ι Τα μυστικά του Κόλπου
Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 27, 2006
Η Αποκάλυψις του Ιωάννου


Το βιβλίο με το οποίο συμπληρώνεται η καινή Διαθήκη είναι η Αποκάλυψις, γραμμένη (υποτίθεται) από τον ευαγγελιστή Ιωάννη. Από το μακροσκελές αυτό κείμενο απουσιάζει παντελώς η λέξη αγάπη, δεν υπάρχει ούτε δείγμα πνεύματος καταλαγής, συγχωρήσεως, ελέους. Αντιθέτως υπερεκχειλίζει ο θάνατος, το αίμα, το μίσος, ο φόβος, οι απειλές, τα βασανιστήρια, ο πόνος, η εκδίκηση, ο απόλυτος σαδισμός - και κυριαρχεί η άρρωστη, παραληρηματική, τερατολόγος φαντασία, αναμεμειγμένη με αναφορές σε εντελώς επίκαιρες διαμάχες των αλληλομισούμενουν σεχτών (αιρέσεων), που ταλάνιζαν τις πρωτοχριστιανικές κοινότητες.

Η Αποκάλυψις του Ιωάννη κραυγάζει, ως ξένο σώμα, μέσα στην Καινή Διαθήκη. Ακόμα δεν έχω καταλάβει τι διάβολο ζητάει αυτό το κείμενο μες στην Καινή Διαθήκη, γράφει ο Η. Πετρόπουλος (Ιωάννου Αποκάλυψις. 3η εκδ, ΝΕΦΕΛΗ, Αθήνα 1991, σελ. 9 - 10. Στα αποσπάσματα από τον Η. Πετρόπουλο διατηρείται η ορθογραφία του πρωτότυπου κειμένου) και συνεχίζει: Το κοινωνικό, θεολογικό και φιλοσοφικό υπόβαθρο της Αποκαλύψεως είναι τυπικά εβρέικο – θα έλεγα τσιφούτικο. Δεν συμπαθώ την θρησκευτική νοοτροπία των εβραίων. Αυτός ο λαός, δια του χριστιανισμού, επότισε (ευτυχώς μόνο) την αμαρτωλή Λευκή Φυλή με ένα πνεύμα μισαλλοδοξίας. Μόλις την τελευταία δεκαετία (το κείμενο γράφτηκε το 1973, στις φυλακές Κορυδαλλού, όπου ο Ηλίας Πετρόπουλος ήταν φυλακισμένος) ο λεγόμενος Δυτικός Πολιτισμός τείνει να αποδεσμευτεί – και μελλοντικά, λυτρωθεί – από την απάνθρωπη και εμπαθέστατη χριστιανική φόρμα του (…) Η ηθική ήττα του ελληνισμού δεν προήλθε από τον μοαμεθανισμό, παρά από τον χριστιανισμό. Σε αντίθεση, τώρα, οι χίπηδες φαντάζουν ωραίοι, ελληνοπρεπείς, ελληνικοί.

Ο Η. Πετρόπουλος σημειώνει και τα ακόλουθα (ό.π. σελ. 177): Η Αποκάλυψη ανήκει αποκλειστικώς στην ιουδαϊκή λογοτεχνία (…) Αγαπώ την Αποκάλυψη σαν ποιητής και γιαυτό την μεταχειρίζομαι αναιδώς. Το κείμενο της Αποκάλυψης δεν διαθέτει κανενός είδους ιερότητα. Βλέπω την Αποκάλυψη σαν μετεωρίτη που ξέφυγε από τη έλξη της Παλαιάς Διαθήκης και έπεσε στο περιβόλι των Ευαγγελίων. Όταν διαβάζω τα Ευαγγέλια δεν σταυροκοπιούμαι, καθώς κάνουν τα τσογλάνια της Νέας Ορθοδοξίας, που γκρεμίστηκαν από τον μαρξισμό στην αγκαλιά των δεσποτάδων.

Το περιεχόμενο της Αποκαλύψεως είναι το ίδιο ή και περισσότερο αφελές με το σύνολο σχεδόν των κειμένων της Καινής Διαθήκης (εξαιρούνται οι επιστολές του Παύλου, γραμμένες από άνθρωπο φανατικό μεν, αλλά ευφυέστατο, με μεγάλο ρητορικό χάρισμα). Την Αποκάλυψη χαρακτηρίζει η επιστροφή στις βαθύτερες, τις πιο σκοτεινές εβραϊκές ρίζες, ακυρώνοντας πλήρως τις διδαχές του Ιησού.

Είναι, από τη μια, απορίας άξιον πως αυτό το κείμενο συμπεριελήφθη στην Καινή Διαθήκη, αλλά η εξήγηση είναι προφανής αν αναλογιστούμε πόσο ταυτισμένη ήταν η σκέψη των ηγετών του χριστιανισμού με τη σκέψη του Ιωάννη, όταν έγινε η επιλογή. Μας δίνεται έτσι μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε καλύτερα τον τρόπο σκέψης των ηγετών (θεολόγων, προφητών και διδασκάλων) της πρωτοχριστιανικής εποχής. Αυτός ο τρόπος σκέψης συναντάται αυτούσιος και στις μέρες μας, χαρακτηρίζει την παμψηφία των αυθεντικών Ορθοδόξων (ευτυχώς, πρόκειται για περιθωριακή μειοψηφία μεταξύ των Ελλήνων - δυστυχώς, είναι ο τρόπος της επίσημης Εκκλησίας…) – και βέβαια είναι εκείνος που κυριάρχησε απολύτως στη δισχιλιετή ιστορία του χριστιανισμού, σε Δύση και Ανατολή.

Γράφει ο Ηλίας Πετρόπουλος: Ο Θεός της Αποκάλυψης είναι ένα κάθαρμα. Ο Θεός της Αποκάλυψης είναι αυτός τούτος της Παλαιάς Διαθήκης. Είμαι με τον Διάβολο και δεν τόκρυψα ποτέ μου. Καμιάν ιερότητα δεν αναγνωρίζω στο τρομοκρατικό κείμενο της Αποκάλυψης. Οι δεσποτάδες της όποιας Εκκλησίας δεν έχουν το δικαίωμα να κοντρολάρουν τη σκέψη μου. Οι μάγκες αποκαλούν την Εκκλησία παπαδομάγαζο. Έχω την ίδια γνώμη επ’ αυτού (…) μπρος στις σκοταδιστικές ορθοδοξίες των Ζουράρηδων και των Σαββόπουλων, είμαι υποχρεωμένος να κραυγάσω (ό.π. σελ. 211)



Η Αποκάλυψις αποτελείται από 22 κεφάλαια.

Ο Ιωάννης απευθύνεται ταις επτά εκκλησίαις ταις εν τη Ασία (Α’ 4). Παρουσιάζει αυτόν που του μιλούσε εν πνεύματι ως εξής (Α’ 13-16): Και εν μέσω των επτά λυχνιών όμοιον υιώ του ανθρώπου, ενδεδυμένον ποδήρη και περιεζωσμένον προς τοις μαστοίς ζώνην χρυσήν’ η δε κεφαλή αυτού και αι τρίχες λευκαί ως έριον λευκόν, ως χιόν, και οι οφθαλμοί αυτού ως φλοξ πυρός, και οι πόδες αυτού όμοιοι χαλκοκλιβλανω, ως εν καμίνω πεπυρωμένοι, και η φωνή αυτού ως η φωνή υδάτων πολλών και έχων εν τη δεξιά χειρί αυτού αστέρας επτά, και εκ του στόματος αυτού ρομφαία δίστομος οξεία εκπορευομένη, και η όψις αυτού ως ο ήλιος φαίνει εν τη δυνάμει αυτού.

