ι Τα μυστικά του Κόλπου
Τρίτη, Αυγούστου 22, 2006
Μια άσκηση ελληνικών


Ο Πανίκας τ’ Ελέγκως τ’ αξιναρούς, ένας σεφίλτς και πολλά καματερός παιδάς, πολλά εγάπανεν την Πελαγίαν τη Τσαχουρούς, άμα εντρέπουτον να έλεεν ατο’ κει.

Κάθε Κερεκήν και κάθαν έξεργον ημέραν επένεν σην εγκλεσίαν, και πάντα επένεν έστεκεν σην εικόνα τ’ Αε- Γιάννε τη Πρόδρομονος. Βίρα εποίνεν την ευχήν ατ’ κι αποτές’ ατ έλεεν: Αε –Γιάννε Πρόδρομε, ποίσιν την Πελαγίαν ας αγαπά με, τρανόν σεβτάν έχω για τ’ εκείνεν, ύπνος κι πιαν’ με.

Ο ποπά – Γιώρτς, που έλεπεν ατόν πάντα να λαϊζ τα χείλα τ’ αγνόν έρθεν ατόν κ’ εθέλεσεν να μαθάν’ ντο ίνεται.

Έναν ημέραν εκρύφτεν απέσ’ το ιερόν. Πολλά κ’ επήεν έρθεν ο Πανίκας κ’ εστάθεν ξαν εμπροστά σην εικόναν τ’ Αε- Γιάννε τη Πρόδρομόνος. Ετέρεσεν ολόερα, κι όντας είδεν κανείς κ’ έτον, εκείν ντο έλεεν απες’ ατ’, ερχίνεσεν να λέα τα τσαϊχτά: Αε Γιάννε Πρόδρομε, ποίσον την Πελαγίαν τη Τσαχουρούς ν’ αγαπά με, θα ζαντύνω για τ’ εκείνεν.

Ο ποπά- Γιώρτς, όντες εκ’σεν την Πελαγίν τη Τσαχουρούς, εξέγκεν έναν άγρεν λαλίαν, εθέλνεν κ’ εκείνος πα να εποίνεν ατεν νύφεν, και είπεν.

Εξ’ εξ’ απαδαπεσ’ αγλήγορα να πας να χάσαι, εκείνε κ’ εν’ για τα’ εσέν.

Ο καημένον ο Πανίκας έρθεν κ’ ελώλωσεν. Με μολύβ’ να εκρούνες ατόν αίμα κ’ έσταζεν. Τουλωτά τουλωτά επήεν ως την πόρταν κ’ επεκεί εκλώστεν και είπεν:

Εσέν πολλά καλά εποίκεν κ’ έκοψεν το κιφάλι σ’ ο Ηρώδης, εσύ φαίνεται πάντα αϊκα δουλείας εποίνες, να αγιαζ΄νε τη κυρού ατ’ τα στούδια.

Μετάφραση


Ο Πανίκας της Ελέγκως της Αξιναρούς ήταν ένας ήσυχος και πολύ εργατικός νέος. Αγαπούσε πολύ την Πελαγία της Τσαχουρούς, αλλά ντρεπόταν να της το πει.

Κάθε Κυριακή και κάθε αργία πήγαινε στην εκκλησία και πάντα πήγαινε και στεκόταν μπροστά στην εικόνα του Αη Γιάννη του Προδρόμου. Συνέχεια έλεγε την προσευχή του και από μέσα του έλεγε: Άγιε Γιάννη Πρόδρομε, κάνε την Πελαγία να με αγαπήσει, έχω μεγάλο σεβντά για εκείνην, ύπνος δε με πιάνει.

Ο παπά –Γιώργης, που τον έβλεπε πάντα να κουνάει τα χείλη του, του φάνηκε παράξενο τι γίνεται.

Μια μέρα κρύφτηκε πίσω από το ιερό. Σε λίγο ήρθε ο Πανίκας και στάθηκε ξανά μπροστά στην εικόνα του Αη- Γιάννη του Προδρόμου. Κοίταξε ολόγυρα κι όταν είδε πως δεν υπήρχε κανείς, άρχισε να λέει φωναχτά εκείνα που έλεγε από μέσα του: Άγιε Γιάννη Πρόδρομε, κάνε την Πελαγίτσα της Τσαχουρούς να μ’ αγαπήσει, θα τρελαθώ για κείνην!

Ο παπά –Γιώργης, όταν άκουσε την Πελαγία της Τσαχουρούς, έβγαλε μια άγρια κραυγή, γιατί ήθελε κι εκείνος την Πελαγία για νύφη, και είπε:

Έξω, έξω αποδωμέσα, τσακίσου κι άντε να χαθείς, εκείνη δεν είναι για τα μούτρα σου!

