ι Τα μυστικά του Κόλπου
Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 21, 2006
Η Ιστορία των Λωτοφάγων


Γράφει ο Βλάσης Αγτζίδης

Βασικά προβλήματα της νεοελληνικής ιστοριογραφίας,
μ’ αφορμή το «νέο» βιβλίο ιστορίας της 6ης δημοτικού


Η Σμύρνη -όπως και η υπόλοιπη Ιωνία, ο Πόντος και η Ανατολική Θράκη- υπήρξαν βασικές εστίες του ελληνισμού. Διαβάζοντας την εργασία του Φίλιππου Ηλιού «Κοινωνικοί αγώνες και διαφωτισμός. Η περίπτωση της Σμύρνης (1819)» συνειδητοποιείς ότι η Ιωνία υπήρξε η μήτρα –μαζί με τη διασπορά- όπου οι νέες ιδέες κυοφορήθηκαν και οδήγησαν στην Επανάσταση κατά της οθωμανικής απολυταρχίας. Αυτές οι βασικές εστίες θα πάψουν να υπάρχουν μετά το ’22, όταν θα κλείσει οριστικά πλέον ο κύκλος της δημιουργίας εθνών-κρατών. Σήμερα, ολοκληρώνεται και σε διανοητικό επίπεδο αυτή η απώλεια, με την παραγνώρισή τους από την καθεστωτική ιστοριογραφία. Παρούσα είναι η εκτίμηση του Μ. Κούντερα, ότι για να εξαφανίσει κανείς ένα λαό θα πρέπει να του αφαιρέσει πρώτα τη μνήμη, να του καταστρέψει την παιδεία και την ιστορία του. Μετά, τα υπόλοιπα είναι εύκολα!

Τα ιστορικά γεγονότα

Η τελική φάση του κύκλου της δημιουργίας εθνών-κρατών στην περιοχή μας θα καθοριστεί από την επίσημη απόφαση των Νεότουρκων εθνικιστών το 1911 για εξόντωση των χριστιανικών ομάδων της πολυεθνικής μουσουλμανικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την μετατροπή της σ’ ένα νέο εθνικό τουρκικό κράτος.

Με την πράξη τους αυτή θέτουν ουσιαστικά τέλος σε μια μακραίωνη περίοδο οθωμανικής παράδοσης, που συγκροτούσε ένα πολυεθνικό μουσουλμανικό κράτος με κύρια έμφαση στην θρησκευτική επιλογή. Εφεξής, για τους Τούρκους εθνικιστές το αίτημα θα είναι η κυριαρχία της εθνικιστικής παντουρκιστικής εκδοχής, τόσο κατά των χριστιανικών κοινοτήτων (Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυροχαλδαίων και Αράβων), όσο και κατά των πολυεθνοτικών και πολύγλωσσων μουσουλμανικών μαζών.

Στο πλαίσιο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου οι εθνικιστές θα υλοποιήσουν σε μεγάλο βαθμό το σχέδιό τους, αρχίζοντας την εξόντωση των χριστιανικών εθνών. Με το τέλος του πολέμου ο ελληνικός παράγοντας θα προσπαθήσει να παρέμβει στις μεταπολεμικές διευθετήσεις, διεκδικώντας τις ελληνικές περιοχές της Αυτοκρατορίας. Με τη εμφάνιση του εθνικιστικού κεμαλικού κινήματος θα υπάρξει μια σκληρή πάλη για το ποια δύναμη θα εκπροσωπήσει με τον καλύτερο τρόπο τα δυτικά συμφέροντα στη περιοχή. Στην πάλη αυτή, νικητής θα αναδειχθεί το κεμαλικό κίνημα. Οι Έλληνες, λόγω του Διχασμού, της αντιμικρασιατικής συμπεριφοράς των πολιτικών και στρατιωτικών ηγεσιών των ετών ’21 και ’22, αλλά και της έλλειψης ενιαίας συνείδησης, θα ηττηθούν κατά κράτος.

Συμβολική πράξη της ήττας αυτής θα είναι η καταστροφή της Σμύρνης από τα κεμαλικά στρατεύματα. Με έναν πρωτοφανή τρόπο για τη σύγχρονη εποχή, ο Μουσταφά Κεμάλ πασά -που αργότερα οι Τούρκοι θα τον αναγνωρίσουν ως γεννήτορά τους (Ατατούρκ)- θα γιορτάσει τη νίκη του με τη σφαγή του άμαχου χριστιανικού πληθυσμού και την πυρπόληση της πόλης. Στην πόλη εκείνη τη στιγμή κατοικούσαν 150.000 Έλληνες και είχαν μαζευτεί και άλλες εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες από το εσωτερικό της Ιωνίας.

Με το Ολοκαύτωμα των χριστιανικών πληθυσμών θα ολοκληρωθεί η διαδικασία διαμόρφωσης του σύγχρονου τουρκικού έθνους-κράτους, το οποίο θα ιδρυθεί τυπικά το 1923. Θύματα ήταν οι περισσότερες γηγενείς χριστιανικές ομάδες, πλην των λεγόμενων Φραγκολεβαντίνων και των ελάχιστων τουρκοορθόδοξων του παπα-Εφτίμ. Οι μονοφυσίτες (Αρμένιοι, Ασσύριοι και λίγοι Κούρδοι), οι ορθόδοξοι (Έλληνες στον Πόντο, την Ιωνία, την Καππαδοκία και την Ανατολική Θράκη, καθώς και Άραβες Σύριοι στον οθωμανικό Νότο), οι προτεστάντες (Αρμένιοι και Έλληνες) και οι καθολικοί (Αρμένιοι και Άραβες), ανέρχονταν σε τέσσερα εκατομμύρια περίπου. Μετά το τέλος της μεγάλης ανθρωποσφαγής, λίγες μόνο δεκάδες χιλιάδες παρέμειναν στα πατρικά τους εδάφη. Οι Έλληνες που εξοντώθηκαν την περίοδο αυτή πιθανόν να ανέρχονται σε ένα εκατομμύριο άτομα. Και οι πρόσφυγες πλησίαζαν το 1.5 εκαταμμύριο.

