ι Τα μυστικά του Κόλπου
Σάββατο, Ιουνίου 10, 2006
Αριστερά και πατριωτισμός
Τα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης έχουν διττή προέλευση’ από τη μια η πρωταρχική, της φύσης και από την άλλη η δευτερογενής, της παράδοσης και του πολιτισμού. Μέσα στον άνθρωπο πραγματοποιείται μια σύμμειξη, ένα ανακάτεμα. Το αμάλγαμα που προκύπτει έχει αμέτρητες παραλλαγές, αλλά έναν κοινό παρονομαστή: στη ζωή μέσα στις ανθρώπινες κοινότητες, κυριαρχούν με μεγάλη άνεση οι χαρακτήρες που μεταβιβάζονται από την παράδοση και τον πολιτισμό, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές αλλά και τις προσωπικές σχέσεις.

Η κληρονομιά της φύσης περιλαμβάνει πλήθος στοιχεία τα οποία αγνοούνται από τον άνθρωπο, όπως ο φυσικός χώρος, το κλίμα, οι εναλλαγές των εποχών, η διαδοχή μέρας και νύχτας κλπ. Τα φυσικά αυτά δεδομένα συνήθως απωθούνται (περιθωριοποιούνται) από άλλα, του πολιτισμού και της παράδοσης: δομές και σχέσεις εξουσίας, κυρίαρχα και δευτερεύοντα πολιτισμικά μοντέλα, τάση καθυπόταξης ή αγνόησης της φύσης, πχ με τις μέγα-πόλεις, των φυσικών πόρων – με τον ασύδοτο καπιταλισμό (και ο τέως υπαρκτός σοσιαλισμός μια καπιταλιστική παραλλαγή ήταν), των λαών του πλανήτη, με την ιμπεριαλιστική παγκοσμιοποίηση και κυριαρχία. Η επεκτατική – κατακτητική τάση που κληρονόμησε ο άνθρωπος ως φυσικό ον, μεταλλάχτηκε ήδη μέσα από τον πολιτισμό και την παράδοση στο βασικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης παρουσίας επί της γης: την αχαλίνωτη ροπή για επέκταση και κυριαρχία.

Η σχέση αυτή προϋποθέτει δύο πλευρές, τους κυρίαρχους (ΗΠΑ και μερικές ακόμα χώρες – εφαλτήρια για το κεφάλαιο) και τους κυριαρχούμενους (τη μεγάλη πλειονότητα των λαών του πλανήτη) – καθώς και μια ενδιάμεση buffer zone, στην οποία ανήκει και η όμορφη χώρα μας.

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν σχεδόν τηλεγραφικά, σε μια προσπάθεια να σκιαγραφηθεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα προσπαθήσω να απαντήσω στο βασικό ερώτημα του παρόντος κειμένου: Η ελληνική αριστερά, πρέπει να έχει πατριωτικά χαρακτηριστικά;

*

Είναι προφανές ότι το ερώτημα και μόνο κάνει να αγανακτούν πολλούς παραδοσιακούς αριστερούς, πολλών παραλλαγών της «μαρξιστικής» αλλά και της «ανανεωτικής – εναλλακτικής» αριστεράς: Πως μπορούμε να μιλάμε για πατριωτική αριστερά σήμερα, στις αρχές του 20ου αιώνα;

Αν οι ανθρώπινες σχέσεις (τελικά, η Ιστορία) καθοριζόταν αποκλειστικά από την φυσική προέλευση του ανθρώπου, πράγματι δεν θα είχε νόημα να συζητάμε για πατριωτισμό γενικά – ούτε βέβαια για αριστερό πατριωτισμό. Η παράδοση και ο πολιτισμός, άλλα υποδεικνύουν: Η μοναδική περίπτωση στον 20ο αιώνα που η ελληνική αριστερά έγινε (ή παραλίγο να γίνει) ηγεμονική πολιτική δύναμη στον τόπο ήταν στη διάρκεια της Κατοχής, όταν πρόβαλε ως πρωταρχικός ο πατριωτικός της χαρακτήρας. Αντίθετα, όσες φορές κυριάρχησαν «διεθνιστικές» ή «ταξικές» αντιλήψεις, ο λόγος της αριστεράς παρέμεινε περιθωριακός (δράση στη Μικρασιατική εκστρατεία, θέσεις για τη Μακεδονία, σε διάφορες φάσεις κλπ) Είναι χαρακτηριστική η πολιτική απομόνωση των τροτσκιστών, οι οποίοι επί Κατοχής καλούσαν σε …αποχή των Ελλήνων από τον «ιμπεριαλιστικό πόλεμο».

Η πάγια και καταδικαστική αδυναμία όλων των ιστορικών εκδοχών της ελληνικής αριστεράς σε ολόκληρο τον εικοστό αιώνα ήταν ο έτερο-καθορισμός της πολιτικής τους. Ο «διεθνισμός» και η «ταξικότητα» ήταν πάντοτε φραστικές προκαλύψεις για την άκριτη ταύτιση είτε με τη μητέρα πατρίδα (ΕΣΣΔ) είτε με άλλα σημεία αναφοράς.

Ο πατριωτικός χαρακτήρας της αριστεράς προκύπτει ως αβίαστη πολιτική επιλογή, αν θεωρήσουμε την πολιτική πράξη / ενέργεια ως απευθυνόμενη σε πραγματικούς ανθρώπους και όχι σε (φανταστικά, εν πολλοίς) προϊόντα ιδεολογικών εργαστηρίων.

Η προσέγγιση από την αριστερά της ελληνικότητας, που αποτελεί την κυρίαρχη έκφραση πολιτισμού των Ελλήνων πολιτών, αλλά και των Ελλήνων όπου γης, είναι εκ των ουκ άνευ. Αλλιώς η ελληνική αριστερά θα εξακολουθήσει να οργώνει τον αέρα και να εγκυμονεί συνεχώς πολιτικά ανεμογκάστρια.

*

Πριν κλείσουμε, είναι χρήσιμες ορισμένες αποσαφηνίσεις: Η επιλογή της αυτοκατάφασης (= είμαι Έλληνας) δε σημαίνει καθόλου ότι εξαιτίας της προκύπτει οποιαδήποτε αρνητικότητα προς τους άλλους (αυτό είναι εθνικισμός – κατ’ εξοχήν σημείο πολιτικής ανωριμότητας) Αντίθετα, η αυτοκατάφαση ευνοεί τις ισότιμες σχέσεις / ανταλλαγές με τους άλλους, χωρίς καταδικαστικά σύνδρομα μειονεξίας. Οδηγεί επίσης στην Ομηρική και στη Θουκυδίδεια αντίληψη για την υπεράσπιση της πατρίδας, δηλαδή της αναγνωρίσιμης και κοινά αποδεκτής ιδιοπροσωπίας των ανθρώπων.

Είναι δεδομένο ότι στον ελληνικό χώρο (δηλαδή στα όρια του ελληνικού κράτους) υπάρχουν και άλλες εθνοφυλετικές ομάδες, πλην των Ελλήνων. Η αριστερά δεν έχει κανένα λόγο να ακολουθήσει την παλαιοδεξιά κομπλεξική πρακτική και να θέλει να τις κρύψει ή να τις ισοπεδώσει. Αντίθετα, θα πρέπει να υποκινεί το δικό τους πατριωτισμό, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι και δική τους πατρίδα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ένας από τους εξέχοντες (πραγματικούς) πατριώτες του 20ου αιώνα ήταν ο Εβραίος Έλληνας συνταγματάρχης Μαρδοχαίος Φριζής, από το Βόλο, ο οποίος κράτησε το μέτωπο τις πρώτες μέρες του Ελληνο-ιταλικού πολέμου το 1940 και σκοτώθηκε στην πρώτη γραμμή.

Τέλος, ανάμεσα στις πολλές ρήξεις με το παρελθόν που πρέπει να κάνει η αριστερά του μέλλοντος είναι να απορρίψει αναφανδόν τις αγκυλώσεις της ως προς την ανάγνωση της ιστορίας και να ξαναδιαβάσει χωρίς παραμορφωτικά γυαλιά τη σύγχρονη ιστορία των Ελλήνων. Η Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή, η γενοκτονία των Ποντίων και το Κυπριακό είναι τρία μονάχα από τα μεγάλα ανοιχτά κεφάλαια. Αργά ή γρήγορα οι Έλληνες θα πρέπει να τα (ξανα)διαβάσουν – και η αριστερά θα αυτοκτονήσει πολιτικά για μια ακόμα φορά αν αφήσει να κάνουν την ανάγνωση (κατά βούληση) οι εθνικιστές, οι ακροδεξιοί και το παπαδαριό της χώρας. Η αριστερά ή θα είναι πατριωτική ή δεν θα υπάρξει ποτέ ξανά, ως σημαντική πολιτική συνιστώσα.
 