Ο καημένος ο Πανίκας ήρθε και βουβάθηκε. Σφαίρα να τον χτυπούσε, αίμα δε θα στάλαζε. Χωρίς τσιμουδιά πήγε ως την πόρτα και εκεί στάθηκε και είπε:

Εσένα πολύ καλά έκανε και σου έκοψε το κεφάλι ο Ηρώδης, που ν’ αγιάσουν τα κόκαλα του πατέρα του! Τέτοιες δουλειές φαίνεται πως έκανες πάντα!

*

Το ανέκδοτο το βρήκα στην εφημερίδα ΟΦΙΤΙΚΑ ΝΕΑ του Ποντιακού Συλλόγου «Υψηλάντης» της Νέας Τραπεζούντας Πιερίας, μαζί μ’ ένα βασικό γλωσσάρι. Η υψηλή ευθύνη της μετάφρασης είναι δική μου, όθεν ζητώ προκαταβολικά συγνώμη για τυχόν λάθη.

*

Στη φωτογραφία η Πελαγία της Τσαχουρούς, στο γαμήλιο ταξίδι με τον Πανίκα της Αξιναρούς
 
Έγραψε ο Πάνος - Τρίτη, Αυγούστου 22, 2006 |


10 Comments:


  • At 11:30 μ.μ., Blogger artfarted

    Υπέροχη μετάφραση και καταπληκτική η πρωτοβουλία σου να μας πεις την ιστορία :)))

     
  • At 1:10 π.μ., Blogger Athanassios

    Αυτό δεν λέγεται ελληνική διάλεκτος, στραμπούληγμα της γλώσσας είναι...

     
  • At 1:13 π.μ., Blogger Debby

    Επειδή τυγχάνει να είμαι από χωριό μου φάνηκε τόσο γνώριμη διάλεκτος! Παρόλο που δεν ξέρω ποντιακά τα καταλάβαινα καθώς τα διάβαζα!
    Το ίδιο μου συνέβει όταν πήρα τον Αστεριξ στα ποντιακά!

     
  • At 2:07 π.μ., Anonymous ο θειος Ισιδωρος

    Και τι ειναι ο Αγιος Ιωαννης για να κανει τον ενδιαμεσο να γανησει ο Πανικας την Αξιναρου, τσατσος?
    Ειχε δικιο ο ιερεας!


    Τωρα που ειπες Υψηλαντης θα κατσω να τελειωσω το μονταζ της νεας ταινιας "Φακελος Υψηλαντης" να την ανεβασουμε σιγα-σιγα.

    Ωραια η Πελαγια, απο την Τραπεζουντα ή απο την Σαμψουντα ειναι?

     
  • At 9:58 π.μ., Blogger Σχολιαστής

    σεφίλτς=ήσυχος. Mπά; Αλλες ποντιακές λέξεις με ρίζα σεφ-;

     
  • At 1:52 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης

    Άγιε Γιάννη Πρόδρομε, κάνε την Πελαγία της Φωτογραφίας να με αγαπήσει, έχω μεγάλο σεβντά για εκείνην, ύπνος δε με πιάνει.

    :))))

     
  • At 3:14 μ.μ., Blogger Καπετάνισσα

    Υπέροχο!

    Ρε Πάνο, μου'ρθε μαντινάδα στον νου, να πω;

    "Μπαίνω, σαν μπεις στην εκκλησιά
    σε δίλημμα μεγάλο
    όντε σιμώνεις του Χριστού,
    ποιός προσκυνά τον άλλο..."

     
  • At 4:06 μ.μ., Blogger eryx-t

    αϊαϊαϊ! Αυτή η Πελαγία είναι θρησκεία από μόνη της!

     
  • At 6:55 μ.μ., Blogger Athanassios

    Αμα σε περιλάβει η Πόντια Πελαγία Ιχνηλάτη κάθε μέρα στον Αι Γιάννη θα είσαι να παρακαλάς να γλυτώσεις !!! Θα μάθεις και την Παναγία Σουμελά βέβαια...

     
  • At 8:24 μ.μ., Blogger Πάνος

    Χαιρετώ σας όλες και όλους, τώρα μόλις είδα τα σχόλια στην Πελαγία, γιατί με είχε απορροφήσει το ποστ που ανέβασα πριν από λίγο (αυτοδιαφήμηση, με το συμπάθιο δηλαδή...)

    *

    Όσο ακούω και (κυρίως) διαβάζω τα ποντιακά (ως γαμπρός σε ποντιοχώρι...) τόσο κάτι μου θυμίζουν, κάτι μου θυμίζουν...