Ντόπιοι κατά προσφύγων

Την επαύριο της πρωτοφανούς Καταστροφής θα αρχίσει ο δεύτερος γολγοθάς για τους πρόσφυγες. Σε κοινωνικό επίπεδο θα αντιμετωπίσουν έναν σκληρό ενδοεθνικό απαρτχάϊντ στην Ελλάδα, που θα κρατήσει μέχρι τη δεκαετία του ’40. Αποκαλυπτικά για το αντιπροσφυγικό μένος που κυριάρχησε, είναι τα άρθρο του Γεωργίου Βλάχου στην τότε «Καθημερινή». Η απόρριψη των προσφύγων από τους ντόπιους και την εξουσία θα αντικατασταθεί δύο δεκαετίες μετά την Καταστροφή από την αντιπαράθεση μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς. Σε ιδεολογικό επίπεδο, η εξουσία θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να εξοντώσει τη ιστορική μνήμη των προσφύγων. Ο φιλοκεμαλισμός θα κυριαρχήσει, ενώ σε επίπεδο διδασκαλίας θα παραλειφθεί πλήρως μεγάλη τραγωδία. Σημαιοφόροι της τουρκοφιλικής γραμμής της λήθης θα αναδειχθούν οι δύο αντικομμουνιστικές δικτατορίες. Θα συνεχίσουν έτσι την παράδοση του Ελ. Βενιζέλου, ο οποίος πρότεινε για Νόμπελ Ειρήνης τον Μουσταφά Κεμάλ. Ειδικά οι Απριλιανοί, θα απαγορεύσουν σε κάποιες φάσεις στις σχολικές γιορτές για την 25η Μαρτίου την αρνητική αναφορά στον όρο «Τούρκος».

Η κατάσταση αυτή θα αρχίσει να αλλάζει τη δεκαετία του ’80, όταν θα αρχίσει δειλά να αναπτύσσεται η κοινωνία των πολιτών. Οι πρόσφυγες και οι απόγονοί τους, θα αποδυθούν σε σκληρό αγώνα για να αλλάξουν οι βασικές ιδεολογικές συνιστώσες του ελλαδικού χώρου, με την ενσωμάτωση και της δικής τους ιστορίας στην ευρύτερη ελληνική. Αποτέλεσμα αυτής της κοινωνικής ενεργοποίησης θα είναι η αναγνώριση της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, των Ελλήνων και των Αρμενίων. Ειδικά για τους Έλληνες της Ανατολής θα θεσπιστούν δύο επίσημες Ημέρες Μνήμης, η 19η Μαϊου για τη γενοκτονία στον Πόντο και η 14η Σεπτεμβρίου για τη γενοκτονία στο σύνολο της Μικράς Ασίας.

Τα «νέα» αναθεωρητικά βιβλία

Φαίνεται όμως ότι η παραδοσιακή αντίδραση, που απέκρυπτε την ιστορία των Ελλήνων της Ανατολής, συνεχίζει να υπάρχει και να εκφράζεται κατά περίπτωση. Μόνο που σήμερα τη σκυτάλη από την Ακροδεξιά έχει πάρει μια συγκεκριμένη ομάδα από την ‘εκσυγχρονιστική’ Αριστερά, για την οποία ο Στάθης της «Ε» έγραψε: «Είναι θλιβερό ότι η ‘ανάγνωση’ και η (δια)‘γραφή’ της Ιστορίας από ένα μέρος της Αριστεράς είναι πλέον ιδεολογικοποιημένη. Δηλαδή προπαγανδιστική. Που μάλιστα βολεύει γάντι την ‘ιδεολογία’ της Νέας Τάξης, δηλαδή τις πολιτικές της στοχεύσεις».

Ακριβώς σ’ αυτή την κατηγορία βρίσκεται το νέο βιβλίο Ιστορίας της 6ης δημοτικού, όπου η προσπάθεια ωραιοποίησης της οθωμανικής κυριαρχίας και η απόλυτη αποσιώπηση της γενοκτονίας στην Ανατολή είναι κυρίαρχη. Ας μη ματαιοπονήσει κάποιος να βρει κάτι για τη σφαγή των χριστιανικών πληθυσμών και την πυρπόληση της Σμύρνης μετά το τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου και την αναχώρηση των ελλαδικών αρχών από την πόλη. Αλλοίμονο στα ιστορικά γεγονότα εφόσον δεν συμβαδίζουν με τις ιδεολογικές ερμηνείες. Και επί πλέον, τη στιγμή που το υπουργείο Παιδείας θα στέλνει εγκυκλίους στα σχολεία για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων για τις επίσημες εθνικές επετείους της 19ης Μαϊου και 14ης Σεπτεμβρίου, οι μαθητές δεν θα έχουν διδαχθεί τίποτα επ’ αυτών.

Είμαστε ακριβώς στο σημείο όπου οι κατακτήσεις της κοινωνίας των πολιτών αναιρούνται από μια μικρή ομάδα γραφειοκρατών. Αυτό που υποκριτικά θέλουν να αποφύγουν οι συγγραφείς, δηλαδή την κατασκευή της ιστορίας, το υπηρετούν με τον πλέον κυνικό τρόπο. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, το δύσκολο ερώτημα για τη σχέση της μνήμης με την ιστορία αντιμετωπίζεται με την προσβολή της μνήμης και την παραχάραξη της ιστορίας. Τη στιγμή που «η ιστορία έχει τη δύναμη να διευρύνει το βλέμμα στον χώρο και στο χρόνο, τη δύναμη της κριτικής στη μαρτυρία» επανερχόμαστε στις γνήσιες συνταγές της λήθης της ακροδεξιάς ιστοριογραφίας –όσον αφορά πάντα τους Έλληνες της Ανατολής. Πάντως, ενδιαφέρον έχει το γεγονός, ότι η ίδια τάση αναθεώρησης της ιστορίας χαρακτηρίζει σήμερα και τις ακροδεξιές οργανώσεις, οι οποίες επιχειρούν την «αγιοποίηση» του Ίωνα Δραγούμη ή την αποκατάσταση των Εξ. Πλήθος θα μπορούσαν να είναι οι παρατηρήσεις πάνω στην ιδεολογία του βιβλίου, καθώς και στις τεχνικές απόκρυψης που ακολουθούνται. Ας τις αφήσουμε όμως για μια επόμενη παρέμβαση!

