- τη χρήση αυτών των ουσιών ως μέσον απελευθέρωσης του αιθεριώδους «ωοειδούς οχήματος της ψυχής» και ανόδου της στο θείο φως του εμπύρου κόσμου (72). Άλλοι πάλι θεουργοί χωρίς να καταφεύγουν στα ναρκωτικά, επιδίδοντο σε πρακτικές ΥΠΝΩΤΙΣΜΟΥ, με τη συνεχή, μονότονη επανάληψη των Επωδών ή με διάφορες έντονες και σταθερά επαναλαμβανόμενες οπτικές εντυπώσεις, όπως απότομες λάμψεις φωτός η αντανακλάσεις πυρσών σε καθρέφτες (73). Έτσι, με τη συνεχή εκπομπή εκλάμψεων οι θεουργοί-ιεροφάντες αλλοίωναν τις οπτικοακουστικές εντυπώσεις των μυστών και τους δημιουργούσαν ψευδαισθήσεις, υπνωτίζοντας τους.

    Ωστόσο, η νεοπλατωνική θεουργία -παρ' όλες τις πολλές εξαιρέσεις της-ΔΕΝ ήταν μια φτηνή, πρωτόγονη και απλοϊκή μαγεία. Έχουμε αναφέρει πολλές φορές ως τώρα, ότι ο απώτερος σκοπός της θεουργίας ήταν η έξοδος της Ψυχής από το σώμα, ή άνοδος της στον «ἐμπύριον τόπον» και ή «θέαση» των φωτεινών θεϊκών όντων. Ο πλέον πνευματικός τρόπος αυτής της θεουργικής πρακτικής ήταν, πάντα, ο διαλογισμός ή ΑΥΤΟ-ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ, το «άδειασμα του Νου από κάθε σκέψη», ο αποχωρισμός της Ψυχής από τα αισθητά, «ἡ πρὸς τὸ νοητὸν πῦρ ἄνοδος», όπως έλεγε ο Ιάμβλιχος (74). Αυτό ήταν, τελικά, το Μεγάλο Απόρρητο της θεουργίας, της Άλχυμείας και εν τέλει κάθε αποκρυφισμού. Οι πρακτικές επίκλησης διαφόρων κατωτέρων θεοτήτων και δαιμόνων, πού εμφανίζονταν ως ομιλούσες φωτιές ή ωοειδή πύρινα φάσματα, ήταν επικίνδυνες ενασχολήσεις, γιατί μπορούσε πάντα, αντί των φωτεινών θεών, να εμφανιστούν πονηροί δαίμονες. Ειδικά δε ο Πλωτίνος απομακρυνόμενος ριζικά από κάθε «υλιστική» σχέση με τους θεούς, διευκρίνιζε ότι πρέπει να αποφεύγονται οι παρόμοιες τελετές καθώς και όλες οι αιματηρές θυσίες, γιατί απευθύνονταν σε κατώτερους δαίμονες και κατ' εξοχήν προς τα πονηρά πνεύματα της υποσελήνιας περιοχής τα όποια τρέφονται με αιθερικές ουσίες και δεν είναι φιλικά προς τους ανθρώπους. Σε κάθε περίπτωση πάντως το κεντρικό νόημα της θεουργίας ήταν το ίδιο με εκείνο του Εσωτερισμού: ο αγώνας του Πνεύματος να ελευθερωθεί από τα δεσμά του Σώματος κατ' ουσία είναι μια Δεύτερη Γέννηση, πού συντελείται εύκολα ή δύσκολα κατά την ώρα του Θανάτου του κάθε ανθρώπου. Στα Μυστήρια, όπως και στη θεουργική Τελεστική, αυτή η μετάβαση επιτυγχάνονταν εν ζωή και εν εγρήγορση με πλήρη συνείδηση της όλης «διαδικασίας»... Όλοι οι μύστες εξ άλλου γνώριζαν ότι ή Γέννηση σ έναν Κόσμο είναι πάντοτε Θάνατος σε κάποιον άλλο - και αντιστρόφως.



    Σημειώσεις

    1. E. Reiner, Magic Figurines, Amulets and Talismans, Monsters and Demons in the Ancient and Medieval Words, Mainz 1987, 31.