Ο Ιησούς ομιλεί τώρα για τις επτά εκκλησίες της Ασίας. Αρχίζει με την εκκλησία της Εφέσου, την οποία επαινεί μεν, αλλά δεν είναι απολύτως ικανοποιημένος και της απευθύνει τα ακόλουθα (β’ 4-6): Αλλά έχω κατά σου, ότι την αγάπην σου την πρώτην αφήκας. Μνημόνευε ουν πόθεν πέπτωκας, και μετανόησον και τα πρώτα έργα ποίησον’ ει δε μη, έρχομαί σοι ταχύ και κινήσω την λυχνίαν μου εκ του τόπου αυτής, εάν μη μετανοήσης. Αλλά τούτο έχεις, ότι μισείς τα έργα των Νικολαϊτών, ά καγώ μισώ.

Ο Ιησούς επαινεί και ενθαρρύνει την εκκλησία της Σμύρνης. Απευθυνόμενος στην εκκλησία της Περγάμου, μετά τον συνήθη έπαινο, έρχεται στο ψητό (Β’ 14-16): Αλλά έχω κατά σου ολίγα, ότι έχεις εκεί κρατούντας την διδαχήν Βαλαάμ, ός εδίδαξε τον Βαλάκ βαλείν σκάνδαλον ενώπιον των υιών Ισραήλ και φαγείν ειδωλόθυτα και πορνεύσαι. Ούτως έχεις και συ κρατούντας την διδαχήν των Νικολαϊτών ομοίως. Μετανόησον ουν’ ει δε μη, έρχομαι σοι ταχύ και πολεμήσω μετ’ αυτών εν τη ρομφαία του στόματός μου. Αυτοί οι Νικολαΐτες, έκαναν μεγάλες ζημιές – και εξακολουθούν να κάνουν: πριν λίγα χρόνια, ένας δεσπότης της ελληνικής Εκκλησίας κατηγόρησε επισήμως (σε πόρισμα ζανακρίσεως) έναν άλλον για Νικολαϊτισμό. Αμφότεροι εξακολουθούν να είναι μέλη της Ιεραρχίας… Ίσως επειδή ακόμα και ο Νικολαΐτισμός μοιάζει αθώα παρέκκλιση στις μέρες μας, συγκρινόμενος με τα υπόλοιπα καμώματα των αγίων αρχιερέων…

Ακολουθεί η εκκλησία των Θυατείρων, καθ’ όμοιον τρόπο (Β’ 20-23): Αλλά έχω κατά σου ολίγα, ότι αφείς την γυναίκα σου Ιεζάβελ, ή λέγει αυτήν προφήτιν, και διδάσκει και πλανά τους εμούς δούλους πορνεύσαι και φαγείν ειδωλόθυτα. Και έδωκα αυτή χρόνον ίνα μετανοήση, και ου θέλει μετανοήσαι εκ της πορνείας αυτής. Ιδού βάλλω αυτήν εις κλίνην και τους μοιχεύοντας μετ’ αυτής εις θλίψιν μεγάλην, εάν μη μετανοήσωσιν εκ των έργων αυτής, και τα τέκνα αυτής αποκτενώ εν θανάτω και γνώσονται πάσαι αι εκκλησίαι ότι εγώ ειμί ο ερευνών νεφρούς και καρδίας, και δώσω υμίν εκάστω κατά τα έργα υμών. Σταράτες κουβέντες!

Ακολουθεί μια βαρυσήμαντη παρεμβολή, υπόσχεση προς τους πιστούς και οιονεί πολιτική διακήρυξη (Β’ 26-28): Και ο νικών και ο τηρών άχρι τέλους τα έργα μου, δώσω αυτώ εξουσίαν επί των εθνών, και ποιμανεί αυτούς εν ράβδω σιδηρά, ως τα σκεύη τα κεραμικά συντριβήσεται, ως καγώ είληφα παρά του πατρός μου, και δώσω αυτώ τον αστέρα τον πρωινόν. Εδώ, νομίζω πως έχουμε μια ξεκάθαρη θέση στο πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Μεταφράζεται σε πολιτικό λόγο η θεωρία για τον περιούσιο λαό – μια θεωρία που οδήγησε σε ιστορικές αιματοχυσίες και τρομερές καταστροφές τους Εβραίους. Όπως άλλωστε και τους Γερμανούς, που την αναπαρήγαγαν στον 20ο αιώνα με δικά τους λόγια - με προφήτη τον Αδόλφο Χίτλερ.

Ο Ιωάννης επανέρχεται στις εκκλησίες - Η εκκλησία των Σάρδεων δεν πηγαίνει καλά (Γ’ 1-3): (…) οίδα σου τα έργα, ότι όνομα έχεις ότι ζης, και νεκρός εί. Γίνου γρηγορών, και στήρισον τα λοιπά ά έμελλον αποθνήσειν’ ου γαρ εύρηκά σου τα έργα πεπληρωμένα ενώπιον του Θεού μου. Μνημόνευε ουν πως είληφας και ήκουσας, και τήρει και μετανόησον. Εάν ουν μη γρηγορήσεις, ήξω επί σε ως κλέπτης, και ου γνώση ποίαν ώραν ήξω επί σε. Απειλές και φόβος… η υλοποίηση της αγάπης και της συγχώρεσης! Αλλά, η Αποκάλυψις, δεν έχει την παραμικρή σχέση με το κήρυγμα του Ιησού.

Αντιθέτως, η εκκλησία της Φιλαδελφείας επαινείται, με την εξαίρεση κάποιων εκ της συναγωγής του σατανά (Γ’ 9). Τέλος, η εκκλησία της Λαοδικείας υφίσταται την πλέον απρόσμενη κριτική (Γ’ 15-16): Οίδα σου τα έργα, ότι ούτε ψυχρός ει ούτε ζεστός’ όφελον ψυχρός ής ή ζεστός. Ούτως ότι χλιαρός ει, και ούτε ζεστός ούτε ψυχρός, μέλλω σε εμέσαι εκ του στόματός μου. Ο συγγραφέας της Αποκάλυψης δε θέλει απλούς οπαδούς, θέλει ζηλωτές, βαμμένους!



Από το Δ’ κεφάλαιο ξεκινά το κυρίως έργο. Ο Ιωάννης βλέπει τον θρόνο του Θεού στον ουρανό, περιγράφει σεμνά τον καθήμενο στον θρόνο και συνεχίζει: Κύκλοθεν του θρόνου βλέπει εικοσιτέσσερις θρόνους όπου κάθονται οι πρεσβύτεροι, μας παρουσιάζει δε τέσσερα ζώα. Πρόκειται για τέσσερα μυθολογικά τέρατα, την απίστευτη και ξεκαρδιστική περιγραφή των οποίων μπορεί να βρει ο ενδιαφερόμενος απευθείας στο κείμενο της Αποκαλύψεως (Δ’ 6-8).

Στο Ε’ κεφάλαιο εισάγεται το αρνίον (ο Ιησούς, εκτός αν η Αποκάλυψις είναι προχριστιανικό κείμενο, όπως επιμένει ο Ηλίας Πετρόπουλος- και μάλλον έχει δίκιο), το οποίο πρόκειται να ανοίξει το βιβλίο με τις επτά σφραγίδες.