Έγραψε ο Πάνος - Σάββατο, Ιουνίου 10, 2006 |


21 Comments:


  • At 1:12 π.μ., Blogger Μαριέλε

    Πάνο,έχω πεί ξανά ότι από πολιτική δέν έχω ιδέα!
    Υπάρχει ένα τραγούδι πού άκουσα στό μπλόγκ τού μαύρου πρόβατου πρίν λίγες μέρες και ταιριάζει με τίς ...πολιτικές μου θέσεις.
    {όχι όμως και τίς μουσικές!!}
    Είναι τού Μαργαρίτη "ο άνθρωπος μετράει".

     
  • At 2:03 π.μ., Anonymous ο θειος Ισιδωρος

    Νατα μας!

     
  • At 4:41 π.μ., Blogger J95

    Οδηγεί επίσης στην Ομηρική και στη Θουκυδίδεια αντίληψη για την υπεράσπιση της πατρίδας, δηλαδή της αναγνωρίσιμης και κοινά αποδεκτής ιδιοπροσωπίας των ανθρώπων.

    Το κακό είναι ότι αυτή η αναγνωρίσιμη και κοινά αποδεκτή ιδιοπροσωπία απειλείται από οτιδήποτε το νέο και οποιονδήποτε ξεφεύγει από αυτήν. Αν τα στερεότυπα ήταν άνθρωποι, αυτή θα ήταν μια συντηρητική και φοβιτσιάρα σκατόγρια.

     
  • At 9:53 π.μ., Blogger Σχολιαστής

    Θα είχε ενδιαφέρον, σε επίπεδο οργανώσεων, κομμάτων, ομάδων, να γίνει μια προσπάθεια καταγραφής, ποιούς θεωρεί αριστερούς ο ποιητής και οι σχολιάζοντες το blog. Aλλά ας το αφήσουμε για μετά το Μουντιάλ.

     
  • At 10:26 π.μ., Blogger Πάνος

    Μαριέλε,
    κάποτε, περί το 1985-6, ένας σκυλάς φοιτητής της Ιατρικής, αναφώνησε το αμίμητο: "Παρίσι, η πόλη του φωτός - Ρώμη, η πόλη της τέχνης, Αθήνα - η πόλη του Γιώργου Μαργαρίτη!". Έκτοτε άλλαξαν πολλά, ο Μαργαρίτης μένει. Κι εγώ δεν τον ακούω, παρόλο που μ' αρέσει ως φωνή και παρουσία, επειδή τα τραγούδια του ΔΕΝ ακούγονται...

    *

    θείε Ισίδωρε,
    επιτέλους ξεμπέρδεψα με τα περισσότερα που δε μου άφηναν λίγο χρόνο, εδώ και δυό βδομάδες. Σιγά μήπως δεν έγραφα τη δική μου εκδοχή, για όσα ακούστηκαν από το πρώτο ποστ του Βλάση και μετά! (το "χρωστούσα" κιόλας, από μια συζήτηση που είχε γίνει εδώ πριν δυο τρεις μήνες)

    *

    J95,
    δεν έχεις άδικο σ' αυτό που λες, πρόκειται για παράλειψη δική μου, που δε συμπλήρωσα /διευκρίνησα στο κείμενο οτι η Ομηρική και Θουκυδίδεια αντίληψη για την υπεράσπιση της πατρίδας δεν πρέπει να εκφράζεται (όπως ...τότε) με αντίθεση σε ό,τιδήποτε νέο / διαφορετικό. Ίσα ίσα που ένα από τα σοβαρότερα ζητούμενα της πολιτικής πράξης για την αριστερά (όπως τη φαντάζομαι εγώ) είναι να μπορεί να ενσωματώνει / δέχεται το νέο και διαφορετικό, χωρίς να χάνει τη μπάλα (να θαμπώνεται και να καταστρέφει την παράδοση ή -αντίθετα- να κολλάει σα στρείδι σ' αυτή και να μη βλέπει παραπέρα). Μια τέτοια "προστασία" της ιδιοπροσωπίας, είναι απωθητική, ηλίθια και ...σκατόγρια, συμφωνούμε απολύτως!

    *

    Σχολιαστή,
    σε επίπεδο οργανώσεων, κομμάτων κλπ - βράσε όρυζα! Έτσι κι αλλιώς η "αριστερά" δε μπορεί πια να περιοριστεί με μια λογική "ένα είναι το Κόμμα!". Εξάλλου οι κοινότητες (ανθρώπων και πολιτικής) ανιχνεύονται πλέον οριζόντια και όχι κάθετα... Μετά το Μουντιάλ ακολουθούν τα μπάνια του λαού (μη σου πω και πριν τελειώσει...)

     
  • At 10:38 π.μ., Blogger Πάνος

    Μόλις ξύπνησε η οικογένεια - και ο Αρίστος τραδουδάει το τραγουδάκι που έμαθαν τα πρωτάκια για τη γιορτή της ...αποφοίτησής τους. Το αντιγράφω εδώ, για να φτιάξει και το δικό σας κέφι:

    Η Παναγιά τα πέλαγα
    κρατούσε στην ποδιά της
    τη Σίκινο την Αμοργό
    και τ' άλλα τα παιδιά της.

    Από την άκρη του καιρού
    και πίσω απ' τους χειμώνες
    άκουγα σφύριζε η μπουρού
    κι έβγαιναν οι Γοργόνες

    Κι εγώ μέσα στους αχινούς
    στις γούβες στ' αρμυρίκια
    σαν τους παλιούς θαλασσινούς
    ρωτούσα`τα τζιτζίκια

    Εσείς τζιτζίκια μου άγγελοι
    γειά σας κι η ώρα η καλή
    ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει
    κι όλ' αποκρίνονταν μαζί:

    Ζει και ζει και ζει και ζει και ζει
    ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει


    *

    Από τα θαυμάσια "Ρω του έρωτα", βεβαίως, σε μουσική Λίνου Κόκοτου.