    2. C. Ζintzen, Wie Wertung von Mystic and Magie in der neuplatonischen Philosophie, RM 108 (1965), 83.

    3. S. Eitrem, La Theurgie chez les neo-platoniciens et dans les papyrus magigues, SO. 22 (1942), 49

    4. Πλάτ. Συμπόσιον. 202 e κ. εξ.

    5. Ευσέβ. Ευαγγ. Προπαρ. V. 10, 6-9

    6. Λουκ. Φιλοψευδ. 34 - 35

    7. Papyri Graecae Magicae, κεδ. Presendanz

    8. Ιάμβλιχ. Περί Μυστηρίων, VI. 7, 249, 6, 246-247, 5, 245-246

    9. Ιω. Μαλάλας, χρον. 264, 15-267,7.

    10. Δ. Κούτουλας, Βυζαντινή Κων/πολη, έκδ. Χιωτέλλης, Αθήνα 2000, σελ. 67

    11. Σούδα, βλ. Λήμμα Ιουλ. «τοῦ κληθέντος θεουργοῦ Ἰουλιανοῦ».

    12. Μαρίνος, Βίος Πρόκλου 26

    13. Ό.π.

    14. Μερικοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι το «Περί Μυστηρίων» δεν είναι έργο του Ιάμβλιχου

    15. Ιάμβλ. Περί Μυστηρίων 96.13

    16. Ιουλ. Επιστ. 12, 425b, Μαρίνου Βίος Προκλ. 13, 24, 8-28

    17. Ευνάπιος, 478, Ζώσιμος, 4.15, Αμμ. Μαρκελλίνος 29.1.42.

    18. Δ. Κούτουλας, Το Βυζάντιο έναντι των Ελλήνων Εθνικών, εκδ. ΔΙΟΝ, Θεσ/νικη 1998 σελ. 58 κ. εξ

    19. Μαρίνος, Βίος Πρόκλου, 28

    20. Ο.π. 26, 28

    21. Scripota Minora I, 237

    22. Βλ. Κεφ. Θ.

    23. Δ. Κούτουλας, Η Αρχαία Ελληνική θρησκεία και τα Μαθηματικά, εκδ. ΔΙΟΝ, Θες.νίκη 2001

    24. Κλήμ. Αλεξ. Προτρεπτ. XI, 115,2,Ν.Γ. Πολίτης, Τελέσματα, Λαογραφικά Σύμεικτα 1 (1920) 51

    25. Ιάμβλ., Περί Μυστηρίων 179,8

    26. Μ. Ψελλός, Επιστ. 187, Σάθας (Biblioth. Graece Medii Aevi, V. 474)

    27. Πρόκλος, εις Τίμαιον

    28. Μαρίνος, Βίος Πρόκλου, 28

    29 Ηροδ. Ιστορ. Ι, 132

    30. Ορφ, Υμν., Ορφέας προς Μουσαίον, στ. 1 -32.

    31. Η πλειονότητα των Όρφικών ανάγεται στην Ελληνιστική Εποχή, όπως φαίνεται από την αναφορά θεοτήτων, όπως Αιών, Άδωνις, Σαβάγιας, Κυβέλη κ.λπ. Υπάρχουν, ωστόσο, και αποσπάσματα που ανάγονται σε παλαιότερες περιόδους. Βλ. Ν. Κ. C. Guthrie, ο Ορφέας και η Αρχαία Ελληνική θρησκεία, μτφρ. Χ. Μήνη, έκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα 2000.

    32. Χαλδ. Χρησμοί, fr. 150 (σ. 106), Ιαμβλ. Περί Μυστηρίων VII. 4, 256,5 , 258.

    33. Πρόκλος, Κρατύλ. 132, σελ. 77

    34. Ερμού Τρισμ. , Προς Ασκληπιόν Ιερά Βίβλος, σ. 384 -290

    35. «ὤλετο δὲ προτέροις πεπονημένον ἡμιθέοισιν ἔργον… καὶ ὅ μὲν ἐν κονίμσιν ὑπ’ ἄορι κρατὸς ἀμερθεὶς λευγαλέῳ θανάτῳ δῖος φὼς ἐκτετάνυσται…» (μετάφρ. Χάθηκε το έργο των ημιθέων… και ο (θεουργός) έχασε το κεφάλι του με ξίφος και με θλιβερό θάνατο είναι ξαπλωμένος στις σκόνες…) Πιθανώς εδώ αναφέρεται ο θάνατος του θεουργού Μάξιμου, διδασκάλου του αυτοκράτορα Ιουλιανού, του λεγόμενου «Παραβάτη»

    36. Γ.Ν. Γιαννάκης, Ορφέως Λιθικά, Ιωάνν. 1982

    37. O. Kern, Orph. Fragm. 211, σελ. 61

    38. Πρόκλος, Περί Ιερατ. Τέχνης, σελ. 150, 30 -151, 5.

