ι Τα μυστικά του Κόλπου
Παρασκευή, Ιουνίου 02, 2006
Ιστορικά στοιχεία για τις σταλινικές διώξεις κατά των Ελλήνων
Γράφει ο Βλάσης Αγτζίδης

Οι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης ήταν πληθυσμός μικρασιατικός στην καταγωγή, ο οποίος είχε υποστεί την περίοδο 1914-1923 τη γενοκτονία από τους Τούρκους εθνικιστές στο γενέθλιο χώρο του Μικρασιατικού Πόντου, με 353.000 θύματα. Με τη Μικρασιατική Καταστροφή διέφυγε στον κοντινό Καύκασο και Ρωσία, που τότε είχαν μετατραπεί σε Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών. Παρότι υπέκειτο στις διατάξεις περί ανταλλαγής πληθυσμών της συνθήκης της Λωζάννης, εν τούτοις οι ελληνικές κυβερνήσεις προσπάθησαν να αποθαρύνουν την μετακίνησή τους προς την Ελλάδα. Το αποτέλεσμα ήταν να εγκλωβιστούν στη Σοβιετική Ένωση και την περίοδο των μεγάλων σταλινικών εκκαθαρίσεων να τεθούν στο στόχαστρο του ολοκληρωτικού καθεστώτος. Η πλειονότητά τους κατείχε ελληνικά διαβατήρια και αρνιόταν επίμονα την αποδοχή της Σοβιετικής υπηκοότητας. Διακρινόταν από την μεγάλη προσήλωση στην ορθοδοξία. Οι ολοκληρωτικές αρχές θεώρησαν τους Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης "απροσάρμοστους στο κοινωνικό τους σύστημα", ιδεολογικά "αντιδραστικούς" και ύποπτους εφόσον η χώρα αναφοράς τους, η Ελλάδα, βρισκόταν στο "καπιταλιστικό στρατόπεδο".

Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν οι μεγάλες εκκαθαρίσεις κατά της ελληνικής εθνότητας την περίοδο 1937-1938, οι οποίες είχαν ξεκινήσει από το 1928, όταν άρχισε η βίαιη κολεκτιβοποίηση στην οποία οι Έλληνες είχαν αντιδράσει. Οι διώξεις ολοκληρώθηκαν το 1949, με τη βίαιη μεταφορά του ελληνικού πληθυσμού από τον Καύκασο και τη Νότια Ρωσία στην Κεντρική Ασία, κοντά στα σινοσοβιετικά σύνορα.

H αρχή του τέλους για τους Ελληνες Πόντιους της ΕΣΣΔ συμπίπτει με την έναρξη της κολλεχτιβοποίησης. Επειδή ο ποντιακός πληθυσμός, εξ αιτίας συγκεκριμένων ιστορικών και κοινωνικών συνθηκών είχε αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό την αυτόνομη, πρωτοβουλιακή δραστηριότητα, δεν αποδέχεται την πολιτική της δημιουργίας μεγάλων κρατικών και συνεταιριστικών αγροκτημάτων. Ετσι βρίσκεται στο στόχαστρο της σοβιετικής εξουσίας. Η αντίσταση των αγροτών στην πολιτική της κολλεχτιβοποίησης δίνει την ευκαιρία στις σοβιετικές αρχές να καταπιέσουν ιδιαίτερα όσους δεν έχουν αποδεχτεί τη σοβιετική υπηκοότητα και επιμένουν στη διατήρηση της ελληνικής.

Οι διώξεις εντείνονται απότομα στα τέλη του 1936 και παίρνουν τη μορφή εθνικών εκκαθαρίσεων. Μεγάλες περιοχές με συμπαγή ελληνικό πληθυσμό εκκαθαρίζονται. Δεν εξαιρούνται από τις διώξεις ούτε τα μέλη του Κόμματος. Χιλιάδες Ελληνες εκτελούνται με τη κατηγορία "εχθρός του λαού" ή εξορίζονται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Σιβηρίας. Τα κύρια επιχειρήματα των κατηγόρων είναι ότι υποστηρίζουν πολιτικά το "τροτσκιστικο-μπουχαρινικό κέντρο" και ότι συμμετέχουν σε μυστικές οργανώσεις με στόχο "την ανατροπή της σοβιετικής εξουσίας και την εγκαθίδρυση ελληνικής δημοκρατίας στα νότια παράλια της Ρωσίας".

Οι ομολογίες αποσπώνται με φρικτά βασανιστήρια. Το σύνολο σχεδόν της ελληνικής διανόησης, ακόμα και τα μέλη του κόμματος, εξοντώνεται. Τον Αύγουστο του 1938, δίχως να έχει προηγηθεί δημόσια ανακοίνωση, κλείνουν όλα τα ελληνικά σχολεία. Με τον ίδιο τρόπο παύει η έκδοση των ελληνικών εφημερίδων, ενώ κλείνουν και οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι. Τα τυπογραφεία καταστρέφονται. Κλείνουν επίσης και οι ελληνικές θεατρικές σκηνές. Kαταστρέφονται σκόπιμα πολλά στοιχεία τηνς πολιτιστικής δράσης των Ελλήνων. Αντίστοιχη είναι και η τύχη των ελληνικών εκκλησιών. Οι ιερείς είναι από τους πρώτους που συλλαμβάνονται. Δεκάδες και εκατοντάδες Έλληνες ιερείς εξοντώνονται. Οσοι καταδικάζονται σε καταναγκαστικά έργα στέλνονται στη Σιβηρία. Οι κρατούμενοι ζουν σε άθλιες συνθήκες ζωής, αντιμετωπίζουν το υπερβολικό κρύο και τη βία των φυλάκων. Χρησιμοποιούνταν σαν δωρεάν εργατική δύναμη. Οι κρατούμενοι στα στρατόπεδα δουλεύουν σκληρά από 12 έως 16 ώρες κάθε μέρα. Η έλλειψη ικανοποιητικής διατροφής αποδεκατίζει τους κρατούμενους. Οι κρατούμενοι που χάνουν το φως τους ή αρωσταίνουν βαριά, εκτελούνται από τους φρουρούς. Τα περισσότερα στρατόπεδα βρίσκονται στην Βορκουτά, στην Καμτσάτκα, στη Σαχαλίνη, στο Ιρκούτς και στο Μαγκαντάν της Κολυμά.

Mε την έναρξη του 2ου Παγκοσμίου πολέμου αρχίζουν νέοι διωγμοί. Ολόκληροι λαοί θεωρούνται ύποπτοι για προδοσία. Οι πρώτοι Ελληνες που μετατοπίζονται ανατολικά είναι οι κάτοικοι της κοιλάδας του Κουμπάν, περιοχής της νότιας Ρωσίας, που έχουν την ελληνική υπηκοότητα. Ενα μέρος τους μεταφέρεται στις περιοχές κοντά στο Βλαδιβοστόκ. Οι υπόλοιποι εκτοπίζονται στο σιβηρικό Καζαχστάν. Η μετατόπιση γίνεται λίγο πριν την κατάληψη της περιοχής από τα ναζιστικά στρατεύματα. Η πλειοψηφία των Ελλήνων υπηκόων που κατοικούν στη νότια Ρωσία εκτοπίζεται το 1942 κυρίως στις περιοχές του σιβηρικού Καζαχστάν. Οι Ελληνες Πόντιοι που παραμένουν στις κατεχόμενες από τους Γερμανούς περιοχές συμμετέχουν στην Αντίσταση. Οι θυσίες των "τιμωρημένων λαών" στον αντιναζιστικό πόλεμο αποσιωπούνται μετά την απελευθέρωση, όταν εγκαινιάζεται μια τεράστια επιχείρηση παραχάραξης της ιστορικής μνήμης.

Το 1944 μετά την αποχώρηση των Γερμανών, εξορίζονται χιλιάδες Ελληνες της Κριμαίας στο Καζαχστάν και στη Σιβηρία. Από την Κριμαία εκδιώκονται όλες οι εθνότητες εκτός από τους Ρώσους και τους Ουκρανούς. Το 1946 εξορίζεται στο Καζαχστάν, στην περιοχή ανάμεσα στην Αλμα Ατα και στη Τζαμπούλ, ένα μεγάλο μέρος από τους Ελληνες του Κουμπάν που είχε αποφύγει την πρώτη εκτόπιση. Μεγάλο μέρος τους πεθαίνει από τις κακουχίες στο δρόμο. To 1949, εκατό χιλιάδες περίπου Ελληνες Πόντιοι του Καυκάσου, κατατάσσονται στην κατηγορία των "ειδικώς απελαθέντων", και εξορίζονται στις 13 Ιουνίου 1949 στην Κεντρική Ασία. Ειδικές δυνάμεις της Κρατικής Ασφάλειας περικυκλώνουν τη νύχτα τα ελληνικά χωριά. Οπλισμένοι άντρες υποχρεώνουν τους Ελληνες Πόντιους να τα εκκενώσουν. Στον εξορισμένο πληθυσμό συμπεριλαμβάνεται ολόκληρος ο ελληνικός πληθυσμός της Αμπχάζιας και ο μισός της Ατζάριας. Από την Κεντρική Γεωργία εκτοπίζονται οι πρόσφυγες από το Μικρασιατικό Πόντο που είχαν καταφύγει στην περιοχή το 1918. Πρώτα εκτοπίζονται οι Ελληνες υπήκοοι και δεκαπέντε μέρες αργότερα οι Ελληνες Πόντιοι που έχουν τη σοβιετική υπηκοότητα. Τους τελευταίους τους υποχρεώνουν να δηλώσουν ότι φεύγουν εθελοντικά και τους αναγκάζουν να πληρώσουν εισιτήριο για τη μεταφορά τους στη Κεντρική Ασία. Την ίδια περίοδο εκτοπίζονται και οι τελευταίοι Ελληνες Πόντιοι που είχαν απομείνει στην περιοχή του Κρασνοντάρ. Ο πληθυσμός μεταφέρεται με κλειστά τρένα στους τόπους της εξορίας. Το ταξίδι της εξορίας κρατά δεκαπέντε μέρες. Οι περιουσίες των Ελλήνων κατάσχονται.

Η σύγχρονη αυτή ελληνική τραγωδία δεν έχει τελειώσει ακόμα. Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 σε ανεξάρτητα εθνικά κράτη και οι σκληρές εθνικές συγκρούσεις που ακολούθησαν έδωσαν στις ελληνικές κοινότητες τη χαριστική βολή. Δυστυχώς όμως ο υπόλοιπος ελληνισμός δεν μπόρεσε να κατανοήσει σε όλη του την έκταση το σύγχρονο δράμα.

Ήδη έχουν συμπληρωθεί 5 χρόνια (15 Αυγούστου 1993) από τη στιγμή που η Ελλάδα (15 Αυγούστου 1993) πραγματοποίησε την επιχείρηση "Χρυσόμαλλο Δέρας" για απεγκλωβισμό των ομογενών από την πολιορκούμενη πόλη του Καυκάσου (Αμπχαζία) Σοχούμι. Κατά τη διάρκεια του αιματηρού πολέμου Γεωργιανών-Αμπχαζίων την περίοδο 1992-1993 ο ελληνισμός θρήνησε περίπου 200 νεκρούς (επισυνάπτεται σχετικό δημοσίευμα).

Συνολικά, από το 1989, που άρχισε η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, περίπου 200.000 Έλληνες από την περιοχή αυτή κατέφυγαν στην Ελλάδα, ως ικέτες, οι οποίοι με την παρουσία τους επισημαίνουν ότι οι συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής βιώνονται ακόμα από τον ελληνισμό.
 
Έγραψε ο Πάνος - Παρασκευή, Ιουνίου 02, 2006 |


8 Comments:


  • At 4:32 μ.μ., Blogger Πάνος

    Με το κομμάτι αυτό του Βλάση Αγτζίδη ολοκληρώνεται ένας κύκλος γύρω από το θέμα της γενοκτονίας και της προσφγυγιάς των Ελλήνων του πόντου. Σε επόμενο ποστ θα φωτίσουν από μια άλλη οπτική το ζήτημα ο θείος Ισίδωρος και ο θείος Φρίντριχ (Ένγκελς).

     
  • At 5:18 μ.μ., Blogger pascal

    Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι;

     
  • At 10:24 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    ...kαι άλλοι πολλοί...

     
  • At 6:25 μ.μ., Blogger Ergotelina

    Τωρα βγαινουν αυτα........

    Το ΚΚε εχει παρει θεση;;...

     
  • At 1:03 μ.μ., Anonymous Pontiac

    Ναι!

    συμφωνεί απολύτως με τις σταλινικές μεθόδους.
    Θεωρεί ότι οι διώξεις που ξεκίνησαν και ήταν ιδιαιτέρως αιματηρές την περίοδο '37-'38, οφειλόταν στο γεγονός ότι οι Έλληνες συνεργάστηκαν με τους Ναζί κατακτητές την περίοδο '41-'44.

    Να σημειωθεί ότι τον Ιούνιο του '49 που εκκαθάρισαν από τους ανεπιθύμητους Έλληνες τον Καύκασο και τους έστειλαν στην Κεντρική Ασία, είχαν περάσει 5 χρόνια από το τέλος του πολέμου και στις περιοχές των εκτοπισμένων δεν είχαν φτάσει ποτέ οι Γρμανοί.

    Παράνοια;

    Και όχι μόνο!

     
  • At 5:07 π.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Best regards from NY!
    »

     
  • At 11:23 μ.μ., Blogger lupus1453

    απλα να θυμησω στους ανιστορητους του ΚΚΕ οτι οι γερμανοι οταν μπηκαν στην ΕΣΣΔ εφτασαν μεχρι την ουκρανια ελεω των πετρελαιων και να αποκοψουν απο τους πορους τους σοβιετικους. τωρα πως τους βοηθησαν οι ποντιοι να μας το πουν και εμας ??

     
  • At 3:55 μ.μ., Blogger erodotos

    Ο αντικομμουνισμός τύπου Αγτζίδη είναι παλιός και δυστυχώς συνεχίζεται να αναπαράγεται μέχρι και τις μέρες μας. Η ιστορία όμως δεν μπορεί να γράφεται με όρους επιστημονικής φαντασίας. Και σίγουρα όχι με τόσο αντικομμουνιστικό μένος. Πέρασε πια ο ψυχρός πόλεμος. Έλεος.
    Αλήθεια, πως γίνεται μια τόσο εγκληματική, δικτατορική χώρα να ενέπνευσε τόσους ανθρώπους απανταχού της γης για ελευθερία, δικαιώματα, κλπ;;;
    Πρόκειται για πρωτοφανές ιστορικό-κοινωνιολογικό φαινόμενο ή κάποιοι απλά δε μας τα λένε καλά; μάλλον το δεύτερο.

    Τέσπα, για μια πιο ψύχραιμη και εμπεριστατωμένη προσέγγιση του όλου θέματος προτείνω το παρακάτω:
    http://erodotos.wordpress.com/
    2008/12/20/ellines-essd-pontos-gkikas/