Το μέρος αυτό της «αριστεράς», που ανέφερε ο Στάθης, φαίνεται ότι εκφράζει σήμερα με τον καλύτερο τρόπο τις ιδεολογικές επιλογές της εξουσίας. Γι’ αυτό και της ανατέθηκε η «ιδεολογική διαπαιδαγώγιση» του λαού λίγο καιρό πριν από την ΕΤ1, όταν επαναπροβλήθηκε η σειρά «Το Πανόραμα του Αιώνα». Σε έγγραφο μιας προσφυγικής Ομοσπονδίας προς τον γενικό διευθυντή της κρατικής τηλεόρασης αναφέρονταν τα εξής: «Δεν θα είχαμε αντίρρηση σ’ αυτό το εγχείρημα (να θεσπίσουν την καθεστωτική ιστορία), εάν υπήρχε ενιαία αντίληψη της Ιστορίας από τους ιστορικούς. Όμως είναι γνωστό ότι αυτό δεν ισχύει στην ελληνική περίπτωση. Οι ερμηνείες των γεγονότων που δίνονται είναι πολλές και κάποιες απ’ αυτές βρίσκονται σε αντιδιαμετρικά σημεία. Τέτοια ζητήμτα για παράδειγμα είναι οι γενοκτονίες των χριστιανικών λαών από τον τουρκικό εθνικισμό (Αρμένιοι, Έλληνες, Ασσυροχαλδαίοι), η αντίσταση των Ελλήνων στον Πόντο, η Μικρασιατική Εκστρατεία, η πυρπόληση της Σμύρνης, η πορεία των προσφύγων στην Ελλάδα και στη Σοβιετική Ένωση, οι σταλινικές διώξεις. Μακάρι οι Έλληνες ιστορικοί να είχαν αποφασίσει περί της μιας μοναδικής και αλάνθαστης ερμηνείας. Δυστυχώς αυτό μέχρι σήμερα δεν έχει συμβεί.»

Τι μέλει γενέσθαι;

Δεν είναι τυχαίο ότι η πρώτη αντίδραση στο συγκεκριμένο βιβλίο εκδηλώθηκε τον περασμένο Ιούλιο, στο πλαίσιο του 6ου Παγκόσμιου Ποντιακού Συνεδρίου. Εκπρόσωποι 600 οργανώσεων απ’ όλο τον κόσμο ζήτησαν ομόφωνα από την υπουργό Παιδείας να αποσύρει το «νέο» βιβλίο ιστορίας της 6ης δημοτικού. Οι αντιδράσεις θα πληθαίνουν, όσο η κοινωνία –και ειδικά οι πληθυσμοί που προέρχονται από τους πρόσφυγες του ’22- θα αντιλαμβάνεται το εγχείρημα της εξόντωσης της ιστορικής μνήμης. Γιατί, σήμερα λίγοι είναι αυτοί που θα αποδεχτούν εύκολα τη διαιώνιση του σχίσματος με την απόκρυψη της ιστορίας των Ελλήνων της Ανατολής.

Πιστεύω ότι οι κοινωνικές αντιδράσεις θα υποχρεώσουν την υπουργό Παιδείας να ζητήσει από μη προκατειλημμένους, ουδέτερους ιστορικούς να ξαναγράψουν τα κομμάτια του συγκεκριμένου βιβλίου που δέχονται τη σφοδρή κριτική.

*

Σημ. "μτΚ". Θεωρώ δεδομένο οτι οι αναγνώστες του παρόντος ιστολογίου είναι σε θέση να διακρίνουν (και να αντιδιαστείλλουν) την κριτική που ασκεί ο αρχ. Χριστόδουλος από εκείνη που ασκεί ο Βλάσης Αγτζίδης. Η σύγχρονη αριστερά πρέπει επιτέλους να πάψει να πέφτει στο ίδιο λάθος που έκανε σε ολόκληρο τον εικοστό αιώνα (με μικρά διαλείμματα) - να αφήνει δηλαδή τη δεξιά και την εθνικοφροσύνη να αλωνίζουν σπεκουλάροντας στα εθνικά / ιστορικά ζητήματα. Όπως έχω ξαναγράψει, η αριστερά του 21ου αιώνα ή θα είναι πατριωτική (και ακολούθως αυθεντικά διεθνιστική) ή δε θα υπάρξει καθόλου!

 
Έγραψε ο Πάνος - Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 21, 2006 |


13 Comments:


  • At 2:15 μ.μ., Blogger neTpen

    Μήπως η ηπιότερη εκδοχή της ιστορίας εξυπηρετεί την ανάγκη να πάψει αυτό το "γονιδιακό" σχεδόν μίσος προς τους Τούρκους, το βασισμένο στα τραύματα του παρελθόντος; Αν συνοδεύεται από το ξαναγράψιμο και των τουρκικών βιβλίων, είναι ένα καλό βήμα, έστω και σε βάρος της επιστημονικής/ιστορικής αλήθειας (την οποία μπορούν να αναζητήσουν ώριμοι άνθρωποι αργότερα).

     
  • At 2:24 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος

    Παταω σαν τη γατα...

    >>Σήμερα, ολοκληρώνεται και σε
    >>διανοητικό επίπεδο αυτή η απώλεια,
    >>με την παραγνώρισή τους από την
    >>καθεστωτική ιστοριογραφία

    Δυσκολευομαι να πιστεψω οτι η τελειωτικη ολοκληρωση, ειναι το βιβλιο της ΣΤ Δημοτικου.

    >>Που μάλιστα βολεύει γάντι την
    >>‘ιδεολογία’ της Νέας Τάξης

    Μπορει.Αλλα μηπως, λεω μηπως, στην εκτη δημοτικου τα παιδια δεν εχουν την κριτικη σκεψη να δεχτουν και να κατανοησουν στο σωστο μεγεθος ενα ιστορικο γεγονος; Μηπως αν δωσεις τις λεξεις σφαγη, γενοκτονια, δημιουργεις ασυνηδητα προτυπα στα παιδια; Τα παιδια δημοτικου δεν θελουν πολυ να φανταστουν τον Κεμαλ Νταρθ Βεηντερ και τον Καραισκακη 3μισι μετρα γιγατα που πεταει φλογες.