Ανοίγει η πρώτη σφραγίδα, εμφανίζεται λευκός ίππος και αναβάτης με τόξο. Με τη δεύτερη σφραγίδα έρχεται ίππος πυρρός, και τω καθημένω επ’ αυτόν εδόθη αυτώ λαβείν την ειρήνην εκ της γης και ίνα αλλήλους σφάξωσι, και εδόθη αυτώ μάχαιρα μεγάλη. Ακολουθεί ίππος μέλας και ίππος χλωρός, με τους αναβάτες τους (ΣΤ’ 2,4,5 & 8). Με το άνοιγμα της πέμπτης σφραγίδας ο Ιωάννης βλέπει τις ψυχές των εσφαγμένων δια τον λόγον του Θεού και δια την μαρτυρίαν του αρνίου ήν είχον, οι οποίοι διαμαρτύρονται εντόνως (ΣΤ’ 10): Και έκραξαν φωνή μεγάλη λέγοντες’ έως πότε, ο δεσπότης ο άγιος και ο αληθινός, ου κρίνεις και εκδικείς το αίμα ημών εκ των κατοικούντων της γης;

Είναι χαρακτηριστική η έντονη απαίτηση των εσφαγμένων για σκληρή εκδίκηση, προκειμένου να νοιώσουν δικαίωση – κάτι απολύτως λογικό στο πνεύμα της εβραϊκής παράδοσης και ταυτόχρονα εντελώς αντίθετο με τις διδαχές του Ιησού των Ευαγγελίων.

Το άνοιγμα της έκτης σφραγίδας πυροδοτεί τεράστιες φυσικές καταστροφές, οι οποίες τρομοκρατούν τους ανθρώπους (ΣΤ’ 12-17).

Ο Ιωάννης βλέπει ξαφνικά τέσσερις αγγέλους, οι οποίοι …εμποδίζουν τους ανέμους. Άλλος άγγελος έρχεται από ανατολής ηλίου και τους ειδοποιεί να μην προβούν σε καταστροφές άχρις ου σφραγίσομεν τους δούλους του Θεού ημών επί των μετώπων αυτών. Και ήκουσα τον αριθμό των εσφραγισμένων’ εκατόν τεσσαράκοντα τέσσερις χιλιάδες εσφραγισμένοι εκ πάσης φυλής υιών Ισραήλ (Ζ’ 1 & 3-4). Δεν υπάρχει ανάμεσά τους ούτε ένας μη Ισραηλίτης: πρόκειται για δώδεκα χιλιάδες πιστούς από κάθε φυλή του Ισραήλ (12 Χ 12 = 144), οι οποίες αναφέρονται ονομαστικά (Ζ’ 5-8). Μετά, ο Ιωάννης βλέπει αμέτρητον όχλο πιστών εκ παντός έθνους και φυλών και λαών και γλωσσών. Αυτοί θα σωθούν μεν, αλλά …ασφράγιστοι. Είναι πολύ πιθανόν, ο όχλος των εθνικών να προστέθηκε στο παλιό εβραϊκό κείμενο, για ευνόητους λόγους.

Με το άνοιγμα της έβδομης και τελευταίας σφραγίδας, εμφανίζονται επτά άγελλοι, στους οποίους δίδονται επτά σάλπιγγες. Εν μέσω θυμιαμάτων στην αίθουσα του θρόνου αρχίζουν ένας –ένας να σαλπίζουν. Κάθε φορά μια τρομερή καταστροφή πλήττει τη γη – οι φρικιαστικές λεπτομέρειες καταγράφονται επιμελώς στις παραγράφους 6-13 του Η’ κεφαλαίου, καθώς και στα κεφάλαια Θ’ έως ΙΑ’.

*

Αίφνης εμφανίζεται μια έγκυος γυναίκα, που προσπαθεί να γεννήσει (ΙΒ’ 1-2) και ένας φοβερός και τρομερός δράκων πυρρός μέγας, έχων κεφαλάς επτά και κέρατα δέκα (ΙΒ’ 3), που παραμόνευε πότε θα γεννήσει η γυναίκα για να φάει το βρέφος. Και έτεκε υιόν άρρενα, ός μέλλει ποιμαίνειν πάντα τα έθνη εν ράβδω σιδηρά’ και ηρπάσθη το τέκνον αυτής προς τον Θεόν και προς τον θρόνον αυτού. Η λεχώνα φυγαδεύεται στην έρημο, σε προετοιμασμένο καταφύγιο, για χίλιες διακόσιες εξήντα μέρες, ενώ διεξάγεται πόλεμος στον ουρανό: από τη μια ο Μιχαήλ και οι άγελλοι αυτού και από την άλλη ο δράκων και οι άγγελοι αυτού. Το αποτέλεσμα; και εβλήθη ο δράκων, - ο όφις ο μέγας ο αρχαίος, ο καλούμενος Διάβολος και ο Σατανάς, ο πλανών την οικουμένην όλην, εβλήθη εις την γην, και οι άγγελοι αυτού μετ’ αυτού εβλήθησαν (ΙΒ’ 4-9). Το γεγονός πρέπει να πανηγυριστεί στους ουρανούς, αλλά στη γη τα πράγματα γίνονται σκούρα (ΙΒ’ 12): Δια τούτο ευφραίνεσθε ουρανοί και οι εν αυτοίς σκηνούντες’ ουαί την γην και την θάλασσαν, ότι κατέβη ο διάβολος προς υμάς έχων θυμόν μέγαν, ειδώς ότι ολίγον καιρόν έχει.

Ο εξόριστος δράκος διώκει τη γυναίκα, η οποία διαφεύγει με τη βοήθεια δύο πτερύγων του αετού του μεγάλου. Προσπαθεί να την πνίξει με ποταμό που εξέβαλε από το στόμα του, αλλά μάταια, γιατί η γη ανοίγει το δικό της στόμα και καταπίνει τον ποταμό. Ο δράκος οργίστηκε, αλλά πήρε άπρακτος τα βρεγμένα του και πήγε να τα βάλει με άλλους πιστούς. Όλα αυτά συμβαίνουν σε πέντε μονάχα παραγράφους! (ΙΒ’ 13-17).

*

Τώρα ο Ιωάννης στέκεται στην ακροθαλασσιά. Αναμενόμενο είναι λοιπόν να εξέλθει από τη θάλασσα το επόμενο τέρας, με δέκα κέρατα και επτά κεφάλια. Στα κερατά του έχει διαδήματα και στα κεφάλια του ονόματα βλασφημίας. Λεπτομέρειες (ΙΓ’ 2); Και το θηρίο ό είδον ήν όμοιον παρδάλει, και οι πόδες αυτού ως άρκου, και το στόμα αυτού ως στόμα λέοντος. Και έδωκεν αυτώ ο δράκων την δύναμιν αυτού και τον θρόνον αυτού και εξουσίαν μεγάλην.

Οι άνθρωποι εντυπωσιασμένοι προσκυνούν το θηρίον, το οποίο βλασφημεί και ξεκινά πόλεμο με τους αγίους και τους νικά (ΙΓ’ 5-8). Σα να μην έφτανε αυτό το θηρίον, έρχεται και δεύτερο (γιατί όχι; Θα κώλωνε ο συγγραφεύς- ή θα πλήρωνε φόρο εισαγωγής;) αναβαίνον εκ της γης, και είχε κέρατα δύο όμοια αρνίω, και ελάλει ως δράκων (ΙΓ’ 11 – αλήθεια, πως λαλεί ο δράκων;). Κάνει και αυτό το θηρίο πολλά και διάφορα, και τέλος (ΙΓ’ 16-18): ποιεί πάντας, τους μικρούς και τους μεγάλους, και τους πλουσίους και τους πτωχούς, και τους ελευθέρους και τους δούλους, ίνα δώσουσιν αυτοίς χάραγμα επί της χειρός αυτών της δεξιάς ή επί των μετώπων αυτών (ενέργεια που είχαν κάνει ήδη οι άγγελοι του Θεού, με τους 144.000 Εβραίους) και ίνα μη τις δύναται αγοράσαι ή πωλήσαι ει μη έχων το χάραγμα, το όνομα του θηρίου ή τον αριθμόν του ονόματος αυτού. Ώδε η σοφία εστίν’ ό έχων νουν ψηφισάτω τον αριθμόν του θηρίου’ αριθμός γαρ ανθρώπου εστί’ και ο αριθμός αυτού χξς’ Ιδού πως είναι τεκμηριωμένος ο επίμονος αγώνας των ορθοδόξων (όχι όλων…) εναντίον του bar-code, των ηλεκτρονικών καρτών κλπ.

Ο Ιωάννης βλέπει τώρα το αρνίον και τους 144.000 εσφραγισμένους, επί το όρος Σιών, να οποίοι ψάλλουν ωδήν καινήν, την οποία δε μπορεί να μάθει κανένας άλλος εκτός από αυτούς. Ο λόγος (ΙΔ’ 4-5); Ούτοι εισιν οι μετά γυναικών ουκ εμολύνθησαν’ παρθένοι γαρ εισιν (όθεν συνάγεται ότι οι εκλεκτοί είναι αποκλειστικά άντρες – και μάλιστα παρθένοι!) Ούτοι εισιν οι ακολουθούντες το αρνίον όπου αν υπάγη. Ούτοι ηγοράσθησαν από των ανθρώπων απαρχή τω Θεώ και το αρνίω’ και ουχ ευρέθη ψεύδος εν τω στόματι αυτών’ άμωμοι γαρ εισιν.

*

Εμφανίζονται τρεις καινούριοι άγγελοι. Ο πρώτος φέρει ευαγγέλιον αιώνιον, ο δεύτερος πανηγυρίζει διότι έπεσεν, έπεσε η Βαβυλών η μεγάλη (ΙΔ’ 8) (εννοεί τη Ρώμη) και ο τρίτος προειδοποιεί ότι όποιος προσκυνεί το θηρίον ή έχει λάβει το χάραγμα αυτού βασανισθήσεται εν πυρί και θείω ενώπιον των αγγέλων και ενώπιον του αρνίου (ΙΔ’ 10). Στο σημείο αυτό ο Ιωάννης δε διστάζει να αποδώσει στους αγίους (φυσικά και στο αρνίον) τα πλέον έξαλα και άρρωστα εκδικητικά και σαδιστικά ένστικτα (ΙΔ’ 11-12): Και ο καπνός του βασανισμού αυτών εις αιώνας αιώνων αναβαίνει, και ουκ έχουσιν ανάπαυσιν ημέρας και νυκτός οι προσκυνούντες το θηρίον και την εικόνα αυτού, και ει τις λαμβάνει το χάραγμα του ονόματος αυτού. Ώδε η υπομονή των αγίων εστιν, οι τηρούντες τας εντολάς του Θεού και την πίστην Ιησού.

Εμφανίζονται τρεις ακόμα άγγελοι, φέροντες δρεπάνια. Αποτέλεσμα της δράσης του πρώτου (ΙΔ’ 20): εξήλθεν αίμα εκ της ληνού άχρι των χαλινών των ίππων από σταδίων χιλίων εξακοσίων.

Στο κεφάλαιο ΙΕ’ εισάγονται επτά νέοι άγγελοι, στους οποίους ένα από τα τέσσερα ζώα της αρχής εγχειρίζει από μία χρυσή φιάλη, η οποία περιέχει το θυμό του Θεού.

Στο επόμενο κεφάλαιο οι άγγελοι αρχίζουν να εκχέουν το περιεχόμενο των φιαλών, με καταστροφικά αποτελέσματα. Βγαίνουν και τρία ακάθαρτα πνεύματα από το στόμα του θηρίου και του ψευδοπροφήτου. Ακολουθεί, όπως πάντα, χαλασμός.

Ο Ιωάννης οδηγείται από άγγελο και βλέπει το κρίμα της μεγάλης πόρνης, που καθόταν επί το θηρίον το κόκκινον - και επί το μέτωπον αυτής όνομα γεγραμμένον’ μυστήριον, Βαβυλών η μεγάλη, η μήτηρ των πορνών και των βδελυγμάτων της γης (ΙΖ’ 5). Βαβυλών είναι η Ρώμη. Ο αθεόφοβος Ηλίας Πετρόπουλος, στην παράφρασή του της Αποκαλύψεως, όπου Βαβυλών βάζει Μεγάλη Μόσχα, Μητέρα Πορνών και Καθαρμάτων της Γης και συνεχίζει: Και είδα την Γυναίκα μεθυσμένη απ’ το αίμα των Δολοφονημένων κι απ’ το αίμα των Τουφεκισμένων και τάχασα από τέτιαν κτηνωδία (ό.π. σελ. 117) Ο άγγελος προφητεύει ότι το θηρίον θα εξοντωθεί και επεξηγεί το συμβολισμό των κεράτων (εχθρικοί βασιλείς, οι οποίοι θα νικηθούν από το αρνίον).

Μετά την πτώση της Βαβυλώνας, ακολουθεί η αναπόφευκτη σκληρή, σαδιστική εκδίκηση των πιστών (ΙΗ’ 6-7): Απόδοτε αυτή ως και αυτή απέδωκε, και διπλώσατε αυτή διπλά κατά τα έργα αυτής’ εν τω ποτηρίω ό εκέρασε, κεράσατε αυτή διπλούν. Όσα εδόξασεν εαυτήν και εστρηνίασε, τοσούτον δότε αυτή βασανισμόν και πένθος. Ότι εν τη καρδία αυτής λέγει, ότι κάθημαι καθώς βασίλισσα και χήρα ουκ ειμί και πένθος ου μη ίδω. Την βασανιζόμενη πόρνη (Ρώμη) κλαίνε από μακριά βασιλείς και έμποροι κλαίοντες και πενθούντες (ΙΗ’ 15). Αντιθέτως, άλλοι χαίρονται (ΙΗ’ 20): Ευφραίνου επ’ αυτή, ουρανέ, και άγιοι και οι απόστολοι και οι προφήται, ότι έκρινεν ο Θεός το κρίμα υμών εξ αυτής. Αυτό είναι το τέλος της Ρώμης, κατά Ιωάννη.

*

Μετά από αυτά τα απερίγραπτα, ακολουθεί πανηγυρισμός των αγίων, και μια νέα αναγγελία (ΙΘ’ 7-8): Χαίρωμεν και αγαλλιώμεθα και δώμεν την δόξα αυτώ, ότι ήλθεν ο γάμος του αρνίου και η γυνή αυτού ετοίμασεν εαυτήν. Και εδόθη αυτή ίνα περιβάληται βύσσινον λαμπρόν καθαρόν’ το γαρ βύσσσινον τα δικαιώματα των αγίων εστί. Προφανώς από εδώ προέρχεται το περίφημο να μένει το βύσσινο!

Κι άλλος ίππος: ο λευκός (ο λόγος του Θεού – ΙΘ’ 14-15): Και τα στρατεύματα αυτού τα εν τω ουρανώ ηκολούθει αυτώ εν ίπποις λευκοίς, ενδεδυμένοι βύσσινον λευκόν καθαρόν. Και εκ του στόματος αυτού εκπορεύεται ρομφαία οξεία δίστομος, ίνα πατάσση τα έθνη’ και αυτός ποιμανεί αυτούς εν ράβδω σιδηρά’ και αυτός πατεί την ληνόν του οίνου της οργής του Θεού του παντοκράτορος.

Το θηρίον, οι βασιλείς και τα στρατεύματα συντάσσονται για να πολεμήσουν τον λευκόν ίππο, αλλά το αποτέλεσμα είναι, το θηρίον και ο ψευδοπροφήτης να βρεθούν στη λίμνη του πυρός την καιομένην εν θείω. Οι υπόλοιποι σφαχτήκανε από τη ρομφαία- και τους φάγανε τα όρνια (ΙΘ’ 20-21).

Τώρα ο Ιωάννης βάζει έναν άγγελο να δένει τον Διάβολον για χίλια χρόνια. Μετά, θα λυθεί για λίγο (Κ’ 8): Και εξελεύσεται πλανήσαι τα έθνη τα εν τοις τέσσερις γωνίαις της γης, τον Γωγ και τον Μαγώγ, συναγαγείν αυτούς εις τον πόλεμον, ών ο αριθμός αυτών ως η άμμος της θαλάσσης. Εντέλει ο διάβολος ρίχνεται στη λίμνη του πυρός και του θείου, όπου καταλήγουν επίσης ο θάνατος και ο Άδης. Ακολουθεί η κρίση των νεκρών (Κ’ 15): Και ει τις ουχ ευρέθη εν τη βίβλω της ζωής γεγραμμένος, εβλήθη εις την λίμνην του πυρός.



Τώρα όλα είναι καινούρια, τα παλιά έχουν εξαφανιστεί. Ο Ιωάννης αρχίζει να περιγράφει την νέα Ιερουσαλήμ, η οποία κατεβαίνει από τον ουρανό. Δεν υπάρχουν πια δάκρυα και θάνατος και πένθος και κραυγή για τον λαό του Θεού (ΚΑ’ 4). Αλλά, φυσικά, εξακολουθούν να υπάρχουν για τους άλλους (ΚΑ’ 8): Τοις δε δειλοίς και απίστοις και εβδελυγμένοις και φονεύσι και πόρνοις και φαρμακοίς και ειδωλολάτραις και πάσι τοις ψευδέσι το μέρος αυτών εν τη λίμνη τη καιομένη εν πυρί και θείω, ό εστιν ο θάνατος ο δεύτερος.

Άγγελος ξεναγεί τον Ιωάννη στη νέα Ιερουσαλήμ. Από αρχιτεκτονική άποψη είναι μάλλον φτωχή, ένας κύβος όλο κι όλο (ΚΑ’ 16): το μήκος και το πλάτος και το ύψος αυτής ίσα εστί, αλλά δε γίνεται καμιά τσιγγουνιά στα πολύτιμα υλικά που χρησιμοποιούνται. Εννοείται πως δεν προορίζεται για όλους (ΚΑ’ 27): Και ου μη εισέλθη εις αυτήν παν κοινόν και ο ποιών βδέλυγμα και ψεύδος, ει μη οι γεγραμμένοι εν τω βιβλίω της ζωής του αρνίου.

Στο επιλογικό του κεφάλαιο ο Ιωάννης μας περιγράφει πως βρίσκονται στην πόλη ο Θεός και το αρνίον, πως τους λατρεύουν οι δούλοι τους και βλέπουν το πρόσωπό τους, πως δε χρειάζεται άλλος φωτισμός από λύχνο ή από τον ήλιο – πως τελικά βασιλεύουν εις τους αιώνας των αιώνων.

Ο άγγελος που τον ξεναγεί του λέει πως ο καιρός πλησιάζει (ΚΒ’ 10-12 & 15-16): Και λέγει μοι’ μη σφραγίσης τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου’ ο καιρός γαρ εγγύς εστιν. Ο αδικών αδικησάτω έτι, και ο ρυπαρός ρυπαρευθήτω έτι, και ο δίκαιος διακιοσύνην ποιησάτω έτι, και ο άγιος αγιασθείτω έτι. Ιδού έρχομαι ταχύ (η έλευση της βασιλείας, όπως σε όλα τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, επίκειται και στην Αποκάλυψη. Επίκειται, αλλά όλο και μετατίθεται), και ο μισθός μου μετ’ εμού, αποδούναι εκάστω ως το έργον είναι αυτού. Έξω οι κύνες (μάλλον εννοεί τους ομοφυλόφιλους) και οι φαρμακοί και οι πόρνοι και οι φονείς και οι ειδωλολάτραι και πας ο φιλών και ποιών ψεύδος. Εγώ Ιησούς έπεμψα τον άγγελόν μου μαρτυρήσαι ταύτα επί ταις εκκλησίαις (…)

Αυτή είναι η περίφημη Αποκάλυψις, το βιβλίο που ενέπνευσε και εμπνέει γενιές και γενιές χριστιανών. Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που αντί να αποστρέφουν το βλέμμα, το δέχονται ως ιερό…

*

Αν τώρα έχετε την περιέργεια να δείτε τι απίθανα πράγματα καταλαβαίνουν οι ένδοξοι θεολόγοι ερμηνεύοντας το παραλήρημα της Αποκάλυψης, μπορείτε να επισκεφθείτε τους ακόλουθους συνδέσμους – προσεκτικά και με το μαλακό:

και ΕΝΑ

και ΔΥΟ

και ΤΡΙΑ!

Τρεις παραπομπές σε θεολογικά κείμενα νομίζω πως είναι αρκετές – δε μπορεί κανείς ν’ αντέξει παραπάνω, όσο σκληραγωγημένος κι αν είναι…

*

Την εικονογράφηση του σημερινού ποστ ανέλαβε ο Ντύρερ, που έχει κάνει μοναδικά χαρακτικά με θέμα την Αποκάλυψη. Ο λαγός του ιδίου, για να σπάσει λίγο η μαυρίλα.
 
Έγραψε ο Πάνος - Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 27, 2006 |


20 Comments:


  • At 2:33 μ.μ., Blogger Ergotelina

    ...O μαθητης της Αγαπης....


    μην τον παιρνεις 100% στα σοβαρά...

    Πόσο ετών ηταν οταν το γραφε?...

    :)

     
  • At 2:35 μ.μ., Blogger Θεριό Ανήμερο

    Η Αποκάλυψη έχει πάνω από 600 δημοσιευμένες ερμηνείες και δεν νομίζω ότι μπορεί να θεωρηθεί θρησκευτικό κείμενο. Ας είχαμε μελετήσει και καταλάβει τα υπόλοιπα, και να έμενε μόνο αυτό!

     
  • At 2:42 μ.μ., Blogger s.frang

    Από τη λογική της δομή του κειμένου και τη γλωσσολογική ανάλυση φαίνεται η "Αποκάλυψη" να προέρχεται από μια εποχή που δεν υπήρχε συγκροτημένη χριστιανική διδασκαλία και μάλλον πρόκειται για το πρώτο έργο από αυτά του λεγόμενου "κανόνα". Κυρίαρχη θέση στην περιγραφή του έχει το αρνίον (αρνί δηλαδή) που θυσιάζεται κλπ., σίγουρα ιδεοληψίες από το χώρο της μεσανατολικής ερήμου.

    Ως προς την ουσία του κειμένου, ο συγγραφέας φαίνεται να είχε ψυχολογικά προβλήματα και "εκδικείται" με τα γραφόμενά του κάποιους ανθρώπους και καταστάσεις, με την περιγραφή τιμωριών και ταλαιπωριών που θα βιώσουν οι αμαρτωλοί.

    Ανάλογες συμπεριφορές παρατηρούνται, κυρίως κατά των συγγενών και φίλων, από την ψυχιατρική σε υπερήλικες με αρχόμενη άνοια ή φαινόμενα Αλτσχάιμερ... Λόγω της τεκμαιρόμενης μεγάλης ηλικίας του συγγραφέα της "Αποκάλυψης" δεν είναι απίθανο να βρισκόταν ο ίδιος σε μια τέτοια διανοητική κατάσταση...

     
  • At 3:28 μ.μ., Blogger roidis

    άνοιξες θέμα που αν δεν είχαν γραμμή να μην απαντούν (τους έχεις δει τελευταία;)οι απολογητές θα γέμιζες 80 τουλάχιστον σχόλια.

    Πήγα φέτος στην σπηλιά της Αποκάλυψης στην Πάτμο...

    άλλη φορά όμως αυτό.

     
  • At 3:30 μ.μ., Blogger Athanassios

    Θα μου καεί ο Mozila αμα διαβάσω όλο αυτό.... επιφυλάσσομαι για αργότερα...

     
  • At 4:27 μ.μ., Blogger ιχνηλάτης

    Επιφυλάσσομαι κι εγώ για αργότερα, Πάνο. Αν και γνωρίζεις τις απόψεις μου περί του θέματος.

    Και μόλις έγραψα ένα σχετικό σχόλιο στου Μιχάλη.

     
  • At 4:49 μ.μ., Blogger nik-athenian

    Ο Ιωάννης δεν ήταν ο ίδιος που έγραψε το φερώνυμο ευαγγέλιο. Ο ίδιος είχε πεθάνει όταν γράφτηκε η αποκάλυψη.
    Ίσως το κείμενο αυτό να γράφτηκε για να "τρομοκρατήσει" τους Ρωμαίους και να εμψυχώσει τους Χριστιανούς που ήδη εδιώκονταν. Ίσως γι αυτό να αναφέρει ότι πριν τα 7 βασανιστικά έτη οι πιστοί χριστιανοί θα ανυψωθούν ομαδικά και αιφνίδια στον ουρανό.

    Το μεγάλο ζήτημα όμως είναι Πάνο ότι ένα τέτοιο κείμενο με στόχο να σπείρει τρόμο στις ψυχές των ανθρώπων κατάφερε να βρίσκεται στο προσκήνιο και να είναι επίσης πηγή έμπνευσης των τεχνών, για τόσους αιώνες.
    Οι άνθρωποι έλκονται τελικά από το τρομακτικό και τον όλεθρο.

     
  • At 5:06 μ.μ., Blogger Πάνος

    ergo te lina,

    ήταν καμιά εκατοστή. ΑΝ το έγραψε αυτός! Ο Πετρόπουλος δε μιλάει στον αέρα...

    *

    θεριό ανήμερο,

    δεν φιλοδοξώ να παρουσιάσω την ερμηνεία νο 601. Επίσης, με αφήνουν παγερά αδιάφορο οι ερμηνείες που δίνουν οι θεολόγοι και οι παντοειδείς "πιστοί". Τέλος, ποιός είπε οτι δεν ασχολούμαστε και με τα υπόποιπα; Για ρίξε μαι ματιά στην ομάδα "θεωρητικούρες" του παρόντος ιστολογίου :-))

    Ασχολούμαι με όλα αυτά, γιατί θέλω να δείξω σε κάποιους ανθρώπους που δηλώνουν ελαφρά τη καρδία "χριστιανοί Ορθόδοξοι" σε τι ακριβώς
    "πιστεύουν"...

    *

    sfrang,

    ξεκαθαρίζω ότι δεν με ενδιαφέρει ο συγγραφέας (αν είναι ο Ιωάννης ή κάποιος παλαιότερος Εβραίος), σε τι πνευματική κατάσταση βρισκόταν όταν έγραφε κλπ. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι η επίσημη Εκκλησία συμπεριέλεβε και εξακολουθεί να συμπεριλαμβάνει την "Αποκάλυψη" στον κανόνα της καινής Διαθήκης. Δε δίνω δεκάρα για την φιλολογική προσέγγιση της Αποκάλυψης - έχω καλύτερα πράγματα να ασχοληθώ! Όπως θα έχεις καταλάβει, ασχολούμαι με αυτά τα κείμενα αποκλειστικά για λόγους πολιτικής: κάποιος πρέπει να χαλάει τη σούπα του παπαδαριού!

    *

    Ροϊδη,

    ΑΥΤΟ εννοούσα προχθές, όταν μίλαγα για "αντιπαράθεση στα ίσια". Όσο για τους "απολογητές", τι να κάνουμε, έτσι είναι η ζωή, θα ζήσουμε και χωρίς αυτούς!

    Πάντως εγώ δεν έδιωξα κανέναν - μοναχοί τους φύγανε από το μπλόγκ της απωλείας, δηλ. τα "μτΚ".

    *

    Αθανάση & Ιχνηλάτη,

    σ' αυτά τα θέματα δε χρειάζεται βιασύνη... :-)))

    Πάντως, όταν διαβάσετε τα άφθονα αποσπάσματα από το πρωτότυπο κείμενο, θα δείτε οτι ξεπερνά ακόμα και τον θείο Ισίδωρο σε ανατρεπτικότητα!

    *

    nik-athenian,

    ενδιαφέρουσες οι παρατηρήσεις σου, εμπλουτίζουν τη συζήτηση.

     
  • At 5:22 μ.μ., Anonymous ο θειος Ισιδωρος

    Μυστηρια πράματα

     
  • At 7:24 μ.μ., Blogger Σχολιαστής

    Θα το τυπώσω και θα το μελετήσω στο μέρος.

     
  • At 8:44 μ.μ., Blogger aktaion

    Νεώτερος, επηρεασμένος από το κλίμα της εποχής, είχα πιστέψει πως ο θάνατος της ιδέας του θεού ήταν θέμα χρόνου. Προφανώς έκανα λάθος. Ξανά όλοι αυτοί με τα περίεργα ονόματα, που επικαλούνται κείμενα που γράφτηκαν προ αμνημονεύτων ετών εμφανίσθηκαν και κηρύττουν το πόλεμο, το μίσος υποκρινόμενοι πως μιλούν για αγάπη, για δικαιοσύνη. Και βλέπεις νέους, που στο όνομα του Θεού του Χριστού του Μωάμεθ πετάν μπόμπες και σκοτώνουν, και νομίζουν ότι έτσι κερδίζουν την εύνοια του. Και βλέπω και τους παλιούς μου φίλους που μιλάγαμε για το νέο κόσμο, να παριστάνουν τα στελέχη και να προσκυνάν τη Βίση. Και δεν καταλαβαίνω ποια, ειλικρινά δεν καταλαβαίνω.

    Το ίδιο σχόλιο έστειλα και στο Μιχάλη

     
  • At 12:36 π.μ., Blogger The Passenger

    Πάνο ευτυχώς που υπάρχουν κάποιοι σαν και σένα για να αποκαλύπτουν στους θεοφοβούμενους απο τι αποτελείται η θρησκεία τους.Εχεις απόλυτο δίκαιο πάντως: ο σαδισμός και η μοχθηρότητα της Αποκάλυψης μόνο στη Παλαιά Διαθήκη θα μπορούσε να ανήκει.

    Κοίταξε και αυτή τη σελίδα όταν βρεις χρόνο: http://www.skepticsannotatedbible.com/rev/intro.html

     
  • At 4:30 π.μ., Blogger cyrusgeo

    Εμένα με τρομάζει το γεγονός ότι πολλοί φανατικοί (οι ίδιοι που βλέπουν την Αγία Γραφή γενικότερα ως κείμενο κυριολεκτικό και ιστορικά ακριβές) βλέπουν την Αποκάλυψη σαν αυθεντική προφητεία, η οποία έχει αρχίσει εδώ και πολύ καιρό να εκπληρώνεται.

    Με τρομάζει, δε, ακόμη περισσότερο, το γεγονός ότι κάποιοι από αυτούς τους φανατικούς κάνουν ό,τι μπορούν για να επισπεύσουν αυτή την "εκπλήρωση".

    Θα μου πείτε: "καλά, αυτοί είναι ηλίθιοι".

    Ναι, αλλά ο ηγέτης της μεγαλύτερης οικονομικοπολιτικοστρατιωτικής δύναμης στον πλανήτη έχει πολύ στενές σχέσεις με αυτούς...

    Και σε κάποιες σχετικές ιστοσελίδες δεν θα βρείτε πουθενά παραθέματα από την Καινή Διαθήκη (εκτός της Αποκάλυψης, εννοείται...), αλλά μόνο από την Παλαιά.

     
  • At 10:44 π.μ., Anonymous Βλάσης

    Bρε Πάνο,

    μήπως δίνεις περισσότερη σημασία σε προβληματισμούς και σε σκέψεις που θα είχαν έννοια και αντικείμενο γύρω στον 5ο μχ αιώνα. Εφόσον στη συνέχεια η ιστορία οδήγησε σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις κάποια πράγματα, παγίωσε καταστάσεις και διαμόρφωσε πληθυσμιακές οντότητες από τις οποίες εμείς (δηλαδή ο νεότερος ελληνισμός) προερχόμαστε.

    Με δυό λόγια, εφ'οσον δεν διατηρήθηκαν παράλληλες θρησκευτικές εκφράσεις στο χώρο των Ελλήνων, στην κατάλληλη χρονική στιγμή φυσικά, τι έννοια έχει να τις αναζητούμε σήμερα ως δυναμικές προσεγγίσεις;

    ΚΑι τον όρο "Έλληνες", τγον χρησιμοποιούμε για τις προτου διαφωτισμού εποχές μάλλον καταχρηστικά. Τον όρο αυτό τον στη ζωή οι νεοέλληνες διαφωτιστές για να περιγράψουν την χριστιανική ομάδα που ανήκε στη δικαιοδοσία του Πατραρχείου ως ορθόδοξο μιλέτ.

    Νομίζω ότι οι Έλληνες ήταν οι μεγάλοι κερδισμένοι από την εμφάνιση μιας νέας ιδεολογίας που μπορούσε να ενοποιήσει τον πολυτεμαχισμένο και χωρίς ενιαία συνείδηση ελληνόφωνο κόσμο. Εξ άλλου, στους κρίσιμους αιώνες οι Έλληνες επέβαλλαν τη δικιά τους αισθητική και περιεχόμενο στο χριστιανισμό και διαμόρφωσαν την ορθοδοξία, μέσω της οποίας κυριάρχησαν πολιτικά μέχρι τον 15ο αιώνα. Εξ άλλου, παντού οι ορθόδοξοι αποκαλλούνται Greek-orthodox. Akόμα και οι ουνίτες αποκαλούνται Greek-katholics.

     
  • At 12:43 μ.μ., Blogger p_aris

    Δοκίμασα μια δυο φορές να διαβάσω την αποκάλυψη, δεν άντεξα πάνω από 5 η 6 σελίδες, η αυτός που το έγραψε ήταν πολύ έξυπνος η εγώ πολύ βλάκας. Δεν έβγαζα νόημα, δεν μπορούσα να το παρακολουθήσω. Αν ήτανε ο λόγος του υποτιθέμενου θεού μέσα σε αυτό το βιβλίο, τότε δεν θα χρειαζότανε ερμηνείες θα το καταλάβαιναν όλοι με το πρώτο.

     
  • At 2:16 μ.μ., Blogger Πάνος

    aktaion, the passenger, cyrusgeo, p_aris, σχολιαστή και θείε Ισίδωρε,

    χαίρετε και αγαλλιάσθε!

    *

    Βλάση,

    το πήρες σε κότσαρι, ενώ ο σκοπός του ποστ είναι διπάτ!

    Από το σχόλιό σου συνάγω οτι σε πολλά ζητήματα έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις - πολύ φυσικό. Ακόμα και στο θέμα της πολιτικής επικαιρότητας για τη συγκεκριμένη συζήτηση - αυτό ειλικρινά δεν το καταλαβαίνω! Εκτός αν δε βλέπεις να υπάρχει πρόβλημα καπελώματος στη σχέση των Ελλήνων με το παπαδαριό, ΣΗΜΕΡΑ.

    Καλά να είμαστε και να τα λέμε.

    ΥΓ. όσο για τον όρο "Ελληνες", χρησιμοποιείται για να καταδείξει τους σύχρονους Έλληνες, πολύ νωρίτερα από τους Έλληνες διαφωτιστές.

     
  • At 9:44 π.μ., Anonymous Βλάσης

    Έχεις δίκιο για τους διαφορετικούς ρυθμούς. Αλλά ήθελα απλώς να συνοψίσω τα της μουσικής μας παράδοσης.
    Δηλαδή, το πρόχειρο σχολιάκι μου συμπεριλάμβανε και παλιότερες προσεγγίσεις που διάβασα εδώ, και ήταν πολύ χρήσιμες -όσον αφορά τα ιστορικά στοιχεία που ανάφερες.

    Όπως έχεις καταλάβει δεν ανήκω στους οπαδούς της Εκκλησίας και του Θείου. (Ίσως μόνο του θείου Ισίδωρου μετά από 'κείνο το καταπληκτικό κείμενο για την επανάσταση του '21).
    Η δική μου προσέγγιση ξεκινά από άλλες αφετηρίες, που σχετίζονται με τις ιδεολογικές προσλήψεις και τις πολιτικές εκφράσεις της πληθυσμιακής οντότητας που σήμερα ονομάζουμε "Έλληνες". Δηλαδή δεν πιστεύω ότι υπάρχει η διάκριση "παπαδαριού και Ελλήνων", εφόσον το "παπαδαριό" είναι έκφραση και δημιούργημα των Ελλήνων, εδώ και 15 αιώνες περίπου. Νομίζω ότι το ζήτημα που θέτεις σχετίζεται με την ύπαρξη εξουσιαστικών μηχανισμών, που στο ιδεολογικό επίπεδο θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τον Χριστό, τον Κάρολο ή την Αφροδίτη (τη θεά εννοώ). Και σ' αυτό δεν θα διαφωνήσουμε καθόλου.

    Ένα αντίστοιχο παράδειγμα, πολύ μικρότερης εμβέλειας και αντοχής μέσα στον χώρο, είναι το κινέζικο. Η επανεμφάνιση της Κίνας και η πολιτική ενδυνάμωσή της, οφείλεται πρωτίστως στην κομμουνιστική επανάσταση του Μάο -που δημιούργησε ένα συμπαγές σύστημα- και στη συνέχεια στην ομάδα του Τενγκ Σιάο Πινγκ, που εξορθολόγισε -με βάση τους κανόνες της αγοράς και του καπιταλισμού- τη λειτουργία της συμπαγούς κοινωνίας. Το ιδεολογικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο έγινε η ανάπτυξη και η ανάδυσή της Κίνας ήταν ο, κινεζικής εκδοχής, μαρξισμός-λενινισμός. Ποιός θα μπορούσε να πει σήμερα ότι το εξουσιαστικό και απολυταρχικό ΚΚΚ βρίσκεται σε απόλυτη ασυμφωνία με τους Κινέζους; Φαίνεται να είναι κομμάτι τους, ενδογενής έκφρασή τους και να εκφράζει παράλληλα τα συμφέροντά τους ή τουλάχιστον τα συμφέροντα ενός μέρους των Κινέζων. Και ποιός θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η συγκεκριμένη μορφή του μ-λ, αποτελεί ένα εβραιοσιωνιστικό δημιούργημα για την καταστροφή των Κινέζων, οι οποίοι πρέπει εκφράζονται -σώνει και καλά- μόνο με τον Κομφούκιο.

    Δεν ξέρω αν το παράδειγμά μου είναι πετυχημένο, αλλά αυτό μούρθε αυτή τη στιγμή.

     
  • At 5:31 μ.μ., Blogger Πάνος

    Βλάση,

    και η θέση σαφής και το παράδειγμα με τους κινέζους καλό.

    Δε μπορώ να πω κάτι διαφοτερικό για τους Κινέζους, αλλά στα καθ΄ημάς τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Επί πολλούς αιώνες (σχηματικά, από το 1204 και μετά) υπήρξε ένας πραγματικός διχασμός ΔΥΟ μεγάλων ρευμάτων στον ελληνικό χώρο. Της καθεστωτικής Ορθοδοξίας - και αυτού που ονομάζω της νέας ελληνικότητας.

    Ο αγώνας μεταξύ τους υπήρξε σκληρότατος, αλλά από το 1821 και μετά η νέα ελληνικότητα πήρε οριστικά το πάνω χέρι, χωρίς, ωστόσο, η καθεστωτική Ορθοδοξία να χάσει όλη της την επιρροή ή τις θέσεις στο πλέγμα εξουσίας.

    Η αντίφαση ΣΗΜΕΡΑ συνίσταται στο ότι εξακολουθεί να κρατά ΔΥΣΑΝΑΛΟΓΑ μεγάλο μερίδιο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ και ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ εξουσίας, από αυτό που ανταποκρίνεται στην πραγματική της επιρροή στους Έλληνες.

    Η προσαρμογή στην πραγματικότητα είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση - κυρίως λόγω της καταφανούς ανεπάρκειας του πολιτικού μας προσωπικού.

    Γι' αυτό, ποστ σαν κι αυτό ΕΧΟΥΝ νόημα - και μάλιστα άκρως επίκαιρο!

     
  • At 10:28 π.μ., Anonymous Βλάσης

    Πάνο, πολύ μ'αρέσει που ανοίγεις τέτοια θέματα, γιατί δίνουν την ευκαιρία και να ξαναδιαβάσουμε κάποια πράγματα και -πάνω απ' όλα- σε εποχές των ριάλιτις, να συζητούμε ως έλλογα όντα.

    Το συγκεκριμένο θέμα βεβαίως είναι ατελείωτο και σχετίζεται με τον ίδιο τον υπαρξιακό πυρήνα του νεότερου ελληνισμού. Εξ ου και η δυσκολία!

    Κατ' αρχάς εάν το κινέζικο παράδειγμα έχει λογική, πόσο μάλλον αυτό των Ελλήνων. Γιατί το κινέζικο κρατά μόνο 50 χρόνια, ενώ το ελληνικό έχει κλείσει τουλάχιστον 15 αιώνες. Ενώ από την εποχή των Μακεδόνων (των αυτοκρατόρων βέβαια) ανήλθε και στην εξουσία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

    Αυτό που ονομάζεις "νέα ελληνικότητα" -που εμφανίστηκε στην Αυτοκρατορία της Νίκαιας μετά το 1204- προήλθε μέσα από τους κόλπους της ελληνικής ορθοδοξίας σε μια εποχή μεγάλης κρίσης και αποσύνθεσης.
    Από τότε φυσικά διαμορφώνεται μια πολύ μικρή αλλά καίρια τάση στο χώρο της διανόησης -και των αστικών, με την ταξική έννοια, στρωμάτων- που διαχρονικά θα μεταφέρει την αίσθηση της ελληνικότητας μέχρι να συναντήσει τα ρεύματα του διαφωτισμού και να μετεξελιχθεί επαναστατικά. Και η παρουσία της δε λειτουργεί συγκρουσιακά με το στοιχείο που ξεχωρίζει τους Έλληνες από τα άλλα έθνη της οθωμανικής επικράτειας, δηλαδή την ορθοδοξία. Ο απόλυτος συσχετισμός θρησκευτικής πίστης και ταυτότητας (που πολύ αργότερα θα μετατραπεί σε εθνική) φαίνεται σε κάθε σημείο των προεθνικών κοινωνιών.
    Εξ άλλου, δεν είναι τυχαίο ότι οι πολύ μεγάλοι πληθυσμοί των Ελλήνων που θα αποδεχτούν -για πολλούς λόγους- το κυρίαρχο ισλαμικό ιδεολόγημα θα χαθούν πλήρως -παρ' όλη την ελληνοφωνία τους- για τον ελληνικό κόσμο. Μόνο πρόσφατα, με την εμφάνιση των ελληνόφωνων αριστερών από τη βόρεια Τουρκία -πάλαι ποτέ ιστορικό Πόντο- άρχισε να εμφανίζεται και μια άλλη αντίληψη ελληνικότητας, η οποία προέρχεται από αυτόν τον κόσμο του ελληνόφωνου ισλάμ.

    Η ύπαρξη λοιπόν αυτής της μικρής αλλά καίριας τάσης που πρωτοδιαμορφώθηκε στη Νίκαια, είναι το μόνο που μας διαφοροποιεί και από την εθνική τουρκική περίπτωση, όπου η "νέα τουρκικότητα" των εθνικιστών μετέτρεψε τους πολυεθνοτικούς μουσουλμανικούς πληθυσμούς σε "Τούρκους".

    Νομίζω ότι η συνάντηση με τα αντικληρακαλιστικά συναισθήματα του γαλλικού διαφωτισμού, ήταν αυτό που δημιούργησε μια απειροελάχιστη τάση απόλυτης αντικληρικαλιστικής
    στάσης εντός των Ελλήνων.
    Το "απειροελάχιστο" θα αποδειχθεί από το γεγονός ότι το δημιούργημα του νέου ελληνισμού, δηλαδή η επανάσταση του ΄21, αξίοποίησε και βασίστηκε πάνω στο θρησκευτικό συναίσθημα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και μετέτρεψε το θρησκευτικό συναίσθημα σε θεσμική βάση του έθνους-κράτους. Και ακόμα περισσότερο, το χρησιμοποίησε για να εμπεδώσει την εξουσία του και να διαμορφώσει το έθνος των Ελλήνων μετατρέποντας τους πολύγλωσσους -και πολυεθνοτικούς- ρωμιούς σε εθνικά Έλληνες. (Δεν χρησιμοποιώ τον όρο "κατασκευή", θεωρώντας ότι υποβαθμίζει μια νομοτελειακή ιστορική διαδιακασία)

    Νομίζω ότι η φύση της επανάστασης του ΄21, συμπύκνωνε όλες τις αντιφάσεις και την πολυμορφία αυτού που μπορούμε να ονομάσουμε "νέος ελληνισμός". Γιατί, όσον αφορά τη μάζα του λαού που επαναστάτησε τα κίνητρα ήταν πρωτίστως θρησκευτικά και ταξικά -άντε και στενά τοπικιστικά- και μόνο στο επίπεδο της ηγεσίας, και των διαφωτιστών διανοούμενων της διασποράς και των μεγάλων οθωμανικών κέντρων, η επανάσταση αυτή ήταν εθνική.

    Υπάρχει επίσης και μια ιδιομορφία. Την εποχή εκείνη ταυτιζόταν το ταξικό με το θρησκευτικό, εξ αιτίας της φύσης της ισλαμικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που διαχώριζε τους υπηκόους της σε πιστούς και άπιστους (γκιαούρηδες και ραγιάδες) με σαφείς οικονομικές επιπτώσεις της διάκρισης αυτής.

    Και αυτή η κατάσταση στο χώρο της Μικράς Ασίας διατηρήθηκε μέχρι το '22.

    Και άλλα πολλά.

    Και για να μην παρεξηγηθώ. Μ' όλα αυτά δεν θέλω να υπερασπιστώ τη μορφή και την εμφάνιση της ελλαδικής κυρίως εκκλησίας, ούτε φυσικά να υποστηρίξω τον εθναρχικό ρόλο που διεκδικεί. Αντιθέτως!

    Απλά, στο χώρο της Ιστορίας προσπαθώ να αποδόσω -με βάση τις μικρές μου δυνατότητες- τα του καίσαρος τω καίσαρι, συζητώντας με ευχαρίστηση μαζί σου.

     
  • At 7:36 μ.μ., Blogger Πάνος

    οκ. ας είμαστε καλά - και θα επανέλθουμε.

    Πολύ θα ήθελα ένα δικό σου (εκτενές) κείμενο με θέμα τις απαρχές της νέας ελληνικότητας.

    (και πως - και αν- συνδέεται ο σύγχρονος ελληνισμός με την αρχαία Ελλάδα).

    Να αλλάξεις και λίγο το μενού, βρε αδερφέ! όλο φούστρο, ανεβατά, χαψία, λάχανα με τα φασούλια, δε βαρέθηκες;