ι Τα μυστικά του Κόλπου
Πέμπτη, Απριλίου 27, 2006
Αρχαίος ελληνικός κόσμος και ανορθολογισμός


Ο αρχαίος ελληνικός κόσμος περιέχει τα πάντα: Χαρακτηρίζεται από ενότητα μέσα στην ποικιλομορφία, συνειδησιακή, γλωσσική και πολιτισμική – αλλά και καταστροφικά ακραίο τοπικιστικό ήθος. Διαθέτει μοναρχία και ολιγαρχία, τυραννία και δημοκρατία, δικτατορία και οχλοκρατία. Ενσωματώνει στην κληρονομιά του πολυθεϊσμό και μονοθεϊσμό, λογικό και παράλογο, Απολλώνια κοσμοθέαση και Διονυσιακό αισθησιασμό. Ποια ήταν όμως η πραγματικότητα, μέσα στις πόλεις και τις κοινότητες;

Ήταν ορθολογικές οι αρχαίες ελληνικές κοινωνίες; Ούτε γι’ αστείο! Πολύ πριν από την εμφάνιση του χριστιανισμού και θαύματα θεών γινόντουσαν και οι επικλήσεις θεών και δαιμόνων ήταν σε ημερήσια διάταξη (και με τη χρήση των …επιστημονικών τεχνικών: νεκρομαντείες, υπνωτισμοί κλπ) και η σχέση των ανθρώπων με τους θεούς και τους θεοποιημένους ήρωες δεν διέφερε, επί της ουσίας, σε τίποτε απολύτως, συγκρινόμενη με τη σχέση που αναπτύσσουν οι χριστιανοί με την Παναγία και τους αγίους τους. Συνεπώς, σε επίπεδο αφέλειας, ευπιστίας, νοητικής ευτέλειας, δεισιδαιμονίας και παραθρησκευτικών δραστηριοτήτων (μαγεία, μαντεία, αμέτρητες προλήψεις –πολλές είναι ισχυρές ακόμα!-, θεουργίες, αστρολογία, ονειροκρίτεςκαι λοιποί τσαρλατανισμοί) ο αρχαίος ελληνικός κόσμος δεν υστερούσε καθόλου σε σχέση με τον πρώιμο, τον ώριμο ή τον παρακμασμένο (σύγχρονο) χριστιανισμό.

*

Πρώτη παρένθεση: (…) το όνειρο, μόνον αυτό ανάμεσα σε όλες τις παγανιστικές μαντικές μεθόδους, ήταν ανεκτό από τη χριστιανική Εκκλησία (Dodds ER. Εθνικοί και χριστιανοί σε μια εποχή αγωνίας. Από τον Μάρκο Αυρήλιο ως τον Μ. Κωνσταντίνο. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ, Αθήνα, 1995, σελ. 71). Η χριστιανική στάση απέναντι στα όνειρα δεν ήταν κατ’ αρχήν διαφορετική, εκτός από το ότι οι εγκατακλίσεις για ιατρικούς σκοπούς σε ένα ιερό του Ασκληπιού (εγκοίμησις) αντικαταστάθηκαν από εγκατακλίσεις σε ιερά αφιερωμένα σε μάρτυρες ή αγίους – πρακτική καθιερωμένη στην Ελλάδα ως τις μέρες μας. Όπως θα περιμέναμε, τα όνειρα θρησκευτικού περιεχομένου ήταν συχνά στην πρώιμη Εκκλησία και τα έπαιρναν πολύ στα σοβαρά. Όταν ένας επίσκοπος ονειρεύεται ότι πλησιάζει η Ημέρα της Κρίσεως, οι πιστοί σταματούν να καλλιεργούν τα χωράφια τους και αφιερώνονται αποκλειστικώς στην προσευχή. Κατά τον Ωριγένη, πολλοί είχαν γίνει χριστιανοί από οράματα που έβλεπαν στον ύπνο τους ή ξύπνιοι. Για άλλους το όνειρο ήταν σημάδι κρίσεως στην πνευματική τους ζωή (…) Την μεγαλύτερη επιρροή από όλα τα καταγεγραμμένα όνειρα είχε, υποθέτω, εκείνο στο οποίο ο Κωνσταντίνος είδε το μαγικό μονόγραμμα Χί Ρώ (…) την παραμονή της μάχης στη Μουλβία γέφυρα (Dodds ER. ό.π. σελ. 81)

Δεύτερη παρένθεση: Ατύπως ή αφανώς, αλλά και πλήρως ενταγμένες στο δόγμα και το τυπικό τους, οι χριστιανικές Εκκλησίες ενσωματώνουν πλήθος από παραθρησκευτικές, ουσιαστικά, δραστηριότητες: εξορκισμοί, πρόκληση επιθυμητών φυσικών φαινομένων, όπως η βροχή, διαβασμένα φυλαχτά και κρεμαστάρια, ιερά λείψανα και αντικείμενα (η ζώνη της Παναγίας, το Τίμιο Ξύλο), επαλείψεις με θαυματουργά έλαια ή ύδατα, αποκοπή τριχών, τελετουργικά φτυσίματα (στη βάπτιση) και κυρίως η μαγική –ειδωλολατρική προσκύνηση των εικόνων – παρά τις απελπισμένες προσπάθειες των θεολόγων να πείσουν ότι το μαύρο είναι κατάλευκο. Όσο πιο λαϊκή είναι η Ορθοδοξία, τόσο περισσότερο διαθέτει χαρακτήρες μαγείας και παγανισμού – μέχρι πλήρους ταυτίσεως.

*

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Πορφύριου, ο οποίος, τον 3ο αιώνα, ανέλαβε να αντικρούσει τη νέα θρησκεία, των χριστιανών. Επιτίθεται μεν κατά μέτωπο εναντίον των χριστιανικών τερατολογιών, κάνει όμως ό,τι κι ο ζήτουλας της λαϊκής αφήγησης: βλέπει τα σακούλια των άλλων –όχι τα δικά του. Αλλά για να μην αδικούμε τον Πορφύριο, παρόμοιες επιδόσεις εντοπίζονται στον Ησίοδο, τον Ηρόδοτο, στους νεοπυθαγόρειους και τους –φυσικά!- νεοπλατωνικούς. Οι σχολές αυτές είχαν μετατραπεί ουσιαστικά σε δυαρχικά θρησκευτικά –φιλοσοφικά συστήματα, βασιζόμενα στην πίστη. Υποστήριζαν και καλλιεργούσαν πολλές ανορθολογικές (για να το πούμε κομψά…) απόψεις. Ο χριστιανισμός άλλες από αυτές τις ενσωμάτωσε και άλλες τις καταπολέμησε, γιατί ερχόντουσαν σε αντίθεση με βασικά (εβραϊκά) δόγματά του.

Αλλά, υπάρχουν και εκείνοι που επινόησαν και υπηρέτησαν το Λόγο: Θαλής, Ηράκλειτος, Ζήνων, Πρωταγόρας, Ξενοφάνης, Θουκυδίδης, Περικλής (και οι πριν απ’ αυτόν δημιουργοί του Αθηναϊκού θαύματος) Δημόκριτος, Επίκουρος, Ευκλείδης, ο μέγας Αριστοτέλης – και άλλοι, ων εκ έστι αριθμός…

Φυσικά η δεισιδαιμονία κυριαρχούσε στους Έλληνες, από αρχαιοτάτων χρόνων. Ακόμα και ο μεγάλος Περικλής, όταν αρρώστησε, αναγκάστηκε να υπομείνει να του κρεμάσουν οι γυναίκες ένα φυλαχτό. Παρόμοια καραγκιοζιλίκια υπέστη, είκοσι πέντε αιώνες αργότερα, ο Ανδρέας Παπανδρέου, αποδεικνύοντας με τον τόπο αυτό την συνέπεια των Ελλήνων στη δεισιδαιμονία, είτε παγανιστική είτε χριστιανική. Είναι χαρακτηριστική η οργή του Ηρακλείτου, αλλά και του Πλάτωνα, κατά των απατεώνων που εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη ευπιστία...

*

Οι νεοπλατωνιστές στήριξαν θεωρητικά τις θεουργικές τους δραστηριότητες βασισμένοι στην Αρχή της αντιστοιχίας: κάθε μέρος του σύμπαντος καθρεφτίζει όλα τα υπόλοιπα μέρη. Το σύνολο του υλικού κόσμου είναι ο καθρέφτης των αόρατων θεϊκών δυνάμεων. Οι θεουργοί, συνεπώς, έρχονται σε επαφή με τις θεϊκές δυνάμεις μέσω των εικόνων τους, οι οποίες συνδέονται με το πρωτότυπο χάριν της συμπαθείας. Η συμπάθεια επιτρέπει τη μεταφορά δυνάμεως – ενέργειας από τις ουράνιες σφαίρες στον θεουργό - μάγο!

Με ανάλογο τρόπο συνδέεται και στον παγανιστικό –ειδωλολατρικό χριστιανισμό η εικόνα του θείου προσώπου ή του αγίου, με το πρότυπό της. Οπότε, η επαφή –προσκύνηση του πιστού προς την εικόνα αποκτά θεουργικές δυνατότητες!

Διαφέρει σε κάτι η νεοπλατωνική από τη χριστιανική θαυματοποιία; Ναι, στο ότι οι νεοπλατωνικοί νομίζουν ότι χρησιμοποιούν δυνάμεις ενυπάρχουσες στη φυσική, κοσμική τάξη και η χρήση τους είναι ανεξάρτητη από οποιαδήποτε υπερφυσική θεία μεσολάβηση. Εξηγούν τη θεουργία με βάση τους κοσμικούς νόμους, που είναι μεν εδραιωμένοι από τον Θεό, αλλά χωρίς αυτός να παρεμβαίνει στην όλη διαδικασία (R.T. Wallis, Νεοπλατωνισμός. ΑΡΧΕΤΥΠΟ, σελ. 177-98).

Από την άλλη, οι χριστιανοί πιστεύουν ότι το θαύμα είναι υπόθεση που εξαρτάται αποκλειστικά από τη θέληση του Θεού, προς τον οποίο απευθύνουν προσευχές για να τον πείσουν – εκτός αν ενεργεί ο Θεός αυτόβουλα. Αφού υπεύθυνη για το θαύμα είναι μονάχα η θέληση του Θεού, οι χριστιανοί προσπαθούν συνήθως να την επηρεάσουν απευθυνόμενοι σε Αυτόν με τη μεσολάβηση (ταις πρεσβείαις) κάποιου περισσότερου προσιτού προσώπου (Παναγία, τοπικοί ή επαγγελματικοί άγιοι).

Όσο για τη δυνατότητα του χριστιανικού Θεού να κάνει θαύματα, να ανατρέπει δηλαδή κατά βούληση την φυσική τάξη που ο ίδιος δημιούργησε, θεωρείται ως κάτι το αυτονόητο. Επειδή οι θεολόγοι αρέσκονται και συνηθίζουν να έχουν άποψη για τα πάντα, υποστηρίζουν ότι πρόκειται απλώς για την εκδήλωση μιας άλλης κοσμικής τάξης (από τις αναρίθμητες που μπορεί να δημιουργήσει ο Θεός), η οποία δεν συγκρούεται με την υπάρχουσα.

Πρόκειται για δυο εξίσου ανορθολογικές (παράλογες) αντιλήψεις. Αμφότερες βρίσκονται πέραν της κριτικής σκέψης. Το μόνο που αλλάζει είναι ότι ο θεουργός –φιλόσοφος - μάγος μετατρέπεται σε ιερέα –ηγούμενο – επίσκοπο – λαϊκό προφήτη, για να καλύψει τις ίδιες ακριβώς ανάγκες των ανθρώπων, όταν στρέφονται στη δεισιδαιμονία για να λύσουν τα πρόβλήματά τους.

*

Κορυφαία θέση στα ενδιαφέροντα του αρχαίου παγανιστή κατείχε η έγνοια για τη μετά θάνατον τιμωρία, ενδεχόμενο το οποίο προσπαθούσε να εξορκίσει και να εξαγοράσει με πάσης φύσεως τσαρλατανισμούς, εξαγνισμούς, τυποποιημένες τελετουργίες, μαγείες κλπ. (Πλάτων, Πολιτεία, 330 b-e)

*

«Κάθε τι δαιμονικό», λέει η Διοτίμα στον Σωκράτη, «βρίσκεται μεταξύ Θεού και θνητού. Ερμηνεύοντας και μεταβιβάζοντας τις επιθυμίες των ανθρώπων στους θεούς και τη θέληση των θεών στους ανθρώπους, βρίσκεται ανάμεσα στους δύο και γεμίζει το κενό… Ο Θεός δεν έχει επαφή με τον άνθρωπο’ μόνο μέσω του δαιμονικού πραγματοποιείται επικοινωνία και συνομιλία ανάμεσα στους ανθρώπους και τους θεούς, είτε κατά την εγρήγορση είτε κατά τον ύπνο. Και ο άνθρωπος που είναι έμπειρος σ’ αυτή την επικοινωνία είναι δαιμονικός άνθρωπος, ενώ όποιος είναι σε άλλα πράγματα σοφός, ή στις τέχνες ή σε χειρονακτικές εργασίες, είναι απλώς εργάτης» (Συμπόσιο, 202 D 13-203 A 6- αναφέρεται από Dodds ER. ό. π. σελ. 69-70)

Ουσιαστικά ο καθένας, εθνικός, Εβραίος, χριστιανός ή γνωστικός πίστευε στην ύπαρξη αυτών των όντων και στη δράση τους ως μεσολαβητών, είτε τα ονόμαζε δαίμονες ή αγγέλους ή αιώνες ή απλώς πνεύματα. Στα μάτια πολλών ευλαβών εθνικών ακόμη και οι θεοί της ελληνικής μυθολογίας εκείνη την εποχή δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μεσολαβητές δαίμονες, σατράπες του αόρατου υπερκόσμιου Βασιλέως. Και αντιστοίχως, ο «δαιμονικός άνθρωπος», ο οποίος γνώριζε πως θα επιτύχει επαφή μαζί τους, έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως (Dodds ER. ό.π. σελ. 70-1)

*

Ως εδώ καλά. Τα πράγματα σοβαρεύουν πραγματικά όταν επιχειρείται η αξιολόγηση του Λόγου των αρχαίων Ελλήνων και η αντιπαράβολή του με τον σύγχρονο ορθολογισμό. Αλλά, μην τα περιμένετε όλα από ένα απλό ποστάκι...
 
Έγραψε ο Πάνος - Πέμπτη, Απριλίου 27, 2006 |


17 Comments:


  • At 12:43 μ.μ., Blogger the_return

    Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

     
  • At 12:51 μ.μ., Blogger the_return

    Δεν θα σταθώ τόσο στην αρχαία Ελλάδα, όσο στην κωμική διαμάχη ενός "ορθολογισμού" με έναν "αναρθολογισμό" που υπάρχει μόνο στη φαντασία των "ορθολογιστών".

    Και κατ'αρχήν διαφωνώ με την χρήση του όρου "ανορθολογισμός".

    Τι είναι "ανορθολογισμός" ; για να περιγραφεί με σαφήνεια το περιεχόμενο αυτής της έννοιας, θα πρέπει πρώτα να καταλήξουμε στο τι είναι "ορθολογισμός", στο βαθμό που η πρώτη έννοια πηγάζει ως η αντιθετική παραβολή της δεύτερης...

    Μπορούμε να ξέρουμε με σιγουριά τι είναι "ορθολογισμός";

    Συνήθως με αυτόν τον όρο εννοούμε μια αλυσίδα αιτιότητας η οποία είτε φαίνεται είτε εμμένει ως "αφανής αρμονίη φανερής κρείσσων", περιμένει πάντα τον μέγα χειρουργό-φιλόσοφο να την αποκαλύψει στα έκπληκτα μάτια των άλλων..(μια φαντασίωση όχι μόνο της Δυτικής φιλοσοφίας αλλά και της καθόλου Δύσεως...και αλήθεια έχει κανείς σκεφθεί ποτέ ότι το υποκείμενο που φιλοσοφεί και παγώνει το (μικρό) πλήθος με την εισαγγελική διάθεσή του δεν είναι παρά μια εκπεσμένη αντανάκλαση του αρχαϊκού μάγου-τελετάρχη;!)

    Από αυτή την άποψη "ανορθολογισμός" συνήθως ορίζεται ότι δεν εμπίπτει στην άνω παρατιθέμενη φανερή (ή σχετικά φανερή) αλυσίδα αιτιότητας.

    Μια τέτοια άποψη είναι απείρως εξωφρενική και προκατάληψη αιώνων Γερμανικής φιλοσοφίας η οποία πάντοτε ήθελε να μάθει τη θάλασσα παρατηρώντας την , χωρίς να βουτήξει μέσα της...

    Μήπως δεν είναι κάθε "ορθολογική αιτιότητα" που κατέρρευσε με δραματικό τρόπο στην Σχολή της Κοπεγχάγης;
    Κατά πόσο ένας "ορθολογιστής", ας πούμε, θα δεχθεί εύκολα ότι το ...σώμα του γέμει σωματιδίων που κινούνται από το ..μέλλον προς το παρελθόν ; (και όμως είναι αλήθεια)

    Κατά κάποιο τρόπο, η δυτική γνωσιολογία μετά από αιώνες ανακαλύπτει πράγματα που ήταν ήδη γνωστά στις αρχαϊκές λάμψεις του κόσμου...Απλά διαφέρει η ορολογία, και οπωσδήποτε η σχέση του υποκειμένου με το αντικείμενο...

    Το θέμα του βιώματος:

    Οι ανορθολογικοί "ορθολογιστές" αρνούνται παντελώς (συνειδητά ή ασυνείδητα) το βίωμα κατά τη διαδικασία της σκέψης που σκέπτεται τον εαυτό της.
    Τι σημαίνει αυτό;
    Πολύ απλά ότι στο άκουσμα κάποιου πράγματος που τους φαίνεται απλά ..ασυνήθιστο για τα δεδομένα των αλυσίδων αιτιότητας με τις οποίες είναι δεδεμένοι, αντιδρούν με παβλοφική ανάκλαση απόκρουσης και αποστροφής...

    Δεν θα ήταν πιο σώφρον να εξετάσουν οι ίδιοι με βιωματικό τρόπο ("βλέπω με τα ίδια μου τα μάτια") αν το "άκουσμα" αυτό έχει αντίκρυσμα σε πραγματικότητα ή όχι; Ασφαλώς και ναι..Και όμως δεν το κάνουν. Γιατί; Ρωτήστε τους...(ο άνθρωπος πάντοτε φοβάται μην κατακρημνιστούν εν ριπή οφθαλμού οι έτοιμες εικόνες που έχει για τον κόσμο, και ξορκίζει..."ορθολογιστικά"...).

    Εν κατακλείδι, προσωπικά ...παραείμαι ορθολογιστής για να αποδεχθώ τον οποιοδήποτε σερβιρισμένο "ορθολογισμό" (το βασίλειο του Προκρούστη).

    Αν υπάρχει για μένα ένας (πραγματικός)ανορθολογισμός, τότε αυτός δεν είναι άλλος από την προσπάθεια εξαγωγής ενός συμπεράσματος χωρίς τη μεσολάβηση του βιώματος...

    με εκτίμηση

     
  • At 3:28 μ.μ., Blogger Πάνος

    Αγαπητέ the _return, ευχαριστώ για το σχόλιο.

    Είναι μάλλον δύσκολο να (ανα)λύσουμε όλα τα παρελκόμενα των δυο επίμαχων λέξεων.

    Άλλωστε, κεντρική ιδέα του ποστ ήταν να αναδειχθεί η διαχρονικότητα της δεισιδαιμονίας, τόσο στους παγανιστικούς όσο και στους χριστιανικούς χρόνους.

    Αν η εμπλοκή με τον ορθολογισμό και το αντίθετό του μας απομακρύνει, δεν έχω κανένα πρόβλημα να αποσύρω τις δύο "φορτισμένες" λέξεις και να τις αντικαταστήσω με άλλες.

    Πχ. "κριτική σκέψη" και "μυθολογική σκέψη".

    (αν και φοβάμαι πως και πάλι θα υπάρχουν προβλήματα ερμηνείας...)

     
  • At 4:13 μ.μ., Blogger άστεγος

    Συμφωνώ με την ουσία του κειμένου, έχω μόνο κάποιες επί μέρους παρατηρήσεις ή συμπληρώσεις:
    1. Όταν το θέμα είναι η "δεισιδαιμονία του αρχαίου ελληνικού κόσμου", αυτό δεν μπορούμε να το κάνουμε γενικόλογα, χωρίς να ασχοληθούμε με κάθε περίοδο και περιοχή ξεχωριστά. Δηλαδή μέσα από κάποιοα παραδείγματα παρμένα από διαφορετικές ιστορικές περιόδους που καλύπτουν 1000 χρόνια δεν μπορούμε να καταλήγουμε γενικόλογα ότι ναι, στον αρχαίο ελληνικό κόσμο υπήρχε δεισιδαιμονία (που υπήρχε).

    2. Καλό θα ήταν να αναφερόταν ότι οι πηγές (νομίζω ο Ευσέβιος στον Βίο του Κωσ=νσταντίνου)αναφέρουν και ένα "ειδωλολατρικό" όνειρο του Κωνσταντίνου, πρωτού αρχίσει τα "χριστιανικά" όνειρα. Θα εξυπηρετούσε την επιχειρηματολογία του κειμένου.

    3. Όταν σε νεοελληνικό κείμενο χρησιμοποιούμε λέξεις όπως "δαίμονας", μάλλον θα πρέπει να αναφέρουμε τη σημασία της λέξης ως προς την πηγή, την οποία αναφέρουμε. Για παράδειγμα διαφορετικά (πρωτο)χρησιμοποιεί ο Ησίοδος τη λέξη δαίμονας, διαφορετικά ο Πλάτωνας και διαφορετικά οι πατέρες της εκκλησίας.

    4. Χαρακτηριστικό και πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα ανορθολογιστικού διαλόγου μεταξύ Χριστιανών των πρώτων αιώνων π.Χ. και παγανιστών είναι αυτό που αναφέρει ο πατέρας της εκκλησίας Ιουστίνος (Διάλογος με Τρύφωνα 67, 1-2): Λέει στο περίπου: κοιτάξτε, γιατί αμφισβητείτε την προφητεία του Εζεχία, ότι η Παρθένος θα εγκυμονήσει και θα γεννήσει γιο, όταν και σε σας τα ίδια συμβαίνουν: Ο Περσέας γεννήθηκε από μια παρθένα, την Δανάη, όταν ο Δίας έπεσε πάνω της μεταμορφωμένος σε χρυσή βροχή...

    Αυτά τα λίγα, επαναλαμβάνω,με την ουσία του κειμένου συμφωνώ.

     
  • At 4:32 μ.μ., Blogger OldSkipper

    Πολυ ωραιο και ενημερωτικο κειμενο Πανο.
    Μια ερωτηση μονο: στις διαφορες μυθολογιες (βαβυλωνιοι, αιγυπτιοι, ελληνες) αλλα και στα ομηρικα επη αναφερεται σαφως η απ' ευθειας επαφη του θεου με τον ανθρωπο. Χωρις την μεσολαβηση "δαιμονων" η ιερεων/σαμανων.
    Μηπως παρανοησα κατι; Ακομα και αν εχω δικιο, θα πρεπει να αλλαξεις μονο το μικρο εκεινο κομματι που μιλαει για την "μεσολαβηση" των ιερεων. Το υπολοιπο ποστ δεν χανει το σωστο νοημα του.

     
  • At 7:08 μ.μ., Blogger Πάνος

    Αντώνη, γενικά σωστές οι παρατηρήσεις σου. Υπενθυμίζω μονάχα οτι πρόκειται για ένα ποστάκι (όπου καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια για αποφυγή ...σεντονιάδος) και όχι για διατριβή!

    *

    Oldskipper, ο ιερέας είναι αυτός που μεσολαβεί (είναι εξουσιοδοτημένος) για τη μετατροπή του άρτου και οίνου σε σώμα και αίμα.

    Η επαφή στους ομηρικούς κλπ με τους θεούς γινόταν απευθείας (έχει γράψει ένα εκπληκτικό κείμενο σχετικά ο Κωστής Παπαγιώργης, στο πρώτο κεφάλαιο της "Ομηρικής μάχης") αλλά και τότε υπήρχαν οι "διαμεσολαβητές -ερμηνευτές", όπως οι μάντεις (Κάλχας, Κασσάνδρα κλπ). Οι θεουργίες έγιναν δημοφιλείς αργότερα.

     
  • At 7:19 μ.μ., Blogger Athanassios

    Πραγματικά απορώ γιατί γράφετε χιλιάδες λέξεις προσπαθώντας να αναλύσετε κάτι αυτονόητο... Από καταβολής κόσμου ο άνθρωπος είχε την ανάγκη να δημιουργήσει δυνάμεις ανώτερες από αυτόν και ανίκητες για να δώσει απαντήσεις στην αδυναμία του να ορίσει και εξουσιάσει καταστάσεις και φυσικά φαινόμενα..
    Με τον τρόπο αυτό δημιούργησε τις θρησκείες και τους δαιμόνους...
    Σιγά μπλογκάρχη μη χρειάζονταν να διαβάσω όλα αυτά και τις πηγές που ανατρέχεις για να καταλάβω αυτό :
    Πήγα σε μια βάφτιση προ ετών στη Μονή Βλατάδων... εκτός από τα κλασσικά φτυσίματα, ο ιερέας ανέλυε ταυτόχρονα με το θείο μυστήριο, γιατί πρέπει να φοράει άσπρα η κουμπάρα και λοιπές αηδίες και τι συμβολίζουν αυτές - δεν τις θυμάμαι τώρα... Βγαίνοντας από κει είπα: " Αυτό είναι καθαρό βουντού" και δεν είχα διαβάσει Ησίοδο.. άκου Ησίοδο, ούτε Ευαγγέλια... μωρέ ανησυχίες που έχετε !!! Ερχεσαι και συ τώρα με πανωσέντονο και κατωσέντονο να καταλήξεις ότι στην Αρχαία Ελλάδα έκαναν βουντού, όπως και οι χριστιανοί, νέοι και παλιοί... Πραγματικά... δεν λέω... φοβερή διαπίστωση.... αν δεν διάβαζες Ησίοδο και καμιά χιλιάδα δαιμονολόγους άλλους δεν θα κατέληγες ποτέ σ' αυτό το συμπέρασμα... Σύνελθε μπλογκάρχη!!

     
  • At 7:41 μ.μ., Anonymous Ο Θειος Ισιδωρος

    @ Return. Η γερμανικη Φιλοσοφικη σκεψη σαν εξελιξη της ορθολογικης σκεψης ειναι αυτη που οχι μονο βουτηξε στη θαλασσα αλλα ανακαλυψε και απο που κλανει το μπαρμπούνι.Η ανορθολογικη σκεψη ειναι αυτη που θεωρει οτι δεν κλανει το μπαρμουνι και γιαυτο ειναι κοκκινο.
    Ο Ορθος Λογος εξελιχθηκε σε επιστημονικη σκεψη.
    Το βιωμα στον συγρονο ανθρωπο δεν αποτελει τεκμηριο θεμελιωσης της σκεψης του και ο χυδαιος εμπειρισμος ειναι ο λανθασμενος τροπος προσληψης της γνωσης.
    Σημασια δεν εχει τι μπορει να αντεξει να δεχθει ενας "ορθολογιστης" (με ή χωρις εισαγωγικα) ως υποκειμενο, αλλα η επιστημονικη σκεψη σαν βαση λειτουργειας της ανθρωπινης αντιληπτικοτητας.
    Εκτος αν οταν αναφερεσαι σε "κωμικη διαμαχη" εχεις υπ΄όψιν σου την εργαλιακη χρηση της "επιστημονικης σκεψης" (γνωσιολογια κλπ) η οποια σε ορισμενες εκδοχες της συνιστα...θεολογία.
    Υπαρχει ουσιαστικη διαφορα των δυο σκεψεων:ειναι αυτη της αιτιωδους συναφειας απο τη συμπτωσιογενη φαινομενολογια.
    Ακομη και στην εποχη μας το προβλημα εξακολουθει να ειναι η εργαλειακη χρηση του ανορθολογισμου (λεγε με θεολογια)οχι μονο σε οτι αφορα την αντιληψη του υπαρχοντος κοσμου αλλα και σ΄αυτη τη διαχειριση των ανθρωπινων υποθεσεων.
    *
    Ανηψιε η ιστορια δε χωριζεται σε παλια και νεα με βαση την "ηλικια" της,αλλα με βαση την εξελιξης της ανθρωπινης σκεψης,αφου αυτη παραγει πολιτισμο.Οταν μιλαμε για αρχαιο Ελληνικο πολιτισμο δεν αναφερομαστε στις δεισιδαιμονιες,και στις ιδεοληψιες του δηλαδη σε αυτο που αποκαλουμε ΠΙΣΤΗ,αλλα στις καινοφανεις ιδεες που διατυπωθηκαν στο πλαισιο του σαν τροπο αντιληψης του μερικου και του συμπαντος κοσμου.Αυτες αποτελεσαν βαση προβληματισμου της συγχρονης δυτικης σκεψης. Η πιστη υπηρξε παντα και εξακολουθει να ειναι ακομα πιστη με ολα της τα συμπαραμαρτουντα.Απλως ο παγανισμος δεν αντεξε στην αντιπαραθεση με το μονοθεϊσμο για πολους λογους.Καποιοι απο αυτους ηταν και πολιτικοι. Μια ενιαια θρησκεια εξυπηρετουσε πολιτικα την τεραστια αυτοκρατορια σαν στοιχειο πολιτιστικης ομογενοποιησης της.Ομως για να περασει η κουλτουρα των βοσκων,η παπαρια της καιωμένης βάτου,για να εκτωπισει το σκυθρωπο προσωπο του Γιεχωβα τους χαρουμενους θεους του πολιτισμενου τοτε δυτικου κοσμου χρειαστηκε το image making των νεοπλατωνικων συν την εξατομικευση της πιστης.Δηλαδη παρτε τ΄αρχιδια μου.

     
  • At 7:49 μ.μ., Anonymous Θειος Ισιδωρος

    Αλλο ο Ισιοδος κι αλλο ο Ισιδωρος, μη μας μπερδευετε.

     
  • At 7:50 μ.μ., Blogger Athanassios

    θείε Ισίδωρε εξαιρετικό post...
    Μπλογκάρχη δεν κάνεις και κανένα αφιέρωμα στις ψυχότροπες και διεγερτικές ουσίες που επίσης χρησιμοποιεί ο άνθωρπος από καταβολής κόσμου, ταυτόχρονα με την επίκληση θεών και δαιμόνων? Μόνο μη παραπέμψεις πάλι στους Ησίοδο, Ωριγένη κλπ.... γιατί θα τα πάρω!!

     
  • At 7:55 μ.μ., Anonymous Θ. Ισιδωρ.

    Μπορεις να παραπεμψεις σε μενα ανηψιε.Στειλτους μου να τους παρω φαλαγγι

     
  • At 8:00 μ.μ., Blogger Πάνος

    Athanassios, δεν κάνεις μια βόλτα στα ιστολόγια να δεις τι κερί και λιβάνι κυκλοφορεί;

    Από θεωρητική κλπ άποψη, σκασίλα μου - μπορώ κάλλιστα να τα αγνοώ. Επαναλαμβάνω οτι το ενδιαφέρον μου γι αυτά είναι αμμιγώς πολιτικό, με την ευρεία έννοια: τα κεριά και τα λιβάνια προσπαθούν να τα πουλήσουν στον αριστερό χώρο (και σε όποιον άλλο τσιμπήσει) ως το άκρον άωτον της αντίστασης στην "νεοταξική" παγκοσμιοποίηση. Ατυχώς, τσιμπάνε πολλοί, άρα το θέμα έχει πολιτικό ενδιαφέρον.

    Αυτό είναι όλο φίλε μου.

    (...και αντί να γκρινιάζεις, γράψε ποστ της αρεσκείας σου, όπως το πρόσφατο για το ζεϊμπέκικο - που συγκέντρωσε τα καλύτερα σχόλια από καταβολής των "μτΚ"!)

     
  • At 8:16 μ.μ., Blogger Πάνος

    Θείε Ισίδωρε, κάθε βοήθεια εκ μέρους σου δεκτή ευχαρίστως!

    Στο σχόλιό σου, έχω να παρατηρήσω τα εξής: η φιλοσοφία (η τεράστια κίνηση που γέννησε τον Ορθό Λόγο) ήταν παντού και πάντα στον αρχαίο ελληνικό κόσμο στα όρια της νομιμότητας και της καθεστηκυίας τάξης: δεκάδες παραδείγματα υπάρχουν για να μας υποδείχνουν οτι η εξουσία (και η λαϊκή εξουσία, του Δήμου) δεν ανεχόταν έυκολα με την ιδέα οτι κάποιος /κάποιοι είχαν επεξεργαστεί /διέδιδαν ιδέες που αμφισβητούσαν το status quo (όχι απλά το θρησκευτικό - γιατί ως γνωστόν το ένα φέρνει το άλλο...)

    Η παραδοχή αυτής της πραγματικότητας δε μειώνει σε τίποτα την αξία και την προσφορά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων στον πολιτισμό. Μας επιτρέπει όμως α. να βλέπουμε νηφάλια και κριτικά τον αρχαίο ελληνικό κόσμο (κάτι που μας προφυλάσσει από την αρχαιοπληξία) και β. να αποκτούμε συναίσθηση για τις πραγματικές δυνατότητες της ελεύθερης σκέψης στον παρόντα χρόνο (και κόσμο), όπου η μυθολογική σκέψη εξακολουθεί να κυριαρχεί συντριπτικά, παρά τα κοινώς αποδεκτά παραμύθια της Χαλιμάς.

     
  • At 8:53 μ.μ., Blogger Athanassios

    Το "κερί και το λιβάνι" Πάνο, πάντα κυκλοφορούσε... το σκοτάδι είναι μαύρο και απλωμένο.. συμφωνώ μαζί σου ότι είναι πολιτικό το θέμα.. οι "αριστεροί" άφησαν τον Marx και πιάσαν τα 'βαγγέλια.. φαινόμενα των καιρών, αλλά δεν νομίζω ότι με τον Ησίοδο και τις σεντονομαχίες καταπολεμιέται αυτό...
    Θα ρίξω ένα post για τις ουσίες, αρκεί να εμπνευστώ και με βοηθήσει ο θείος Ησίοδος... sorry πάλι τον μπέρδεψα... Ισίδωρος..!!

     
  • At 8:56 μ.μ., Blogger Athanassios

    Δεν ντρέπομαι επίσης να ομολογήσω ότι τα φοβάμαι τα δαιμόνια.. αμα δω θρίλερ με δαιμόνια λέω το δεσπότη-Παναγιώτη... Ειδικά εκείνος ο δαίμονας ονόματι Pazuzu στον Εξορκιστή, μου έχει δημιουργήσει ψυχικά τραύματα από την εφηβεία μου... χαχαχα

     
  • At 9:29 μ.μ., Anonymous Θειος Ισιδωρος

    Θανασακη οταν λες αριστεροι δεν ενοεις τους αποφοιτους αλλα τους θρησκευομενους με την αριστερα,τους προσκηνιτες.Αυτοι παντα μαστουρωνανε με διαφορα λιβανια και δαιμονολογουσανε τη ζωη.Οσο για την ιδια την αριστερα,αυτη ξεκινησε σα μια περιπετεια ανοιχτων οριζοντων του ανθρωπινου εγγεφαλου και κατεληξε εφιαλτης (θεολογικη ιδεοληψια).
    Σχετικα με τις ψυχοτροπες ουσιες τωρα να σου πω οτι αυτες τις παραγει και ο ιδιος ο οργανισμος απο τη βιοχημικη του συσταση και λειτουργεια.Μια σειρα λαθος σκεψεων πχ μπορει να εχει χειροτερα αποτελεσματα και συμπτωματα απο 3 δοσεις πρεζας (κλασικες περιπτωσεις: ο βιος του αγιου Αντωνιου,η εμπνευση της Αποκαυψης απο τον Ιωαννη).

     
  • At 9:47 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Σχολιο μου στο τελευταιο ποστ της Μιραντολινας

    Ο θειος (του Πανου) Ισιδωρος έφα...
    "Το δεύτερο που έμαθα είναι πως, τα δυτικά φάρμακα είναι ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ! Τα θεωρούσα δεδομένα, όπως όλοι μας, τα κριτίκαρα, έψαχνα εναλλακτικές θεραπείες, τα αμφισβητούσα και μόνο κακό είχα να πω γι αυτά. Λοιπόν, αυτή η ένεση στον ποπό μου και αυτά τα υπέροχα χάπια που σκότωσαν το παράσιτο του τύφου σε δέκα μέρες αρκούν για να πω ένα μεγάλο Ευχαριστώ σε όλους αυτούς τους ανθρώπους, στον ανεπτυγμένο κόσμο, που βρήκαν αυτά τα φάρμακα. Είναι πολλά αυτά που μας αρρωσταίνουν και στον ανεπτυγμένο κόσμο, δε λέω, αλλά τίποτε δε συγκρίνεται με όσα συμβαίνουν εδώ, στην Αιθιοπία, όπου ο μέσος όρος ζωης δεν ξεπερνά τα 45 χρόνια."

    Aυτο να το βαλετε ολοι καλα μεσα στο μυαλουδακι σας γιατι βλεπω οτι πολυ τοχετε ριξει στα θεολογικα και τον αφορισμο του δυτικου πολιτισμου.Αντε μπραβο μην τ΄ακουσετε χοντρα.

    4/27/2006 08:11:19 μμ