     
  • At 1:41 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Καλημέρα Πάνο,
    η Πατρίδα διδάσκεται από τις πρώτες τάξεις δημοτικού. Αν αλλάξεις το τέλος στο ποιηματάκι, και όπου έχει «‘Ήλιο» βάλεις «Αλέξανδρος» .. κάπου αλλού πάει το θέμα. Τι σημαίνει αυτό? Αν η Πατρίδα παρουσιάζεται σαν υπεροχή απέναντι σε άλλους στη γειτονιά μας, τα πράγματα οδηγούν σε Πόλεμο. Οπότε αυτό που με συγκινεί στη συζήτηση είναι ο "αφοπλισμός" του Θείου Ισίδωρου και για πρώτη φορά -νομίζω- δήλωσε..."δικαίωμα". Σοφή στάση.. Θέλει σκέψη και συμπάθεια προς όλους, κάτι εξαιρετικά δύσκολο! Θα κάνω μια απόπειρα στο "τι είναι η πατρίδα" -μας?- (ένας λογικός ορισμός) για να ξέρουμε γιατί μιλάμε: Πατρίδα είναι ο "αντίλαλος" της παιδικής μας ηλικίας, ο χώρος των ονείρων όταν ήμασταν παιδιά. Έτσι λοιπόν, όπου μεγαλώνει κανείς (ο "Ήλιος" και η "θάλασσα", αλλά και οι κοινές πεποιθήσεις, το φαγητό, η ιστορία, οι γονείς και οι συγγενείς κ.λ.π) ενσωματώνει την πανάρχαια-προϊστορική ερώτηση «που ανήκω?» δημιουργικά συμφιλιωμένος με την προσωπική του «ταυτότητα». Έτσι η «πατρίδα» για τον καθένα μας σίγουρα είναι η οικογένεια και οι φίλοι του, αλλά πρόκειται για κάτι που δεν το επέλεξε. Ποιος επέλεξε τους γονείς του, ποιος επέλεξε την ώρα και τον τόπο που γεννήθηκε. Προς τι λοιπόν ο φανατισμός και η προσπάθεια να επεκταθούμε στον γείτονα και να του επιβάλλουμε την δική μας «ταυτότητα», με τη βία στους άλλους. Πρόσεξε ! η απειλή –είμαστε περισσότεροι θα σας λιανίσουμε- συμπεριλαμβάνεται στη βία ! Και εδώ αρχίζει η ιστορία του πολέμου.
    Λέω λοιπόν ότι ο πόλεμος είναι: «Κοινωνικά οργανωμένες και μαζικά εκτελεσμένες ενέργειες εξόντωσης ατόμων που ανήκουν στο ίδιο Είδος.» «Η ομαδική και προμελετημένη βία». Μπορεί να αποτελεί τη βάση της βιολογικής μας συμπεριφοράς (φύση) αλλά παραμένει συνδεδεμένη με το πολιτισμικό της συμπλήρωμα περί «αγάπης»: Η ενεργητική υποστήριξη του «άλλου», του «ξένου», αυτού που δεν έχουμε «δει» ποτέ μέχρι σήμερα.
    Όλο το παραπάνω είναι σχόλιο για το πρώτο που έθεσες. Την Πατρίδα. Για το δεύτερο? Εκεί τα πράγματα είναι πιο καθαρά. Αν και οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους - η αριστερά συνεχίζει να είναι το κίνημα ανθρώπων προς την κοινωνική χειραφέτηση, τα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη, την ειρήνη μεταξύ ανθρώπων ΚΑΙ ΦΥΣΗΣ και την αποδοχή της διαφορετικότητας- τότε καλώς και αγωνιζόμαστε αριστερόστροφα. Αν όμως προσπαθούμε να επιβάλουμε την δική μας πατρίδα απέναντι στην πατρίδα του άλλου, ξαναγυρίζουμε στην έννοια του πολέμου. Έχει κάνει η αριστερά αυτοκριτική για τον σταλινισμό της ? Οι μάζες ως εργαλείο πολέμου, όπου η ανθρώπινη ζωή δεν έχει καμιά αξία. Η κοινωνικοποίηση του Φόνου. Υπάρχει διαφορά ουσίας μεταξύ ναζισμού και σταλινισμού? Και στο κάτω-κάτω αν η αριστερά δεν ενσωματώσει την «οικολογική σοφία» που άρχισε σιγά-σιγά να αναδύεται «ως νέος πολιτισμός» (από τη δεκαετία το ‘60, μέχρι σήμερα) -ένα κύμα που ενσωματώνει τον πλανήτη στο σύνολό του, με μέγιστο αγαθό την ανθρώπινη ζωή «μέσα στη φύση της»- Τότε η αριστερά τι θεωρεί (θεωρείται) ότι είναι ? Προϋπόθεση της αριστεράς είναι να ενσωματώνει το νέο, αλλά εδώ μου φαίνεται ότι τα πράγματα θα είναι (και έτσι πρέπει να είναι) ανάποδα. Αυτό που λέμε «αριστερά στην Ελλάδα» έχει υποστεί φοβερό ξέπλυμα (ο σταλινισμός είναι ακόμη μια ισχυρή της συνιστώσα) και είναι πολύ λίγη (η αριστερά) πια για να εκφράσει όλη την αλήθεια του «πολίτης όπου γης» που αντιμετωπίζει με συγκατάβαση το γεγονός ότι γεννήθηκε και αυτός κάπου, δεν τίθεται θέμα «εκεί είναι καλύτερα». Το πρόβλημα με το Ψωμιάδη ποιο είναι Πάνο ? Που ο πατριωτισμός του ΚΚΕ αγκαλιάζει τον πατριωτισμό του Ψωμιάδη ? Και εμείς!! Θα μας την πέσουνε οι Τούρκοι, όπως χιλιάδες χρόνια τώρα (εδώ γελάνε). Πολλές φορές το ένοιωσα σαν αρχέγονο αίσθημα «αυτοί είναι οι άλλοι, θα μας φάνε» αλλά σε λίγη ώρα άρχιζα να το φιλτράρω «νοητικά» και να γίνομαι πιο ψύχραιμος. Ξέρω όλους τους Τούρκους ? Πως είμαι τόσο σίγουρος ότι η εικόνα που μεταφέρουν οι επαγγελματίες του πολέμου είναι αληθινή ? Όλοι οι Τούρκοι ίδιοι είναι ? Και άλλα που είμαι σίγουρος ότι η αριστερά (ή «αριστερά») τα χλευάζει. Και το χειρότερο είναι ότι μπορεί να επαναλάβει τα ίδια λάθη.

    Ο "Φίλτατος" με τα γνωστά σεντόνια του...

     
  • At 2:13 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης

    Αγαπητέ Πάνο,
    Περί αριστεράς και πατριωτισμού δεν χρειάζεται να πάμε μακριά. Αν το ΑΚΕΛ εξακολουθεί τόσες δεκαετίες να παραμένει το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα στην Κύπρο, οφείλεται ακριβώς στην ( καλώς νοουμένη ) πατριωτική του στάση στο κυπριακό.

    Τώρα, περί πατριωτισμού γενικώς, αναδημοσιεύω το χθεσινό σχόλιο μου στις ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ του Μιχάλη Μητσού :

    At 2:21 μμ, ιχνηλάτης said...

    Πατριωτισμός ή εθνικισμός; H διάκριση είναι πλέον δύσκολη, τα όρια θολά. H μεγάλη πρόκληση του πανηγυριού που αρχίζει σήμερα δεν είναι η νομιμοποίηση των εθνικισμών, αλλά η ειρηνική συνύπαρξή τους.

    Είναι από τις λίγες φορές, φίλτατε Μιχάλη, που διαφωνώ με κάποια πολιτική-φιλοσοφική τοποθέτηση σου. Δεν θεωρώ τη διάκριση μεταξύ πατριωτισμού και εθνικισμού δύσκολη. Και δεν πιστεύω ότι η ειρηνική συμβίωση μεταξύ των εθνικισμών είναι δυνατή.
    Σε σχόλιο μου σε προηγούμενο άρθρο σου επικαλέστηκα τη ρήση του ΝτεΓκώλ ότι ο πατριωτισμός είναι η αγάπη για το λαό σου, ενώ ο εθνικισμός είναι το μίσος για τους άλλους λαούς. Και η διάκριση αυτή, για μένα, είναι εύκολη και ξεκάθαρη.
    Εχω επίσης γράψει παλιότερα ότι για μένα η πατρίδα είναι περισσότερο μια ατομική υπόθεση, που έχει να κάνει με τις προσωπικές μνήμες και τα προσωπικά βιώματα του κάθε ανθρώπου, και λιγότερο με την ( τεχνητή ) συλλογική συνείδηση του ανήκειν που παραπέμπει στον εθνικισμό. Εξού και ο όρος ιδιαίτερη πατρίδα.
    Θα μπορούσε κάποιος να μου αντιτάξει εύκολα ότι και οι συλλογικές μνήμες και τα συλλογικά βιώματα μπορούν να αποτελέσουν ένα κοινό δεσμό μεταξύ πολλών ανθρώπων, και ότι αυτός είναι ο ορισμός της πατρίδας. Δεν αντιλέγω. Θεωρώ όμως ότι το συλλογικό δεν μπορεί ποτέ να αποτελέσει γνήσια έκφραση του ατομικού. Η αντίληψη μας για την πραγματικότητα που βιώνουμε, για τη χαρά και τη λύπη, για τη μέρα και τη νύχτα, για το σωστό και το λάθος, για την αγάπη και το μίσος, για τη ζωή και το θάνατο, είναι αυστηρά προσωπική, εντελώς υποκειμενική, απόλυτα δική μας.
    Το συλλογικό είναι απλά μια στατιστική, με βάση τον μέσο όρο.
    Στη μνήμη και στα βιώματα, στην καρδιά και στην ψυχή, στατιστικές και μέσοι όροι δεν χωρούν.

    Στην περίπτωση των Γερμανών, θα επικαλεστώ πάλι τον Αντόρνο και τις αναλύσεις του για τη μαζική ψυχολογία. Διαφωνώ κάθετα με την απόδοση συλλογικής ευθύνης, σε οποιαδήποτε περίπτωση, και για οποιαδήποτε πράξη.
    Η συλλογική ευθύνη δικαιώνει τη συλλογική τιμωρία, τη συλλογική εξόντωση, τους μαζικούς τάφους.
    Οι τάφοι μπορεί να σκάβονται με κάποιο μέσο όρο. Ο θάνατος όμως ;

     
  • At 2:32 μ.μ., Blogger άστεγος

    Πάνο, έχω κάποιες ενστάσεις μια και δεν έχω πειστεί τελείως ότι η ανάλυσή σου αφορά στο "σήμερα".

    Φυσικά, μέσα από τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα μπορεί να προκύψει πατριωτική αριστερά και μάλιστα με ευρεία αποδοχή στα μεγάλα λαϊκά στρώματα (βλέπε ΕΑΜ, κινήματα του 70 σε Αφρική, Παλαιστίνη, PKK μέχρι πριν 10 χρόνια στην Τουρκία). Κι αυτό γιατί τυχαίνει οι στόχοι τους να συμβαδίζουν με κάποια από τα βασικότερα αριστερά οράματα: Ανεξαρτησία, ελευθερία, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη κλπ.