    Πιστευω οτι ειναι καλο τετοια γεγονοτα να δινονται με λεπτομερεια οταν υπαρχει κριτικη σκεψη.

     
  • At 2:51 μ.μ., Anonymous JustAnotherGoneOff

    Ακριβώς αυτό που είπε ο προλαλήσαντας Ανώνυμος σκεφτόμουν, πώς είναι δυνατό να εμφυσήσεις σε παιδιά έκτης δημοτικού μια ψύχραιμη θεώρηση της ιστορίας χωρίς λέξεις-συνθήματα που έχουν αλλοιωθεί από την φλύαρη χρήση τους (σφαγή, γενοκτονία). Πραγματικά, θεωρώ πολύ δύσκολο να δώσεις στα παιδιά τις πλήρεις διαστάσεις ενός υπαρκτού ζητήματος όπου δεν έχουν επιλυθεί ακόμη οι διαφορές τους.

    Το μεγάλο πρόβλημα των (καλών) εκπαιδευτικών είναι να αποφύγουν το φανατισμό και την (κυρίως ακροδεξιά) ρητορεία. Το να απευθύνεσαι σε ένα παιδί με τις λέξεις "γενοκτονία" κλπ χωρίς να κατανοεί το ιστορικό, κοινωνικό και κυρίως διπλωματικό υπόβαθρο, πράγμα σχεδόν αδύνατον για την αντίληψη του παιδιού, πως έχουμε την απαίτηση να μαθαίνουν την "αλήθεια";

    Βέβαια, από την πλευρά μας κυρίως, δεν επιδεχόμαστε εύκολα παρερμηνείες και αμφισβητήσεις για την Μικρασιατική Καταστροφή διότι και ντοκουμέντα υπάρχουν, και γενικά γνωρίζουμε εκ του ασφαλούς πολλές κρυφές πτυχές. Αλλά το φάουλ αυτού του βιβλίου για τα παιδιά της 6ης είναι ότι τα ρίχνει απευθείας στα βαθιά νερά. Αν κάποιο ζητήσει εξηγήσεις από το γονιό του, τι θα πει αυτός; Θα καταφύγει εύκολα στη ρητορεία των "κτήνων", "ζώων", εγκληματιών", "καθαρμάτων" και τα λοιπά. Αυτό λοιπόν λέγεται "Ιστορία"; Λέγεται "κρίση";

    Πολύ ακανθώδες το θέμα που έβαλες Πάνο.

     
  • At 2:55 μ.μ., Anonymous JustAnotherGoneOff

    Και μια απορία: ποιός και τι είναι ο Βλάσης Αγτζίδης;

     
  • At 3:48 μ.μ., Blogger Πάνος

    Δύσκολο θέμα; Όντως!

    Επί της ουσίας, θα γράψω κι εγώ δυο τρεις σκέψεις, λίγο αργότερα που θα έχω χρόνο.

    *

    Προς το παρόν, μια απάντηση στον justanothergoneoff: Ο Βλάσης Αγτζίδης είναι διδάκτορας σύγχρονης ιστορίας. Αν θέλεις περισσότερες λεπτομέρειες, δώσε το όνομα στο Google. Δεν τον γνωρίζω προσωπικά, τον είχα υπόψη από τα άρθρα του στην "Ελευθεροτυπία". Στα "μτΚ" στέλνει ποστ όποτε θέλει - όπως όλοι οι φίλοι /εταίροι του μπλογκ (Athanassios - μέχρι που έκανε το εξαιρετικό juke-box, θείος Ισίδωρος, Ηλίας, Ιχνηλάτης, basilio, Σχολιαστής. Είναι και άλλοι δυό, που αναμένονται σύντομα).

     
  • At 8:31 μ.μ., Blogger άστεγος

    Κάποιες παρατηρήσεις:

    1. Από το έγγραφο της πρσφυγικής ομοσπονδίας: "Μακάρι οι Έλληνες ιστορικοί να είχαν αποφασίσει περί της μιας μοναδικής και αλάνθαστης ερμηνείας."
    Δεν νομίζω ότι μπορεί να πάρει κανείς στα σοβαρά αυτή τη φράση. Αλίμονο αν υπήρχε η μία και μοναδική και αλάνθαστη ερμηνεία της ιστορίας.

    2. Νομίζω ότι το πρόβλημα περιορίζεται στην επιλογή της ύλης και όχι στην ερμηνεία της ιστορίας, καθώς ένα σύγγραμα γραμμένο για την 6η δημοτικού από τη φύση του δεν προσφέρεται για βαθυστόχαστες αναλύσεις του ιστορικού-συγγραφέα.

    3. Μήπως το κύρίως πρόβλημα εστιάζεται σε αυτούς που καλούνται να διδάξουν την ιστρορία; Δάσκαλοι και δασκάλες ιστορικά αγράμματοι, που αποφοίτησαν από τα πανεπιστήμια του ενός συγγράμματος και δεν έχουν κάνει οι περισσότεροι ούτε μια έρευνα σχετική με το αντικείμενο της ιστορίας στη ζωή τους.

    4. Όσο παραμένει βασική αρχή της αριστεράς ότι το συμφέρον του συνόλου τίθεται πάνω από το ατομικό συμφέρον, αυτή παραμένει καταρχάς πατριωτική, είτε αναφερόματε στον 18ο αιώνα, είτε στον 20ό είτε στον 21ο.

    5. Γερμανοί και Γάλλοι ιστορικοί συνέγραψαν από κοινού τη νεότερη ιστορία των χωρών τους. Το σύγγραμα που βγήκε από αυτή τη προσπάθεια διδάσκεται εδώ και κάνα δυο χρόνια επισήμως σε κρατίδιο της νότιας Γερμανίας και της βόρειας Γαλλίας.
    Στην Ελλάδα αν συμφωνήσουν πρώτα οι Έλληνες ιστορικοί μεταξύ τους και μετά οι Τούρκοι, πάλι ΔΕΝ θα γίνει τίποτα. Γιατί πρόκειται για δύο άκρως παρηκμασμένες δημοκρατίες, καθεστώτα δηλαδή που δεν είναι σε θέση να πιάσουν το νόημα...