    39. Πρόκλος, Τίμαιος Ι, σελ, 58, 25 κ. εξ.

    40. Ό.π.

    41. K. Preisendanz, Μαγικοί Πάπυροι 2, XIII, 204 και 81 κ. εξ

    42. Ό.π, XII, 318

    43. K. Preisendanz, Μαγικοί Πάπυροι 2, IV, 1841

    44. Χαλδαϊκοί χρησμοί, fr. 108

    45. Πρόκλος, Τιμ. 11. σελ. 255, 30 -σελ. 256, 14.

    46. Ό.π. fr. 115 -120

    47. Πρόκλος, Πλάτων, Θεολ. IV. 9 (σελ. 27 - 31)

    48. Μαγικοί Πάπυροι, IV, 537

    49. Μ. Ψελλός, Χαλδ. Λόγια 1133

    50. Δαμάσκιος, Βίος Ισίδωρου, fr. 107.

    51. Μαρίνος, Βίος Πρόκλου, 28

    52. O. Kern, Orphicor. Fragm. 27, σ. 96-97

    53. Χαλδαϊκοί χρησμοί, fr. 58 (σ. 70), 111-112 (σ. 90/92), 115 (σ. 92)

    54. Χαλδ. Χρησμοί, Kroll 31.

    55. Ό.π. Kroll 32, Ψελλός 1149 c

    56. A.D. Nock, Ορφέως Αργον. 52

    57. Μαρίνος, Πρόκλος 28.49, 14-52, 13

    58. Χαλδ. Χρησμοί fr. 50, 52

    59. Ιάμβλ. Περί Μυστηρίων IX. 9, 284

    60. «βόθρον τρίστοιχον ὄρυξα» (Ορφ. Αργ. 955)

    61. «σκύμνους παμμέλανας σκυλάκων τρισσοὺς ἱερεύσας» (στιχ. 962)

    62. «ἀπεχθέα χαλκὸν κρούων ἐλισάμην» (στιχ. 969)

    63. «σὺν δ’ αἰλόμορφος ἵκανεν τρισσοκάρηνος, ἰδεῖν ὀλοόν τέρας, οὔτι δαϊκτόν, Ταρταρόπαις Ἑκάτη ἡ κόρη τοῦ Τάρταρου μὲ τρία κεφάλια, ὀλέθριο κατὰ ταὴν ὄψη τέρας, ἀκαταμάχητο» (Ορφ. Αργ. Στιχ. 979 κ. εξ.) [Μεταφρ.: Ήλθε μαζί με απαστράπτουσα μορφή η Εκάτη η Κόρη του Τάρταρου με τρία κεφάλια, ολέθριο κατά την όψη τέρας, ακαταμάχητο]

    64. G. Gottin, Les Argonautiques d’ Orphee, σχολ. 965, σελ. 187 (Les Belles Lettres), 1930

    65. E. R. Dodds, Οι Έλληνες και το Παράλογο, μτφρ Γ. Γιατρομανωλάκης, εκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα 1996, σελ. 59 κ. εξ

    66. Πρόκλος, Εις Κρατύλ. 100, 21

    67. Οδύσσεια. 22, 481, Θεόφραστος, Χαρακτήρες

    68. Πρόκλος, Εις Πολ. ΙΙ, 246.23

    69. Ιάμβλιχος, Περί Μυστηρίων 112, 3

    70. Μαρίνος, Βίος Πρόκλου 28

    71. Ιάμβλ., Περί Μυστηρίων 3,6

    72. Μαγικοί Πάπυροι, IV, 1103 κ. εξ

    73. Προκλ., Εις Πολ. ΙΙ, 117.3

    74. F. L. Griffith - H. Thompson, The Demonical Magical Papyrus of London and Leiden, 1904, Col. XXIV (1), σ. 149

    75. Ιάμβλ., Περί Μυστηρίων, ΙΙΙ, 14, 132

    76. A. Delatte, Lacatoptromancie grecque et ses derives, Kiege - Paris 1932, 38

    77. Ιάμβλ. , Περί Μυστηρίων, 179, 8.