    Σήμερα δεν υπάρχει η ανάγκη η αριστερά να βασιστεί ως προς το μεγαλύτερο μέρος της σε έναν "καλώς εννοούμενο" πατριωτισμό με βάση την εθνικότητα ή στην προκειμένη περίπτωση την ελληνικότητα. Γιατί; Γιατί το επιχείρημα ότι η ανρθώπινη ύπαρξη έχει διττή προέλευση δεν λέει όλη την αλήθεια. Αναφέρεις μόνο δύο συνιστώσες, φύση/παράδοση,πολιτισμός, παραβλέποντας όλα εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που συνθέτουν κάθε άτομο ξεχωριστά. Μου δημιουργείται δηλαδή η εντύπωση ότι κάνεις το μαρξιστικό λάθος να αναλύεις εξαρχής το σύνολο παραβλέποντας ότι αυτό αποτελείται από διαφορετικά άτομα.

    Ο πατριωτισμός είναι γνήσιος μόνο όταν προέρχεται από μικρές τοπικές κοινωνίες. Όταν όμως προέρχεται από κάποιο εθνικό κράτος σε συνθήκες ειρήνης, είναι πατριωτισμός "από πάνω προς τα κάτω" και γι αυτό φαντασιακός.

    Τα εθνικά κράτη είναι ιστορικά καταδικασμένα να εξαφανιστούν αργά ή γρήγορα. Η αριστερά πρέπει να προκύψει από τις τοπικές κοινωνίες και να ανπτύσσεται σε δύο κατευθύνσεις: Την πολιτική και πολισμική πρόοδο σε τοπικό επίπεδο και το κοινό μέτωπο ενάντια στους κινδύνους του παγκοσιοποιημένου καπιταλισμού σε διεθνές επίπεδο (καταστρατήγηση εργασιακών δικαιωμάτων, οικολογικά προβλήματα, εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του τρίτου κόσμου, μεταναστευτικό ρεύμα, ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι κλπ.)

    Το επιχείρημά σου ότι μόνο όταν ήταν πατριωτική η αριστερά είχε ελπίδες να επικρατήσει, μου ακούγεται σαν "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα". Ας απαντήσουμε πρώτα στο ερώτημα, τι αριστερά θέλουμε. Η όποια ελληνικότητα ούτε θα χαθεί ούτε θα χάσει τον όποιο ευεργετικό της ρόλο, αν δεν αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς της ελληνικής αριστεράς.

    Αυτά τα ολίγα, στα υπόλοιπα συμφωνώ μαζί σου.

     
  • At 7:48 μ.μ., Blogger Πάνος

    Χαίρετε, φίλτατε Φίλτατε,

    Αν αλλάξεις το τέλος στο ποιηματάκι, και όπου έχει «‘Ήλιο» βάλεις «Αλέξανδρος» .. κάπου αλλού πάει το θέμα

    Λες να κάνει η γοργόνα μήνυση στον Ελύτη, γιατί "πείραξε" το μύθο της; Σοβαρά τώρα, δεν κατάλαβα τι σε ενόχλησε στο τραγουδάκι...

    Αν η Πατρίδα παρουσιάζεται σαν υπεροχή απέναντι σε άλλους στη γειτονιά μας, τα πράγματα οδηγούν σε Πόλεμο.

    Ποιός παρουσίασε έτσι την πατρίδα; Την πατρίδα την αγαπάμε όχι γιατί είναι καλύτερη από τις άλλες, αλλά γιατί είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ. Με την ίδια λογική που αγαπάμε τους γονείς και τους παππούδες μας. Η αποφυγή (δισταγμός / αποστροφή) στην εκδήλωση αυτής της αγάπης είναι μιζέρια - και καμιά φορά παθολογική κατάσταση...

    Οπότε αυτό που με συγκινεί στη συζήτηση είναι ο "αφοπλισμός" του Θείου Ισίδωρου και για πρώτη φορά -νομίζω- δήλωσε..."δικαίωμα". Σοφή στάση.. Θέλει σκέψη και συμπάθεια προς όλους, κάτι εξαιρετικά δύσκολο!

    O θείος Ισίδωρος δεν δήλωσε "δικαίωμα". Έχει ήδη διατυπώσει με σαφήνεια τις απόψεις του σε προηγούμενα ποστ - και προτίμησε τώρα που μπόρεσα κι εγώ να γράψω να αποφύγει (προς το παρόν) την εμπλοκή, γιατί η εμπλοκή του θα τον οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στο να με ...σιχτιρίσει, κάτι που δεν το θέλει, επειδή με αγαπάει ως ανηψιό. Άλλωστε, το "νατα μας" που άφησε ως σχόλιο, τα λέει όλα. Το ερώτημα είναι κατά πόσο η διαφορά πολιτικής αντίληψης μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις ...συγγενών.


    Πατρίδα είναι ο "αντίλαλος" της παιδικής μας ηλικίας, ο χώρος των ονείρων όταν ήμασταν παιδιά. Έτσι λοιπόν, όπου μεγαλώνει κανείς (ο "Ήλιος" και η "θάλασσα", αλλά και οι κοινές πεποιθήσεις, το φαγητό, η ιστορία, οι γονείς και οι συγγενείς κ.λ.π) ενσωματώνει την πανάρχαια-προϊστορική ερώτηση «που ανήκω?» δημιουργικά συμφιλιωμένος με την προσωπική του «ταυτότητα». Έτσι η «πατρίδα» για τον καθένα μας σίγουρα είναι η οικογένεια και οι φίλοι του, αλλά πρόκειται για κάτι που δεν το επέλεξε.

    Φίλτατε Φίλτατε, δεν το επέλεξε λες - σηκώνει μεγάλη κουβέντα. Βλέπουμε πολλούς σήμερα να επιλέγουν να είναι ή να μην είναι το ένα ή το άλλο - κι ανάμεσα σ' αυτά, την "πατρίδα" τους ή τη συνειδητή απόρριψη της έννοιας "πατρίδα". Δυό από τους ποιητές που αγαπώ είναι ο Κάλβος και ο Αλεξάνδρου. Ο πρώτος υπήρξε φλογερός πατριώτης, ο δεύτερος συνειδητός αρνητής κάθε έννοιας "πατρίδας". Η έννοια της πατρίδας λοιπόν δεν είναι αταβιστικό γνώρισμα, αλλά υπόκειται ακόμα και σε δραστικές διαφοροποιήσεις, ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ. Θυμίζω επίσης την περίφημη εξέλιξη της φιλοπατρίας του Αλέξη Ζορμπά (του Καζαντζάκη): "Αφεντικό, όταν ήμουνα νέος και άμυαλος αγαπούσα τους Έλληνες και έσφαζα τους Τούρκους. Μετά, σαν μεγάλωσα και έπαθα πολλά, έβλεπα μονάχα ποιός είναι καλός και κακός άνθρωπος. Και τώρα που γέρασα κι έβαλα μυαλό, ούτε κι αυτό έχει καμιά σημασία!" (Η απόδοση, από μνήμης)

    Ποιος επέλεξε τους γονείς του, ποιος επέλεξε την ώρα και τον τόπο που γεννήθηκε. Προς τι λοιπόν ο φανατισμός και η προσπάθεια να επεκταθούμε στον γείτονα και να του επιβάλλουμε την δική μας «ταυτότητα», με τη βία στους άλλους.

    Προσεκτικότερη ανάγνωση του κειμένου θα σου αποκάλυπτε πως αυτό ακριβώς λέω κι εγώ, όχι μόνο για τους "γείτονες" αλλά και για τις εντός του εθνικού κράτους μειοψηφίες.


    Πρόσεξε ! η απειλή –είμαστε περισσότεροι θα σας λιανίσουμε- συμπεριλαμβάνεται στη βία ! Και εδώ αρχίζει η ιστορία του πολέμου.

    Δε διαφωνώ, αλλά εδώ αρχίζει επίσης και η πονεμένη ιστορία του πασιφισμού. Ο Θουκυδίδης, στο διάλογο Αθηναίων - Μηλίων, τα έχει κάνει αυτά τόσο λιανά, που δε χρειάζεται να τα επαναλάβουμε. Πάντως, η υπεράσπιση της πατρίδας δεν είναι κάτι που μπορείς να αποφύγεις, αν σε ενδιαφέρει η συντήρήσή της: όπως η φύση απεχθάνεται το κενό, έτσι και η ιστορική εξέλιξη απεχθάνεται τον πασιφισμό και τη μοιρολατρική στάση. Αυτό δε σημαίνει καθόλου φιλοπόλεμη διάθεση - είναι θέμα απλής λογικής.

    Λέω λοιπόν ότι ο πόλεμος είναι: «Κοινωνικά οργανωμένες και μαζικά εκτελεσμένες ενέργειες εξόντωσης ατόμων που ανήκουν στο ίδιο Είδος.»

    Υπάρχουν και οι πόλεμοι που εξαπολύει ο άνθρωπος εναντίον άλλων ειδών, του ζωικού και του φυτικού βασιλείου. Επειδή αυτά δεν έχουν τρόπο να ...το γράψουν, δε σημαίνει πως πρέπει να το αγνοούμε. Πολλές φορές αυτοί οι πόλεμοι είναι τρισχειρότεροι από τους "εσωτερικούς" του ανθρώπινου είδους. Σε ό,τι αφορά τον ορισμό σου, δε νομίζω πως καλύπτει τους σύγχρονους πολέμους. Πολλοί απ' αυτούς ούτε κοινωνική οργάνωση, ούτε μαζικότητα εκτέλεσης προϋποθέτουν. Εισικά όσοι εξαπολύονται από την Υπερδύναμη.

    «Η ομαδική και προμελετημένη βία». Μπορεί να αποτελεί τη βάση της βιολογικής μας συμπεριφοράς (φύση) αλλά παραμένει συνδεδεμένη με το πολιτισμικό της συμπλήρωμα περί «αγάπης»: Η ενεργητική υποστήριξη του «άλλου», του «ξένου», αυτού που δεν έχουμε «δει» ποτέ μέχρι σήμερα.

    Εγώ αντίθετα έχω την άποψη οτι η "φυσική μας βάση" δεν ευθύνεται καθόλου για το αίσχος των πολέμων και της βίας. Αντίθετα, αυτά είναι γνήσια προϊόντα του πολιτισμού, όπως και η έννοια της "αγάπης", δηλαδή της συναλληλίας, άλλωστε. Αλλά αυτό είναι άλλο, μεγάλο (και ενδιαφέρον) θέμα.


    Αν και οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους - η αριστερά συνεχίζει να είναι το κίνημα ανθρώπων προς την κοινωνική χειραφέτηση, τα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη, την ειρήνη μεταξύ ανθρώπων ΚΑΙ ΦΥΣΗΣ και την αποδοχή της διαφορετικότητας- τότε καλώς και αγωνιζόμαστε αριστερόστροφα.

    Ως εδώ, καλά πάμε...

    Αν όμως προσπαθούμε να επιβάλουμε την δική μας πατρίδα απέναντι στην πατρίδα του άλλου, ξαναγυρίζουμε στην έννοια του πολέμου.

    Εδώ κάνεις ένα σοβαρό λάθος. Το δικό μου ποστ υποστηρίζει πως η δική "μου" πατρίδα είναι ισότιμη με τις άλλες, όχι ανώτερη. Τα σύνδρομα μειονεξίας ή υπεροψίας είναι αποτέλεσμα πολιτικής ανωριμότητας και μπορούμε να τα πούμε εθνικισμό (ή πασιφισμό). Η αντίληψη της ισοτιμίας (το βασικότερο αποτέλεσμα της αυτοκατάφασης) ευνοεί τον ...πόλεμο; Ο Θουκυδίδης υποστηρίζει (και συμφωνώ απολύτως μαζί του) πως τον αποτρέπει!


    Έχει κάνει η αριστερά αυτοκριτική για τον σταλινισμό της ?

    Στην πράξη, όχι. Κι αυτό είναι ένα από τα βαρίδια που την καθηλώνουν και την εξαφανίζουν πολιτικά. Το σημαντικότερο από τα υπόλοιπα είναι η επιμονή της στο "μαρξισμό", εφ' όσον δεν αντιλαμβάνεται πως πρόκειται για παραλλαγή του δυτικού υποδείγματος - και μάλιστα ξεπερασμένη προ πολλού: όση ζάχαρη κι αν ρίξεις στα σκατά, αποκλείεται να φτιάξεις λουκούμια!

    Υπάρχει διαφορά ουσίας μεταξύ ναζισμού και σταλινισμού?

    Για μένα ΟΧΙ. Για τους άλλους, δεν ξέρω.

    Και στο κάτω-κάτω αν η αριστερά δεν ενσωματώσει την «οικολογική σοφία» που άρχισε σιγά-σιγά να αναδύεται «ως νέος πολιτισμός» (από τη δεκαετία το ‘60, μέχρι σήμερα) -ένα κύμα που ενσωματώνει τον πλανήτη στο σύνολό του, με μέγιστο αγαθό την ανθρώπινη ζωή «μέσα στη φύση της»- Τότε η αριστερά τι θεωρεί (θεωρείται) ότι είναι ?

    H "οικολογική σοφία" είναι ένα μονάχα από τα νέα πράγματα που οφείλει να επεξεργαστεί και να ενσωματώσει η αριστερά (θέμα, επίσης, για ...άλλο ποστ)

    Προϋπόθεση της αριστεράς είναι να ενσωματώνει το νέο

    Όχι άκριτα, όχι γενικά κι αόριστα. Η ενσωμάτωση του μαρξισμού από την αριστερά υπήρξε κάποτε ό,τι πιο νέο - και την οδήγησε στην πλήρη αποτυχία (μαζί της και τις κοινωνίες που επηρέασε...) Επιπλέον, η εσωμάτωση του νέου έχει νόημα και αξία μονάχα όταν υπάρχει ήδη μια γερή, σταθερή βάση: αλλιώς, αργά ή γρήγορα θα το πάρει ο άνεμος...

    αλλά εδώ μου φαίνεται ότι τα πράγματα θα είναι (και έτσι πρέπει να είναι) ανάποδα. Αυτό που λέμε «αριστερά στην Ελλάδα» έχει υποστεί φοβερό ξέπλυμα (ο σταλινισμός είναι ακόμη μια ισχυρή της συνιστώσα) και είναι πολύ λίγη (η αριστερά) πια για να εκφράσει όλη την αλήθεια του «πολίτης όπου γης» που αντιμετωπίζει με συγκατάβαση το γεγονός ότι γεννήθηκε και αυτός κάπου, δεν τίθεται θέμα «εκεί είναι καλύτερα».

    Με την παρουσίαση της ελληνικής αριστεράς, συμφωνώ. Τα είπα κι εγώ (με άλλα λόγια) στο ποστ. Με την αξίωση / φιλοδοξία η ελληνική (ή όποια άλλη) αριστερά να "εκφράσει την αλήθεια του πολίτη όπου γης" διαγωνώ ριζικά - κάθετα και οριζόντια και διαγώνια! ΑΥΤΗ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ τη θεωρώ λάθος /τροχοπέδη / ανασταλτικό παράγοντα. Η αριστερά (του μέλλοντος) θα πρέπει να συμφιλιωθεί, επιτέλους, με την τοπικότητα - και να αφήσει τις (ουτοπικές και άκρως επικίνδυνες) φιλοδοξίες του "οικουμενικού λόγου" στους παπάδες και στους επαγγελματίες που βρίσκονται σε "διατεταγμένη υπηρεσία".

    Το πρόβλημα με το Ψωμιάδη ποιο είναι Πάνο ? Που ο πατριωτισμός του ΚΚΕ αγκαλιάζει τον πατριωτισμό του Ψωμιάδη ?

    Δε με αφορά το ερώτημα, παρά ως παρατηρητή. Αποφεύγω να απαντήσω, για λόγους συντομίας (που τη θυμήθηκα!)

    Και εμείς!! Θα μας την πέσουνε οι Τούρκοι, όπως χιλιάδες χρόνια τώρα (εδώ γελάνε).

    Τρία παλλικάρια από το χωριό μου σκοτώθηκαν το '74 στην Κύπρο. Τα αδέρφια τους και οι μανάδες τους ΔΕ ΓΕΛΑΝΕ. Αν θεωρείς πως οι σχέσεις μας με την Τουρκία είναι για γέλια ή πως θα λύσουμε τα όποια προβλήματα γελώντας, διαφωνώ απολύτως.


    Ξέρω όλους τους Τούρκους ? Πως είμαι τόσο σίγουρος ότι η εικόνα που μεταφέρουν οι επαγγελματίες του πολέμου είναι αληθινή ? Όλοι οι Τούρκοι ίδιοι είναι ?

    Ωραίες ερωτήσεις - θα ήταν καλύτερα όμως να σημείωνες και τις ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ που έδωσες στον εαυτό σου, για να θέσουμε μιαν άλλη σειρά ερωτήσεων, επ' αυτών...

    Και άλλα που είμαι σίγουρος ότι η αριστερά (ή «αριστερά») τα χλευάζει. Και το χειρότερο είναι ότι μπορεί να επαναλάβει τα ίδια λάθη.

    Όχι όλη η αριστερά (ή "αριστερά"). Ένα κομμάτι της, αυτό που πρωτοστάτησε υπέρ του σχεδίου ΑΝΑΝ, σίγουρα όχι. Ένα άλλο πάλι, οι ορθοδοξοπατριώτες του Καραμπελιά σίγουρα ναι. Μόνο που έχουν λάθος και οι δύο - και όχι μόνάχα αυτοί...

    *

    Το σχόλιο παρατράβηξε σε μάκρος - γι' αυτό επιφυλάσσομαι να επανέλθω για κάποιες γενικότερες επισημάνσεις.

     
  • At 8:03 μ.μ., Blogger Πάνος

    Ιχνηλάτη,

    Ο ορισμός του Ντε Γκωλ δεν είναι επαρκής. Αν ο πατριωτισμός ήταν η αγάπη για τους Έλληνες, ειλικρινά θα το ξανασκεφτόμουν... Πρόκειται, προφανώς, για κάτι ευρύτερο.

    Η δική σου προσέγγιση ("ιδιαίτερη πατρίδα") φέρνει έναν αέρα ...φτώχιας. Δηλαδή, εγώ που γεννήθηκα Καλαματιανός, από Ηπειρώτες παππούδες; Και πόση είναι (επιτέλους) η χώρα μας, ώστε να τη χωρίζουμε σε "ιδιαίτερες πατρίδες;"

    Στο ΑΚΕΛ δεν έχω μεγάλη εκτίμηση - αλλά μπορεί να είναι λάθος μου, από τον καιρό του Εζεκία...

    *

    Περιμένω το ποστ που έλεγες...

     
  • At 8:28 μ.μ., Blogger Πάνος

    Αντώνη,

    θα προσπαθήσω να απαντήσω στα πιο ενδιαφέροντα σημεία του σχολίου σου:

    Ο πατριωτισμός είναι γνήσιος μόνο όταν προέρχεται από μικρές τοπικές κοινωνίες. Όταν όμως προέρχεται από κάποιο εθνικό κράτος σε συνθήκες ειρήνης, είναι πατριωτισμός "από πάνω προς τα κάτω" και γι αυτό φαντασιακός.

    Σε ΔΥΟ μονάχα πόλεις (Αθήνα / Θεσσαλονίκη) ζουν οι ΜΙΣΟΙ Έλληνες. Πως θα ορίσουμε σήμερα τις "μικρές τοπικές κοινωνίες"; Ειδικά τώρα που με το διαδίκτυο οι αποστάσεις και οι χωροταξικοί προσδιορισμοί είναι πια παρελθόν...

    Τα εθνικά κράτη είναι ιστορικά καταδικασμένα να εξαφανιστούν αργά ή γρήγορα.

    Σπεύδε βραδέως. Στο ορατό μέλλον (για να μιλάμε πολιτικά και να μην κάνουμε μελλοντολογία) κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου πιθανό ενδεχόμενο.

    Η αριστερά πρέπει να προκύψει από τις τοπικές κοινωνίες...

    Σε αυτό (τοπικότητα) συμφωνούμε, επί της αρχής (βλ. και απάντηση σε σχόλιο του Φίλτατου). To πως θα γίνεται η συνάντηση και η συνενόηση, είναι άλλο μεγάλο θέμα...

    Το επιχείρημά σου ότι μόνο όταν ήταν πατριωτική η αριστερά είχε ελπίδες να επικρατήσει, μου ακούγεται σαν "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα".

    Δεν υπάρχει τέτοιο θέμα, αν θεωρείς πως η ελληνικότητά σου προηγείται της "αριστεροσύνης" σου. Αν η ελληνικότητα είναι για κάποιον κάτι δευτερεύον, τότε ναι, έχεις δίκιο.


    Ας απαντήσουμε πρώτα στο ερώτημα, τι αριστερά θέλουμε. Η όποια ελληνικότητα ούτε θα χαθεί ούτε θα χάσει τον όποιο ευεργετικό της ρόλο, αν δεν αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς της ελληνικής αριστεράς.

    Καλό ερώτημα! Οι προϋποθέσεις όμως τίθενται αντίστροφα: για μένα η ελληνικότητα (δηλαδή αυτό που είμαι) προηγείται της αριστεράς (δηλαδή του τρόπου με τον οποίο θέλω να κάνω τη ζωή καλύτερη για τους ανθρώπους). Η προσπάθεια για το δεύτερο, με αγνόηση /υποτίμηση του πρώτου, απλώς δεν έχει νόημα. Όλη η τιτάνια (αποτυχημένη) προσπάθεια που έκαναν εκατομμύρια αριστεροί στο μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα, το επιβεβαιώνει... Ας μην επιδιώκουμε το ίδιο λάθος και για τον 21ο!

     
  • At 10:09 μ.μ., Anonymous ο θειος Ισιδωρος

    Απεχω!
    Γιατι θα γινουμε μαλια-κουβαρια.
    Ετσι διαλυονται οι οικογενειες !
    (μη μασας ανηψιε)


    Μονο αυτο.Πατριδα ειναι:
    α)"η παιδικη ηληκια του ανθρωπου" (φρουδονιτσε)
    β)"ο αντιλαλος της παιδικης μας ηληκιας" (φιλτατος)
    Πατριωτισμος ειναι:"ο αντιπαλος της συναισθηματικης μας οριμοτητας" (θειος Ισιδωρος).

    Μια παρατηρηση: Η ουσιαστικη διαφορα του Σταλινισμου απο τον Ναζισμο ειναι οτι ο μεν πρωτος αποτελεσε την εκφραση της εξουσιας ενος απολυταρχικου καθεστωτος ο δε δευτερος ηταν απο τα κατω δλδ με την συμετοχη του κοινωνικου συνολου και γιαυτο πιο αποτροπαιος και απεχθης.

    Και μια ερωτηση: Η αριστερα θα μας μαθει ν΄αγαπαμε το "χωριο" μας?

    (συναισθηματικα αναπηροι ειμαστε?)

     
  • At 9:19 π.μ., Anonymous Pontiac

    Πολύ ενδιαφέρουσα η προσέγγισή σου, αλλά και ο διάλογος που ακολουθεί.

    Κ΄΄απου γράφεις:

    "Η αριστερά δεν έχει κανένα λόγο να ακολουθήσει την παλαιοδεξιά κομπλεξική πρακτική και να θέλει να τις κρύψει ή να τις ισοπεδώσει."

    Αυτό είναι αλήθεια όνο για την μεταπολεμική εποχή. Προγενέστερα, η φιλομειονοτική τάση θα εκφράζεται από την Δεξιά. Δεν είναι τυχαίο ότι στις εξαιρετικά κρίσιμες εκλογές του Νοεμβρίου του '20, όλες -μα όλες- οι μειονότητες της Ελλάδας ψήφισαν το φιλομοναρχικό Λαϊκό Κόμμα. Στις "νέες χώρες", οι Βούλγαροι (πριν ένα μέρος τους μετατραπεί σε Σλαβομακεδόνες), οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, οι μουσουλμάνοι (τουρκόφωνοι, ελληνόφωνοι, σλαβόφωνοι, αλβανόφωνοι, βλαχόφωνοι) θα ψηφίσουν μονοκούκι "Ψωμί, εληά και Κώτσο Βασιλιά". Έτσι θα ανέβει στην εξουσία το αντιμικρασιατικό μπλοκ και θα μας οδηγήσει στη Μικρασιατική Καταστροφή. Όχι φυσικά ότι φταίνε οι μειονότητες γι' αυτό.΄Αλλά γιατί εκείνη την εποχή την τάση για εθνική ολοκλήρωση εξέφραζαν οι κεντροαριστεροί της εποχής (βενιζελισμός), καθώς και οι μικρασιάτες κομμουνιστές. Αντίθετα, η Δεξιά και το Παλάτι, εξέφραζαν τα γραφειοκρατικά στρώματα της Παλαιάς Ελλάδας που αντιμάχονταν τους Έλληνες αστούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας -και τελικά τους κατέστρεψαν! Το σύνθημα "Μικρά πλην έντιμος Ελλάς" εξέφραζε θαυμάσια τον αντιεθνικισμό της εποχής.

    Μεγάλα θέματα άνοιξες Πάνο...

     
  • At 9:34 π.μ., Anonymous Pontiac

    Mπήκα αργά στο θέμα και μου πέσανε όλα μαζί.

    Στο ερώτημα για τη διαφορά μεταξύ σταλινισμού και ναζισμού, να πούμε ότι έχει συμβολική (και όχι μόνο) σημασία ότι ο σταλινισμός εξόντωσε πολύ περισσότερους κομμουνιστές από τους ναζί.

    Τρομερό δεν είναι;;;

     
  • At 10:42 π.μ., Anonymous Pontiac

    Mαριέλε,

    ποιό είναιτο
    τραγούδι πού άκουσες στό μπλόγκ τού μαύρου πρόβατου πρίν λίγες μέρες και ταιριάζει με τίς ...πολιτικές σου θέσεις;

    Γράψε και τους στίχους.

     
  • At 11:23 π.μ., Blogger Πάνος

    Ο Βλάσης Αγτζίδης μου έστειλε το ακόλουθο κείμενο, από το ΠΡΙΝ. Επειδή δεν είναι διαθέσιμο σε λινκ, το αντιγράγω εδώ.

    *

    Με αφορμή τη σχετική αρθρογραφία της εφημερίδας για τη Μικρασιατική εκστρατεία, τη γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου, θα ήθελα να εκθέσω εν συντομία ορισμένες μου σκέψεις.

    Πρώτο: Ο ξεριζωμός, οι σφαγές των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου είναι ένα γεγονός.
    Δεύτερο: Η θέση του ελληνικού ΚΚ και γενικότερα της ελληνικής αριστεράς είναι επίσης ένα γεγονός.
    Τρίτο: Ο υπαρκτός κίνδυνος πολιτικής εκμετάλλευσης εκ μέρους των εθνικιστών είναι άλλο γεγονός.

    Το δίκαιο για την τοποθέτησή μου είναι το δίκαιο των φτωχών λαών που ξεκληρίστηκαν και όχι τα παιχνίδια των ισχυρών και οι ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις.
    Το διάδοχο σχήμα που επιβλήθηκε με την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν ο παντουρκιστικός εθνικισμός, που επικράτησε με το κίνημα των Νεοτούρκων το 1908.
    Η ηγεσία των Νεοτούρκων ξεχνώντας στα γρήγορα κάθε θετική διακήρυξη για τα δικαιώματα των κοινοτήτων και εθνοτήτων που αποτελούσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, έδειξε το πραγματικό της πρόσωπο ξεκινώντας με τη σφαγή των Αρμενίων και τη στενή προσήλωση στο σχέδιο αφανισμού κάθε εθνικής κοινότητας.
    Το κεμαλικό κίνημα από τα πρώτα του βήματα υπήρξε αντιδραστικό και δεν εξέφραζε παρά μόνο τα συμφέροντα της πιο αντιδραστικής μερίδας των παλιών μπέηδων –που θέλησαν να μετατραπούν σε σύγχρονους καπιταλιστές χρησιμοποιώντας το κεφάλαιο που είχαν συσσωρεύσει τα καταπιεσμένα έθνη- και της στρατιωτικής γραφειοκρατίας. Και όλα αυτά ντυμένα με αντιιμπεριαλιστικό μανδύα., απαραίτητο άλλοθι στην ηγεσία των μπολσεβίκων για να επιλέξουν τη συμμαχία μαζί τους.
    Το ότι η ηγεσία των μπολσεβίκων κράτησε λαθεμένη στάση φαίνεται από το γεγονός ότι κριτήριό τους δεν ήταν οι αναλύσεις του ίδιου του Μαρξ και της μεγάλης επαναστάτριας Ρόζας Λούξεμπουργκ για τη φύση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το τι θα έπρεπε να τη διαδεχτεί (δημιουργία εθνοτικών κρατών). Ούτε ακόμα ενδιαφέρθηκαν για τα συμφέροντα των καταπιεσμένων λαών και εθνοτήτων στην απολυταρχική Οθωμανική Αυτοκρατορία πρώτα και στην εθνικιστική Τουρκία μετά. Αντί για όλα αυτά ανακήρυξαν τον αγώνα του Κεμάλ «αγώνα αντιιμπεριαλιστικό». Τηρουμένων των αναλογιών και ο αγώνας του Χίτλερ στη διάρκεια του μεσοπολέμου ενάντια στους επαχθείς όρους που επιβλήθηκαν στη Γερμανία από τους νικητές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, θα έπρεπε να χρησθεί αντιιμπεριαλιστικός.

    Το ότι οι δυτικές δυνάμεις επιχείρησαν προσωρινή, όπως φάνηκε από το αποτέλεσμα, μοιρασιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το ότι η ελληνική κυβέρνηση πήγε να παίξει συμπληρωματικό ρόλο στο σχεδιασμό της Αντάντ, δεν δείχνει τίποτα άλλο παρά ότι όποιος μπαίνει στα πόδια των ελεφάντων κινδυνεύει τα λιγότερο να πατηθεί. Οι ελληνικές δυνάμεις έπρεπε να παραμείνουν στη Μικρά Ασία και να επιδιώξουν τη δημιουργία κράτους στην περιοχή που υπήρχαν προϋποθέσεις, καθώς επίσης και τη δημιουργία ελληνικού κράτους στον Πόντο όπου υπερτερούσαν οι ελληνικοί πληθυσμοί (λαμβάνοντας υπόψη και αυτούς που είχαν μετακινηθεί στη Ρωσία για να αποφύγουν τη βία της εξουσίας).
    Δεν κατανοώ με πιο κριτήριο η ελληνική Αριστερά στην πλειοψηφία της θεωρούσε τον παραπάνω χώρο τουρκικό, σεβόμενη τόσο πολύ αυτή την «ιδιοκτησία», ενώ γνωρίζει τουλάχιστον ότι εάν κάθε ιδιοκτησία δεν είναι κλοπή, αυτή τουλάχιστον ήταν και αποτέλεσμα κλοπής και αιώνων καταπίεσης.

    Το ότι όλα αυτά είναι προφανή στην πολιτική του τουρκικού εθνικισμού, φαίνονται καθαρά τα χρόνια που ακολούθησαν. Χρόνια που έδειξαν τον αντιδραστικό χαρακτήρα του κοσμικού κράτους του Κεμάλ στις μειονότητες, στην τουρκική Αριστερά, στους Τούρκους προοδευτικούς αστούς, στην Κύπρο, στους Κούρδους, στους Έλληνες της Πόλης, στα εκάστοτε παζάρια με τους ισχυρούς της γης, αναλαμβάνοντας το ρόλο του χωροφύλακα στην περιοχή.
    Σταματώ σ’ αυτά τα λίγα και θα ήθελα να συνεχιστεί ο διάλογος από την εφημερίδα.


    Αντώνης Εργαζάκης


    (Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Πρίν», στις 11 Ιουνίου 2006)

     
  • At 11:27 π.μ., Blogger Πάνος

    pontiac,
    πολύ ενδιαφέρουσες οι επισημάνσεις σου. Τα θέματα είναι μεγάλα, είναι σχεδόν "ταμπού" - αλλά αν δεν τα ανοίξουμε (όχι εμείς - η ελληνική κοινωνία συνολικά) θα παραμένουν ως "βαρίδια" που θα μας κρατάνε καθηλωμένους...

    Μελετώντας την ελληνική ιστορία του 20ου αιώνα (πολλαπλοί διχασμοί, μικαρασιατικά, εμφύλιος, κυπριακό κλπ) πόσες φορές δεν ήρθε στο μυαλό μου η ατάκα του Διονύση Σαββόπουλου: "σας εύχομαι ένα καλύτερο παρελθόν..."

     
  • At 2:48 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    "Αγαπητέ" Βλάση, να ξέρεις ότι η βάρκα σου μπατάρει προς την Τουρκοφαγία. Έτσι σε καταλαβαίνω (και για αυτό τα "" στο αγαπητέ). Ραφινάτος Εθνικιστής με ολίγη από αριστερά και Νίκο Ξανθόπουλο. Το να μιλάς ως Έλληνας για τα εγκλήματα των Τούρκων είναι σχετικά εύκολο. Το να μιλάς όμως για τα εγκλήματα των Ελλήνων στη Ελλάδα... εκεί είναι το δύσκολο. Μην ζορίζεσαι στα περί μνήμης. Όλοι οι πατριωτισμοί είναι ίδιοι. Η Ιστορία δεν είναι ιδεολογία και το ξέρεις πολύ καλά. Μέχρι να βρούμε τι ακριβώς θές να πείς (κυρίως για το σήμερα...) απόλαυσε το ακροατήριο σου ως γνήσιος ειδικός και γνώστης. Μας χρωστάς όμως κάτι. Τι έκαναν οι Έλληνες (για την ακρίβεια κάποιοι από αυτούς...) όταν προέλασαν μέχρι τον Σαγγάριο? Και όταν υποχωρούσαν? Από μικροί μεγαλώσαμε με τα εγκλήματα των Τούρκων (για την ακρίβεια κάποιοι από αυτούς....). Η φαντασία μας έχει ξεχιλώσει με του Τουρκαλάδες. Το μίσος μας απύθμενο. Οι τουρκοφάγοι ήρωες χιλιάδες. Και η πολεμική ατμόσφαιρα καλά κρατεί! Χρόνια τώρα. Τίποτε άλλο θα μας πείς που να μας είναι χρήσιμο στο σήμερα? Η θα επιμένεις στις ανατριχιαστικές λεπτομέρειες των Τούρκων φονιάδων? Όλοι οι φονιάδες είναι από ένα καλούπι. Ξέρεις πιό καλούπι είναι αυτό? Ένα είναι: η Πατρίδα (και προηγούνται Η Οικογένεια, και Η Θρησκεία).

     
  • At 12:44 μ.μ., Anonymous Βλάσης

    Aπό μονομανίες, ιδεοληψίες και καταδίκες όσων έχουν αντίθετη άποψη, πάμε καλά!!!

    Οκ! φίλε μου. Εάν νομίζεις ότι ο Αγγλοσάξονας σφαγέας των Ινδιάνων
    και ο "Ραφινάτος Εθνικιστής" που του αντιστάθηκε βρίσκεται σε μια βάρκα που μπατάρει προς την Αγγλοσαξοφαγία;;; Ή (κάτι προβακατόρικο) είναι το ίδιο ο Νικηταράς ο Τουρκοφάγος με το Σουλτάνο;

    Είδες πουθενα να γράφω για τα εγκλήματα των Τούρκων; Ή δεν μπορείς να ξεχωρίσεις το λαό από τον εθνικισμό!

    Καλό είναι όταν διαβάζουμε κείμενα, σαν αυτό του Πάνου, να βγάζουμε λίγο τις παρωπίδες. Παρ'οτι, γενικά βολεύουν, δίνουν ασφάλεια και προσφέρουν θαλπωρή στον άγριο κόσμο που ζούμε, όμως εάν θέλουμε να αναζητήσουμε κάποια στοιχειώδη γνώση, ας τις αφήσουμε για λίγο...

    Εγώ θεωρώ από προσωπική και μόνο ανάγκη, έκανα κάποιες μεγάλες διαδρομές, σε όχι εύκολα μονοπάτια και κατέληξα σε κάποιες εκτιμήσεις όσον αφορά τα ιστορικά γεγονότα. Εσύ γιατί μένεις τόσο πολύ στα παραδοσιακά στερεότυπα και δεν την ψάχνεις με ένα νέο τρόπο, δηλάδη χωρίς να καταστρέφεις εξαρχής την πρόθεση και να αφορίζεις τα κίνητρα.

    Νομίζεις ότι με διαφορετική δομή σκέψης στήθηκαν -και θα στήνονται και στο μέλλον- τα στρατόπεδα συγκέντρωσης; Στο άρθρο για τον Μπουτάρη σου έγραψα διάφορα σχόλια. Διάβασέ τα και πάλι.



    "At 1:31 μμ, Βλάσης

    匿名说... βρες ένα ψευδώνυμο. Είναι καλύτερα.

    Όσον αφορά το ερώτημά σου και η ένταση με το οποίο το θέτεις, με εκπλήσσει. Καταρχάς το θεωρώ κάτι σαν δήλωση κοινωνικών φρονημάτων!!

    Αλλά, ας είναι.
    Θεωρώ αυτονόητο ότι τα ελληνικά εγκλήματα εις βάρος του άμαχου μουσουλμανικού πληθυσμού είναι εξίσου καταδικαστέα. Όπως και όλα τα εγκλήματα που διαπράχτηκαν εν καιρώ πολέμου από τους εμπόλεμους οπουδήποτε.

    Νομίζω -και ίσως να κάνω λάθος- ότι στα κείμενά μου υπάρχει μια αντίληψη που δεν δικαιολογεί τον εθνικισμό και τα έργα του. Ίσα ίσα, τα γεγονότα στη Μικρά Ασία τα τοποθετώ όχι στο πλαίσιο της σύγκρουσης δύο αποτρόπαιων εθνικισμών, αλλά ως κίνηση των καταπιεσμένων λαών να αποτινάξουν την εθνικιστική νεοτουρκική (ή κεμαλική) κυριαρχία. Προσπαθώ εξάλλου να διακρίνω τον εθνικισμό του καταπιεστή από τον εθνικισμό του καταπιεσμένου.
    Πιστεύω ότι δεν ταυτίζω τον γνήσιο αλυτρωτισμό των Ιώνων, των Ποντίων και των Ανατολικοθρακών με την κρατική Μεγάλη Ιδέα. Και θεωρώ σαφέστατα ότι η ταύτιση αυτή έχει επιδιωχθεί από όσους ελλαδικούς συνεργάστηκαν με τον τουρκικό εθνικισμό για την υλοποίηση των στόχων του.

    Τώρα στο προκείμενο.

    Τα ελληνικά εγκλήματα στη Μικρά Ασία είναι βασικά δύο κατηγοριών:
    α)αντεκδικήσεις κυρίως στην Ιωνία και στην Ανατολική Θράκη των ντόπιων Ελλήνων που επέστρεψαν (όσοι επέστρεψαν) από τα τρομακτικά Ταγματα Εργασίας (τα Αμελέ Ταμπουρού)όπου τους είχαν "φυλακίσει" οι Νεότουρκοι κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και κυρίως
    β) τα μεγάλης έκτασης εγκλήματα που διέπραξαν άτακτοι στρατιώτες του διαλυμένου ελληνικού στρατού μετά την ήττα τον Αύγουστο του '22, καθώς επέστρεφαν στην ιωνική παραλία για να αποχωρήσουν από τη Μικρά Ασία και να επιστρέψουν στις πατρίδες τους.

    Υπάρχει μια ποιοτική και ποσοτική διαφορά σε σχέση με τα εγκλήματα του τουρκικού εθνικισμού. Ο τελευταίος (σε συνέδριο του "Ένωσις και Πρόοδος" στην οθωμανική Θεσσαλονίκη) αποφάσισε την εξόντωση του συνόλου των χριστιανικών ομάδων επίσημα τον Οκτώβριο του 1911. Υπάρχει δηλαδή πρώιμη κατεύθυνση και δεδηλωμένη
    απόφαση της εξουσίας, κάτι που δεν υπάρχει από ελληνικής πλευράς.

    Και επι πλέον, το σύνολο των θυμάτων αυτής της απόφασης είναι εφιαλτικό (800.000 το ελάχιστο Έλληνες με βάση την εκτίμηση Κιτρομηλίδη-Αλεξανδρή, και εκατοντάδες χιλιάδες Αρμένιους και Ασσυροχαλδαίους).


    At 1:51 μμ, Βλάσης

    匿名说... να δω τι άλλο θα μου βρεις!!!

    Μάλλον περίμενες ότι για το Πατριαρχείο η άποψή μου θα ήταν αρνητική. Νομίζω ότι ταυτίζεις τον κριτικό λόγο με την ακροδεξιά και αυτό είναι ότι το χειρότερο μπορεί κάποιος να κάνει.

    Μακάρι να μην είναι έτσι.
    Σκέψου ότι οι πασιφιστικές απόψεις και η άκριτη τουρκοφιλία (όχι προς το λαό αλλά προς την εξουσία) υπήρξαν η κύρια πολιτική παράδοση της εξουσίας και της ακροδεξιάς, με αποκορύφωμα τις δύο χούντες (του Μεταξά και των Απριλιανών). Τώρα -για όσους φυσικά έχουν μια πληρέστερη εποπτεία της πολιτικής συμπεριφοράς στη μετά το '22 Ελλάδα- το αξιοπερίεργο είναι το πόσο εύκολα, άκοπα και χωρίς κόστος αντιστρέφονται οι ρόλοι!

    Τα θύματα αντιμετωπίζονται ως θύτες, οι δολοφόνοι ως αγγελάκια, οι εθνικιστές (οι Τούρκοι κυρίως)ως λαϊκοί αγωνιστές και οι πουτάνες ως αγίες.

    Πούσαι Φρόιντ να μας δεις!!!


    At 9:46 πμ, Bλάσης

    匿名说...=Anonymous

     
  • At 9:52 π.μ., Anonymous ό.π.

    Βλάσης 说...
    "匿名说" (σε κάποια ουραλοαλταϊκά ιδεογράμματα) ή "Anonymous" (στο λατινικό αλφάβητο),

    γιατί βολεύεσαι με την ανωνυμία σου;

    Εφόσον πιστεύεις σ' αυτά που γράφεις, δώσε τα αληθινά στοιχεία σου! Δεν είναι λίγο ανισότιμο (και εν πολλοίς άδικο) εσύ, ένας ανώνυμος, να γράφεις ότι θες και όπως το θες μέσα από την ασφάλεια της ανωνυμίας σου, ενώ εγώ -επειδή δεν έχω κανένα πρόβλημα με τις σκέψεις μου- να είμαι υποχρεωμένος να σου απαντήσω επωνύμως;

    9:50 πμ