     
  • At 10:35 μ.μ., Anonymous ο θειος Ισιδωρος

    "...Η τελική φάση του κύκλου της δημιουργίας εθνών-κρατών στην περιοχή μας θα καθοριστεί από την επίσημη απόφαση των Νεότουρκων εθνικιστών το 1911 για εξόντωση των χριστιανικών ομάδων της πολυεθνικής μουσουλμανικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την μετατροπή της σ’ ένα νέο εθνικό τουρκικό κράτος..."

    Ασκηση θεωρησης της ιστοριας με τη μορφη αποριων:
    1. Οσο οι Τουρκοι ηγουντο της ..."πολυεθνικης Οθωμανικης Αυτοκρατοριας" ειχανε σοβαρους λογους να διατηρουν τις χριστιανικες (και αλλες) ομαδες στο πλαισιο της.
    Μετα που τους τη ...χαλασανε (την Αυτοκρατορια) και τους μαντρωσανε μεσα σε μια μαντρα, τι λογο ειχανε να τις διατηρουνε?
    Φιλανθρωπικο μηπως?

    2. Ητανε επιλογη των ΝεοΤουρκων ή των ΠαλαιοΤουρκων να διαλυθη η Οθωμ.Αυτοκρατορια ή τους το επιβαλανε αλλοι και ποιοι?

    3. Τον Εθνικισμο τον ανακαλυψανε οι ...Νεοτουρκοι ή η ανεπτυγμενη Ευρωπη η οποια τον διδαξε πρωτα στους Ελληνες κλπ υπηκοους της Οθωμαν. Αυτοκρ. και στην συνεχεια η Οθωμ. Αυτοκ. (και ολες οι πολυεθνικες Αυτοκρατοριες) υπεστη τις συνεπειες του? (οι οποιες συνεπειες ειχανε προεκτασεις και στον 20 αιωνα).

    Θεωρω την λογικη και ψυχραιμη απαντηση των ανωτερων απαραιτητη προυποθεση για την αναγνωση της ιστοριας.
    Πολυ δε περισσοτερο οταν προκειται για την συγραφη ή την ...διδαχη της!
    Αλλωστε ειναι γνωστο οτι την Ιστορια δεν την γραφουνε οι εμπλεκομενοι, οπως αντενδυκνειται να δικαζουνε οι δικαστες μια υποθεση στην οποια εμπλεκονται, αλλοιως παμε αλλου.

    *

    Πανο
    ο πατριωτισμος της Αριστερας είναι ο …καλος πατριωτισμος και της δεξιας είναι ο …κακος?
    (εγω νομιζω ότι ο αριστερος πατριωτης και ο δεξιος πατριωτης εχουνε την ιδια μουρη, την …πατριωτικη!).
    Εκτος αυτου δεν μπορεις να κατηγορησεις το ΚΚΕ ότι δεν είναι πατριωτικο κομμα, ουτε και τον Αλαβανοσυνασπισμο, προσωπικα τους βρισκω χωμενους μες τον πατριωτισμο μεχρι το λαιμο (παρεάκι με πολλους ακομα πατριωτικους αστερες)!

     
  • At 11:02 μ.μ., Blogger Πάνος

    netpen,

    δεν υπάρχει κανένα "γονιδιακό" μίσος. Εδώ πρόκειται για την ιστορική μνήμη, δηλαδή ένα στοιχειώδες συστατικό στην προσπάθεια για αυτογνωσία και αυτοκατάφαση. Εννοείται οτι η προσπάθεια αυτή πρέπει να αφορά και τις ελληνικές "ιστορικές αμαρτίες". Η από κοινού αφήγηση της ιστορίας με τους Τούρκους είναι εφικτή μόνο εφ' όσον οι δυό χώρες πάψουν να είναι ανταγωνιστικές ΣΗΜΕΡΑ. Δύσκολο...

    *

    ανώνυμε,

    με την ευκαιρία του σχολίου σου διευκρινίζω: ο Βλάσης Αγτζίδης ανεβάζει κάποια κείμενα στα "μτΚ" - αυτό δε σημαίνει οτι εγώ συμφωνώ απολύτως με όσα γράφει. Ενίοτε μπορεί και να διαφωνώ.

    Στην ΣΤ' Δημοτικού πρέπει να παρουσιάζεται απλά και ειλικρινά η αλήθεια για τα ιστορικά γεγονότα - η απόκρυψη της γενοκτονίας των ποντίων, της καταστροφής της Σμύρνης κλπ είναι μεγάλο λάθος. Όπως μεγάλο λάθος είναι η απόκρυψη των ελληνικών "κατορθωμάτων" σε οθωμανικά χωριά, λίγο νωρίτερα. Μια ισορροπημένη παρουσίαση, που δεν θα δαιμονοποιεί ούτε θα εξωραϊζει, ούτε θα αποκρύπτει τίποτε, είναι το ζητούμενο. ΕΤΣΙ βοηθιέται και η καλλιέργεια κριτικής σκέψης στα παιδιά.

    Ας μη φοβόμαστε τόσο πολύ τις λέξεις.


    *

    justanothergoneoff,

    υπάρχει τρόπος ώστε να προσαρμόζεται αυτό που πρέπει να ειπωθεί στην ηλικία και στην αντίληψη των παιδιών. Αυτό είναι θέμα παιδαγωγικής - και δε μου φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολο. Η δυσκολία είναι στους μεγάλους, όχι στα παιδιά!

    *

    αγαπητέ άστεγε,

    η θέση της ποντιακής ομοσπονδίας περί μιάς ιστορικής αλήθειας είναι προφανώς φάουλ - και μάλιστα για κίτρινη κάρτα!

    Μη θάβουμε τόσο βαθιά τους δασκάλους! Είναι τόσο μορφωμένοι όσο και οι γιατροί, οι νομικοί, οι μηχανικοί κλπ - αντίστοιχα. Όταν τους μειώνουμε, πρέπει να διευκρινίζουμε οτι αυτό ισχύει για ΟΛΟΥΣ τους "επιστημονικούς" κλάδους. Εξαιρέσεις υπάρχουν μονάχα σε ΠΡΟΣΩΠΑ - και για το καλύτερο και για το χειρότερο!

    Γάλλοι και Γερμανοί έχουν τα πλεονεκτήματά τους, αλλά και τα αδύνατα σημεία τους. Μη ξεχνάμε οτι οι πρώτοι πολέμησαν με νύχια και με δόντια να διατηρηθούν ως αποικιοκρατική δύναμη στο Βιετνάμ και την Αλγερία, μόλις λίγες δεκαετίες πριν - και οι δεύτεροι απέχουν πολύ λίγο (σε ιστορικό χρόνο) από την εποχή που αποθέωναν τον Χίτλερ.

    Όσο για την Ελληνική και την Τουρκική Δημοκρατία, πάλι η ομαδοποίηση (ως προς την ανωριμότητα) δε με βρίσκει σύμφωνο: οι γείτονες έχουν να λύσουν ακόμα βασικά προβλήματα (ρόλος στρατού, κοινωνικός αυταρχισμός, ελεύθερη έκφραση κλπ κλπ) ώσπου να φτάσουν στο δικό μας επίπεδο ανωριμότητας.

     
  • At 11:28 μ.μ., Blogger Πάνος

    θείε Ισίδωρε,

    γράφαμε μαζί. Για να δούμε, λίγο λίγο...

    1. Οσο οι Τουρκοι ηγουντο της ..."πολυεθνικης Οθωμανικης Αυτοκρατοριας" ειχανε σοβαρους λογους να διατηρουν τις χριστιανικες (και αλλες) ομαδες στο πλαισιο της.
    Μετα που τους τη ...χαλασανε (την Αυτοκρατορια) και τους μαντρωσανε μεσα σε μια μαντρα, τι λογο ειχανε να τις διατηρουνε?
    Φιλανθρωπικο μηπως?


    Δεν ήταν θέμα φιλανθρωπίας, ήταν (και είναι) θέμα ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ, αλλιώς δεν θα υπήρχε πουθενά καμιά μειονότητα!

    Επιπλέον, την αυτοκτατορία "δεν τους τη χαλάσανε". Μόνοι τους την αφήσανε και ρήμαξε - γιατί παρέμενε στο μεσαίωνα και δε μπορούσε να παρακολουθήσει τις εξελίξεις. Αυτοκρατορία με υποτελείς (ραγιάδες) στον 19ο αιώνα, μετά το 1979, απλούστατα ήταν αδύνατο να κρατηθεί.

    Το πραγματικό ερώτημα είναι "ήταν απαραίτητες οι γενοκτονίες" για το νεοσύστατο τουρκικό έθνος - ή ήταν ένα τρομερό πολιτικό /στρατηγικό λάθος - και υπέρ ποίων λειτούργησε τελικά;

    *

    2. Ητανε επιλογη των ΝεοΤουρκων ή των ΠαλαιοΤουρκων να διαλυθη η Οθωμ.Αυτοκρατορια ή τους το επιβαλανε αλλοι και ποιοι?

    Ούτε των μεν ούτε των δε. Ούτε τους το επέβαλε κάποια ξένη δύναμη. Αποφεύγω να το αναλύσω, γιατί θα πάμε για διπλόφαρδο σεντόνι!

    *

    3. Τον Εθνικισμο τον ανακαλυψανε οι ...Νεοτουρκοι ή η ανεπτυγμενη Ευρωπη η οποια τον διδαξε πρωτα στους Ελληνες κλπ υπηκοους της Οθωμαν. Αυτοκρ. και στην συνεχεια η Οθωμ. Αυτοκ. (και ολες οι πολυεθνικες Αυτοκρατοριες) υπεστη τις συνεπειες του? (οι οποιες συνεπειες ειχανε προεκτασεις και στον 20 αιωνα).

    Ο εθνικισμός είναι παλιά υπόθεση. Εν προκειμένω αντικατέστησε άλλους τρόπους μυθολογικής σκέψης, όπως "των πιστών του Αλλάχ και κυρίων του Χαλιφάτου του Προφήτη". Από τεχνικής απόψεως, η Ευρώπη προηγήθηκε - άλλωστε η δημιουργία των "εθνικών" κρατών ήταν η ιστορική διέξοδος από τη φεουδαρχία και τις μοναρχίες ελέω Θεού. Οι οθωμανοί προσαρμόστηκαν όταν μπόρεσαν (αφού είχαν χάσει την αυτοκρατορία) - και έγιναν Τούρκοι. Δεν είναι αυτό το πρόβλημα (της ιστορικής εξέλιξης), αλλά οι γενοκτονίες που αποφάσισαν και υλοποίησαν, όπως είπα νωρίτερα.

    *

    Αλλωστε ειναι γνωστο οτι την Ιστορια δεν την γραφουνε οι εμπλεκομενοι, οπως αντενδυκνειται να δικαζουνε οι δικαστες μια υποθεση στην οποια εμπλεκονται, αλλοιως παμε αλλου.

    Καλά θείε Ισίδωρε, να φέρουμε Ιρλανδούς ιστορικούς - όπως έφερναν κάποτε ξένους διαιτητές στα ντέρμπυ...

    *

    *

    Πανο
    ο πατριωτισμος της Αριστερας είναι ο …καλος πατριωτισμος και της δεξιας είναι ο …κακος?
    (εγω νομιζω ότι ο αριστερος πατριωτης και ο δεξιος πατριωτης εχουνε την ιδια μουρη, την …πατριωτικη!).
    Εκτος αυτου δεν μπορεις να κατηγορησεις το ΚΚΕ ότι δεν είναι πατριωτικο κομμα, ουτε και τον Αλαβανοσυνασπισμο, προσωπικα τους βρισκω χωμενους μες τον πατριωτισμο μεχρι το λαιμο (παρεάκι με πολλους ακομα πατριωτικους αστερες)!


    Να ξεκαθαρίσω οτι δε μιλάω εξ ονόματος του ΚΚΕ ή του Αλαβανοσυνασπισμού.

    Ο πατριωτισμός της αριστεράς του μέλλοντος (αν υπάρξει ποτέ τέτοια αριστερά) έχει (θα έχει) τόση σχέση με τον πατριωτισμό της δεξιάς και της στατικής αριστεράς, όση και ο φάντης με το ρετσινόλαδο. Για λεπτομέρειες, παρακαλώ ξαναδιάβασε το ποστάκι μου "πατριωτισμός και αριστερά", που ανέβηκε πριν μερικούς μήνες - μην τα ξαναγράφω.

     
  • At 1:13 π.μ., Anonymous ο θειος ισιδωρος

    Ανηψιε
    "Δεν ήταν θέμα φιλανθρωπίας, ήταν (και είναι) θέμα ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ, αλλιώς δεν θα υπήρχε πουθενά καμιά μειονότητα!

    Επιπλέον, την αυτοκτατορία "δεν τους τη χαλάσανε". Μόνοι τους την αφήσανε και ρήμαξε - γιατί παρέμενε στο μεσαίωνα και δε μπορούσε να παρακολουθήσει τις εξελίξεις"

    ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ειναι οταν εισαι σε θεση να τον ...υποχρεωσεις τον αλλον.

    Ε, καλα, για την Τουρκια μιλαμε, εδω καταρευσανε αλλες πολιτισμενες αυτοκρατοριες, αλλα την Οθωμανικη καλτσα την ξυλωσανε οι Δυτικοι (Ευρωπαιοι) με συγκεκριμενο τροπο. Χρονια ψαχνοντουσαν πως θα το λανουνε (κι ευτυχως που το κανανε).

    ".Ο εθνικισμός είναι παλιά υπόθεση. Εν προκειμένω αντικατέστησε άλλους τρόπους μυθολογικής σκέψης, όπως "των πιστών του Αλλάχ και κυρίων του Χαλιφάτου του Προφήτη"..η δημιουργία των "εθνικών" κρατών ήταν η ιστορική διέξοδος από τη φεουδαρχία και τις μοναρχίες ελέω Θεού."

    Συμφωνουμε !
    Οσο για τις γεννοκτονιες (ή γενοκτονιες") κι αυτες μες την ...ιστορικη εξελιξη ειναι, σαν συνεπειες του αποτελεσματος ενος πολεμου.

    *

    "Ο πατριωτισμός της αριστεράς του μέλλοντος (αν υπάρξει ποτέ τέτοια αριστερά)..."

    Μην κουραζεσαι, δεν θα υπαρξει.
    Ενα μυθικο τερας ειναι αυτο που φαντασιωνεσαι.
    Στο λεει ο Θειος (εκτος κι αν δεν με πιστευεις).

     
  • At 1:30 π.μ., Blogger Πάνος

    Το ξέρω πολύ καλά οτι δεν θα υπάρξει, σεβαστέ μου θείε. Αλλά, γουστάρω να ποντάρω τα ρέστα μου σ' εκείνη την πιθανότητα την πιο μικρή κι από ελάχιστη!

    (έτσι κι αλλιώς, είμαι ταπί και ψύχραιμος...)

     
  • At 10:09 π.μ., Anonymous Βλάσης

    Σ' ευχαριστώ Πάνο που απαάντησες στα σχόλια. Έλειψα τις "κρίσιμες" μέρες που ανέβασες το κειμενάκι, οπότε μάλλον πολύ καθυστερημένα -για τους πολύ φανατικούς των σελίδων αυτών- θα καταθέσω τα δικά μου σχόλια.

    -Μιλώντας για καθεστωτική ιστοριογραφία, φυσικά δεν θεωρώ ότι το βιβλίο Ιστορίας της 6ης δημοτικού είναι η "τελειωτική ολοκλήρωση", όπως συμπεραίνει ο "ανώνυμος". Απλά το συγκεριμένο βιβλίο είναι ένα σύμπτωμα και ένα αποτέλεσμα.
    Και φυσικά υπάρχουν πολλοί τρόποι ώστε να διδάσκονται τα ιστορικά γεγονότα με αποστασιοποιημένο τρόπο, χωρίς να προκαλούν συναισθηματικές εντάσεις και αισθήματα ρεβανσισμού.

    -Μιλώντας για την ιστορία των Ελλήνων της Ανατολής, μιλάμε για την κορυφαία στιγμή στην ιστορία των Ελλήνων. Τη στιγμή δηλαδή που θα βρεθούν για πάντα εκτός της μικρασιατικής χερσονήσου, υφιστάμενοι παράλληλα και μια μεγάλης έκτασης εθνική εκκαθάριση.

    -Το ζήτημα είναι εάν στην εκπαιδευτική διαδικασία τα παιδιά μας πρέπει να μαθαίνουν την ελληνική ιστορία ή μόνο την ιστορία του κράτους της Ελλάδας.

    -Στο ζήτημα αυτό υπάρχει μια μεγάλη ασυνέπεια από τους συγγραφείς του βιβλίου. Γιατί σε άλλα σημεία παρουσιάζει την πανανθρώπινη ιστορία, σε άλλα την ιστορία των Ελλήνων συνολικά και μόνο στην περίοδο της γενοκτονίας τους από τον τουρκικό εθνικισμό και της Εξόδου των ελληνικών πληθυσμών από την Ανατολή, αποκτά πλήρως της κρατική θεώρηση. Σαφέστατα είναι μεροληπτικό και ρατσιστικό κατά των Ελλήνων της Ανατολής (Μικρασιατών, Ποντίων και Ανατολικοθρακών). Εγώ δεν πιστεύω στον τοπικισμό. Όμως το βιβλίο χαρακτηρίζεται από μια ρατσιστική, κατά των προσφύγων του '22, άρνηση.

    -Και αν θεωρήσουμε ότι ο τοπικισμός χαρακτηρίζει τον τρόπο γραφής της Ιστορίας, τότε δεν είναι δυνατόν να αποκρύπτεται η ιστορία του ενός τρίτου των κατοίκων της σύγχρονης Ελλάδας, οι οποίοι άμεσα ή με επιγαμίες σχετίζονται με τους πρόσφυγες του '22.

    -Η απόκρυψη που επιχειρεί η συγγραφέας του βιβλίου, ποιοτικά είναι αντίστοιχη με προσπάθειες συγκάλυψης του Ολοκαυτώματος. Μπορεί το Ολοκαύτωμα να μην τολμά να το αποκρύψει, όμως την άλλη μεγάλη γενοκτονία -αναγνωρισμένη και αυτή διεθνώς- των Αρμενίων την αποκρύπτει με έναν εξίσου προκλητικό τρόπο. Και είναι σαφές γιατί: γιατί βρίσκεται στην ίδια κατηγορία με τις γενοκτονίες των Ελλήνων της Ανατολής και η συγγραφέας -όπως και πλήθος ακροδεξιών και χουντικών παλιότερα-με την παρέα της έχει πολιτικά μια φιλο-νεοτουρκική θεώρηση, μια θεώρηση απόλυτης αποδοχής του τουρκικού εθνικισμού. Η μοίρα των χριστιανικών πληθυσμών αποσιωπάται γιατί ακριβώς άποκαλύπτει τη φύση του τουρκικού εθνικισμού.

    -Έτσι και αλιώς το βιβλίο αυτό έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την ιστορική εμπειρία των προσφυγογενών πληθυσμών της σύγχρονης Ελλάδας. Θα δούμε στο άμεσο μέλλον, εάν αυτή την προσπάθεια ολοκλήρωσης των γενοκτονιών (μέσα από την αποσιώπησή τους) η ίδια η κοινωνία την επιτρέψει. Εάν αυτό το αίτημα οι διάφοροι σχετικοί φορείς -εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί κ.ά.- είναι τόσο ανίκανοι να το εκφράσουν, και το εκχωρήσουν στον Χριστόδουλο, σίγουρα δε θα φταίει γι' αυτό ο τελευταίος.... Και ευτυχώς που ασχολείται και αυτός! Είμαστε μαζί του.

    -ΚΑι όσον αφορά τη θέση περί μιας ιστορικής αλήθειας, μάλλον παρεξηγήσατε την ποντιακή ομοσπονδία, η οποία μάλλον "έπαιξε" με αυτό το ζήτημα για να αμφισβητήση την αποκλειστική δυνατότητα κάποιων στη δημόσια διαχείριση της πληροφορίας για τα ιστορικά γεγονότα.

    Και όσον αφορά τις παρατηρήσεις του Θείου Ισίδωρου:
    -Της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ηγούνταν οι μουσουλμάνοι και ο υπέρτατος ηγέτης του "έθνους του Ισλάμ", ο χαλίφης. Η οθωμανική αυτοκρατορία υπήρξε ένα θρησκευτικό κράτος. Με τη σύγχρονη εθνική έννοια του όρου δεν υπήρχαν Τούρκοι, όσον και αν με τη σύχρονη αντίληψη αυτό μας φαίνεται αδιανόητο. Στην παλιά λαϊκή γλώσσα των Ελλήνων, ο όρος "τούρκος" σήμαινε τον μουσουλμάνο, με τον ιδιο τρόπο που ο όρος "ρωμαίος-ρωμιός" σήμαινε τον Έλληνα. Υπήρχε και το αντίστοιχο ρήμα "τουρκεύω" δηλαδή "γίνομαι μουσουλμάνος".

    -Τους εθνικά Τούρκους, τους δημιούργησαν οι νεότουρκοι προσπαθώντας να μετασχηματίσουν προς την κατεύθυνση αυτή τους πολυεθνοτικούς μουσουλμανικούς πληθυσμούς. Διάβασε τα βασικά θεωρητικά κείμενα του τουρκικού εθνικισμού, κυρίως Ζιγιά Γκιοκάλπ και Τεκίν Αλπ. Το τουρκικό έθνος υπήρξε μια απόλυτη κατάσκευή. Γιαυτό και απαιτήθηκε μακρόχρονη βία και καταστολή της λαϊκής του ιδεολογίας, του ισλάμ.

    -Τις γενοκτονίες των χριστιανικών λαών τις αποφάσισαν οι Νεότουρκοι με επίσημη απόφαση του 1911 και άρχισαν να τις υλοποιούν από το 1914.

    -Και τέλος, την Ιστορία, όπως γνωρίζουμε, τη γράφουν οι νικήτές. Και στα συγκεκριμένα γεγονότα νικητές ήταν οι δύο κρατικές εξουσίες που έφεραν το όνομα Τουρκία και Ελλάς. Και οι χαμένοι ήταν οι χριστιανοί της Αυτοκρατορίας (Έλληνες. Αρμένιοι και Ασσυροχαλδαίοι) και οι μουσουλμάνοι των Βαλκανίων. Ακριβώς, επειδή το κράτος "μας", ως συγκεκριμένος μηχανισμός εξουσίας και έκφρασης συμφερόντων, βγήκε κερδισμένο από τη Μικρασιατική ΚΑτστροφή,επέλεξε -και κυρίως οι πιο σκληρές του πολιτικές εκφράσεις που ήταν η ακροδεξιά- να εξαφανίσει την ιστορική μνήμη των Ελλήνων της Ανατολής.

    Απλά, σήμερα -μέχρι τώρα- πιστεύαμε ότι πετύχαμε τη σύγκλιση και τη σύνθεση. Το συγκεκριμένο βιβλίο -και όλη η πολιτική ομάδα που βρίσκεται από πίσω- αποδεικνύει ότι ξαναβρεθήκαμε εκεί απ' όπου ξεκινήσαμε. Από την προσπάθεια της εξουσίας για εξόντωση της ιστορικής μνήμης.

     
  • At 8:22 μ.μ., Blogger lupus1453

    δεν θα μου αρεζε να φανατιζω την νεολαια αλλα οχι και ξεχνω. και με πειραζει οτι ο εθνικιστης ειναι φασιστας = κακος. και ο κουμουνιστης ο καλος. φτασαμε σε αυτο το σημειο. ειμαι ακροδεξιος και φιλοναζιστης οσο δεν παιρνει οσο οι κουμουνιστες που αιματοκυλισαν την ελλαδα ειναι οι "καλοι"