    Πηγή: Διαμαντής Κούτουλας, οι απόκρυφες επιστήμες στην Ελληνική αρχαιότητα, Εκδόσεις Έσοπτρον, Αθήνα 2002, σσ. 185 - 217

     
  • At 3:45 μ.μ., Blogger Sari_Kiz

    ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ (στον αποπάνω μου):
    "Έβαλε ο διαβολάκος
    την (ν)ουρά του πάλιιιιι
    και σου πήρε τα μυαλά σου
    μέσα απ' το κεφάλιιιιιιι"

    (του γλυκύτατου "μάγκα" Κούλη Σκαρπέλη, στην εκτέλεση του Πάνου Μιχαλόπουλου όμως για σένα...)

     
  • At 3:56 μ.μ., Blogger Πάνος

    Μπράβο Sari_kiz, βρήκες την καλύτερη αφιέρωση για τον αποπάνω!

    *

    Ο τύπος όμως είναι ΩΡΑΙΟΣ! Πρώτα μας ξεχέζει ("φτου σας ρεζίληδες!") και μετά μας κάνει δώρο ένα ξεγυρισμένο κόπυ-πέηστ, ολόκληρο κεφάλαιο του Διαμαντή ΚΟΥΤΟΥΛΑ!

    *

    Θα το διαβάσω, όμως! Ο Δ.Κ. αξίζει να διαβάζεται, άσχετα αν συμφωνείς ή όχι μαζί του.

     
  • At 8:03 μ.μ., Blogger MainMenu

    Πάνο κακούργε τα βαλες μαζι μου και σε τιμωρησε ο Θέούλης τώρα:)))))))))))

    Πάρε τη σεντονάρα...αχαχαχαχαχα...τι σεντονάρα είναι αυτή...θα την κάνω κοπυ πειστ στο μπλογκ του ΝΔ:)))

    Σήμερα έχει μάθημα θρησκευτικών στου ΝΔ...'τι έκαναν οι αμερικάνοι για μας'

     
  • At 11:49 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Ενός συναδέλφου του κάηκε ο σκληρός δίσκος και (χωρίς backup) έψαχνε να βρεί τι έφταιξε και έπαθε τέτοιο χουνέρι. Κατόπιν ωρίμου σκέψεως κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τιμωρήθηκε γιατί έφαγε τυρί (κασέρι ή φέτα θα σας γελάσω) τη Μεγάλη Πέμπτη.

    Λέτε να υπάρχουν δαιμόνοι τελικά; 'Η μήπως αυτοί που τιμωρούν την ακατάσχετη τυροφαγία είναι άγγελοι;

    Σχολιαστής

     
  • At 12:21 π.μ., Blogger Πάνος

    MainMenu, ελπίζω να το έκανες το κόπυ πέιστ! (στου ΝΔ τα σχόλια δε μπαίνω, διαβάζω το αρχικό ποστ και την κάνω - αλλιώς: πονοκέφαλος!)

    *

    Σχολιαστή, θέτεις νέα καυτά θέματα για την Επιτροπή Νομοκανονικών και Δογματικών Θεμάτων της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Υπερωρίες θα τους βάλεις να κάνουν στη Μονή Πετράκη...

     
  • At 10:54 π.μ., Blogger HellCombatant

    "Μήπως οι ιοί είναι ένα είδος δαιμονίου, που είναι τεχνολογικώς αναβαθμισμένο;" ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ! Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κ ΟΙ "ΔΑΙΜΟΝΕΣ" ΕΙΝΑΙ ΙΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΟΙ ΜΕ ΨΗΓΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΒΟΥΛΗΣΕΩΣ...

     
  • At 10:54 π.μ., Blogger HellCombatant

    "Μήπως οι ιοί είναι ένα είδος δαιμονίου, που είναι τεχνολογικώς αναβαθμισμένο;" ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ! Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κ ΟΙ "ΔΑΙΜΟΝΕΣ" ΕΙΝΑΙ ΙΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΟΙ ΜΕ ΨΗΓΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΒΟΥΛΗΣΕΩΣ...